Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 13727)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
05/10/2025(Xem: 2790)
Một lần học được những danh ngôn tuyệt phẩm (1) Nhủ thầm muốn tìm ra ánh sáng cho chính mình Hãy tự mình đầy nắng , thắp lên ngọn lửa trong tim Là vai diễn thầm lặng trong hành trình nhưng kiên cường và luôn có tình thương rộng mở Dù không phải ban đầu “ngậm thìa vàng”, một kịch bản rực rỡ !
04/10/2025(Xem: 4631)
Cư sĩ Như Ninh Nguyễn Hồng Dũng, pháp danh Như Ninh, sinh năm 1956 tại Quảng Ngãi, sớm có duyên lành với Phật pháp. Năm lên sáu tuổi (1962), Cư sĩ được quy y với Hòa thượng Thích Trí Hưng tại chùa Từ Lâm, Quảng Ngãi, và chính thức bước vào con đường tu học. Thuở thiếu thời, Cư sĩ là một trong số ít Pháp tử của “Nhóm Thập Thiện”, được đào tạo nghiêm mật về nội điển và ngoại điển, rèn luyện cả trí lực, thể lực và khả năng hùng biện, với sự hướng dẫn tận tình của chư Tôn đức.
03/10/2025(Xem: 2395)
Phước lành con đã tạo ra Các đời quá khứ hay là đời nay Nghiệp chưa cho quả phước nào Nguyện thành pháp độ để vào thiện căn . Sau này dù tạo mấy lần Từ đây cho đến vô sanh Niết Bàn Hễ làm chuyện tốt sẵn sàng Mỗi điều lợi ích thành đoàn nhân duyên Giúp cho phiền não sớm yên Trợ mau giải thoát kế liền kiếp sau Nếu trễ chẳng gặp Phật nào Nhằm kỳ Độc Giác làm sao cũng thành .
30/09/2025(Xem: 3359)
một chốn về, mang ý nghĩa truyền thống Kết nối “lễ hiệp kỵ “ và “về nguồn “ thể hiện lòng biết ơn Góp phần duy trì , phát huy, kế thừa di sản hơn Bằng cách ghi nhận, tôn vinh công hạnh sự đóng góp Thông qua hành trạng dấn thân từ văn hóa , giáo dục, hoằng pháp
21/09/2025(Xem: 2961)
Tín thành tâm phát nguyện Đốt thân dâng cúng dường Khiêm cung nhận giới pháp Nhiệt đảnh hoà tấn hương
21/09/2025(Xem: 2938)
Ngày xưa mượn cánh tay người Hỏi đường, nhờ lửa, chẳng lười đêm thâu Giờ đây vượt thắng bước đầu Vững vàng tự lập, ân sâu dâng Thầy Chân thành tình cảm còn đây Đi trong tỉnh lặng, sẹo nay đã lành Xin thưa có chút trưởng thành Vẫn xem tri kỷ , nguyện hành thiện lương
20/09/2025(Xem: 3058)
Năm mươi năm rồi hử? Tưởng chết hoá ra còn Hữu vẫn còn hiện hữu Không thì cứ như không Năm mươi năm thoáng chốc Thất học tuổi mười lăm Thiếu ăn mà phách dóc Tuổi mười bảy xung phong
16/09/2025(Xem: 3786)
Đừng sợ bị đánh giá cô độc hay yếu đuối ! Thoát ra khỏi vai diễn, tự mình tìm lấy con đường Khi bước vào tu tập, dù sống trong đời thường Hãy nhắc nhở mỗi người đều mang một ẩn sĩ !
14/09/2025(Xem: 3425)
Đường gập ghềnh sỏi đá Lên đồi vắng đìu hiu Năm mươi năm chuyển hoá Đón rằm đã phẳng phiu Ô hay, Đồi Trại Thuỷ… Góc phế tích điêu tàn Bóng nâu sồng lầm lũi Pháp đăng vẫn sáng vàng
11/09/2025(Xem: 3715)
Auckland, Trí Đức thiền môn Đạo Nguyên Thượng Tọa sớm hôm kinh cầu Ý kinh Phật đạo thâm sâu Truyền trao Phật tử ngõ hầu phát huy Người người thương mến kính vì Cùng nhau Tam Bảo hộ trì kính dâng Nhiều năm Phật tử đông dần Thiền môn nhỏ hẹp phải cần khuếch trương