Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Hóa thân.

09/04/201313:06(Xem: 5537)
Hóa thân.

HÓA THÂN

Nguyên Hồng

---o0o---

Hóa thân phải chăng là một hiện tượng siêu hình như ma quỷ hóa làm người, người hóa thành ông bình vôi trong truyện cổ tích? Hóa thân phải chăng là óc tưởng tượng không có thực trong sinh hoạt tâm lý của con người? Hay hóa thân không chỉ có thế mà còn có một ý nghĩa tích cực? Dẫu sao, khái niệm hóa thân, về tính chủ thể (subjecthood) cũng như tính khách thể (objecthood), đã có mặt từ cung bậc thấp nhất đến cao nhất trong cuộc sống con người.

Lạp chúc hữu tâm hoài tích biệt,

Thế nhân thùy lệ đáo thiên minh.

Hay:

Núi cao chi lắm núi ơi,

Núi che mặt trời che khuất người thương!

Là những loại hình nhân cách hóa trong văn chương. Ngọn đèn, ngọn núi đã được hóa thân như một hữu thể có ý thức cho người đối thoại. Người đọc tiểu thuyết, người xem phim thường có những lúc hòa mình vào một nhân vật nào đó mà ta có cảm hứng. Một diễn viên thủ một vai rất xuất sắc, y như thật, bộc lộ được toàn diện nhân vật trên sàn diễn, gọi là nhập vai tức là người nghệ sĩ đã tự hóa thân từ một con người thực trong cuộc sống đời thường ra một nhân cách khác trong nghệ thuật. Những con chồn trong Liêu trai chí dị của Bồ Tùng Linh đã đổi dạng thay hình làm cho khách đa tình có những giây phút kỳ ngộ.Trang Chu mơ thấy mình hóa bướm, đến khi tỉnh dậy ngẩn ngơ không biết mình đã mơ thấy hóa bướm hay đang mơ thấy làm người. Trong thiền học có nói “ngoan thạch điểm đầu” và trong kinh A Di Đà có nói tiếng chim lời gió ngày đêm sáu thời diễn xướng âm thanh hòa nhã khiến người nghe phát tâm niệm Phật niệm Pháp niệm Tăng. Trong các thiền sư danh tăng Việt Nam có những thiền sư được nhiều lần phong thần như Không Lộ, Từ Đạo Hạnh, Giác Hải đã được phong Trung đẳng thần vào năm Duy Tân thứ 4, các Thiên hoàng của Nhật Bản như Thần Vũ Thiên hoàng v.v… đã được thần hóa và các vua Pô Thun Rài, Pô Rô Mê của dân tộc Chàm cũng được thần hóa và được khắc hình trên Linga thờ trong tháp. Khái niệm hóa thân đã làm phong phú cuộc sống nhân gian qua nhiều cung bậc với muôn vàn trạng thái.

Những hóa thân đa dạng đa thái với nhiều ý nghĩa có lẽ phổ biến vẫn là trong kinh điển nhà Phật. Tượng Phật Quan Âm nghìn tay nghìn mắt là biểu trưng ý nghĩa tích cực của hóa thân mà nghệ thuật tạo hình Việt Nam đã diễn tả. Nhưng không phải chỉ có Phật Quan Âm, nguồn cảm hứng trong phẩm Phổ Môn của kinh Diệu PhápLiên Hoa mà còn trong bao nhiêu kinh với bao nhiêu hình tượng như Phật A Di Đà hay các Bồ tát Dược Vương, Dược Thượng, Hư Không Tạng, Địa Tạng v.v… trong kinh Đại Tập. Các họat động hóa thân trong kinh giáo thường được rút tỉa ý nghĩa đưa vào cuộc sống như tuyện Tấm Cám, truyện Cây nêu ngày Tết, truyện Cây tre trăm đốt của Việt Nam. Nhưng nếu ở Việt Nam chỉ diễn tả ở bậc cao thì ở Nhật Bản lại diễn tả được nhiều mặt trong cuộc sống với nhiều cung bậc như tuyện Hai kẻ yêu nhau, truyện Thế mạng, truyện Địa Tạng vị Bồ tát của trẻ em v.v… chứ không phải cứ mỗi mỗi lại ông Bụt hiện ra.

Thử suy gẫm câu chuyện sau đây:

Bá tước Phó Tư lênh Hải quân Ogasawara có một thời làm thư ký cho Tư lệnh Hải quân Togo Heihachiro, người được gọi là anh hùng trong chiến tranh Nga-Nhật (1904-1905), đã được gọi nhập ngũ với cấp bậc chuẩn úy hải quân khi xảy ra chiến tranh Nga-Nhật.

Trước khi lên đường, mẹ ông trao cho ông một pho tượng Phật vàng Quan Âm cao 1.8 inch và bảo hãy cúng Phật một ly nước mỗi buổi sáng. Ogasawara nói với một người bạn rằng ông đã cúng nhiều hơn để tỏ lòng thành với sự dạy bảo của mẹ. Một hôm ông mơ thấy một trận hải chiến đẫm máu. Đại pháo của Nga bắn trúng thuyền của ông làm ông mất một cánh tay. Sáng hôm sau viên chuẩn úy trẻ viết thư cho mẹ kể về giấc chiêm bao đêm qua, nhưng tuyệt nhiên không nói đến việc thấy mình bị mất một cánh tay vì sợ mẹ lo âu. Hai mươi ngày sau, trận hải chiến nổi tiếng xảy ra trên biển Hoàng Hải. Các chiến thuyền bố trí đội hình y hệt như ông đã thấy trong giấc mơ. Đại pháo Nga bắn trúng thuyền ông. Chiếc áo khoác ông treo bị thủng 13 lỗ. Ông không bị trúng đạn mà một cánh tay tượng Quan Âm đã bị đạn lấy đi mất. Việc này đã làm cho viên chuẩn úy trẻ tin vào sự phù hộ của Phật Quan Âm. Sau khi cởi áo chiến bào, Ogasawara dành khoảng đời còn lại cho việc phụng thờ Phật Quan âm và rộng giảng hạnh ngụyện của vị Bồ tát cứu khổ cứu nạn. (Truyện Thế Mạng của Sakai Atsuharu trong Japan in a nutshell).

Và sau đây là truyền thuyết về quả chuông chùa Miidera ở tỉnh Aomori:

Ngày xưa có một thanh niên trông thấy một đám trẻ con chơi đùa nghịch ngợm một con rắn ở bãi biển. Chàng thanh niên cho bọn trẻ mấy xu để mua con rắn và phóng thích nó. Mấy hôm sau có một thiếu nữ đẹp đến nhà người thanh niên xin cho trọ qua đêm. Rồi dần dà người con gái đó ở lại nhà người thanh niên cho đến khi người thanh niên đem lòng yêu nàng và lấy nàng làm vợ. Cuộc sống vợ chồng đã diễn ra trong ngôi nhà ấy. Tuy nhiên hàng đêm cứ đến giờ đi ngủ thì nàng vào phòng riêng của mình và dặn chồng đừng bao giờ nhìn vào bên trong lúc nàng đang ngủ. Do tính hiếu kỳ quá mạnh không chế ngự được, một hôm chàng lén nhìn trộm thì thấy một con rắn với một em bé. Nàng bảo chồng: “Thân thế của thiếp đã bị phát hiện, thiếp phải giã từ chàng ra di. Thiếp để lại cho chàng viên đá quý này thì con chúng ta không bao giờ khóc. Nhưng nếu khi nào con không hết khóc, chàng hãy ra bãi biển nơi xưa chàng cứu thiếp và vỗ tay ba tiếng”.

Lãnh chúa địa phương biết tin trong làng có người đàn ông có được viên đá quý của con rắn và đã đoạt lấy. Thế rồi từ đó đứa con khóc mãi không thôi. Người đàn ông nhớ lời vợ lúc chia tay đã ra bãi biển vỗ tay ba tiếng. Người vợ rắn liền xuất hiện bảo người đàn ông rằng: “Viên đá quý thiếp trao cho chàng là một trong đôi mắt của thiếp. Giờ vì con, thiếp sẽ trao cho chàng viên đá quý khác, là tròng mắt còn lại của thiếp. Xin chàng hãy bảo trọng giữ gìn thì con chúng ta sẽ hết khóc. Nhưng từ nay thiếp hoàn toàn thành kẻ mù lòa. Xin chàng hãy vì thiếp hiến cúng một quả chuông vào chùa Miidera để thiếp biết được ngày đêm mỗi khi nghe tiếng chuông chùa”.

Và từ đó mỗi triêu mộ người ta lại nghe tiếng chùa Miidera vang vọng (Truyền thuyết về quả chuông chùa Miidera của Sakai Atsuharu trong Japan in a nutshell).

Pho tượng Quan Âm dù bằng vàng cũng chỉ là một thứ vật chất vô tri vô giác, nhưng sự mất một cánh tay của pho tượng vi diệu vô thượng biết bao. Ôi con rắn một thứ súc sinh mà người đời hễ gặp là muốn đánh dập đầu cho chết, nhưng con rắn ở đây thể hiện một tình cảm cao quý, một tình cảm không thể thiếu ở con người nếu con người đó mang thân xác người mà không muốn có một lòng dạ súc sinh. Con người không phải thiên thần hay quỷ súc nhưng con người có khả năng hóa thành một cái gì cao hơn thiên thần hay tháp hơn quỷ súc. Điều đó tùy thuộc vào việc con người có làm chủ được bản thân, có chủ động được việc hóa thân hay không. Nếu hài lòng về một điều gì thì đã thành đạt rồi mãn nguyện, hãnh diện, tự hào vê tròn quả phúc thì đó là bị hóa thân..

Hóa thân trong tinh thần đạo Phật là đường lối tự vươn lên, là phương tiện đem Phật pháp vào cuộc sống. Hóa thân không phải lúc nào cũng có thần thông biến hóa, cũng bao phủ hào quang được người trần0 mắt thịt ca tụng chiêm ngưỡng và luôn luôn đi tới một kết cuộc có hậu như kết cuộc của những tuồng kịch cổ điển. Hóa thân có lúc phải khoác một hình hài tiều tụy, chịu nỗi gian truân và không ngại sẽ gặp một kết thúc bi thảm. Hóa thân như môt Võ Trứ ở Bình Định, một Bạch Xỉ tướng quân ở Quảng Bình, một người theo đạo Thích ở Định Tường, một đạo Lành ở Nam Kỳ (Xem Lý Kim Hoa, Châu Bản Triều Nguyễn, Tư liệu Phật giáo) cũng là ý nghĩa tích cực của hóa thân. Người Phật tử thường niệm Nam mô Thiên bách ức hóa thân Thích Ca Mâu Ni Phật vì trong truyện tiền thân Đức Phật có vô số hóa thân như thế.

Nguồn: Văn Hóa Phật Giáo số 5 (6/2005)

---o0o---

Vi tính: Nguyên Trang. Trình bày: Nhị Tường

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03/09/2010(Xem: 5246)
Khi thế kỷ hai mươi kéo màn kết thúc, chúng ta thấy rằng thế giới trở nên nhỏ hơn và loài người trên thế giới đã trở thành gần như một cộng đồng. Những liên minh quân sự và chính trị đã được tạo thành những nhóm đa quốc gia rộng lớn, công nghiệp kỷ nghệ và mậu dịch quốc tế đã sản xuất một nền kinh tế toàn cầu, và sự đối thoại toàn thế giới đang xóa đi những hàng rào cũ kỷ của khoảng cách, ngôn ngữ, và chủng tộc.
01/09/2010(Xem: 12775)
Theo dòng diễn tiến của những cuộc du hóa qua những quốc gia trên thế giới, giàu và nghèo, Đông và Tây, chúng tôi đã từng thấy con người say sưa với niềm vuisướng, và những con người khổ đau. Sự phát triển của khoa học kỷ thuật dường như có đạt được thêm một ít đường nét, một số cải tiến; phát triển thườngcó nghĩa thêm ít nhiều những tòa nhà ở thành thị.
01/09/2010(Xem: 4419)
Chúng ta cần một loại tỉnh thức tập thể. Có những người đàn bà và đàn ông trong chúng ta đã tỉnh thức, nhưng chưa đủ; hầu hết mọi người vẫn đang ngủ…Nếu chúng ta tỉnh thức về tình trạng thật sự của chúng ta, sẽ có một sự thay đổi trong ý thức tập thể của chúng ta. Chúng ta phải làm điều gì đấy để thức tỉnh con người. Chúng ta phải hổ trợ Đức Phật để đánh thức những người đang sống trong mộng.” Thiền Sư Nhất Hạnh, trong Sự Đáp Ứng của Phật Giáo đến Tình Trạng Khẩn Cấp của Khí Hậu.
31/08/2010(Xem: 3607)
Thảm trạng môi trường và xã hội đổ vở bây giờ lan rộng và khắp hành tinh trong sự đo lường. Những sự cải tiến kỷ thuật đã cung ứng cơ sở cho một loại tiến triến mới của xã hội, vượt khỏi những biên giới của văn hóa, tôn giáo, và tâm linh. Tuy thế, kỷ thuật không phải hoàn toàn được điều khiển trực tiếp bởi lý trí, nhưng bởi những động lực nội tại của xã hội học và tâm lý học. Những khuynh hướng bản năng của loài người có những phương diện phá hoại cũng như tốt đẹp. Chúng ta có thể ca tụng kiến thức nghệ thuật, khoa học hay lòng vị tha của chúng ta bao nhiêu đi nữa, thì chúng ta không thể quên đi sự thật rằng chúng ta cũng là những động vật nguy hiểm nhất.
31/08/2010(Xem: 3486)
Một sự phối hợp những nhân tố đang phá hoại một cách nhanh chóng vòng sinh vật – hệ thống sinh thái địa cầu hợp nhất tất cả những chủng loại sinh sống, sự liên hệ và sự tác động qua lại với đá, đất, nước và khí quyển. Hệ thống khí hậu trái đất đã từng cung ứng nền tảng cho nền văn minh nhân loại đến sự phát triển hơn 5.000 năm qua. Xã hội chúng ta bây giờ mới chỉ bắt đầu nhận ra chiều sâu của sự liên hệ hổ tương sinh thái này. Sự khủng hoảng khí hậu mà chúng ta đang đối diện là nguyên nhân bởi sự vượt quá giới hạn khí carbon kết quả từ sự tiêu thụ nhiên liệu lỗi thời (than đá, dầu mõ,…), và từ sự tàn phá rừng. Điều chỉnh hành động là khẩn thiết cho sự tồn tại của chính loài người chúng ta. Tất cả những kỷ thuật chúng ta cần để tránh khí hậu tan vở đã hiện diện rồi.
30/08/2010(Xem: 6491)
Chưa bao giờ con người ngưng tìm kiếm trong thiên nhiên đề mong thâu thập được nhiều thứ hơn nữa nhằm chất đầy cái nhà kho mãi mãi thiếu thốn của mình. Từ thuở chào đời, hình như định mệnh buộc nó phải đối mặt với một thế giới cứ muốn cắt giảm năng lực của mình, khi nó nhận ra hai bàn tay mình thì quá ngắn, hai chân mình lại quá chậm để có thể bắt kịp cái dòng chảy xiết của sinh tồn để hưởng thụ cuộc sống, nó phải nuôi dưỡng cơ thể.
30/08/2010(Xem: 8324)
Không giống những tôn giáo khác và những lý thuyết hiện đại về kinh tế học, đạo Phật cho rằng kinh tế học gắn liền với đạo đức học và lý thuyết về hành vi (kamma). Mặc dù nhiều nhà kinh tế xem kinh tế học là một khoa học “tích cực” của một loại hiện tượng xã hội, nhưng dưới cái nhìn của đạo Phật, kinh tế học có quan hệ đặc biệt với đạo đức học. Lý thuyết kinh tế học của đạo Phật nhấn mạnh quan điểm về sự chủ tâm (cetan(, tác ý) trong việc giải thích tư cách đạo đức con người. Trong bài này, tác giả cố gắng giải thích vài khái niệm quan trọng trong kinh tế học như đã được mô tả trong kinh điển đạo Phật để cho thấy rằng đạo đức học đóng một vai trò quan trọng trong kinh tế học và do đó có một tầm quan trọng lớn đối với kinh tế học và ngược lại.
30/08/2010(Xem: 10513)
Nhiều người cho rằng Phật giáo là một tôn giáo nên không có sự quan hệ với vấn đề kinh tế đó là nhận định sai lầm, bởi vì con người là một hợp thể do ngũ uẩn tạo thành chia làm hai phần là Vật chất (sắc) và tinh thần (danh). Con người không thể chỉ dựa vào tinh thần không thôi mà có thể tồn tại được, nhưng con người cũng không thể chỉ là động vật thuần nhất về kinh tế vật chất.
30/08/2010(Xem: 10807)
Đạo đức là ngành học đánh giá các hành vi con người biểu hiện qua các hành động của thân, lời và ý do lý trí, ý chí và tình cảm cá nhân thực hiện. Các nhà tư tưởng và các nhà đạo đức thường quan niệm khác nhau về giá trị, tiêu chuẩn giá trị. Dù vậy, vẫn có nhiều nét tư tưởng gặp gỡ rất cơ bản về ý nghĩa đạo đức, nếp sống đạo đức mà ở đó giá trị nhân văn của thời đại được đề cao.
30/08/2010(Xem: 10107)
Tất cả chúng ta đều mong ước sống trong một thế giới an lạc và hạnh phúc hơn. Nhưng nếu chúng ta muốn biến nó trở thành hiện thực, chúng ta phải bảo đảm rằng lòng từ bi là nền tảngcủa mọi hành động. Điều này lại đặc biệt đúng đối với các đường lối chủ trương về chính trị và kinh tế.
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]