Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Đa Tạ và Tri Ân, Những nhà dịch thuật kinh sách Nam Tông, Bắc Tông và Mật Tông

03/08/201821:09(Xem: 233)
Đa Tạ và Tri Ân, Những nhà dịch thuật kinh sách Nam Tông, Bắc Tông và Mật Tông

minh_chauĐA TẠ VÀ TRI ÂN

Những nhà dịch thuật kinh sách Nam Tông, Bắc Tông và Mật Tông

 

Không hiểu từ bao giờ khi đã bước vào thế giới triết học, khoa học và tôn giáo của Đạo Phật, mặc dù nghe rất nhiều pháp thoại đủ mọi trình độ tôi vẫn không tin có THỜI MẠT PHÁP. Vì sao vậy? Có lẽ lý do tôi biện minh sẽ không được nhiều người chấp nhận, nhưng theo thiển ý của tôi, từ khi nền công nghệ văn minh vi tính hiện đại phát triển, ta không cần chờ đợi một quyển sách được in ra và chờ đợi có phương tiện thích nghi để giữ nó trong tủ sách gia đình, ta vẫn có thể theo dõi qua mạng những bài kinh luật luận được dịch từ tiếng Pali hay Sankrit hoặc những bản Anh Ngữ, Pháp ngữ mà người đọc dù có trình độ học vấn vào mức trung trung vẫn không tài nào hiểu rõ từng lời của bản gốc. 

Bài viết này xin được tri ân những nhà dịch giả của thế kỷ 20 và 21, trong đó phải kể đến những người tôi hằng ngưỡng mộ như HT Thích Bảo Lạc, HT Thích Như Điển, Thượng tọa Thích Nguyên Tạng, Sư Tâm Pháp, Giáo Sư Trần Tuấn Mẫn và dĩ nhiên những bậc Thầy thượng thặng như Cố HT Thích Minh Châu, Cố Ni Trưởng Thích Nữ Trí Hải, Cố Giáo Sư Phạm Công Thiện hoặc những dịch giả nổi tiếng như Dr Hoàng Phong, Thầy Đặng Hữu Phúc, Thầy Tuệ Uyển.

Có ai đã từng bỏ nhiều giờ trong ngày để đọc hết một chương trong BA BỘ KINH PHÁP HOA của Nikkyo Niwano, do Giáo Sư Trần Tuấn Mẫn dịch chưa để có thể hiểu rõ ràng và phân biệt thế nào là Bổn Môn, Tích Môn, hay mừng mừng tủi tủi để được biết thêm các công đức ta sẽ có được khi học Kinh Pháp Hoa, mà dù Đức Phật có tuyên thuyết suốt vô lượng vô biên A tăng kỳ kiếp? Hoặc THE WAY OF ZEN của Alan W Watts do Cố Ni Sư Thích Nữ Trí Hải dịch, để biết được rằng ta phải rèn luyện một tâm thức bất động như một kiếm sĩ khi đứng trước đối phương, hoặc nghệ thuật nghe trọn vẹn một khúc hòa âm khi phải để hết tâm trí vào sự tuôn chảy của dòng nhạc ...

Có ai đã rưng rưng khi đọc tự truyện của Thân mẫu Đức Đạt Lai Lạt Ma do Thầy Thích Nguyên Tạng dịch chưa? Và còn nhiều quyển sách khác đã được các nhà dịch thuật đem hết tâm trí mình làm cho lời văn súc tích hơn, gẫy gọn hơn hầu giúp người đọc dễ hiểu hơn.

Hẳn nhiên người dịch thuật ngoài trình độ văn hóa thế tục, phải có thêm một nội lực thâm sâu, một sự tu tập công phu về giáo lý Phật Pháp kèm theo một sự thân chứng ...( Chẳng  hạn khi đọc các bài dịch của Sư Tâm Pháp như Bản đồ hành trình tâm linh, Cuộc đời là một trường học hay Thái độ tiêu cực và Chánh niệm của Thiền Sư Sayadaw U Jotika, người đọc đã rút tỉa rất nhiều kinh nghiệm cho bản thân mình và nối kết liên hệ với sự tu tập vào cuộc sống).

Thực tế có những người tìm giác ngộ qua ngôn từ và tư tưởng, có thể chẳng minh triết hơn, đó là vì họ đã lẫn lộn sự minh triết của Thánh hiền với những học thuyết của Bậc Thánh mà chẳng chịu tư duy và thực hành, vì bất cứ những điều được nói ra và dịch lại chỉ là BẢN ĐỒ DẪN ĐƯỜNG. 

Phải nói rằng những người tự cho mình chỉ chuyên về một tông phái riêng mà bỏ qua những bài dịch thuật khắp bốn phương thì sẽ không thể nào có một tư lương đầy đủ. 

Cổ Đức thường dạy "Chỉ trích và biện minh đều là ngu xuẩn" 

Cũng như Alan W. Watts trong The Way of Zen cho rằng Thiền là cuộc sống, đuổi theo Thiền là đuổi theo cái bóng của mình và chỉ khi nào ta nhận thấy rằng ta không bao giờ bắt được bóng thì ta mới có thể .....tìm được cái Ngã chân thật của mình.

Dù biết rằng đừng biến mình thành ngục tù tư tưởng hay biến kinh điển thành những nấm mồ chôn vùi xác chết của trí tuệ Như Lai, nhưng chúng ta cần phải có được một tâm thức cao cấp mà trong đó con người tìm thấy sự hợp nhất tối hậu của Vũ trụ. 

Thời đại của thế kỷ 21 mỗi người con Phật, đều phải mang ơn những nhà dịch thuật đã đem tư tưởng của các danh Tăng, danh nhân, các Lạt Ma vĩ đại trên thế giới tạo nên một thế giới tâm linh, mà chỉ khi nào ta đắm mình say mê nghiền ngẫm và tu tập, để một lúc nào đó ta chợt nhận ra trong đó sinh tử và Niết Bàn là một, Niết Bàn là tại đây và bây giờ ngay giữa dòng sinh tử. Mọi sự đều tùy thuộc vào thực chứng trong tâm của mỗi người, hãy thấy ngay Niết Bàn trong mọi vật tầm thường của cuộc sống. 

Và đó là sự hiểu biết mà tôi đã đạt được nhờ những bài dịch từ những bậc anh tài. 

Kính xin tri ân và kính xin kính chúc các Ngài, các dịch giả luôn được pháp thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, sự nghiệp hoằng pháp được viên mãn ...


Huệ Hương 
Melbourne 3/8/2018

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
15/08/201817:35(Xem: 243)
Nếu chúng ta từ phương diện thư tịch nhìn về quá trình du nhập và phát triển Phật giáo tại Việt Nam, cho thấy số lượng kinh sách trước tác hay dịch thuật của người Việtquá ư khiêm tốn,nội dung lại thiên về thiền họcmang đậm nét cách lý giải của người Hoa về Phật học Ấn Độ, như “Khóa Hư Lục”, “Thiền Uyển Tập Anh” (禪苑集英), “Thiền Tông Chỉ Nam”, “Thiền Tông Bản hạnh”…Điều đó minh chứng rằng, Phật giáo Việt Nam chịu ảnh hưởng khá sâu nặng cách lý giải Phật học của người Hoa. Nguyên nhân nào dẫn đến sự ảnh hưởng này, theo tôi ngoài yếu tố chính trị còn có yếu tố Phật giáo Việt Nam không có bộ Đại tạng kinh bằng Việt ngữ mang tính độc lập, để người Việt đọc hiểu, từ đó phải dựa vào sách của người Hoa, dẫn đến hiểu theo cách của người Hoa là điều không thể tránh. Nếu thế thìchúng ta nghĩ như thế nào về quan điểm độc lập của dân tộc?Tôi có cảm giác như chúng ta đang lúng túng thậm chí mâu thuẫngiữa một thực tại của Phật giáo và tư tưởng độc lập của dân tộc.
13/08/201821:22(Xem: 167)
Nếu “lá sầu riêng„ chúng ta ví biểu tượng của sự hy sinh, kham nhẫn, nhịn nhục, chịu sầu khổ riêng mình không muốn hệ lụy đến ai, thì Lá Sầu...Chung, một giống lá mới trồng hôm nay phát sinh từ lòng nhỏ nhen, ích kỷ sẽ đem sầu khổ chung cho bao người. Đó là nội dung của vở bi kịch sau đây qua sự diễn xuất của hai mẹ con. Kính mời Quí vị thưởng thức. Đây, bi kịch “Lá Sầu Chung„ bắt đầu.
11/08/201809:29(Xem: 2500)
Bà hiện còn khỏe, minh mẫn, sống ở Nha Trang. Bà thành hôn với nhà văn B.Đ. Ái Mỹ 1940, cuộc tình sau 47 năm (tức năm phu quân mất 1987), bà sinh hạ 14 người con: 7 trai, 7 gái. Tất cả 14 người con của bà đều say mê âm nhạc, thích hát và hát hay, nhất là người con thứ ba - Qui Hồng. Hơn ½ trong số này cầm bút, làm thơ, viết văn, vẽ, điêu khắc và dịch thuật. Người có trang viết nhiều nhất là người con thứ 10: Nhà văn Vĩnh Hảo, với 13 đầu sách đã phổ biến… Bà là nữ sĩ nổi tiếng không những về thơ ca mà còn cả thanh sắc, thêm vào tính tình hiền diu, đằm thắm nên được văn thi hữu thời bấy giờ quí trọng. Bà là nữ sĩ nổi danh từ thập niên 30 vế cả ba mặt Tài, Sắc và Đức.
09/08/201810:12(Xem: 248)
Nghĩ Về Mẹ - Nhà Văn Võ Hồng, Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ. Sân Lai cách mấy nắng mưa, Có khi gốc tử đã vừa người ôm. Tựa cửa hôm mai là lời của mẹ Vương Tôn Giả. Mẹ bảo Vương: "Nhữ chiêu xuất nhi vãng lai" mày sáng đi mà chiều về, "tắc ngô ỷ môn nhi vọng" thì ta tựa cửa mà trông. "Mộ xuất nhi bất hoàn" chiều đi mà không về, "tắc ngô ỷ lư nhi vọng" thì ta tựa cổng làng mà ngóng. Hai câu mô tả lòng mẹ thương con khi con đã lớn. Trích dẫn nguyên bản để đọc lên ta xúc cảm rằng bà mẹ đó có thật.
09/08/201810:01(Xem: 178)
sáng hôm nay, chúng tôi vào lớp đựơc nửa giờ thì đoàn Thanh niên Phật Tử kéo đến đóng cọc chăng dây chiếm nửa sân trường. Tiếp tới, họ chia nhau căng lều đóng trại. Tôi thì thầm hỏi Nhung: --Không nghỉ lễ mà sao họ cắm trại? Nhung che miệng - sợ thầy ngó thấy - nói nhỏ: --Ngày rằm tháng Bảy, lễ Vu Lan. Tôi mừng quá: ngày mai được nghỉ lễ.
06/08/201817:13(Xem: 237)
Miền đất võ Bình Định cũng là miền đất Phật, miến “Đất LànhChim Đậu”, được nhiềuchư thiền Tổ ghé bước hoằng hóa và chư tôn thiền đức bản địa xây dựng mạnh mạch Phật đạo từ trong sâu thẳm, qua nhiểu giai đọan, thời gian, đã xây dựng nên hình ảnh Phật giáo Bình Định rạng rở như ngày hôm nay. Đặc biệt trước tiên có thể kề đến Tổ Nguyên Thiều ( 1648 – 1728 ), Hòa thượng Thích Phước Huệ ( 1875 – 1963 ), Hòa Thượng Bích Liên-Trí Hải ( 1876 – 1950 ), v…v…Nêu chúng ta tính từ thời chúa Nguyễn Phúc Tần ( 1619 – 1682 ), khi Tổ Nguyên Thiều từ Quảng Đông (Trung Quốc) sang An Nam và an trú ở Quy Ninh (tức Bình Định ngày nay) vào năm Ất Tỵ (1665 ) và kiến tạo chùa Thập Tháp Di Đà , thí Phật giáo Bình Định đã thực sự bước vào trang sử chung trong công cuộc hoằng hóa của Phật giáo Việt Nam. Hơn thế nữa, Tổ Nguyên Thiều còn là cầu nối giữa Phật giáo hai nước An Nam và Trung Hoa, trao đổi nhiều kinh điền có giá trị để cùng nhau tu học. Điều này cho thấy, lý tưởng Từ Bi và con đường hoằng
05/08/201820:12(Xem: 190)
Thời gian như bóng câu qua cửa sổ, mới đó mà đã mấy chục năm theo bốn mùa thay lá thay hoa và đời riêng của mỗi người có quá nhiều đổi thay. Ngồi nhớ lại những kỷ niệm thời còn đi dạy trường Sương Nguyệt Anh, biết bao nhiêu vui buồn lẫn lộn ngập tràn làm xao xuyến cả tâm tư! Hình ảnh buổi lễ bế giảng năm học 1978 bỗng rõ lên trong ký ức tôi như một đóm lửa nhóm trong vườn khuya. Năm đó tôi dạy tới ba bốn lớp 12, lớp thi nên cả Thầy trò mệt nhoài. Không đủ giờ ở lớp nên nhiều khi tôi phải vừa dạy thêm vào sáng Chủ Nhật, vậy mà các em vẫn đi học đầy đủ. Tới ngày bế giảng Cô trò mới tạm hoàn tất chương trình, như trút được gánh nặng ngàn cân ! Hôm đó, tôi lại được Ban Giám Hiệu phân công trông coi trật tự lớp 12C1, có nghĩa là phải quan sát bắt các em ngồi ở sân trường phải yên lặng chăm chú theo dõi chương trình buổi lễ, nghe huấn từ của ban Giám Hiệu.
03/08/201816:06(Xem: 350)
Hàn Mặc Tử hay Hàn Mạc Tử, tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ngày 22 tháng 9 năm 1912 – từ trần ngày 11 tháng 11 năm 1940 là nhà thơ nổi tiếng, khởi đầu cho dòng thơ lãng mạn hiện đại Việt Nam, là người khởi xướng ra Trường thơ Loạn. Hàn Mặc Tử cùng với Quách Tấn, Yến Lan, Chế Lan Viên được người đương thời ở Bình Định gọi là Bàn thành tứ hữu, Bốn người bạn ở thành Đồ Bàn. Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ở làng Lệ Mỹ, Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình; lớn lên ở Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Tổ tiên Hàn Mặc Tử gốc họ Phạm ở Thanh Hóa. Ông cố là Phạm Chương vì liên quan đến quốc sự, gia đình bị truy nã, nên người con trai là Phạm Bồi phải di chuyển vào Thừa Thiên – Huế đổi họ Nguyễn theo mẫu tánh. Sinh ra ông Nguyễn Văn Toản lấy vợ là Nguyễn Thị Duy (con cụ Nguyễn Long, ngự y có danh thời vua Tự Đức), Hàn Mạc Tử, Lệ Thanh, Phong Trần là các bút danh khác của ông. Ông có tài năng làm thơ từ rất sớm khi mới 16 tuổi. Ông đã từng gặp gỡ Phan Bội Châu và chịu ảnh hưởng khá lớn của
29/07/201806:50(Xem: 224)
Nhà văn Hoàng Mai Đạt --cũng là Chủ Bút Nhật Báo Viễn Đông -- cho biết số báo ra mắt đã mất nhiều tháng mới làm xong, nhưng hy vọng tương lai sẽ được chư tôn đức Tăng Ni và quý cư sĩ hỗ trợ để thuận lợi cho việc hoằng pháp. Số ra mắt Tinh Tấn Magazine in trên giấy láng, nhiều màu, dày 90 trang, khổ báo tạp chí. Trong số ra mắt Tinh Tấn Magazine, có nhiều bài tập trung chủ đề Quan Thế Âm Bổ Tát hoặc chủ đề từ bi, trong đó có bài: Hạnh Nguyện Cứu Độ Chúng Sanh của Đức Quán Thế Âm (tác giả HT Thích Tịnh Từ);
21/06/201821:39(Xem: 255)
Phần này bàn về các cách gọi thời gian như giờ, ngày, tháng trong tiếng Việt vào thời LM de Rhodes sang An Nam truyền đạo. Tài liệu tham khảo chính của bài viết là các tác phẩm Nôm của LM Maiorica và Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), Phép Giảng Tám Ngày (PGTN) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là từ điển Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.