Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

15. Thiền sư Liễu Quán, Chùa Thiền Tôn - Huế

17/11/201017:25(Xem: 3095)
15. Thiền sư Liễu Quán, Chùa Thiền Tôn - Huế


THIỀNSƯ LIỄU QUÁN,

CHÙATHIỀN TÔN - HUẾ
Nuớc ta từ saungày Doãn Quốc Công Nguyễn Hoàng (1558 - 1613) vào trấn thủđất Thuận Quảng, dần dần biến thành một vùng cai trịriêng cắt đứt liên hệ với vua Lê ở miền Bắc, lấy sôngDanh làm ranh giới chia cắt Việt Nam thành hai mà sử gọi làÐàng Trong và Ðàng Ngoài.

Tuy nhiên, chế độ cầm quyền dùcó khác nhau mà lòng dân vẫn là một. Dân Ðàng Trong hay dânÐàng ngoài vẫn coi nước Việt Nam là một, phong tục tậpquán, văn hóa, tín ngưỡng vẫn giống nhau. Dân Ðàng Ngoàitin Phật giáo, dân Ðàng Trong cũng tin Phật giáo, mặc dù Phậtgiáo lúc này đã suy vi rất nhiều so với Phật giáo thờiLý Trần. Song do có lòng tin đó, mà Ðàng Trong hay Ðàng Ngoàivẫn có các vị Thiền sư kể cả các vị Thiền sư Trung Quốcqua tiếp tục truyền bá đạo Thiền thuộc phái Lâm Tế vàTào Ðộng.

Gặp lúc ở Tàu nhà Mãn Thanh lênthay nhà Minh, những Tăng sĩ Tàu không thần phục nhà Thanhmới bỏ sang Việt Nam. Người vào đất Bắc như Chuyết CôngHòa thượng, Minh Lương Hòa thượng, người vào đất Nam nhưTế Viên Hòa thượng, Giác Phong Lão tổ, Thọ Tôn Nguyên Thiều,Minh Hoằng Tử Dung, Thạch Liêm Ðại Sán v.v... sang ở vùngThuận Hóa và Bình Ðịnh. Trong khoảng thời gian này, ở ÐàngTrong có một vị Thiền sư Việt Nam, đạo đức cao siêu, tâmquang sáng rực, được tôn làm Tổ, đó là Hòa thượng LiễuQuán mà cuộc đời của Ngài thật là một tấm gương tốtchói lọi của một trong những vị Sư thông thái nhất xứnày.

Tổ Liễu Quán mở pháp môn ở núiThiên Thai thuộc Thuận Hóa. Ngài đặt bài kệ: "Thật TếÐại Ðạo, Tánh Hải Thanh Trừng v.v..." để làm pháp hệtruyền thừa mãi đến này vẫn còn tiếp nối. Hầu hết cácchùa ở vùng Trung và Nam Việt đều thuộc phái Thiền LâmTế này, trong khi việc truyền bá của các vị Thiền sư TrungQuốc không mấy rộng rãi và liên tục cho bằng. Tổ LiễuQuán thật đã có một vị trí sáng chói trong lịch sử Phậtgiáo cuối đời Hậu Lê. Vậy ở đây ta hãy tìm hiểu rõhơn về ngài.

Ở khoảng ba cây số về phía Namđàn Nam giao có một ngôi tháp đến nay còn được giữ gìnhoàn hảo đẹp đẽ ở trên một thửa đất có tường thànhbao quanh, có tam cấp và hồ sen. Ðó là ngôi tháp của TổLiễu Quán. Có thể nói đây là ngôi tháp hùng vĩ, cổ kính,uy nghiêm nhất từ xưa còn lại ở miền Trung và Nam Việt.

Khuôn viên thấp gồm có kiến trúcPháp tường thành, nền hồ vôi, rộng vào khoảng 70 mét vuông,nếu kể toàn diện tích đất chung quanh thì có thể gần mộthéc-ta, trong đó có phần trồng thông và xoài.

Tháp có hai lớp tường thành bằngđá bao quanh. Lớp trong hình bát giác cao độ 0m60 ở gần tháp.Lớp ngoài hình tứ giác cao độ 1m80, dày 1m. trước tháp cótam cấp danh dự ngang 4 mét gồm 10 bậc. Ở ngoài nhìn trêncổng tường vào tháp có biển đề chữ: "Ðàm hoa lạc khứhữu du hương" (Hoa Ðàm rụng hương thơm vẫn còn). Hai bêncó hai câu đối: "Bửu đạt trường minh bất đoạn môn tiềnlưu lục thủy; Pháp thân độc lộ y nhiên tạo lý khán thanhsơn" (Tiếng linh báu ngân dài cùng dòng nước lục trướccửa chảy hoài không dứt; Pháp thân lộng y nhiên bất độngngắm núi xanh).

Phía trong tường thành là ngôi thápdựng ở chính giữa, hình bát giác hồ vôi, cao 7 tầng độ6 mét, mặt trước có bia đá áp sát vào và mang các dòng chữ:bên trên: "Vô lượng quang", dòng giữa bia: "Sắc tú Chánh giácViên ngộ Liễu Quán lão Hòa thượng chi tháp". Hai bên có haicâu đối: "Bỗng át chân phong gia kế thuật; Tân lương mỹhóa quốc bao sùng" (Chân phong của phép Thiền đánh hét đượcngài kế thừa truyền thuật; Ðức hòa tốt đẹp của bậcThầy hướng đạo được cả nước khen ngợi tôn sùng).

Áp sát mặt trong tường thành bêntrái của tháp có tấm bi đá sa thạch cao 1m, rộng 0m60, vănbia gồm gần 1.500 chữ Hán, do người cháu trong đạo củaTổ Liễu Quán, bấy giờ đang làm Sư ở chùa Tang Liên bênTrung Quốc soạn và dựng năm thứ 9 niên hiệu Cảnh Hưng (1748,vua Lê Hiển Tôn), đúng 6 năm sau ngày Tổ Liễu Quán viên tịch.

Chính nội dung tấm bia này là mộttài liệu đầy đủ nhất còn lại cho ta biết rõ công hạnhtu chứng và hóa đạo của Tổ Liễu Quán.

Dưới đây là bản dịch các điểmchính tấm bia ấy: "Ðặc điểm căn bản của Phật giáo chúngta là gì? - Theo Phật giáo, con người không phải từ cửatử sanh ra, cũng phải chết đi là đi vào cửa tử. Thế nênngười xưa sống trong rừng sâu hang động, chỉ ăn ngủ sơsài, chẳng có gì quan trọng đáng lo nghĩ hơn là vấn đềsống và chết.

Tìm được một người chấp nhậnhy sinh cho đạo pháp, nhất là lúc Phật giáo đang suy đồinhư Hòa thượng Liễu Quán của chúng ta thật là điều hyhữu.

Ngài Quán làng Bạc Mã, huyện Ðồngxuân phủ Phú Yên, họ Lê, pháp danh Thiệt Diệu, hiệu LiễuQuán. Tu học từ thuở nhỏ, ngài tỏ ra thông minh khí tiếthơn các bạn đồng học. Mất mẹ năm lên sáu, theo ý nguyệncủa ngài, thân phụ ngài đã gởi ngài đến chùa Hội Tônthụ giáo với Tế Viên Hòa thượng. Bảy năm sau Tế ViênHòa thượng tịch, Ngài ra Huế vào chùa Hàm Long (tức chùaBảo Quốc ngày nay) thụ học với Giác Phong lão tổ.

Năm Tân tị (1691), sau khi xuốngtóc được một năm, ngài được gọi về làng cũ để giúpđỡ phụ thân trong lúc già yếu. Nhà nghèo ngài phải đi háicủi bán lấy tiền lo thuốc thang. Bốn năm sau phụ thân quađời vào năm Ất hợi (1695) ngài lại trở ra Huế chính thứcthụ giới Sa-di với Thạch Liêm Ðại Sán Hòa thượng. NămÐinh sửu (1697) ngài tiếp tục thụ giới Cụ túc với TừLâm lão Hòa thượng.

Năm Kỹ mão (1699) ngài đi khắpTòng Lâm thăm viếng nhiều chùa để học hỏi đạo lý, vàquyết định hiến thân cho đời sống đạo, chẳng quản đạmbạc gian lao. Từ đó ngài tinh chuyên tu tập.

Năm Nhâm ngọ (1702) ngài đến LongSơn đầu sư với Tử Dung Hòa thượng (người sáng lập ẤnTôn Từ Ðàm hiện nay), một vị Hòa thượng có tiếng thôngthái khéo dạy người niệm Phật tham Thiền của thời này.

Trước khi chấp nhận ngài làm họctrò, Hòa thượng Tử Dung đã thử nhiều lần và bắt ngàigiải thích câu sau đây: "Muôn pháp quy về một, một về đâu?".Ngài đã tìm kiếm 8, 9 năm không ra câu giải đáp và đã thấtvọng.

Một hôm nhân đọc Truyền ÐăngLục, ngài gặp câu: "Chỉ vật truyền tâm, nhân bất hộixứ" (Chỉ vật truyền tâm, chỗ mà người ngoại cuộc khônghiểu được), bỗng nhiên ngài thấy đã tìm ra câu giải đápmà thầy mình đã đặt ra, nhưng vì đường sá xa cách, khôngthể đến trình chỗ ngộ với thầy ngay được.

Năm Mậu tý (1708) ngài đến LongSơn (Huế) để đệ trình kết quả với câu: "Chỉ vật truyềntâm, nhân bất hội xứ". Hòa thượng Tử Dung lại dạy câu:"Ðứng ở mé bờ cao vút buông tay, tự mình chịu lấy, chếtrồi sống lại, bấy giờ không ai có thể dối người" (Huyềnnhai tán thủ, tự khẳng thừa đương, tuyệt hậu tái tô,khi quân bất đắc). Ngài vỗ tay cười lớn tiếng. Hòa thượngnói: "Không phải vậy đâu". Ngài liền đọc: "Xứng chùy nguyênthị thiết". (Cái dùi nguyên là sắt). Hòa thượng đáp: "Cũngkhông phải vậy đâu".

Hôm sau Hòa thượng lại tiếp tụcthử ngài bằng câu: "Công án ngày qua chưa giải đáp xong,hãy nói lại xem?". ngài liền đọc hai câu: Sớm biết đènlà lửa, cơm chín đã lâu rồi. Hòa thượng tán thán.

Năm Nhâm thìn (1712) khi Hòa thượngTử Dung vào Quảng Nam để làm lễ Toàn Viện (?) ngài LiễuQuán trình Hòa thượng bài kệ dục Phật (tắm Phật). Xembài kệ, Hòa thượng đặt cho ngài câu hỏi sau đây: "TổTổ truyền cho nhau, Phật Phật trao cho nhau, chưa rõ truyềntrao cái gì ấy?". Ngài Liễu Quán đáp: "Măng đá mọc chồidài một trượng, phủ phất lông rùa nặng ba cân". Hòa thượngTử Dung tiếp hỏi: "Thuyền trượt trên núi cao, ngựa chạydưới đáy biển" nghĩa là gì? Ngài đáp: "Trâu đất gãy sừngrống thâu đêm, đàn cầm không giây gảy suốt ngày".

Rồi ngài chép lại tất cả nhữngcâu đối đáp trình ngay lên Hòa thượng Tử Dung và đượcHòa thượng hoàn toàn thừa nhận.

Ngài là người có trí thông minhphi thường, chí nguyện siêu việt.

Năm Nhâm dần (1722) ngài về trụở Tổ đình Thiền Tôn - Huế. Trong các năm Quý sửu. Giápdần, Ất mão (1733, 1734, 1735) ngài mở bốn đại giới đàntheo lời thỉnh cầu của các hàng cư sĩ, xuất gia và cácquan viên hộ pháp. Năm Canh thân (1740) sau khi truyền giới đànLong Hoa, ngài trở lại tổ đình.

Ðương thời Hiếu Minh vương NguyễnPhúc Chu cảm phục đạo đức và danh tiếng của ngài, triệungài vào cung, nhưng ngài muốn giữ sự tự tại ở chốn lầmtuyền nên đã từ tạ lời thỉnh mà không đến.

Mùa xuân năm Nhâm tuất (1742) ngàilại mở giới đàn tại chùa Viên Thông. Vào cuối thu, tháng9 năm ấy (tháng 10 năm 1742) ngài lâm bịnh nhưng không có dấuhiệu gì trầm trọng. Tháng 10 năm ấy, ngài họp các đệtử nói: "Tôi sẽ ra đi, sứ mạng của tôi ở đời này đãxong". Các đệ tử khóc òa. Ngài khuyên bảo: "Tại sao cácvị khóc? Chư Phật còn nhập Niết-bàn. Tôi cũng vậy, tôiđến đi rõ ràng, về có nơi chốn. Xin đừng buồn rầu, hãycố gắng tinh tấn hơn lên".

Tháng 11 âm lịch năm ấy, mấy ngàytrước khi mất, ngài ngồi dậy tự tay viết bốn câu:

"Ngoài bảy mươi năm trongthế giới
Không không sắc sắc thấy dungthông

Ngày nay nguyện mãn về nơi cũ

Nào phải ân cần hỏi tổ tông".
Viết xong, ngài bảo các đệ tử:"Các vị xem này, tôi đến với cõi đời này giản dị biếtbao nhiêu. Tôi sẽ ra đi trọn vẹn. Mai sau các vị hãy áp dụngthực hành Thánh hạnh. Xin hãy cố gắng chớ quên lời dạybảo của tôi".

Ngày 22 tháng 11 năm Nhâm tuất (tháng12 năm 1742) sau khi dùng trà, hành lễ buổi sáng, ngài hỏiđệ tử mấy giờ. Các đệ tử đáp bây giờ là giờ mùi(khoảng 1 đến 3 giờ chiều), ngài thở hơi cuối cùng.

Chúa Minh vương Nguyễn Phúc Chu banthụy hiệu là Chánh Giác Viên Ngộ Hòa thượng để khắcbia.

Di thể được chuyển mai táng ngày19 tháng 2 năm Quý hợi (1743) ở ngôi tháp mới nằm phía Namnúi Thiên Thai, trên the đất làng An Cựu, huyện Hương Trà,tỉnh Thừa Thiên (cũ).

Ngài Liễu Quán sinh giờ Thìn (khoảng7 đến 9 giờ sáng) ngày 13 tháng 11 năm Ðinh vị (1667), viêntịch ngày 22 tháng 11 năm Nhâm tuất, niên hiệu Cảnh Hưngthứ III (1742), 43 tuổi hạ, 76 tuổi đời, độ 49 đệ tửxuất gia danh tiếng và rất đông đệ tử tại gia.

Người thế tục cho rằng thế giancó sanh tử khứ lai, nhưng đối với Ngài Liễu Quán thì khôngnhư vậy. Thương kính Ngài, vị Thiền sư khả kính của chúngta không còn nữa, Ngài đã nhập Niết-bàn. Vậy không phảinói gì cho Ngài nữa, nhưng những công nghiệp phục vụ đạopháp của Ngài được ghi lại đây là để làm tỏ rạng đạogiáo cho tương lai chúng ta.

Xin thú nhận rằng, nhân duyên nhậpđạo, sự nghiệp truyền đăng của ngài quá đặc biệt lớnlao, tôi không sao rõ hết được, nên nơi đây chỉ thuậtlại được đôi phần, như kẻ mù rờ voi vậy.

Pháp hiệu Thiện Kế kính soạn.

(Sư Thiện Kế sau về Trung Quốcvà mất luôn bên ấy).

Hiện nay cách phía sau tháp độ800 mét có chùa Thiền Tôn do Ngài sáng lập và các đệ tửtiếp tục thừa kế trùng tu còn được đẹp đẽ khang trang,trong đó có quả đại hồng chung đúc năm Cảnh Hưng thứ8 (1747) là di vật quý nhất.

15.11.1986

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28/09/202007:56(Xem: 322)
Dharamshala: Thủ tướng Chính phủ Tây Tạng lưu vong (Sikyong), Tiến sĩ Lobsang Sangay, nhà lãnh đạo Chính trị được bầu dân chủ Tây Tạng, Cục Quản lý Trung ương Tây Tạng lưu vong đã ra mắt cuốn sách do Hoà thượng Acharya Yeshi Phuntsok, Phó Chủ tịch Quốc hội Lưu vong Tây Tạng biên soạn với chủ đề “So sánh Hiến pháp của các Quốc gia Dân chủ Khác nhau” (Comparative Constitutions of Various Democratic Nations). Tác phẩm tập trung vào việc so sánh Hiếp pháp của các quốc gia dân chủ khách nhau trên thế giới, và giải thích các loại Hiếp pháp Dân chủ khác nhau một cách đơn giản nhưng sâu sắc.
27/09/202009:44(Xem: 176)
Hôm thứ Bảy, ngày 26 tháng 9 năm 2020, Ấn Độ đã công bố khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 15 triệu USD để thúc đẩy quan hệ Phật giáo giữa hai quốc gia Ấn Độ-Sri Lanka, bên cạnh việc khẳng định mở rộng quan hệ đối tác quốc phòng nhằm ổn định Ấn Độ Dương. Những quyết định này đã được công bố tại Hội nghị Thượng đỉnh ảo đầu tiên giữa Thủ tướng Chính phủ Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Chính phủ Sri Lanka Mahinda Rajapaksa. Đây cũng là Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên như vậy của Ấn Độ với một quốc gia láng giềng.
27/09/202009:41(Xem: 185)
Colombo (News 1st); Cư sĩ Gotabaya Rajapaksa, Tổng thống nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Sri Lanka nhấn mạnh rằng, cần phải nâng cao một thế hệ được định hướng về mặt Đạo đức, và Đạo đức được hướng dẫn bởi Tôn giáo của họ, đồng thời với sự phát triển thể chất trong nước. Tổng thống Gotabaya Rajapaksa nhấn mạnh, Sri Lanka là một quốc gia giàu Đạo đức và phẩm hạnh do lòng tôn kính cao độ đối với Chính pháp Phật đà và sự đồng đạo của các tôn giáo khác được thực hành tại Sri Lanka.
27/09/202009:36(Xem: 150)
Vài năm trước, dân tình xôn xao khi xuất hiện website lễ chùa online thì nay việc đi chùa đã được đưa lên... App. Khi cài ứng dụng này, mọi người có thể đến viếng, thắp nhang rất nhiều ngôi chùa trên cả nước. Đặc biệt, người dùng có thể nạp tiền vào App để... được phù hộ. Với mức nạp 20 ngàn đồng, "thí chủ" sẽ được phù hộ trong 1 ngày, nạp 50 ngàn đồng sẽ được bình an trong 1 tháng. Mua gói càng lớn thì ưu đãi càng cao! Hiện App này có hơn 5.000 lượt tải về và hàng trăm đánh giá trên Google Play.
27/09/202009:33(Xem: 282)
Vào tuần trước, phát biểu tại buổi gặp gỡ với chư tôn tịnh đức Tăng già giáo phẩm lãnh đạo Phật giáo Hàn Quốc, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Moon Jae-in đã thỉnh cầu sự hỗ trợ tiếp tục của cộng đồng Phật giáo tại Hàn Quốc, trong nỗ lực mở ra lộ trình đối thoại và trao đổi hơn nữa với Triều Tiên nhằm thúc đẩy con đường hướng tới hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên và sự thống nhất cuối cùng.
27/09/202009:22(Xem: 207)
Thời gian vừa qua, thật hết sức ngạc nhiên khi tôi tình cờ xem được trên dòng Facebook những bức ảnh lưu niệm của bạn bè, đạo hữu khoe cho thấy họ đã ở rất gần bên Kim Các Tự, một danh lam nổi tiếng ở Kyoto, Nhật Bản. Thoạt đầu, cứ tưởng là mọi người được phước duyên xuất ngoại ngao du qua tận xứ sở hoa anh đào, được “tận mục sở thị” ngôi chùa “Gác Vàng” được dát vàng, còn mình thì cứ quanh quẩn với chùa chiền tự viện trong tỉnh, trong nước…
26/09/202019:18(Xem: 241)
Hòa thượng Phó Chủ tịch Quốc hội lưu vong Tây Tạng, Acharya Yeshi Phuntsok hoan nghênh tuyên bố của 63 Nghị sĩ thuộc Liên minh Nghị viện Đa Quốc gia về Trung Quốc (IPAC) kêu gọi các chính phủ điều tra các báo cáo về lao động cưỡng bức và đàn áp sắc tộc tại Trung Quốc, đồng thời xử phạt những người chịu trách nhiệm về các hoạt động tồi tệ này.
24/09/202020:04(Xem: 316)
Thông thường hàng năm vào những ngày chớm thu cũng là lúc những người con Phật từ khắp muôn phương tìm về xứ Ấn hành hương các thánh tích Phật giáo, nhưng năm nay cho đến thời điểm này Thánh địa Bồ Đề Đạo Tràng vẫn vắng hoe, thế mới biết tầm ảnh hưởng của trận dịch không hề nhỏ, sự cộng nghiệp của thế gian đã lan dần đến bên cội Bồ Đề đức Phật.
23/09/202020:46(Xem: 269)
Vượt qua được đoạn dốc núi vừa dài vừa gập ghềnh lên mô xuống hụp với lởm chởm đá cục đá hòn, đất bụi sạn sỏi để lên đến được khuôn viên của chùa, đứng ngay dưới chiếc cổng mang dáng dấp kiến trúc Torii ở các đền chùa Nhật Bản, hít thở thật sâu và đều không khí trong lành của núi rừng cây cỏ mà phóng tầm mắt về hướng đông ngắm cảnh trời xanh biển rộng, thấy rõ những hòn đảo nhỏ ngoài vịnh nối nhau như bức bình phong che chắn cho thành phố Nha Trang hiền hòa, ta mới cảm nhận được sự sảng khoái an vui như vừa từ cảnh giới u minh hầm hố bước qua thiên đường tịnh lạc.
23/09/202009:52(Xem: 790)
Người chồng ở Ấn Độ ‘đã mổ bụng người vợ đang mang bầu để kiểm tra em bé có phải là con trai hay không’ Một ông bố năm con bị cáo buộc dùng liềm mổ bụng người vợ đang mang thai của mình vì anh ta tuyệt vọng không biết đứa bé có phải là con trai hay không. Người đàn ông Ấn Độ 43 tuổi, được biết đến với cái tên Pannalal, đã mổ bụng của vợ mình là Anita Devi vào tối thứ Bảy tại nhà của họ ở quận Baduan của Uttar Pradesh, theo báo “The Times of India” đưa tin. Theo nguồn tin được biết một linh mục đã nói với người đàn ông rằng vợ anh ta đang mang thai con gái, đứa con gái thứ sáu liên tiếp của hai vợ chồng. Gia đình của Devi nói với cảnh sát rằng Pannalal đã tấn công vợ để muốn "biết giới tính" của đứa bé. Theo tờ báo “The Mirror” đưa tin, Devi, 35 tuổi, đang ở tháng thứ 7 của thai kỳ.