Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 13754)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16/08/2025(Xem: 7009)
Giới thiệu: Đặc San Văn Hóa Phật Giáo 2025, chủ đề "Tâm Bình Thế Giới Bình" : Nhân Đại Lễ Vu Lan Báo Hiếu Phật lịch 2569, Viên Giác Tùng Thư Đức Quốc và Tạp Chí Viên Giác có ấn hành Đặc San Văn Hóa Phật Giáo 2025 chủ đề Tâm Bình Thế Giới Bình . Đặc San năm nay (lần thứ bảy) gồm 700 trang, khổ 15,2 x 22,8 cm, in màu, với sự góp mặt của 50 văn thi sĩ và 3 họa sĩ trong và ngoài nước, .. Chúng tôi kính gởi đến quý Trang Nhà phần Giới thiệu để nhờ phổ biến đến mọi độc giả gần xa. Độc giả muốn mua sách in có thể đặt trực tiếp trên mạng toàn cầu Amazon theo đường link rút gọn sau: https://pgvn.org/pg_1506ih (ISBN-13: 979-8-3495-1608-5)
13/08/2025(Xem: 2414)
Hằng mong tánh lặng gắng nương thiền Vọng động, mơ màng rõ phải kiêng Lập hạnh, chuyên cần như bước dốc Hoà tu, nhẫn nhục ví theo triền Ngày đêm chớ nhãng tâm càng chắc Phận phúc dẫu buồn dạ chẳng nghiêng Vẫn biết dòng đời luôn bão tố Vui cùng cõi thế … Sống điềm nhiên.
13/08/2025(Xem: 2558)
Trở lại chơn huyền dạ lắng đau Vườn tâm tĩnh mịch giải oan sầu Kinh vàng sớm tối xua hư ảnh Kệ ngọc trưa chiều kết diệu màu Nhặt bút ghi lời xa lối mộng Dò trang nấu chữ gởi hương cầu Bao mùa lá rụng thu in mực Quẳng gánh lo buồn nhẹ kiếp sau..!
11/08/2025(Xem: 3280)
Sáng nay trong khoảnh khắc, cánh cửa vô hình như khẽ mở Mắt chạm trời xanh, thấy biển, thấy cánh đồng Không còn hôm qua buộc chân, nay chim đã thoát lồng Ta bước ra …ngày mai có thể nào níu cánh?
11/08/2025(Xem: 4227)
Tứ cú lục bát "SEN" RÁC & HOA Trải từng dòng chữ dưới chân Xin đừng xả rác một lần đi qua Đi qua rác đã thành hoa Đi về thấy nở mấy tòa sen thơm! ĐỒNG HỒ Hôm nay tròn đã thay vuông Hoa sen tỏa ngát ao bùn hương bay Treo lên cho biết tháng ngày Canh giờ hít thở, phút giây yên bình.
06/08/2025(Xem: 3756)
Nẻo đường sư đi thanh tịnh Thiêng liêng toả bóng bồ đề Quen rồi nắng chang mưa lạnh Nhẹ tênh sớm tối đi, về... Nẻo đường người đi khúc khuỷu Mang mang phiền não gập ghềnh Chuyện đời không cho chân nghỉ Vui buồn thao thức dài đêm
05/08/2025(Xem: 3761)
Văn chương mạng đang là một nhu cầu thực tế! Có thể nói ngày nay, Mạng đang là cách tồn tại mới của văn chương Nếu ngày xưa nhân cách được hình thành trong 3 môi trường: Mà thành phần chính luôn là: gia đình, giáo dục và xã hội! Chung mục đích cuối cùng, mang văn chương cho việc trồng người thế hệ mới! Phải làm sao tạo ra những con người trí minh – kỹ tinh
04/08/2025(Xem: 3567)
TA khưi ngọn nến canh tàn VỀ nhìn vết tích đá lăn qua đồi MỘT lần rộn rã mà chơi CÕI trần trú trọ rối bời chiêm bao TÂM tư nén tiếng thở phào KHÔNG đi không đến thì đâu cũng nhà
31/07/2025(Xem: 3401)
Tân tỵ năm nay đến kỳ tháng sáu nhuận Dù tháng 6 chính thức đã tưởng niệm lễ Đức Quán Thế Âm ( 19/6) Nhưng hai lần tri ân công hạnh Ngài …càng thêm rõ sự thành tâm Với 12 đại nguyện, nơi đâu có khổ đau, khó khăn Tầm thinh khắp rồi sẵn sàng hành động “cứu độ”
25/07/2025(Xem: 4455)
Đừng ngạc nhiên, khi nhiều người tìm đến Không gian tĩnh lặng nơi hải đảo vắng yên Ngồi im hàng giờ như bức tượng thiêng Trên tay… bức họa phác vẽ, hoặc vài tinh yếu nhiều tác phẩm chọn lọc Và hận mình ngày xưa chưa từng đọc (1)