Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Nguồn Gốc và Ý Nghĩa của Chiếc Áo Cà Sa

30/11/201016:56(Xem: 2301)
Nguồn Gốc và Ý Nghĩa của Chiếc Áo Cà Sa

Hoang Phong
MỘT CÕI TỊNH ĐỘ
TRONG MỖI CHÚNG TA
Nhà xuất bản TÔN GIÁO Hà Nội 2010

NGUỒN GỐC VÀ Ý NGHĨA CỦA
CHIẾC ÁO CÀ SA

Gốctiếng Phạn của chữ cà-sakasaya.Nhưng thật sự chữ kasayatrong tiếngPhạn không có nghĩa là áomà có nghĩa là bạc màu, cáu cặnhay hư hoại. Sách tiếng Hán dịch chữ này là đạm(màu nhạt), trọchay trược (đục, dơ bẩn, ô nhiễm, rác bẩn), hoặc còn dịch là hoại sắc,bất chính sắc, hư nát, dính bẩn…Tóm lại chiếc áo cà-sacủa người xuất gia tu Phật, của hàng tỳ kheo,…tượng trưng cho những gì nghèonàn, thô sơ, tầm thường, và khiêm nhường nhất. Người đọc, nếu chưa có ý niệm gìvề chiếc áo của một nhà tu Phật giáo, cũng có thể hơi ngạc nhiên khi đọc nhữngđiều vừa nêu trên đây.

aocasa001-contentThật vậy, kẻ thế tục thường hay đồng hoá chiếc áo với người tu hành hayĐạo Pháp của Đức Phật vì họ chỉ thấy những biểu tượng hay những quy ước mà thôi.Họ có thể cho rằng Đạo Pháp hay người tu hành thì rất cao cả, nhưng chiếc áo thìlại rất tầm thường, hoặc đôi khi cũng có thể hiểu ngược lại là chiếc áotượng trưng cho sự cao cả, còn nhà sư thì lại tầm thường. Tầm thường ở đây cónghĩa là khiêm tốn, nhưng cũng có thể hiểu theo nghĩa đen là không xứng đáng đểkhoác lên người chiếc áo cà-sa. Bàiviết không đề cập đến trường hợp theo nghĩa đen hiếm hoi này, tuy nhiên trênthực tế cũng có thể xảy ra được.

Ngày nay, nhiều tu viện lớn ở Miến điện vẫn còn giữ được truyền thống thật xưa,theo đó các nhà sư phải tự đi nhặt những mảnh vải vụn, những tấm khăn đắp hayliệm người chết vứt bỏ ở những nơi hỏa táng, nghĩa địa hay những đống rác, rồiđem về tự mình chắp nối và may lấy áo để mặc. Mỗi người chỉ được phép có bachiếc áo như thế, thêm một bình bát để khất thực và một bàn chải đánh răng, thếthôi. Đến đôi dép cũng không có vì họ đi chân đất, và có lẽ đây là một truyềnthống rất lâu đời, từ thời Đức Phật còn tại thế. Tóm lại, chiếc áo cà-sakhông bao giờ mang màu sắc sặc sỡ, kết ren hay thêu thùa. Chiếc áo của người tuhành không phải là một hình thức để tạo ra ảo giác, không được dùng để loè mắtnhững người thế tục…Chiếc áo cà-salà biểu tượng của những gì khiêm tốn,đơn sơ và tầm thường nhất mà ta có thể tưởng tượng được. Tuy nhiên đồng thời,chiếc áo cà-salại cũng là biểu tượng của Đạo Pháp, do đó cũng tượngtrưng cho những gì cao cả, thâm sâu và thiêng liêng nhất, vượt lên trên sự hiểubiết quy ước của chúng ta.

Trênthực tế thì ngày nay chiếc áo cà-sađã biến đổi ít nhiều tùy theo phongthổ, tập quán, chủng tộc, học phái…Nhưng dù cho có biến đổi thế nào đi nữa thì chiếcáo cà-savẫn giữ được ý nghĩa nguyên thủy của nó : sự đơn sơ, khiêmnhường, trân quý và cao cả.

Bài viết này sẽ lần lượt chọn haithí dụ điển hình, một thuộc Nam tông và một thuộc Thiền học trong Bắc tông để trìnhbày những biến đổi từ quan niệm đến hình thức của chiếc áo cà-sa, và sauđó sẽ lạm bàn xa hơn về ý nghĩa của chiếc áo ấy.

Nguồngốc, tên gọi và những biểu tượng của chiếc áo cà-sa

Theo Luật Tạng (Vinaya), Tăng đoàn củaPhật lúc ban đầu ăn mặc không khác biệt gì với những người tu hành thuộc cáctruyền thống tôn giáo khác. Vì thế vua Tần-bà-sa-la (Bimbisara) đề nghị vớiPhật xin cho các đệ tử được ăn mặc khác hơn để mọi người dễ nhận ra. Đúng vàothời điểm ấy, Phật và người đệ tử thân cận nhất là A-nan-đà đang du hành ở phươngNam để thuyết giảng. Phật nhìn thấynhững thửa ruộng lúa hình chữ nhật, chia cắt bởi những con đê tăm tắp, liền bảoA-nan-đà cứ theo mẫu ấy mà may áo cho Tăng đoàn. Vì thế, trong kinh sách tiếngHán, chiếc áo cà-sacòn gọi là Cát triệt yhay Điền tướng y,mảnh áo mang hình những thửa ruộng, tượng trưng cho sự phong phú và phúc hạnh.

aocasa002-contentCâu chuyện này cũng đã bắt đầu cho thấy những dấu hiệu của sự biến dạng.Cách so sánh khá thi vị trên đây đòi hỏi đến trí tưởng tượng và những ước mơphù hợp với các tiêu chuẩn và quan niệm quy ước về hạnh phúc và giàu sang củathời đại bấy giờ, nghĩa là không có gì là Đạo Pháp cả. Như đã trình bày trongphần nhập đề, chiếc áo cà-sagồm nhiều mảnh ráp lại vì đó là những mảnhvải vụn nhặt được ở bãi tha ma, tượng trưng cho những gì tầm thường nhất vàcũng để nhắc nhở người tu hành về tấm thân vô thường của họ.

Tiếng Háncòn gọichiếc áo cà-sa Đoạn phục, Pháp y, Nhẫn nhục khải, Giảithoátchàng, Cà-sa-duệ,Già-sa-dã…, các chữ này hàm chứa một ý nghĩa đại cương là dứt bỏ, bấtchính, ô uế, nhiễm bẩn, có màu xích sắc (màu đỏ)… Theo sách tiếng Hán, áo khôngbắt buộc phải nhuộm bằng một màu nhất định nào cả, chỉ cần tránh không dùng nămmàu chính là xanh, vàng, đỏ, trắng và đen, và đồng thời có thể pha trộn nhiềumàu với nhau để tạo ra một màu xích sắcthật bẩn thỉu, đúng theo ý nghĩanguyên thủy của chữ kasayacà-sacũng biến dạng đi, từ cách may cho đến màu sắc : màu vàng ở Ấn độ và cácnước theo truyền thống Nam tông ; các màu vàng, màu lam, nâu, nâu đỏ(nhuộm bằng vỏ cây mộc lan, hay củ nâu) như ở Việt Nam và Trung quốc ; màulam ở Hàn quốc ; màu đen hay nâu đen (màu trà) ở Nhật ; màu vàng nghệhay nâu đỏ ở Tây tạng…Nói chung có ba màu chính gọi là như pháp cà-sa sắctam chủng(ba màu sắc của áo cà-satheo phép quy định) : tứcmàu gần như đen (màu thâm, màu bùn dất), màu xanh (màu rỉ đồng), màu gần như đỏ(màu hoa quả). trong tiếng Phạn. Áo gồm nhiều mảnh, có thểmỗi mảnh một màu, vì đó là những mảnh vải nhặt được và khâu lại với nhau. Ngàynay tùy theo học phái, địa phương, phong tục, khí hậu…mà chiếc áo

Pháp y của người tu hành gồm có ba loại : Đại, Trung và Tiểu. Loại nhỏ,Tiểu y, gọi là An-đà-hội(Antarvasaka), áo này gồm có năm mảnh ráp lại(ngũ điều). Áo kiểu Trung gọi là Uất-đa-la-tăng(Yttara-Samgha) gồm cóbẩy mảnh (thất điều). Áo kiểu rộng, Đại y, gọi là Tăng-già-lê(Samghati), gồm chín mảnh (cửu điều). Trên đây là các loại áo cà-sacógốc từ Ấn độ. Tùy theo xứ lạnh hay nóng bức, những nơi giá rét có thể mặc áotiểu và trung bên trong, rồi mặc thêm áo cửu điều bên ngoài.

Chiếc áo cà-sadùng để che thân, để đắp, để gối đầu hoặc để gấp lại vàngồi lên đó như một tọa cụ. Kinh Bát-nhã có kể chuyện Phật cùng với cácđồ đệ sau khi khất thực về, ăn xong, Phật tự lau rửa bình bát, sau đó tự tayxếp áo cà-salàm tọa cụ và ngồi lên đó để thuyết giảng. Có khi các đồ đệlấy áo của mình xếp chồng lên nhau để Phậtngồi.

Công dụng của chiếc áo cà-sa thiết thực như thế, nhưng dần dần người ta gánthêm cho nó nhiều đức tính khác nữa. Kinh Bi hoakể chuyện áo Cà-sangũ đứcvà kể các đức ấy ra như sau : 1. Người thế tục nếu biết kínhtrọng cà-sasẽ tiếp nhận được Tam Thừa(tức Thanh văn thừa,Duyên giác thừaBồ-tát thừa), 2. Thiên long nhân quỷnếu biết kính cà-sacũng đắc Tam thừa, 3. Quỷ thần và chúng sinhchỉ cần bốn tấc vải của chiếc áo cà-sacũng được no đủ, 4. Chúng sinhcà-sasẽ phát sinh được lòng Từ bi, 5.Giữa nơi trận mạc, nếu có được một mảnh nhỏ áo cà-savà biết cung kínhmảnh áo ấy cũng thắng trận. Một quyển kinh khác là Tâm địa quán kinhlạinêu lên đến mười điều lợi của chiếc áo cà-sa và gọi là Cà-sa thập lợi:1. Che thân khỏi thẹn ngượng, 2. Tránh ruồi muỗi, nóng rét, 3. Biểu thị cáctướng tốt của người xuất gia, 4. Kho chứa châu báu (tức Diệu Pháp của Phật), 5.Phát sinh nghị lực gìn giữ giới hạnh, 6. Màu nhạt bẩn không làm phát sinh lòngham muốn, 7. Mang đến sự thanh tịnh, 8. Tiêu trừ tội lỗi, 9. Mảnh đất tốt làmnẩy sinh Bồ-đề tâm, 10. Giống như áo giáp, mũi tên phiền não không đâm thủngđược. hằng tâm niệm về chiếc áo

Kể lể dài dòng như trên đây chẳng qua vì mục đích muốn nêu lên một thí dụ điểnhình trong việc thêm thắt và biến dạng đối với ý nghĩa của chiếc áo cà-sa.Chẳng hạn như đức tính thứ năm do Kinh Bi hoakể : « nơi trận mạc, nếu có một mảnh nhỏ cà-sa và biết cung kính cũng thắngtrận», đức tính này có lẽ không phù hợp lắm với Đạo Pháp của Phật. Dùsao cũng xin phép được tiếp tục kể thêm rằng một vài kinh sách gốc Hán đã đặtcho chiếc áo cà-sa đến mười hai danh hiệu khác nhau và gọi là Cà-sa thập nhịdanh: 1. Cà-sa, 2. Đạo phục(áo của người tu hành), 3. Thếphục(áo của người xa lánh thế tục), 4. Pháp y(áo đúng theo quyđịnh trong Đạo Pháp), 5. Ly trần tục(áo xa lánh lục trần), 6. Tiêusấu phục(áo có khả năng tiêu trừ phiền não), 7. Liênhoaphục(áo như hoa sen không nhiễm bùn nhơ), 8. Gián sắc phục(áo đem nhuộm cốtý làm hư hoại màu sắc), 9. Từ bi phục(áo của người thực thi đức Từ bi),10. Phúc điền phục(áo gồm nhiều mảnh giống như những mảnh ruộng tượngtrưng cho sự giàu có và phúc hạnh), 11. Ngọa cụ(áo dùng để lót lưng khinằm), 12. Phu cụ(áo dùng làm chăn để đắp).

Tiếptheo ta hãy tìm hiểu ý nghĩa chiếc áo cà-sa trong hai trường hợp điển hình làNam tông và Thiền tông.

Lễ Dâng ycủa Nam tông

Một trong những lễ hội lớn nhất và quantrọng nhất của Nam tông là lễ Dâng ytrong dịp kiết hạ. Sau thờigian ba tháng an cư trong mùa mưa là lễ kiết hạ. Lễ kiết hạđánh dấu ngày chấm dứt ẩn cư, tức thời gian không được phép đi ra ngoài của cáctỳ kheo. Người Namtông làm lễ này rất long trọng và gọi là lễ Dâng yhay Kathina.Thật sự chữ kathinatrong tiếng Pali (tiếng Phạn là kathinya)không có nghĩa gì là áohay dâng ymà có nghĩa là sự vững chắcvàtrong ngôn ngữ Pali chữ này lại có một nghĩa nữa là cái khung để dệt vải hay căng vải để may áo.

aocasa003Trong dịp lễ này, Phật tử dâng vải cho Tăng đoàn may áo cà-sa. Trước khidâng, vải và các vật cúng dường khác được đặt vào mâm rồi đội lên đầu đi diễnhành trong thôn xóm, làng mạc trước khi đến Chùa để dâng lên các tỳ kheo. Cáctỳ kheo phải chia nhau may cắt và phải may cho xong chiếc áo trong một ngày.Tục lệ này được đặt ra để nhắc lại sự tích người mẹ nuôi của Đức Phật, cũng làngười Dì tức là em của mẹ Đức Phật, tên là Ma-ha Ba-xà-ba-đề Cồ-đàm-di(Mahaprajapati Gautami), đã từng thức suốt một đêm để hoàn tất chiếc áo choPhật. Khi Phật sinh ra đời được bẩy ngày thì mẹ mất, người Dì đứng ra chăm sóc choPhật. Sau này, khi Phật đạt được Giác ngộ, Bà đã xin quy y và thành lập Tăngđoàn các Tỳ kheo ni, vì thế Bà cũng là Ni sư đầu tiên của Phật giáo.

Quy luật an cư cần phải có tối thiểu năm tỳ kheo cho mỗi nhóm, và được hưởngmột khúc vải dài độ ba thước. Theo nghi lễ, cả nhóm họp lại để cắt may, xong áothì tặng cho tỳ kheo nào nghèo nhất, hoặc cho người nào thông thái nhất hay lớntuổi nhất trong nhóm. Khi may xong, áo được căng lên một cái khung(kathina)rồi mời mọi người đến chiêm ngưỡng. Áo này được gọi là mahakathina. Sauđó, khung căng áo được tháo ra để tượng trưng cho sự nới lỏng một vài giới luậtđối với các tỳ kheo. Nhưng trước đó trong suốt thời gian an cư, phải giữ khungcăng áo nguyên vẹn vì là biểu tượng của giới luật phải giữ gìn. Vì thế, lễ kiếthạcủa Nam tông mang tên là kathinatức là sự chặt chẽ, vững chắcđúng theo nghĩa của chữ này trong tiếng Phạn và tiếng Pali.

Trên đây là những tục lệ và ý nghĩa được thêm thắt và tô điểm qua thời gian.Kinh sách tiếng Pali có kể một câu chuyện như sau. Trước mùa an cư, có một nhómtỳ kheo độ chừng ba mươi đến năm mươi người họp nhau cùng đi đến thành Xá-vệ(Savatthi) để được an cư bên cạnh Phật. Trên đường đến Xá-vệ thì không may họgặp mưa bảo triền miên, đi đứng khó khăn, cho nên khi đến được Xá-vệ thì quầnáo rách nát tả tơi và hạn an cư ba tháng đã chấm dứt. Khi thấy nhóm tỳ kheo đếntrễ, quần áo tả tơi, Đức Phật bèn quyết định tạm thời lưu giữ toàn thể Tăngđoàn ở lại để vá hoặc may quần áo mới, do đó đã nới lỏng một vài giới luật.Cũng có một cách giải thích khác là tháng đầu tiên sau khi kiết hạlàtháng dành cho việc may mặc, vì thế nên một vài điều luật được tạm thời nớilỏng trong thời gian này để các tỳ kheo lo việc may áo cà-sa. Tuy rằngngày nay, việc may mặc không còn là một mối quan tâm cho người tu hành, nhưngthói tục vẫn còn giữ để bảo tồn sự tương trợ giữa các tỳ kheo với nhau, giúpnhau trong việc may vá. Về phía người thế tục, thì họ cúng dường vải vóc để tựnhắc nhở phải nghĩ đến những khó khăn và thiếu thốn của người xuất gia.

Các câu chuyện trên đây cho thấy những biến dạng trong ý nghĩa của chiếc áo cà-sađối với Nam tông. Tuy là những ý nghĩa thêm thắt nhưng vẫn giữ được truyền thốnglâu đời. Những thêm thắt đó đã củng cố và tô điểm thêm cho Đạo Pháp và nhất làbày ra những tục lệ giúp một cách thiết thực vào việc tu hành.

Chiếc áo cà-savà Thiền tông

Trước khi tịch diệt, Phật trao y bátcho người đệ tử uyên bác, kỷ cương và đạo hạnh nhất là Ma-ha Ca-diếp và khuyênbảo các tỳ-kheo khác sau này nên nghe theo những lời hướng dẫn của Ca-diếp.Thật ra khi Ma-ha Ca-diếp gặp Phật lần đầu, Phật đã trao áo của Ngài cho Ma-haCa-diếp rồi. Lúc ấy Phật đi từ thành Vương-xá (Rajagrha) đến địa phậnNa-lan-đà, Ma-ha Ca-diếp gặp Phật đang đi trên đường và nhận ra ngay chính đâylà Đức Thế Tôn. Ma-ha Ca-diếp phủ phục dưới chân Phật. Phật tuyên bố đây chínhthực là một đệ tử của Ngài. Phật cởi áo để trao đổi với Ca-diếp và sau đó đãthuyết giảng riêng cho Ca-diếp. Nhờ thế chỉ tám ngày sau Ca-diếp đắc quảLa-hán. Nhưng cũng nên hiểu rằng ngài Ca-diếp đã có căn tu trừ trước, đã dốclòng tu tập trước khi gặp được Phật. Kinh sách kể chuyện ngài bỏ nhà đi tìm Đạođúng vào ngày Đức Phật đạt được Giác ngộ. Sau này khi Đức Phật tịch diệt, chínhngài Ca-diếp đứng ra tổ chức lần kết tập đầu tiên những lời giảng huấn củaPhật. Ma-ha Ca-diếp sống rất thọ, theo Kinh Tăng nhất A-hàm, Ma-ha Ca-diếp trèolên hang Thạch đầu ở núi Kì-xà-quật (Kukkutapada) khoác lên người chiếc áo cà-sacủa Phật rồi thệ nguyện rằng xác thân này sẽ không hư nát cho đến khi nào PhậtDi Lặc hiển hiện để cứu độ chúng sinh. Sau lời phát nguyện, Ma-ha Ca-diếp nhậpvào Niết bàn.

Một lần ở núi Linh thứu, trong một buổi đăng đàn, Đức Thế Tôn không thốt lênmột lời nào cả, chỉ cầm một cánh hoa đưa lên cho mọi người xem. Tất cả đều ngơngác không ai hiểu gì, chỉ có một mình Ma-ha Ca-diếp nét mặt bừng tỉnh và mỉmcười. Truyền thuyết này gọi là « Niêm hoa vi tiếu» (cầmhoa mỉm cười), nêu lên khái niệm về sự tinh tế và cao siêu của Giác ngộkhông thể trình bày hay diễn đạt bằng lời nói được. Yên lặng tượng trưng cho sựquán nhận trực tiếp, vượt lên trên ngôn từ và sự hiểu biết quy ước của chúngta. Đây cũng là một đặc thù của Thiền học, và cũng vì thế ngài Ca-diếp được xemlà tổ thứ nhất của Thiền tông trên đất Ấn.

Ngài Ma-ha Ca-diếp về sau lại trao y bát của mình cho A-nan-đà. Tục lệ truyềnthụ này tiếp tục trên đất Ấn cho đến tổ thứ 28 là Bồ-đề-đạt-ma (~470-543), tức làđã kéo dài gần một ngàn năm sau khi Phật tịch diệt. Khi Bồ-đề-đạt-ma sangtruyền giáo ở Trung quốc, ngài lại trở thành vị tổ thứ nhất của Thiền tông trênphần đất này. Tục lệ truyền y bát tiếp tục trên đất nước Trung hoa cho đến tổthứ sáu là ngài Huệ Năng (638-713), tức là được thêm khoảng hai trăm năm nữa.

Y bát của tổ thứ năm và ngài HuệNăng

Ngài Hoằng Nhẫn (601-674), tổ thứ nămcủa Thiền tông Trung quốc, trao chiếc áo cà-satượng trưng sự lãnh đạotông phái cho ngài Huệ-Năng, vì Huệ Năng là người thấu hiểu sâu xa hơn hết vềThiền học trong số các môn đồ trong tông phái. Huệ Năng kính cẩn tiếp nhận chiếcáo cà-sacao quý ấy và đồng thời cũng hiểu rằng khi nhận lãnh chiếc áotượng trưng cho sự lãnh đạo và uy quyền này thì cũng khó tránh khỏi sự ganh tỵvà tranh chấp trong Tăng đoàn. Ngài Hoằng Nhẫn cũng ý thức được điều ấy, nênkhi trao chiếc áo cho Huệ Năng đã khuyên Huệ Năng bỏ trốn về phương Nam, và nhấtlà sau này không nên truyền thụ y bát nữa.

Hừng đông, Huệ Năng khoác lên người một chiếc áo rách để hóa trang, ôm chặt cáibọc gói chiếc áo cà-sacủa ngũ tổ Hoằng Nhẫn, lẻn ra khỏi chùa và cắm cổđi miết về phương Nam. Đi suốt mấy ngày liền, khi đến vùng núi Đại châu Huệ Năngbỗng nghe thấy tiếng ồn ào phía sau liền ngoảnh cổ lại để nhìn và giật mìnhhoảng hốt vì có hàng trăm người đang hò hét đuổi theo. Dẫn đầu đám đông là sưHuệ Minh, một cựu võ quan đi tu, chính là người muốn cướp đoạt chiếc áo cà-sacủa ngũ tổ. Đám đông càng lúc càng gần, Huệ Năng thì vừa mệt lại vừa đói khôngcòn đủ sức để chạy thêm được nữa, ông liền để cái bọc áo cà-salên mộttảng đá rồi ngẩng cổ hướng về phía đám đông và nói lớn lên như sau :« Chiếc áo cà-sa tượng trưng cho việc Hoằng Pháp. Tại sao các ông làđám người thế tục lại muốn cướp nó ? Cướp giữ chiếc áo cà-sa nhưng thiếu chínhPháp, chẳng qua cũng như một cánh hoa phản chiếu trong gương mà thôi».Nói xong Huệ Năng tìm một bụi rậm bên đường chui vào để trốn.

Huệ Minh chạy đến thấy cái bọc áo cà-sa, mừng quá liền ôm lấy, nhưng cáigói lại dính chặt vào tảng đá, không thể nào gỡ ra, hoặc kéo lên được. Huệ Minhbổng nhiên cảm nhận được sức mạnh vô biên của Đạo Pháp, liền chui vào bụi rậmtìm Huệ Năng và phủ phục dưới chân Huệ Năng xin được thọ giáo.

Câu chuyện lại tiếp tục như sau. Huệ Năng rời Huệ Minh và tiếp tục đi về phươngNam. Huệ Năng đến thôn Tào khê, thuộc quận Thiều châu, tá túc ở chùa Bảo lâm.Nhiều tháng sau, vào một đêm tối, có một đám đông gồm nhiều nhà sư, đầu đội mũsùm sụp, kéo đến đập cửa sau của chùa và hét to lên : « Này HuệNăng, ngươi phải đưa chiếc áo cà-sa cho chúng ta. Nếu không sẽ có chuyện to đấy».Trong chùa, Huệ Năng sợ quá, ôm bọc áo tông cổng trước mà chạy. Huệ Năng phăngphăng trèo lên một ngọn đồi gần chùa, nhìn xuống thấy đám đông đốt đuốc đuổitheo, họ chạy nối đuôi nhau, ngoằn ngoèo như một con rắn lửa đỏ rực. Huệ Năngthì mệt lả không còn chạy được nữa, liền chui vào một khe đá để trốn. Một lúclâu, không nghe động tịnh gì, ông thò đầu nhìn ra. Nhưng lúc ấy cả ngọn đồi đãcháy rực như một biển lửa. Đám đông, vì không tìm thấy ông, nên nổi lửa đốtngọn đồi và tin rằng Huệ Năng thế nào cũng phải chui ra.

Trong tình huống dầu sôi lửa bỏng như thế, Huệ Năng vẫn không cảm thấy sợ hãicho thân mình, chỉ nghĩ đến việc phải bảo vệ chiếc áo mà thôi. Ông bỗng chợt nhớđến trước đây Huệ Minh không thể nhấc được chiếc áo lên khỏi tảng đá và ông tinrằng chiếc áo này là biểu tượng của sức mạnh Đạo Pháp, không thể nào cháy được.Ông liền bình thản mở cái bọc và khoác lên người chiếc áo cao quý ấy rồi tọathiền trên một tảng đá. Sau khi nhập thiền, Huệ Năng cảm thấy thân xác nặngthêm, lún sâu vào đá, cảnh tượng hãi hùng biến mất, lửa tắt, khỏi đen và bụi mùcũng tan biến hết. Cảnh vật chung quanh bỗng nhiên trở nên êm ả một cách lạthường.

Tọa thiền như thế thật lâu, bất chợt Huệ Năng cảm thấy có những tia sáng xuyênvào mắt. Ông mở mắt ra thì mặt trời đã lên cao, cây cỏ chung quanh và trên khắpngọn đồi đã bị cháy sạch, tro bụi khắp nơi. Chiếc áo cà-sabám đầy tronhưng vẫn giữ được vẽ rạng rỡ. Huệ Năng đứng lên, nhưng lại hết sức ngạc nhiênnhận thấy trên mặt tảng đá nơi ông ngồi bị lún sâu, in dấu hai đầu gối và môngcủa ông lúc tọa thiền, nhìn kỹ hơn lại thấy cả vết vạt áo, vết vải và đường chỉkhâu nữa. Trước cảnh tượng đó, Huệ Năng bất thần chứng ngộ được sức mạnh củaĐạo Pháp.

Chiếcáo cà-savà Thiền học Zen

Sau đây lại xin kể tiếp các chuyệnkhác về chiếc áo cà-satrong Thiền tông, đặc biệt là Thiền phái Zen củangười Nhật. Người Nhật gọi chiếc áo cà-saokesa hay kesa,chữ này cũng có gốc từ chữ Phạn kesaya.Chữ okesatrong tiếngNhật có nghĩa là miếng vải thừa vứt bỏ, dính bẩn hay hư hoại. Người Nhật tuThiền còn gọi chiếc áo kesalà « Fukuden-e », chiếc áo củaPhúc hạnh, hoặc « Mu soo », chiếc áo « Vô tướng » hay « Khônghình tướng », tức chiếc áo của một người « Vô ngã », tự tay khâu lấycho mình và mặc lên một thân xác « không mang một dấu hiệu gì cả ».Người tu Thiền có ba chiếc áo kesa, một chín mảnh, một bẩy mảnh và mộtnăm mảnh. Chiếc áo năm mảnh được biến dạng và trở thành một vật tượng trưng gọilà rakusudành cho người xuất gia và cho cả hàng cư sĩ, tức những ngườitu tại gia.

Đại khái tùy theo học phái, rakusugồm năm mảnh vải màu nâu hay màu lam,khâu ráp vào nhau, có viền vải chung quanh thành hình vuông hay chữ nhật, saucùng lại khâu thêm một quai bằng vải. Vì thế, rakusugiống như một cáitúi khá rộng, quai dùng để đeo vào cổ, tấm rakusu giấuvào bêntrong áo hoặc để ra trước ngực, tượng trưng cho chiếc áo cà-sa. Mặt saucủa tấm rakusucó lótthêm một lớp lụa màu trắng hay màu ngà. Vị Thầy của người xin quy y ghi phápdanh của người này lên mặt lụa, viết thêm một câu thơ hay một công án, tất cảđều bằng chữ Hán, rồi ký tên và đóng triện lên đó.

Điều đáng nêu lên là người xin quy y trong Thiền tông Zen phải tự may tấm rakusucho mình, giống như người tỳ kheo Nam tông phải tự may chiếc áo cà-sa để mặc. Tục lệ này cũng được bảotồn và tôn trọng trong các tu viện Thiền học tại các nước Tây phương. Nếu người đọc có dịp chứng kiến cảnh tượngnhững người Tây phương, trong số này có những giáo sư Đại học, những nhà Khoahọc lừng danh, các Bác sĩ nổi tiếng ghi tên vào những khoá thực tập để may tấm rakusutrước khi xin quy y, thì có thể quý vị ấy sẽ cảm động lắm. Họ chăm chỉ may từngmũi kim, ráp từng mảnh vải. Khâu hỏng, đường chỉ không thẳng… họ lại tháo ra đểmay lại. Đó cũng là cách tập chú tâm trong Thiền học, nhưng điều đáng nêu lênchính là sự hiển lộ của Đạo Pháp trong từng cử chỉ, hành vi và trong quyết tâmcủa họ.

Người cư sĩ, không có cái may mắn của một người xuất gia, đành an phận với tấm rakusu,đeo vào cổ hoặc dấu trong ngực áo để nhắc nhở họ phải giữ giới và để che chởcho tâm thức họ. Trước khi đeo vào cổ thì họ phải đặt tấm rakusulên đầuvà đọc một câu kinh. Khi cởi ra, tấm rakusuphải được gấp lại thật cẩnthận, cất trong một túi vải nhỏ, hay gói trong một miếng vải sạch và đặt lênbàn thờ Phật. Đạo Nguyên (Dogen) nói rằng :

« Áo mặc của kẻ thế tục làm gia tăng dục vọng – nhưng tấm áo của Phật, tấmáocủa một sinh linh Giác Ngộ, sẽ nhổ bỏ tận rễ tất cả những dục vọng đó».

Để tiếp tục nêu lên ý nghĩa của chiếc áo cà-satrong Thiền học, thiểnnghĩ chúng ta cũng nên trích dẫn thêm những câu khác của Đạo Nguyên (1200-1253),một đại thiền sư và cũng là một trong những nhà tư tưởng lớn nhất của nướcNhật. Ông sang Trung Quốctầm Đạo năm 1223, thọ giáo với thiền sư Trường Ông Như Tịnh (Tiantong Rujing,1163-1228)thuộc tông phái Tào động. Ông ngộ được Thiền, trở về Nhật năm 1227 và pháttriển dòng Tào động trên quê hương của ông. Trong tập luận nổi tiếng của ông là Chính Phápnhãn tạng (tiếng Nhật : Shobogenzo), Đạo Nguyên đã phát biểu về chiếc áo cà-sanhư sau:

« Những ai đã Giác Ngộ đều tôn kính chiếc áocà-sa, tin tưởng nơi chiếc áo đó. Họ xem đó là chiếc áo của giải thoát, mộtcánh đồng của phúc hạnh, một mảnh áo vô tướng, mảnh áo của Như Lai, mảnh áo củaAnuttarak Samnyak Sambodhi(hoàn toàn Giác Ngộ, hoàn hảo và không có gì sosánh được) »

Sau đây là một câu khác của ông trong tập Chính Pháp nhãn tạng,dùngđểnhắc nhở những người quy y :

« Tư tưởng của con người không bao giờ ngưng đọng,vì những tư tưởng ấy sinh ra và chết đi trong từng khoảnh khắc ; thân xác conngười cũng thế, sinh ra rồi biến đi trong từng giây phút một.

Chiếcáo cà-sa không phải là một sáng chế của con người, nó cũng chẳng phải khôngphải là một sáng chế của con người ; nó không đứng lại ở một nơi nào cả, nhưngchẳng có một nơi nào mà nó không dừng lại, và Sự Thực tuyệt đối của chiếc áo cà-sa chỉ có chư Phậtmới hiểu được mà thôi. Tuy nhiên, đối với những người tu tập trên đường ĐạoPháp, những gì xứng đáng do chiếc áo cà-sa mang đến cho họ thì vô tận, không bao giờ khô cạn (...).

Trongthế giới này chiếc áo cà-sa luôn luôn hiện đại và cập nhật hoá. Sự hiện thựctrong một giây phút cũng là sự hiện thực của vô biên. Trong giây phút này,chúng ta đang có cơ duyên tuyệt vời không những được nghe nói về Đạo Pháp,nhưng hơn thế nữa ta còn được trông thấy, xem xét và tiếp nhận chiếc áo cà-sanày.

Cơduyên ấy cũng giống như ta được nhìn thấy Đức Phật tận mắt, nghe được chínhTiếng nói của Đức Phật. Cơ duyên ấy chính thực là sự truyền thụ của Tâm thứcPhật, tiếp nhận được thân xác và cốt tủy của Phật».

Sau đây chúng ta lại tiếp tục tìm hiểu sâu xa hơn về ý nghĩa của chiếc áo cà-sa.

Lạm bàn về ý nghĩa của chiếc áocà-sa

Như chúng ta vừa nhận xét trên đây vềnhững biến đổi từ hình thức cho đến ý nghĩa của chiếc áo cà-sa qua thờigian, không gian, nhưng những biến đổi đó vẫn luôn luôn giữ được truyền thốngvà phong cách từ hàng ngàn năm suốt trong lịch sử Phật giáo, từ những tục lệcủa Nam tông cho đến những hình thức mang tính cách tượng trưng trong Thiềntông. Tất cả đều không đi ra ngoài Đạo Pháp.

Thật vậy, người xuất gia khoác lên người chiếc áo cà-sađể giúp họ tựgiữ giới, nhắc nhở họ không được tà dâm, sát sinh, trộm cắp, không sân si, bámvíu… Chiếc áo ấy mang lại an lạc cho họ, giúp họ phát lộ lòng Từ bi, gia tăngthêm tinh tấn, sức mạnh và Trí tuệ.

Tuynhiên phần đông chúng ta là những kẻ thế tục, những cư sĩ tại gia, chúng takhông có cái may mắn, cái cơ duyên tốt lành của một người xuất gia, hãnh diệnđược khoác lên người chiếc áo cao quý của Đạo Pháp. Chúng ta trần trụi và hởhang như những con sâu, phơi bày thân xác trước phong ba và bão táp, làmmồi cho những hiểm nguy của cõi dục giới và luân hồi. Như vậy thì chúng ta phảilàm sao bây giờ ?

Không được mặc lên người, nhưng chúng ta hãy cố gắng khoác lên tâm thức mình mộtchiếc áo cà-sa, một manh áo bạc màu, một manh áo mà ta tự khâu lấy bằngnhững mảnh vải vụn vứt bỏ mà ta mót nhặt từ những cảnh nghèo nàn và khổ đauchung quanh ta. Một manh áo tuy khiêm tốn, nhưng chúng ta hãy xem đó là manh áocủa Đạo Pháp, ngay thật và tinh khiết, rạng ngời và cao cả. Dù bước rađường với một chiếc áo thật hợp thời trang, đắt tiền và thật đẹp, nhưng ta vẫnkhông hãnh diện bằng chiếc áo bạc màu mà ta khoác lên tâm thức. Hoặc nếu kémmay mắn hơn, khi phải bước ra đường với một chiếc áo vá nghèo nàn trên thânxác, ta cũng không nên xấu hổ mà vẫn ngẩng đầu cao, vì bên trong ta, chiếc áo cà-satrong tâm thức thật là rạngrỡ.

Chiếc áo cà-sakhoác lên tâm thức sẽ che chở cho ta trong cuộc sống bonchen, đầy tham vọng, lừa đảo, hận thù và hung bạo. Nó ngăn chận không cho tahung dữ và hận thù. Trong lúc bước chân ra đường, khi hòa mình với xã hội,thông thường ta chỉ xét đoán con người qua hình dạng và phong cách bên ngoài,qua phấn son, quần áo, chức vị, cử chỉ, ngôn từ…, phản ảnh một phần nào tâmthức của họ. Nhưng ta không thấy được những gì sâu kín trong tâm hồn họ. Cónhững người ăn mặc sang trọng, chải chuốt, phấn son loè loẹt, nhưng tâm hồn họtrần truồng, dơ bẩn, đầy lo âu và hổ thẹn. Có những người nghèo khó, cực khổ,nhưng tâm hồn họ thật an vui, kín đáo, sạch sẽ và nhân từ.

Trên đây chỉ là hai trường hợp cực đoan và tiêu biểu mà thôi. Thế giannày thật phức tạp vì có đủ mọi hạng người, pha trộn rất nhiều đức tính và nhữngsai lầm u mê khác nhau. Thế giới ta bàhay luân hồigồm có bacõi : dục giới, sắc giớivô sắc giới. Tất cả chúngsinh còn vướng mắc trong luân hồi đều sống chung đụng bên cạnh nhau trongba cõi ấy : từ súc sinh, quỷ đói, con người, cho đến thánh nhânthiên nhân. Do vậy ta hãy quyết lòngkhoác lên tâm thức ta một chiếc áo cà-sathật tinh khiết để nhìn thấynhững thánh nhân và thiên nhân chung quanh ta và để được đến gần với họ. Họ sẽtập cho ta cởi chiếc áo cà-satrong tâm thức để khoác lên thân xác nhữngai đang trần truồng và hổ thẹn, để lau nước mắt cho những người đang khổ đau vàbăng bó vết thương cho những sinh linh bị hành hạ. Tất cả chúng sinh ấy đanghiện diện chung quanh ta, những cũng may mắn thay, thánh nhân cũng đang ở bêncạnh ta để nhắc nhở ta những việc phải làm.

Tóm lại, chiếc áo cà satrong tâm thức, trước hết cũng không khác gì mộtbức rào ngăn chận những hành vi mê lầm và phạm giới của ta, và sau đó lại trởthành một bức tường thành kiên cố mang lại sự an lạc cho ta. Thế nhưng ta cũngphải biết cởi chiếc áo cà-saấy từ tâm thức để khoác lên thân xác củanhững ai cần đến, biết dựng lên cho kẻ khác một bức rào ngăn chận những hành viphạm giới của họ và xây lên một bức tường thành để bảo vệ sự an vui cho họ.

Nhưng tu tập có phải là dừng ở đấy hay không ? Giữ giới và phát lộ lòng Từbi, tuy cực kỳ quan trọng và cần thiết nhưng thật ra chỉ là giai đoạn đầu. Từbi phải đưa đến Trí tuệ, Trí tuệ đưa đến Giác ngộ và Giác ngộ sẽ đưa đến Giảithoát. Con đường còn dài và thật dài. Ta hãy thử tiếp tục lạm bàn xa hơn vềchiếc áo cà-sa.

Lạmbàn xa hơn về ý nghĩa của chiếc áo cà-sa

Để mở đầu phân đoạn này, xin trích dịch bốncâu thơ của thiền sư người Nhật là Suzuki Shosan (1579-1655) như sau :

Cùng nhau đi trong mưa Như Lai,

Cà-sa ướtsũng cả đôi vai.

Ô kìa, trên những tàu lá sen,

Chẳng có một giọt nào đọng lại.

Cũngxin trích thêm ra đây một vài câu thơ của Thiền sư Ryokan (1758-1831). Thiền sưRyokan là một nhà thơ, một thiền sư ngoại lệ, một con người có tâm hồn dịudàng, thanh thoát, sống trong đơn sơ và hoàn toàn ẩn dật. Ngày nay, các bảotàng viện ở Nhật cũng như trên thế giới đã cố tìm mua với bất cứ giá nào nhữngtờ giấy viết chữ thảo của ông còn lưu lại. Năm 1790, thầy của ông là Kokunen rút lui vàgiao phó cho ông trọng trách hướng dẫn Tăng đoàn. Thế nhưng một năm sau khithầy của ông qua đời, ông cũng rời bỏ Tăng đoàn, xa lìa thế tục để vào rừng ẩncư. Ta hãy đọc qua một bài thơ của ông, thoát dịch như sau :

Trong cánh rừng xanh mướt,

Là chiếc amcỏ của tôi.

Chỉ có những người đi lạc đường

Mới tìm ra được nó.

Chẳng có một tiếng ồn ào của thế tục,

Hoạ chăng thỉnh thoảng mới nghe thấy tiếng hát của một gã tiều phu.

Một nghìn đỉnh núi cao, một vạn con suối chảy,

Chẳng có một bóng người.

Tuy thế, một hôm sau khi đi tản bộ về, ông thấy túp lều cỏ của ông bị trộm, têntrộm vơ sạch những gì thật nghèo nàn của ông. Ông liền cầm bút viết một câu thơnhư sau:

Tên trộm đã bỏ quên

Khuôn trăng

Bên thềm cửa sổ

Thôi thì chúng ta hãy trở lại với chiếc áo cà-sa, với bức rào cản ngănchận những hành vi phạm giới, với bức tường thành mang lại an vui cho ta. Chiếcáo mầu nhiệm như thế, bức tường thành kiên cố như thế, lớp rào cản hữu hiệu nhưthế, nhưng có phải đó là Đạo Pháp hay không ? Thưa không, đó chỉ là những phươngtiện mà thôi, giống như ngón tay dùng để chỉ mặt trăng, ngón tay không phải làĐạo Pháp. Đức Phật dạy rằng Đạo Pháp giống như một cái bè bằng tre dùng để quasông. Qua được bờ bên kia thì ta hãy bỏ lại, đừng đội nó lên đầu mà đi. Cũngthế, mặt trăng cũng chỉ là một biểu tượng. Nếu ta bám víu vào chiếc áo cà-sa,vào bức rào cản hay bức tường thành, vào ngón tay, vào mặt trăng, chúng ta sẽkhông bao giờ có thể đạt được Giải thoát. Đấy chỉ là những biểu hiện của sự bám víu mà thôi.

Quaytrở lại với ý nghĩa trong bốn câu thơ của Suzuki trên đây. Ngay cả những giọtmưa Như Lai, tức Diệu Pháp của Phật cũng không hề đọng lại trên chiếc lá sen,nhưng ô kìa tại sao những chiếc áo cà-salại ướt đẫm như thế ? Chúng tasống trong một thế giới mà tất cả đều là quy ước, đều là những biểu tượng. Quyước và biểu tượng không phải là hiện thực và cũng không phải là Đạo Pháp, thế nhưngchúng ta nhất định cứ bám víu vào đó. Từ chiếc áo bạc màu, được khâu vá chắpnối bằng những mảnh vải vụn vứt đi cho đến chiếcáo rạng rở may bằng lụa và vải quý của ngũ tổ Hoằng Nhẫn, tượng trưng cho ĐạoPháp, tất cả cũng chỉ là những biểu tượng. Ta sống trong một thế giới của biểutượng, của quy uớc và công thức. Tất cả đều là những sáng tạo, những biến chế,những tạo dựng của tâm thức con người. Ngôn ngữ cũng là quy ước, vì thế mà Đức Phậtđã cầm cánh hoa đưa lên nhưng không thốt ra một lời nào cả.

Tâm thức Bát-nhã, siêu việt và nhất nguyên của Phật đã có sẵn trong tâm thứcGiác ngộ của Ma-ha Ca-diếp. Tâm thức Giác ngộ của Ma-ha Ca-diếp cũng đã có sẵntrong tâm thức Bát-nhã, siêu việt và nhất nguyên của Phật. Cánh hoa chỉ là mộtbiểu tượng, cũng như ngôn từ chỉ là những quy ước. Trong tâm thức Từ bi, độlượng và bao dung của một người tu hành đã có sẵn tâm linh tỉnh thức của một kẻthế tục, và trong tâm linh tỉnh thức của một kẻ thế tục đã mang sẵn tâm thức Từbi, độ lượng và bao dung của một người tu hành. Chiếc áo cà-sachỉ làmột biểu tượng làm trung gian giữa họ mà thôi.

Gỗ đã có sẵn trong cái bàn, và trong cái bàn đã có sẵn gỗ. Người thợ mộc lấy gỗlàm ra cái bàn, và cái bàn trở thành một sự sáng tạo của con người. Trong sựsống đã có sẵn cái chết, và trong cái chết đã có sẵn mầm mống của sự sinh. Phânbiệt sự sống và cái chết là hậu quả của sự hiểu biết nhị nguyên và đối nghịch. Tươngtự như thế, ý nghĩa thêm thắt và đa dạng của chiếc áo cà-sacũng chỉ lànhững tạo dựng của tâm thức con người.

Chỉ vì một biểu tượng mà lục tổ Huệ Năng đã suýt chết mấy lần. Mỗi khi có mộtbiểu tượng được tạo dựng là có sự bám víu vào đó. Một chiếc áo tượng trưng cho việclãnh đạo một Tăng đoàn cũng đủ để sinh ra tham vọng, ganh tị, tranh chấp, huốnggì danh vọng, tiền bạc và uy quyền trong thế gian này. Cũng may là ngũ tổ vàlục tổ đã ý thức được việc ấy mà bỏ đi tục lệ truyền thụ y bát. Nếu không thìbiết đâu ngày nay, Tăng đoàn vẫn còn tiếp tục dòm ngó một chiếc áo, và kẻ thếtục lại có thêm một dịp để tham dự nghi lễ truyền thụ mà quên đi những gì thiếtthực trong việc tu tập.

Kết luận

Từ nguyên thủy, chiếc áo cà-sađã là những mảnh vải vụn, những miếng vảirách bạc màu được khâu lại với nhau để làm áo. Đức Phật và Tăng đoàn của Ngài dùngchiếc áo ấy để che thân, để đắp và để gấp lại làm tọa cụ. Chiếc áo ấy đã biếndạng để tượng trưng cho những thửa ruộng vuông vắn của phúc hạnh, hoặc để tượngtrưng cho sự lãnh đạo một Tăng đoàn. Chiếc áo ấy cũng đã trở thành tấm rakusucủa người tu Thiền dùng để đeo lên ngực một cách kính cẩn.

Tất cả những biến dạng và thêm thắt ấy có phải là những điều phù phiếm haykhông ? Thưa không, những thêm thắt ấy thật cần thiết cho việc tu tập, và tuykhông phải là Đạo Pháp nhưng là những cánh hoa của Đạo Pháp. Ngón tay khôngphải là Đạo Pháp, nhưng không có ngón tay ấy thì ta cũng không thấy được ĐạoPháp. Từ lòng Từ bi của Đức Phật, từ những lời giảng huấn thiết thực của Đức Phậtđã nở ra muôn hoa, vạn sắc, và cũng đã nở ra trăm triệu trang kinh sách. Tuy làmột biểu tượng nhưng chiếc ao áo cà-sathật là cần thiết. Chiếc áo ấyđược khoác lên thân xác vô ngã của người xuất gia để làm gương cho chúng tasoi. Chúng ta cũng nên khoác chiếc áo ấy lên tâm thức để ra đường và gấp nó lạiđể gối đầu trong giấc ngủ. Nó sẽ che chở chúng ta trước những ý tưởng điên rồ,những xúc cảm bấn loạn và những cơn ác mộng giữa đêmđen.

ĐứcPhật dạy chúng ta đừng bám víu vì Đạo Pháp cũng chỉ là một chiếc bè giúp để quasông mà thôi. Thiếu chiếc bè thì ta không thể qua sông được, và tương tự nhưthế, nếu không có Đạo Pháp thì ta cũng khó mà vượt được dòng thác của Vôminh. Đối với chiếc áo cà-sacũng vậy, khi ta vẫn còn đang lặn ngụptrong dòng thác chảy xiết của Vô minhthì hãy cứ bám víu vào nó. Cuốntrôi theo dòng nước cuồn cuộn, nếu như ta có vớt được một cành tre gai góc tobằng ngón tay thì ta cũng chớ vội tưởng là đã đến được bờ bên kia của Giác ngộmà vứt bỏ nó đi. Ta hãy bám lấy cành tre, gom góp thêm các cành khác để kết lạilàm bè, một chiếc bè thật lớn, vì biết đâu chúng lại có thể giúp những ngườikhác đang lặn ngụp bên cạnh ta mà vẫnchưa vớt được một cành tre nào. Vậy thì ta hãy thu nhặt những mảnh vải vụntrong cõi vô thường này để tự may lấy cho mình một chiếc áo cà-sa.

Xinmượn một lời nguyện cầu của thiền sư Ryokan để chấm dứt bài viết này. Sống trongchốn hiu quạnh nơi rừng núi hoang vu, Ryokan chẳng có gì cả ngoài manh áo cà-satrên vai và một khuôn trăng bền thềm cửa sổ, nhưng có lẽ tâm thức ông lúc nàocũng muốn dang tay thật rộng để ôm lấy tất cả chúng sinh. Ông nguyện như sau :

« Tôi nguyện cầu chiếc áo cà sa của một người tuhành như tôi sẽ trở nên thật rộng lớn để có thể gom lại và quàng lên tất cảchúng sinh đang đau khổ trong cõi vô thường này…»

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
06/05/202003:48(Xem: 6045)
Công đức hoằng khai nhiếp hóa của Ngài cao hơn núi cao Tấm lòng từ bi độ lượng của Ngài sâu hơn biển sâu Chữ nghĩa của trần gian làm sao phô diễn
25/06/202008:13(Xem: 323)
Câu nói: ướp xạ xông hương như đã trở thành quen thuộc với mọi người nên cũng chẳng mấy ai quan tâm tới, tuy nhiên áp dụng “xông ướp” vào huân tập là điều không đơn giản, nên cần phải quan tâm sâu rộng hơn tới hai điểm: thứ nhất là từ Hán Việt có những nghĩa: tập nhiễm, xông ướp, in sâu nơi tâm thức; thứ hai là khó hiểu, vì không thể hình dung rõ ràng. Huân tập là động từ như lực làm thay đổi tâm sinh lý con người rất tinh vi nên cần phải gia tâm hơn, vì nó ảnh hưởng về hai mặt tiêu cực và tích cực, cũng như thiện và bất thiện.
24/06/202019:04(Xem: 191)
Tạo ra một cuộc sống Hạnh phúc cho riêng bản thân và gia đình là ưu tiên hàng đầu của hầu hết người Mỹ. Mặc dù những điều cụ thể làm cho chúng ta Hạnh phúc có thể khác nhau đối với mỗi chúng ta, nhưng tất cả chúng ta đều biết Hạnh phúc khi chúng ta trải nghiệm nó: Đó là cảm giác hài lòng chung mà chúng ta đang sống một cuộc sống có mục đích, thỏa mãn.
24/06/202019:02(Xem: 188)
Một pho tượng Phật Thích Ca Mâu Ni với tư thế ngồi cao 13,7 mét (45-foot) được dựng lên ở khu Chittagong Hill, Bangladesh trên cơ sở của ngôi Già lam Tainkhalipara Sanghamitva Seva Sangha Vihar (TSSSV) đã trở thành một biểu tượng của sự hợp nhất cộng đồng trong một khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng bởi sự xung đột và bất ổn.
24/06/202018:54(Xem: 198)
Theo các nhà nghiên cứu về văn hóa lịch sử và khảo cổ học cho biết, những bức bích họa tranh tường màu sắc rực rỡ và tàn tích Phật giáo được khai quật tại Cộng hòa Uzbekistan, một quốc gia nằm kín trong lục địa tại Trung Á, trước kia từng là một phần của Liên bang Xô viết, có niên đại từ thế kỷ thứ 2 và thứ 3, đã làm sáng tỏ sự hấp dẫn về sự lan tỏa nghệ thuật Phật giáo dọc theo con đường tơ lụa cổ đại.
24/06/202008:40(Xem: 399)
Cổ nhân có câu: "sinh, bệnh, lão, tử". Bốn giai đoạn này không ai có thể tránh khỏi. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này là tôi cũng đang sắp sửa bước vào tuổi “thất thập cổ lai hi”. Anh bạn thân của tôi, Bs. TNT từ lâu có đề nghị tôi viết một bài về "Viện Dưỡng Lão" (VDL) để giúp bà con mình có thêm một chút khái niệm về VDL vì anh biết trong suốt 27 năm qua tôi đã liên tục săn sóc cho các cụ già tại các viện dưỡng lão, và cũng đã là "Giám Đốc Y Tế" (Medical Director) của nhiều VDL trong vùng. Nay tôi muốn chia sẻ cùng qúy bạn một số kinh nghiệm và hiểu biết về VDL.
22/06/202013:52(Xem: 227)
Truyện tích kể rằng sau khi đi một vòng châu du hoằng Pháp ở các làng mạc, Đức Phật trở về tịnh xá, và giữa chúng Tăng có cuộc thảo luận về trạng thái gồ ghề hay bằng phẳng của các con đường đã trải qua. Đức Phật nói rằng thảo luận về các con đường ấy không thích hợp cho sự giải thoát, đó chỉ là những đoạn đường ở bên ngoài thân tâm. Ngài khuyên chư Tăng nên lưu tâm đến con đường cao thượng là “Bát Chánh Đạo” thuộc giáo lý “Tứ Diệu Đế” và những việc cần phải làm khác để sớm đắc được đạo quả. Những giáo lý căn bản của Đạo Phật đưọc tóm tắt như sau đây:
20/06/202017:31(Xem: 232)
Hai sự phân biệt được giới thiệu mà trước đây không được nêu rõ trong tài liệu về lòng bi mẫn, điều này có thể làm rõ những gì đang được nghiên cứu và khuyến khích sự chú ý đến các hình thức bi mẫn đã bị bỏ qua phần lớn. Sự khác biệt đầu tiên là liệu mục tiêu của hành vi bi mẫn là gần (ví dụ, nhìn thấy ai đó ngã xuống, trầy xước đầu gối của mình) hoặc xa (ví dụ, một người không quan sát trực tiếp ai có thể bị thương hiện tại hoặc trong tương lai). Gần là ngay lập tức, khắc phục nếu có thể cho những đau khổ chứng kiến; xa ngăn ngừa tác hại trong tương lai xảy ra. Nhóm phân biệt thứ hai đề cập đến việc lòng bi mẫn là sự thấu cảm, liên quan đến hành động hay là một khát vọng.
19/06/202016:47(Xem: 354)
Tặng quà cho 285 hộ nghèo Ấn Độ ở 2 ngôi làng Katorwa-Mucharim (gần chùa Kiều Đàm Di VN- Bodhgaya) địa điểm cách Bồ Đề Đạo Tràng nơi đức Phật thành Đạo 7 cây số. Thành phần quà tặng cho mỗi hộ gồm có: 1 tấm Saree cho phụ nữ, 10 ký Gạo và bột Chapati, đường, muối dầu ăn và bánh ngọt cho trẻ em, kèm với 200 Rupees tiền mặt để mua thêm gạo cho từng hộ GD. (Bên cạnh đó là những phần phụ phí như mướn xe chở hàng, tiền công đóng gói và công thợ khuân vác.)
17/06/202016:39(Xem: 490)
Tuy được duyên may tham dự khoá tu học Phật Pháp Úc Châu kỳ 19 tổ chức tại thủ đô Canberra và Ngài Ôn Hội Chủ thường xuyên hiện diện với hội chúng, nhưng tôi chưa bao giờ có dịp đảnh lễ Ngài dù đã nhiều lần làm thơ xưng tán hoặc bày tỏ cảm nghĩ của mình khi đọc được tác phẩm được in thành sách hoặc trên các trang mạng Phật Giáo .