Đổi mới để có một mùa xuân

Trong bốn mùa, mùa xuân biểu hiện rõ nhất sự đổi mới: cây thay lá mới,thiên nhiên trẻ lại, trời đất trong sáng và dồi dào sinh khí… Thậm chí ngay cảngười ít cảm xúc nhất cũng phải theo thiên hạ mà làm sạch nhà cửa, ăn mặc mớisạch, đi đâu cũng phải làm ra vui vẻ. Trong ý nghĩ thì chúc nhau những điều tốtđẹp tích cực, loại bỏ những ý nghĩ thô xấu tiêu cực. Quét rửa vào những ngàycuối năm, rước lộc về, thắp hương cầu khấn, chẳng phải là muốn đem về nhà cáimới, cái hên để thay thế cho những cái cũ, cái xui xấu của năm vừa qua sao?

Trong ước mong và hành động của con người cái mới bao giờ cũng đồng hóavới cái tốt hơn, đẹp hơn, đúng hơn.

Nếu nhìn kỹ thì trong một ngày cũng có bốn mùa: tảng sáng cho đến giữabuổi sáng là mùa xuân, trưa là mùa hạ, chiều là mùa thu và tối rút vào giấc ngủlà mùa đông. Sự đổi thay là phần việc của thiên nhiên, sự đổi mới chủ yếu là docon người. Nếu không có sự đổi thay biến chuyển như thế làm sao có tiến bộ? Nếukhông có sự đổi mới mỗi ngày ắt cuộc đời sẽ buồn tẻ và bất hạnh.

Con người muốn sống vui vẻ, sung sức, hạnh phúc thì phải đổi mới, đổi mớitừng ngày. Nhưng đổi mới cái gì? Đổi mới của thiên nhiên thì chúng ta tạm biếtrồi, còn đổi mới của con người là gì?

Đổi mới của con người là làm sạch thân tâm mình, tịnh hóa những tiêu cực,gây tai hại, làm chướng ngại, để tiếp nhận và phát triển cái mới. Cắt bỏ (đoạntrừ) những phiền não và những thứ gây ra phiền não; tịnh hóa những ám ảnh,những buồn đau, những cái hư hỏng, xấu xí, cũ kỹ.

Đổi mới là chuyển hóa cái cũ thành cái mới, cái tiêu cực thành cái tíchcực. Loại bỏ cái xấu, cái tiêu cực và tích tập xông ướp (huân tập) cái tốt, cáitích cực.

Đổi mới là tự hoàn thiện theo chiều hướng đúng hơn, tốt hơn, đẹp hơn. Đâylà sự tiến bộ và phát triển của con người.

Những chữ “tịnh hóa, loại bỏ, chuyển hóa, hoàn thiện, tiến bộ, pháttriển, tích tập xông ướp” là những thực hành Phật giáo đã trở thành những từngữ quen thuộc trong đời sống hằng ngày.

Như thế, đạo Phật là phương tiện giúp ta đổi mới mỗi năm, mỗi tháng, mỗingày, thậm chí mỗi giờ. Đổi mới thân, khẩu, ý của chúng ta theo chiều hướngChân, Thiện, Mỹ. Chúng ta chỉ cần thực hành bất cứ một pháp môn nào của đạoPhật trong một giờ đồng hồ, sau một giờ ấy, dù tiến trình đổi mới này khó nhậnra, chúng ta cũng phải cảm thấy thân tâm mình tươi mới lại, sạch sẽ ra, trongsáng hơn, thanh nhẹ hơn, an vui sáng suốt hơn. Thế nên, nếu biết đổi mới mìnhmỗi ngày bằng niệm Phật, ngồi thiền, bằng sám hối, bằng tụng kinh trì chú, bằngphát Bồ-đề tâm và hồi hướng… là chúng ta đang tạo dựng hạnh phúc cho mình, đangđi trên con đường đổi mới của tự do và an vui, con đường Phật đạo.

Nếu thực sự biếtlàm một phápmôn nào, chúng ta sẽ tiếp xúc được với Phật pháp, cái mà chúng ta thường nói làPhật, Pháp, Tăng thường trụ.

Nếu không đổi mới được thân tâm mình, thời gian đối với chúng ta là mấtthay vì được. Và cuối chuyến đi buôn có phần mệt nhọc trên trần thế này mớibiết là mình lỗ lả nặng nề thì đã muộn.

Đạo Phật giúp ta chủ động đổi mới thường trực. Sự đổi mới đi từ nhữngmảnh nhỏ của cuộc đời mình lần lần đến đổi mới toàn diện, triệt để. Sự đổi mớiđược người xưa đồng hóa với mùa xuân, có lẽ vì người Việt Nam ưa thích mùa xuân hơn ai hết.Những bài thơ buổi đầu của thi ca Việt Nam ở thời Lý Trần hay nhắc đến mùaxuân. Chỉ riêng vua Trần Nhân Tông thì trong 30 bài thơ, đã có tới 16bài có chữ xuân.

Đạo Phật giúp chúng ta đổi mới toàn diện và triệt để đến độ thấy và sốngđược một mùa xuân vĩnh cửu, một mùa xuân bất tử. Lúc ấy chúng ta mới hết nghi cáimùa xuân bất tử này. Mùa xuân bất tử ấy không chỉ siêu vượt ngoài sự đến đi, nởtàn, còn mất, mà còn nằm ngay chính nơi sự đến đi, nở tàn, còn mất: