Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 15371)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03/04/2026(Xem: 717)
Nhớ khi xưa con về thăm Quê hương cách trở bao năm xa rời ... Xuôi đường con đã đến nơi Thăm Chùa Vạn Đức cơ ngơi vững vàng Nhân duyên thù thắng an bài Ngũ giới đệ tử được Ngài bao dung Lòng con hoan hỷ vô cùng Được nghe Ngài kể chung chung cuộc đời Nỗi niềm kính ngưỡng cao vời Thương Ngài lúc trẻ là thời long đong Thế nhưng Ngài đã dụng công Tu hành miên mật Tịnh Tông phổ truyền.
26/03/2026(Xem: 1419)
Băng qua xuôi ngược giữa dòng Pháp thân linh động Nâu sồng thản nhiên Nhập dòng vạn sự tùy duyên Khiêm cung Nhường nhịn Ưu phiền tan bay Dập dìu bát nháo hôm nay Buông thư Tĩnh lự ngày mai nhẹ nhàng
25/03/2026(Xem: 2087)
Góp nhặt vô thường xếp lại ngăn, Trí tuệ giao thoa nhẹ bước chân Giấc mơ hiện về nhắc tâm trí Nhìn đời bao dung lẫn tri ân Thế gian vạn biến, đừng dính mắc Với lòng bi mẫn giải mã dần Duy trì thói quen hằng quán chiếu Chúc phúc đến ai, chữa sai lầm
23/03/2026(Xem: 1443)
Mang ơn muôn thuở khó quên Quyết tâm hành đạo đáp đền ân sâu Kiều Đàm Di Mẫu mở đầu Xuất gia thuở ấy mặc dầu gian nan Nhưng Ngài chấp nhận không màng Miễn sao được khoác y vàng Ca Sa Giúp cho nữ giới Ta Bà Có đường giải thoát xuất gia độ đời
18/03/2026(Xem: 1571)
Ở đây có một ngôi chùa Có vườn cỏ biếc bốn mùa yên an Tùng reo suối nước nhẹ nhàng Chuông ngân thanh thoát khói trầm thoảng bay Đào hồng nở thắm trên cây Xuân về vẻ đẹp khiến say lòng người Trăng vàng tỏa sáng nơi nơi Tòa sen Phật ngự cứu đời trầm luân Nụ cười thanh thản vô vàn Pháp mầu lan tỏa hào quang rạng ngời
18/03/2026(Xem: 1841)
Nhìn lá vàng rơi rơi Biết vạn vật vô thường Ngắm đóa hoa tươi nở Thấy rõ pháp duyên sanh. Thương cánh nhạn lạc đàn Kêu vang giữa trời xanh Thân phận ta nào khác Lạc lối xa cội nguồn.
18/03/2026(Xem: 1999)
Mãi miết bon chen theo trần gian hư vọng Quên mất hoàng hôn đã phủ mái đầu thưa Cái Tôi khổng lồ vẫn bám mãi dây dưa Khiến trở thành tù nhân trong chiếc lồng tri thức!
16/03/2026(Xem: 1858)
Khi biết rằng danh vọng sẽ qua, ký ức rồi phai thân người cũng trở về đất! Biết đời như áng mây trôi, nên trân quý từng khoảnh khắc đang lúc ở thế gian. Bạn. ơi , hãy nhẹ nhàng với cuộc đời mà chẳng chút bi quan Cứ sống ngay thẳng với lòng tốt , sự chân thành Và điều còn lại trở nên rất giản dị:!
13/03/2026(Xem: 1486)
Tri ân tất cả cõi này Tri ân cha mẹ bạn Thầy dạy khuyên Tri ân Tam Bảo của Thiền Tri ân đất nước Tổ tiên cội nguồn Tri ân những chuyện vui buồn Tri ân mọi sự vẫn luôn thạnh hành Tri ân các loại chúng sanh Tri ân hết những duyên lành diễn ra
13/03/2026(Xem: 2521)
“Đời người như áng mây trôi bồng bềnh giữa hư không. Biết buông nhẹ giữa nhân gian, để mai này thong dong trở về với mênh mông.” Có những lúc giữa dòng đời tất bật, ta bỗng dừng lại và tự hỏi: rốt cuộc mình đến với thế gian này để làm gì? rồi mai này sẽ đi về đâu? Bao năm tháng mải miết chạy theo danh lợi, tình tiền, hơn thua, được mất… đến khi ngoảnh lại mới thấy tất cả chỉ như một giấc mộng dài. Những điều từng khiến ta vui buồn, giận hờn hay tiếc nuối, rồi cũng sẽ lặng lẽ trôi qua như áng mây bay cuối trời.