Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

11. Vì một xã hội hướng thiện

25/02/201111:36(Xem: 4731)
11. Vì một xã hội hướng thiện

CHÌA KHÓA SỐNG HƯỚNG THIỆN
Lại Thế Luyện

Vì một xã hội hướng thiện

Lòng hướng thiện của mỗi chúng ta không phải lúc nào cũng dễ dàng nảy nở và phát triển trong cuộc sống thực tế. Dù lâu nay bạn vẫn hướng thiện, nhưng bạn vẫn phải sống với những mặt trái xã hội. Khi vẫn còn có những điều tệ hại, tha hóa, dung tục, xấu xa... con người càng cần phải hướng thiện.

Sự trưởng thành của mỗi cá nhân chúng ta không bao giờ là một hành trình đơn độc, cũng không phải chỉ là sự theo đuổi của riêng cá nhân mình. Thực tế cuộc sống sẽ là trường học lớn để rèn luyện con người. Chúng ta trưởng thành nhờ có sự ảnh hưởng, tác động qua lại với người khác, với cộng đồng xã hội, thông qua các mối quan hệ xã hội muôn màu muôn vẻ trong đời sống hằng ngày. Chính vì vậy, lòng hướng thiện của mỗi người luôn có một sức cảm hóa rất lớn đối với những người xung quanh. Những gì chúng ta làm đều tác động đến suy nghĩ, tình cảm và hành vi của người khác.

Cuộc sống hằng ngày có biết bao sự việc xảy đến đòi hỏi chúng ta phải có cách ứng xử thích hợp, sao cho đúng với lương tâm, với những chuẩn mực đạo đức của xã hội. Khi có lòng hướng thiện, ta sẽ không bao giờ muốn gây ra những điều xấu ác hoặc những hậu quả nguy hiểm cho người khác, khiến cho xã hội phải gánh chịu. Thậm chí ta cũng không nên có một ý nghĩ xấu nào đó về người khác. Trong rất nhiều trường hợp, con người ta rất dễ gây ra những hành động nguy hiểm vì chỉ đơn thuần nhìn thấy cái sai của người khác mà không hề thấy cái sai của mình, hoặc chỉ vì cố tình tô đậm cái xấu của người khác mà phớt lờ hay “quên” mất cái xấu của bản thân mình.

Cho nên, lòng hướng thiện không chỉ bao hàm đức tính trung thực mà còn bao hàm cả đức tính khiêm nhường. Bởi vì, nếu không trung thực thì không thể thấy những điều chưa tốt của bản thân mình, và nếu không khiêm nhường thì ta chỉ thấy những điều chưa tốt của người khác!

Những người sống hướng thiện luôn trung thực, vô tư, khiêm nhường và hiền hòa một cách tự nhiên. Trong sâu thẳm cõi lòng của họ không có chỗ cho những mưu đồ xấu xa, những thủ đoạn thâm độc, những toan tính ích kỷ...

Bất kể người khác cư xử với ta như thế nào, bản thân ta vẫn phải nỗ lực sống hài hòa trong mọi mối tương quan giữa bản thân ta với người khác, với xã hội. Mỗi chúng ta phải có lập trường vững vàng về các giá trị đạo đức và sống có trách nhiệm với người khác, với chính bản thân mình. Bất cứ ai cũng cần biết suy nghĩ và cân nhắc trước khi thực hiện một hành vi. Đứng trước bất cứ một sự việc nào, lòng hướng thiện đòi hỏi chúng ta phải tìm hiểu kỹ lưỡng rồi mới có sự nhìn nhận, đánh giá đúng đắn. Tuyệt đối tránh tình trạng nhận thức sai lầm về sự việc rồi tiếp tục dẫn đến những hành vi sai lầm đáng tiếc.

Ngay cả khi người khác đối xử không tốt với ta, tìm cách gièm pha, nói xấu sau lưng, thậm chí, âm mưu hãm hại ta, mà bản thân ta biết rõ điều đó, ta vẫn phải bao dung, tha thứ cho người khác. Thay vì tìm cách trả đũa họ bằng những cách thức tầm thường như họ đã gây cho ta, tốt hơn là chúng ta hãy mở ra cho họ một con đường để họ sửa sai!

Tại sao chúng ta lại phải ứng xử như vậy? Bởi vì, trên cõi đời này, lỗi lầm của thiên hạ nhiều như cỏ rác. Bản thân ta từ khi còn nhỏ đến giờ cũng có rất nhiều lỗi lầm! Do vậy, bạn hãy biết sống bao dung, độ lượng. Dù hiện giờ thiên hạ có thể chưa biết độ lượng với bạn, nhưng bạn hãy cứ chủ động sống độ lượng với thiên hạ trước đi. Khi sống như vậy, bạn sẽ không bị thiệt thòi gì đâu! Bởi vì, nếu lúc nào cũng tìm cách xoi mói, chấp nhặt những lỗi lầm của người khác, thì chúng ta sẽ không còn thời gian để tự hoàn thiện bản thân mình nữa.

* * *

Xuyên suốt cuốn sách này, chúng ta đã bàn cùng nhau nhiều vấn đề liên quan đến nỗ lực sống hướng thiện. Nhưng tóm lại, có thể nói phương châm sống của những người hướng thiện luôn là: “Nghiêm khắc với mình, độ lượng với người.” Đây là điều đúng đắn mà bất cứ tâm hồn hướng thiện nào cũng phải theo. Phương châm sống này có hai vế: một vế là về cách sống của bản thân ta (cá nhân), vế sau còn lại là về cách sống của bản thân ta với người khác (xã hội).

Vế thứ nhất đòi hỏi bản thân ta không thể buông thả cuộc đời mình một cách dễ dãi. Một lối sống buông thả bản thân không thể giúp ta nên người. Cuộc sống luôn đòi hỏi mỗi chúng ta phải biết tự nghiêm khắc với chính mình để nên Người. Con người một khi càng biết tự nghiêm khắc với chính mình bao nhiêu, thì càng có điều kiện để tự hoàn thiện bản thân mình bấy nhiêu. Nói cách khác, nghiêm khắc với bản thân là điều kiện không thể thiếu được đối với mỗi chúng ta để vững bước trên con đường hướng thiện.

Còn vế thứ hai, đối với lỗi lầm của người khác, ta phải biết bao dung, tha thứ (nhưng không đồng nghĩa với việc đồng lõa, bao che). Đối với những việc cần phê bình, ta phải biết cách phê bình đúng mực trên tinh thần góp ý xây dựng (tuyệt đối không được cả nể, bao che hay phê bình lấy lệ). Bởi vì, con người một khi biết yêu mến điều thiện bao nhiêu thì cũng đồng thời biết căm ghét cái xấu, cái ác bấy nhiêu. Nếp sống hướng thiện cũng đòi hỏi mỗi chúng ta cần có lòng can đảm để nói lên những điều sai trái, dũng cảm đấu tranh chống những điều tiêu cực, bất công trong cuộc sống...

* * *

Nhìn chung, trong mọi trường hợp, hoàn cảnh của cuộc sống, chúng ta cần biết nhìn nhận người khác ở nhiều phương diện, nhiều khía cạnh, để vừa có thể nhận ra những mặt tốt ở họ, vừa có thể mở rộng lòng mình học hỏi, noi gương họ. Bởi vì, trong cuộc sống, sẽ chẳng có ai hoàn toàn là người xấu. Bất cứ người nào chúng ta gặp cũng có những điều tốt đáng để chúng ta học hỏi. Chỉ khi nào sống và nghĩ được như vậy, chúng ta mới có thể cùng nhau hướng đến cái thiện, cái đẹp trong cuộc sống. Bất cứ một thái độ cực đoan nào chỉ đơn thuần nhìn thấy cái xấu của người khác cũng đều ngăn cản ta tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với người khác.

Mỗi sáng thức dậy, bạn hãy tự hỏi mình: “Ngày hôm nay mình cần phải làm gì để mối quan hệ giữa mình và người khác trở nên tốt đẹp hơn?” Mỗi người hãy có ý thức đóng góp sức mình nhằm nghiêm khắc bài trừ những điều xấu, những mặt tiêu cực còn tồn tại trong xã hội. Qua những gì chúng ta đã sống và đã làm mỗi ngày, bắt nguồn từ lòng hướng thiện, chúng ta có thể thực sự đem lại niềm vui và hạnh phúc cho bản thân, cho người khác. Còn gì đẹp hơn nếu trong cộng đồng xã hội của chúng ta, phần đông mọi người đều sống và mang trong mình hoài bão hướng thiện, luôn hướng đến những giá trị đạo đức cao đẹp của cuộc sống. Khi đó, xã hội sẽ “sạch” hơn rất nhiều và sẽ không còn phải lo lắng quá nhiều về những mặt trái, những bất ổn trong cuộc sống.

Qua những gì đúng đắn và tốt đẹp mà chúng ta đã làm, nhất định người khác sẽ cảm nhận được tấm lòng tốt, tấm lòng lương thiện nơi ta. Ngay cả những người đang phải sống trong tâm trạng cùng cực đớn đau, thậm chí tội lỗi, tuyệt vọng, vẫn sẽ nhận ra ý nghĩa của lòng hướng thiện nơi chúng ta. Qua đó, ta có thể đánh thức nơi họ những tình cảm tốt đẹp: lòng yêu thương, tính độ lượng, vị tha... cùng biết bao phẩm chất đạo đức cao đẹp khác. Như vậy, lòng hướng thiện đúng nghĩa nơi bản thân ta không chỉ có tác dụng làm thay đổi cuộc đời ta, mà còn góp phần làm thay đổi cuộc đời của những cá nhân đang lạc bước trong cuộc sống, hướng họ trở về nẻo chính đường ngay, trở thành những thành viên tích cực của xã hội.

Như vậy, khi chúng ta nỗ lực sống với lòng hướng thiện, chúng ta có thể sống tốt, sống đẹp với mọi người, đồng thời có thể đón nhận từ mọi người tình cảm yêu mến, trân trọng. Chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng một cách vững chắc rằng, khi mình nỗ lực sống hướng thiện và cư xử tốt với mọi người, thì mọi người cũng sẽ sống tốt với chúng ta. Họ sẽ sống và hành động dựa trên lẽ phải và những chuẩn mực đạo đức của xã hội. Để rồi từ đó, họ sẽ quyết tâm đồng hành cùng chúng ta trên những nẻo đường hướng thiện.

* * *

Cuối cùng, để tiến tới một xã hội hướng thiện thì bên cạnh nỗ lực của mỗi cá nhân, cách thức tổ chức, quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội cũng rất cần phải được tiến hành một cách hợp lý, khoa học hơn, nhân bản hơn! Những chủ trương, đường lối, chính sách phát triển xã hội phải hợp lý, phù hợp với thực tiễn. Khi đó, những điều kiện tốt đẹp của xã hội sẽ có tác dụng cổ vũ, khích lệ từng người công dân sống trong xã hội dễ dàng vươn tới lẽ phải và điều thiện nhiều hơn. Điều đó sẽ tạo động lực thúc đẩy xã hội phát triển hài hòa, ngày càng tiến nhanh hơn trên con đường vươn tới hạnh phúc và sự công bằng xã hội.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
07/10/2019(Xem: 7535)
Tật bệnh. Có bệnh phải uống thuốc đó là chuyện đương nhiên. Uống thuốc để chữa bệnh, để mau hết bệnh. Nhưng thuốc tốt, uống đúng thuốc, đúng liều lượng thì mới có khả năng lành bệnh. Đây, không còn là chuyện đương nhiên, mà là sự mong muốn, lòng khát khao. Ai cũng ước mong không có bệnh. Khi có bệnh mong được gặp thầy giỏi, uống đúng thuốc và sớm khỏi bệnh.
05/10/2019(Xem: 8316)
Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thường nghe những lời bàn tán có tính cách phê phán như: "Nhân cách của ông A thật là hoàn hảo" hay "Tư cách người đó không ra gì...." hoặc "Sống sa đoạ quá làm mất cả nhân cách" v.v... và v.v... Vậy nhân cách là cái gì? Thông thường, người ta giải nghĩa Nhân là người, Cách là tư cách, là phẩm chất, là giá trị, là tư cách làm người... Như vậy Nhân cách là một thứ giá trị, phẩm chất đạo đức của mỗi con người được xây dựng và hình thành trong suốt thời gian con người đó tồn tại trong xã hội.
03/10/2019(Xem: 10185)
Tâm thư kêu gọi trợ giúp em Đức, huynh trưởng GĐPT Phú Cát, Huế, Ở nhà máy HBI Huế có em Hồ Xuân Đức ( 140450), nhân viên may - Bộ phận Newstyle, cách đây cách đây 4 tháng, Đức phát hiện bị bệnh Wilson, một loại bệnh do di truyền gây ảnh hưởng gan, hệ thần kinh và kéo dài suốt đời. Mặc dù mới chỉ phát hiện cách đây 4 tháng, nhưng bệnh đã ảnh hưởng đến gan và hiện tại gan của em đã bị xơ ở giai đoạn cuối.
30/09/2019(Xem: 7384)
Nhà Thần kinh học người Ý - Do Thái đoạt giải Nobel 1986 " Khi già đi, thị lực con người kém đi ....nhưng sẽ NHÌN THẤY NHIỀU HƠN " Và gần đây tôi đã đọc được đâu đó rằng " Mỗi người già là một thư viện ". Lẽ ra câu nói trên đây chỉ đúng cho những bậc Cao tăng thiền Đức, khi các Ngài đã thâm sâu hiểu Đạo, nhưng các bạn ơi khi càng đi dần vào tuổi thu đông và khi tiếp xúc nhiều với tất cả các bạn cùng lứa tuổi và bạn sẽ thấy rằng nó đúng cho cả những người phàm phu như chúng ta nữa đó . Vì thật ra nếu con cái chúng ta muốn học hỏi kinh nghiệm từ bố mẹ chúng từ khi họ trải qua những khó khăn do cuồng lưu nghiệt ngã của cuộc sống trong đời và nếu họ chỉ cần muốn lưu trữ lại ..hẳn chứa đầy mấy tủ sách đấy , bạn ạ .
26/09/2019(Xem: 15396)
Nhằm tạo một cơ hội sinh hoạt chung để chia sẻ, truyền lửa cho nhau, và thảo luận một số đề tài liên quan đến công việc Hoằng pháp, Giáo dục, Văn học Nghệ thuật, Phật Giáo, và Ra Mắt Sách chung, một buổi sinh hoạt CÓ MẶT CHO NHAU 2 sẽ được tổ chức tại Tully Community Branch Library, 880 Tully Rd. San Jose, CA 95111, vào lúc 2:30--5:45 chiều, Thứ Bảy, ngày 19 tháng 10, 2019. Buổi sinh hoạt này gồm có các tiết mục như sau:
12/09/2019(Xem: 7049)
HT Thích Nhất Hạnh trong phần đầu của TRÁI TIM CỦA BỤT có dạy : " Mọi người, ai trong chúng ta cũng có đủ mọi hạt giống, có những hạt giống trung thành và cũng có những hạt giống phản bội . Những hạt giống này phải được tu tập, tưới tẩm cho những cái ác không còn môi trường phát triển thì ta mới có sự chuyển hoá và giúp ích cho mọi người " Và nếu như Ngài đã dạy cách nghe một bài pháp thoại là Hãy khoan dùng Trí năng phân biệt của mình để nghe mà phải để cho mặt đất Tâm của mình mở rộng thênh thang cho mưa pháp thấm nhuần thì phải chăng thưởng thức âm nhạc cũng vậy ( tuy nhiên bản nhạc bắt buộc nằm đúng trong hướng đi của mình đã chọn chứ không phải bất cứ loại âm nhạc nào )
07/09/2019(Xem: 6144)
Không biết vận mệnh tôi luôn phải sống trong cảnh mà người ta gọi là " một kiểng hai quê " không ? Dù tôi không muốn thế nhưng từ bốn năm nay từ khi con trai cả tôi do nhu cầu nghề nghiệp phải sống luôn tại Sydney và mua được một ngôi nhà có đất thật rộng để cất thêm cho tôi một gian nhà nhỏ mà tôi xem đó như một nơi đi về trốn mùa đông thật lạnh của Melbourne hay là nơi trú ẩn cuối cùng trong những ngày tuổi già tàn tạ chờ vào nhà dưỡng lão thì nhiều người bạn nửa như trách khéo nửa như khuyên bảo rằng ...chính tôi đã tự tạo cho mình thêm mối ràng buộc vì phải đi đi về về mỗi năm ba bốn lần ...
03/09/2019(Xem: 7070)
Ngày cuối tuần tôi thường rất thư giản vì không phải tuân vào kỷ luật của riêng mình ( phải thi hành đúng chương trình đã thiết lập ) giở lại chồng CD cũ, vô tình được nghe lại bản nhạc của cố nhạc sĩ Phạm Duy thật hay " Một bàn tay " do Duy Quang hát ( người con cả của Ông cũng đã qua đời trước Ông ) rồi lại nghe tiếp Duy Khánh với " Những bàn chân " lòng tôi chợt chùng xuống và thương cảm cho thân phận con người ....và chợt nhận ra đôi khi mình thật ích kỷ để ban tặng một lời khen , một lời cám ơn đến những người đã mang nghệ thuật âm nhạc giúp ta thư giản... giải trí quên hết đi những bận rộn ưu tư của cuộc đời ....
01/09/2019(Xem: 7094)
Tôi cảm ơn những người tổ chức tạo cơ hội để nói chuyện và chia sẻ với mọi người, đặc biệt với giới trẻ. Tôi cũng cảm ơn chính tôi, đặc biệt là thân thể tôi. Một vài ngày qua, tôi có vấn đề với cuống họng của tôi, vì thế tôi phải uống thuốc, nhưng rủi ro thay tôi uống quá liều và nó trở nên trầm trọng. Tôi đã ngủ mười tiếng đồng hồ vào buổi tối và tôi cảm thấy rất khỏe khoắn hôm nay.
30/08/2019(Xem: 7656)
Gần đây không hiểu sao tôi lại rất thích thú khi đọc được trên trang mạng những đề tài như LÃO GIẢ AN CHI ( Già có được an không ? ) . Có lẽ đã đến lúc không còn mơ mộng viễn vông rằng không ai có thể đi ngược lại với dòng chảy của thời gian và đến một lúc nào đó chúng ta cần phải ý thức được về vị thế của mình khi về già nếu như chưa có được " một chút tài sản thế gian lẫn tài sản tâm linh" nghĩa là vào lúc về hưu rồi phải làm sao có được nơi trú ẩn thuận tiện , không nợ nần và còn có thêm một chút vật chất phòng khi giao tế và hành thiện tu bồi phước và có cơ hội tu tập những đạo lý hầu làm tư lương khi trở về một nơi nào đó ...sau khi xả bỏ thân phàm phu này . Vì chỉ có Huệ ta mới có thể làm Phước được, nhưng nếu để Huệ mãi còn non kém mà không chịu tu tập thêm thì sẽ một ngày nào đó , ta xài hết Phước rồi thì vẫn mãi ở trong sinh tử luân hồi ....
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]