Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Chân Thường Cuộc Sống Con Người!

05/03/201819:40(Xem: 1473)
Chân Thường Cuộc Sống Con Người!
hoa_sen
Chân Thường Cuộc Sống Con Người!
       Thanh  Quang 

 

  Mỗi Con Người đều có Một Cuộc Sống- Cuộc Sống để Làm Người, nếu Con Người không có Ý Tâm- Cuộc Sống, Con người không thể Sống!  

Cuộc Sống Con Người, người ta thường phân ra Cuộc Sống Tinh thần Ý Tâm-  Tâm Ý  và Cuộc Sống Vật chất. Hai cuộc sống đó không thể tách rời nhau!

 Cái Thân Con Người ai cũng biết là duyên sinh giả hợp, tùy duyên theo luật sống Vô Thường-Sinh, Lão, Bệnh, Tử, không ai có thể sống  hoài, sống mãi, vấn đề là Sống Với ai? Sống để làm gì? Sống như thế nào? Đời này và mai sau….

Cuộc sống  của Con Người chính là Cuộc sống Ý Tâm-Tâm Ý, Cuộc Sống ấy không thể tách rời Cuộc Sống Con Người, nên Hai mà Một, là Cuộc sống Ý!

1.Con Người Sống là Sống Với Con Người, mà Con Người lại chính là tổng hòa muôn duyên  nhân quả-nhân duyên cuộc sống gia đình-xã hội-thế giới! 

       Có Ta -Có Người; Không có Người- Không có Ta! Ai sinh ra cũng có Cha, có Mẹ và sống trong cuộc sống gia đình. Từ gia đình, con người bước vào cuộc sống xã hội- từ môi trường nhỏ đến môi trường lớn, những môi trường ấy không tách rời nhau, và cả môi trường lịch sử dân tộc, xã hội đất nước, lại cả các vùng miền, và ngày nay, là cả Cuộc Sống Thế Giới -Nhân Loại.Tất cả đã là Một trong Nhân Duyên Cuộc Sống Con Người!

Con Người Sống là Sống Vì Nhau, và Cuộc Sống ấy cần phải tạo nên những gía trị hữu ích, làm lợi cho cuộc sống thiện lành trong  Cuộc sống Con Người- Xã hội, nếu không con người trở thành  con người thừa, không tạo ra các giá trị hữu ích với xã hội. Ý- Tâm Thân của mỗi con người  là muôn duyên cuộc sống xã hội con người, là Viên Ngọc Như Ý trong thế giới Chân Thường Tâm Hoa Nghiêm!

Con Người ngày nay không thể tách rời Nhân Duyên Cuộc Sống Nhân loại-Thế giới. Con Người Sống với Con Người, xưa nay, cuộc sống ấy chính là Đạo lý con Người Sống Với Nhau, và mỗi người trong “cuộc sống chung”, cần phải có  Luật pháp để gìn giữ.  Luật pháp do mỗi con người  trong xã hội xây dựng nên-Hợp Ý Nhất Ý-Chánh-Trí-Chánh-Trị -Nhất Ý- trên nguyên tắc Bình đẳng- Dân chủ, Tự do, là Ý đa số so với thiểu số, thiểu số phục tùng đa số!

Dân chủ là dân chủ bình đẳng của mỗi công dân trong cuộc sống xã hội trên cơ sở Pháp luật. Đạo lý và Luật pháp cần cho Mỗi Con Người và Tất cả Con Người trong mỗi Xã hôi, Đất nước để “mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người “và quyền đầu tiên chính là Quyền Sống- Hạnh phúc, Quyền sống Ý của mỗi con người Tự do!

Nhân duyên  Con Người trong cuộc sống hiện nay là Con Người -Thế  Giới -Nhân Loại  ! Con người sống tách rời cuộc sống xã hội, nhân loại, sống chỉ vì mình, sống không vì người khác; chiếm quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu sự  sống- hạnh phúc của kẻ  khác chính là đi ngược quyền sống của Con Người, là  sống không có Đạo lý.  Để  bảo vệ  Cuộc sống Con người, Sống có Đạo lý,  xã hội cần có những biện pháp để “Con Người Sống Hòa- Sống Hợp-Sống An Vui với nhau,Tự Biết Quyền Sống-quyền Tự do, sống hạnh phúc của mình, chuyển hóa  những ý bất thiện, ý ác –bằng pháp luật- qua “hành ý” –hành động- của con người từ trong ý của con người-để bảo vệ cuộc sống thiện lành, sống có ích với xã hội trên cơ sở  Pháp Luật để mỗi Con Người Sống Vui, nở hoa trong cuộc sống! Chính từ những giá trị ấy, Tuyên Ngôn Quốc tế Nhân quyền, Hiến Chương Liên hiệp Quốc  và  các tổ chức  của Liên hiệp Quốc đang cố gắng thực thi, bảo vệ! Đó là Tổ chức Thế giới Con người Nhân Loại sống với nhau trong cuộc sống Con Người –Nhân loại-Thế giới hiện tại!

2Cuộc sống Tinh thần của Con Người chính là Cuộc Sống Tâm linh, là Cuộc SốngÝ- Tâm của mỗi con người, cuộc sống ấy  không  tách rời cuộc sống vật chất-tinh thần của Cuộc sống – Con Người xã hội… !

Trong cuộc sống, Con Người Sống Với đã tạo nên những giá trị vật chất đồng thời cũng tạo nên những giá trị tinh thần và cũng chính là tạo nên cuộc sống Ý- Đạo Tâm  của Chính Mình-Biết Mình Biết Người, Biết Người  Biết Mình! Những giá trị  ấy đều mang tính Nhân Văn, có giá trị Tinh thần, Tâm linh cuộc sống, giá trị   khoa học, kỹ thuật, văn hóa, nghệ thuật, đời sống tinh thần, thông tin,  tư tưởng… hướng tới Chân, Thiện, Mỹ, sống hòa sống vui với nhau trong cuộc sống vật chất ngày càng cải thiện, nâng cao, vừa tạo nên những giá trị cuộc sống Ý Đạo Tâm trong Cuộc Sống Với!    Trong cuộc sống  ấy, con người cũng nhận chân ra chính mình bằng cuộc sống Ý-Tâm-Tự biết-  để sống như thế nào trong cuộc sống Vô Thường…  

-Có Sự Sáng mới Có Sự Sống! Có sự Sống phải Có Sự Sáng-Ánh Sáng! Con Người Sống với Cuộc sống Đạo  Tâm Sống Sáng  sẽ tự Vươn lên Sống Sáng sống với cuộc sống Con Người xã hội thế giới bình đẳng, tương tức- tương nhập, tạo nên cuộc sống Ý Tâm   Sáng Sống-Sống Sáng của Chính Mình!

3.Chân- Thường Cuộc Sống Con Người! Chân là Cõi Chân, là Chân Tâm Sống Sáng của Con người trong thế giới Chân Thường Tâm Hoa Nghiêm! Thường là Cõi Thường, là Con người trong Cuộc Sống Thường có Chân Tâm Sống Sáng Ý Phật Đạo Ngời! Con Người sống trong cuộc sống Vô Thường, với Ý phân biệt sẽ  tạo nên cuộc sống khổ đau cho chính mình, cho cả xã hội, thế giới!

  Tâm Con Người là Tâm Thế giới-Tâm Thế giới là Tâm Con Người trong cuộc sống Ý nhân duyên của chính mình. Con Người là Thế giới! Thế giới là Thế giới Con Người! Con Người là Tất cả! Tất cả vì Cuộc sống Con Người ! Chân Thường là Cuộc Sống-Con Người trong Xã Hội Thế Giới Nhân Loại Ngày Nay và Mai Sau….!



hoasen1



 TỰ DO- CUỘC SỐNG CON NGƯỜI
 
Thanh Quang



Con Người Sống là Sống Với Con Người! Con Người ai cũng có một Thân Tâm-Ý- Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Tâm Ý. Mắt để Thấy, Tai để Nghe…..,để Thấy, Nghe …biết Môi trường, Thế giới Cuộc Sống chung quanh mình, để nhận ra Con Người- Xã hội-Thế giới, qua đó Nhận  Biết Chính Mình!

Con Người là Con Người- Xã hội nên Con Người Sống là Sống Với Người- sống với cuộc sống xã hội trong cuộc sống tự do, bình đẳng, yêu thương. Có Người Có Ta, có Ta có Người; Người là Ta- Ta là Người; trong Người có Ta, trong Ta có Người!

Con Người là một chủ thể tự do, tự mình quyết định cuộc sống của chính mình,   Tự do của Mỗi Người là Tự do của Tất cả Mọi  Người! Con Người sống với nhau trong tương duyên Con Người Tự do- Bình đẳng- Yêu thương-Trí Tuệ, môi trường sống Dân chủ-Độc lập- Tự do !

Tư Tưởng Tự do, Bình đẳng, Yêu thương mở ra từ thời kỳ Ánh Sáng ( thế kỷ 18) với cuộc cách mạng tri trức khởi đầu bởi Galileo-Trái đất Quay chung quanh Mặt Trời và Newton –Vạn vật hấp dẫn …trong những cuộc khám phá về Cá nhân, Xã hội, Nhà Nước, Vũ trụ-Thế giới… Ánh Sáng Mặt Trời là Ánh Sáng của Sự Sống-Sự Sáng, nó hợp với lẽ Duyên sinh của Nhà Phật- Thế giới Duyên Sinh …

Con Người- Cuộc sống là Con Người Sống Với Nhau trong Cuộc Sống Con Người, với Con Đường Đạo Pháp Phật Đà là Đạo Pháp đi vào Cuộc Đời- là “Duy Ma Cật Bệnh-Chúng Sanh Bệnh”!. Nay, Con Người Nhân Loại Sống Với Nhau-trong Nhân Duyên Cuộc Sống Con Người-Sống Với Nhau trong Cuộc Sống Nhân Loại  ! Với Thân-Khẩu –Ý, Con Người cần cái Ăn để nuôi sống cái Thân. Ăn cái gì? Làm gì để Ăn? Con Người  luôn tự Tìm, Chọn bằng cái  Ý Tâm Cuộc sống Chính Mình–“ Ý làm Chủ”, là Chánh Ý-Chánh trị, Tự trí- Tự tri  bằng ngũ giác quan, cảm xúc Ý Tâm!. Mắt,Tai để Thấy, Nghe, Nhận, Biết; Chân để đi, đứng thẳng với”Cha Trời-Mẹ Đất” …; Tay để Làm và cái Miệng để Ăn, Nói… Sống Với Nhau nên cái Miệng- Khẩu phải có Ý Lời, từ Ý mà có Lời, bằng Lời để nói với nhau, hợp quần cùng chung sự sống từ Ý….

Cái Ăn của Con Người- xã hội gọi là Kinh Tế; Sống Với Nhau gọi là Cuộc sống Văn Hóa Xã hội và các giá trị Tinh thần….; Với Thân- Khẩu-Ý  con người tự tìm chọn cho mình cái ăn, cái mặc; tạo ra nguồn ăn, mặc, cho mọi người bằng Ý Dụng-Chánh Ý Chánh Tâm-Sống  Ý Với Nhau-để con người tất cả cùng có cái ăn, cái mặc và các giá trị Văn hóa, vật chất-tinh thần, tâm linh, đạo đức …, nên để “Có” -Con Người phải Cùng Nhau…và Sống phải Cần Có Nhau-Người là Ta-Ta là Người!

Để có Cuộc Sống Cần Có Nhau- hợp quần xã hội, từ đó, có các giá trị về Tâm Linh-Văn Hóa,  nhận thức, tư tưởng, kiến thức về cuộc sống, khoa học, kỹ thuật theo nhân duyên cuộc sống con người, các thể chế Chính trị-kinh tế- văn hóa- xã hội…. Tất cả các giá trị đó đều do Con Người tạo ra….. để Sống Với Nhau, bảo vệ mình, tạo ra cuộc sống, sự sống, với tất cả các giá trị vật chất tinh thần … Con Người sẽ không có tự do, chưa phải là Con Người khi mình tước đi sự sống, quyền sống của kẻ khác. Sự tước đi ấy bằng quyền lực, bằng cái Tham Ái Dục…sẽ sinh ra bất công xã hội, làm cho Con Người khổ đau mà “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. (Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ)

Con Người Cuộc Sống Thế Giới Hiện nay là Con Người -Xã hội- Thế giới. Trái đất vẫn quay, Con Người với tri thức khoa học trên tất cả mọi lĩnh vực đã nối kết với nhau bằng tất cả nguồn sống tương tức-tương nhập, thậm chí đang chinh phục cả Vũ trụ, tạo ra các giá trị mới cho Cuộc sống Con Người. Thế giới ấy phát huy tất cả giá trị Tự do Cuộc Sống Con Người trên nền tảng cuộc sống Chính trị-xã hội dân chủ, bình đẳng, tự do. Với nền kinh tế toàn cầu bởi quy luật của nền kinh tế thị trường ( mang tính khách quan, khoa học), con người tác động vào nó bởi nhận thức sự vận hành hợp quy luật Sự Sống của Con người- Xã hội Thế giới chứ không phải là chiếm đoạt sự sống Con Người-xã hội, bắt các Dân tộc, Đất nước, Con Người Nô lệ vào cái ăn, các giá trị cuộc sống…. để buộc trói Con Người. …

Tự do để Con Người tự Giải phóng, Tự Biết Chính Mình, làm chủ trong Cuộc Sống Chung Con Người -Xã hội, Giải Phóng Chính Mình, Tự Biết Chính Mình chính là các giá trị cuộc sống Ý-Tâm của Con Người; đó cũng là những giá trị Tinh Thần-Văn Hóa- Tâm Linh Cuộc Sống Con Người. Tất cả các giá trị Vật chất và Tinh thần đều do Con Người tạo ra và mang tính Thời đại- Nhân Duyên Cuộc sống Con Người Dân chủ, Bình đẳng Tự do…. Tạo ra các giá trị ấy chính là Con Người tạo ra Chính Mình, Tự Biết Tâm Linh Cuộc Sống Chính Mình trong sự Tương Tức Cuộc sống- Con Người-Xã hội -Thế giới. Đó cũng chính là Tự Do – Cuộc sống Con Người!...

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
15/12/201720:49(Xem: 39567)
Trải hơn 25 thế kỷ, Chánh Pháp của Phật vẫn được tuyên dương và lưu truyền bởi hàng đệ tử xuất gia lẫn tại gia, đem lại giải thoát và giác ngộ cho những ai học hỏi và thực hành đúng đắn. Chánh Pháp ấy là thuốc hay, nhưng bệnh mà không uống thì chẳng phải là lỗi của thuốc. Trong kinh Di Giáo, đức Phật cũng ân cần huấn thị lần chót bằng những lời cảm động như sau: “Thể hiện lòng đại bi, Như Lai đã nói Chánh Pháp ích lợi một cách cứu cánh. Các thầy chỉ còn nỗ lực mà thực hành… Hãy tự cố gắng một cách thường trực, tinh tiến mà tu tập, đừng để đời mình trôi qua một cách vô ích, và sau này sẽ phải lo sợ hối hận.” Báo Chánh Pháp có mặt để góp phần giới thiệu đạo Phật đến với mọi người. Ước mong giáo pháp của Phật sẽ được lưu chuyển qua những trang báo nhỏ này, mỗi người sẽ tùy theo căn tánh và nhân duyên mà tiếp nhận hương vị.
15/12/201716:25(Xem: 49683)
Văn Hóa Phật Giáo, số 242, ngày 01-02-2016 (Xuân Bính Thân) Văn Hóa Phật Giáo, số 244, ngày 01-03-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 245, ngày 15-03-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 246, ngày 01-04-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 247, ngày 15-04-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 248, ngày 01-05-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 249, ngày 15-05-2016 (Phật Đản PL 2560) Văn Hóa Phật Giáo, số 250, ngày 01-06-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 251, ngày 15-06-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 252, ngày 01-07-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 253, ngày 15-07-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 254, ngày 01-08-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 255, ngày 15-08-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 256, ngày 01-09-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 257, ngày 15-09-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 258, ngày 01-10-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 259, ngày 15-10-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 260, ngày 01-11-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 261, ngày 15-11-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 262, ngày 01-12-2016 Văn Hóa Phật Giáo, số 263, ngày 15-12-2016
08/12/201713:37(Xem: 3792)
Những pháp thoại trong tác phẩm này là những lời dạy tiêu biểu truyền cảm hứng phi thường mà Lama Yeshe và Lama Zopa Rinpoche đã thuyết giảng tại nhiểu thời điểm. Các pháp thoại này là những gì truyền cảm hứng cho nhiều học trò của họ, như tôi, để buông xả những gì chúng ta đang làm và hiến dâng trọn đời mình đi theo các vị Lama[1]. Khi Rinpoche nói “mỗi người chúng ta cần nghỉ như vậy: tất cả chúng sanh đều vô cùng tử tế với tôi trong quá khứ, họ tử tế với tôi trong hiện tại, và họ sẽ tiếp tục tử tế với tôi trong tương lai. Họ là cánh đồng mà trong đó tôi nhận được tất cả hạnh phúc của mình—quá khứ, hiện tại và tương lai; tất cả các tài đức hoàn hảo của tôi đều xuất phát từ những chúng sanh khác. Do vậy, tôi phải chứng đạt giác ngộ. Chỉ tìm kiếm hạnh phúc miên viễn cho riêng tôi, không mang lại hạnh phúc cho những chúng sanh khác, từ bỏ những chúng sanh khác,không quan tâm đến hạnh phúc của họ, là rất ích kỉ. Do đó, tôi phải chứng đạt giác ngộ, hạnh phúc cao cả nhất, để
30/11/201708:56(Xem: 2108)
Định nghĩa. Vô Trước. Vô, nghĩa là không. Trước, nghĩa là dính mắc, bị dính vào, mắc vào, kẹt vào. Cụm từ Vô Trước, nói cho đủ: Không bị dính mắc, kẹt vào. Danh từ kép này, được chỉ cho những hành giả trong đạo phật trên đường tu tập, để tìm cầu cho mình cơn đường giải thoát là không để cái Tâm bị dính vào, mắc vào, kẹt vào sắc trần, nói như pháp môn thiền định “đối cảnh vô tâm. Như vậy, tâm con người thường bị dính trần hay sao, mà pháp thiền phải cảnh giác ? Đúng như vậy, tâm của kẻ phàm phu ưa dính, mắc vào, kẹt vào sắc trần vật chất, ưa trách móc, ưa chấp nê, ưa nghe lời khen ngợi
26/11/201721:22(Xem: 3526)
Tứ Diệu Đế, 3 Chuyển 12 Hành ------------------------------------------------- Thich-Nu-Hang-Nhu Thích Nữ Hằng Như NGUỒN GỐC Dựa theo "Tiến Trình Tu Chứng và Thành Đạo của Đức Phật", chúng ta biết rằng sau khi Đức Phật từ bỏ pháp tu từ hai vị đạo sĩ Alàra Kàlama và Uddaka Ramàputta đã dạy Ngài bốn tầng Định Yoga là: "Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ và Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ", đồng thời từ bỏ luôn pháp tu khổ hạnh kéo dài 6 năm, là một pháp tu đã khiến Ngài suýt mất mạng mà không đạt được thượng trí và Niết Bàn. Sau đó Đức Phật tự chọn pháp Thở để tu tập.
21/11/201711:51(Xem: 3147)
Từ Kinh Phật Sơ Thời Đến Thiền Đốn Ngộ Giới Thiệu Tác Phẩm “Thiền Tông Qua Bờ Kia” Của Cư Sĩ Nguyên Giác--Trong tác phẩm mới xuất bản “Thiền Tông Qua Bờ Kia” tác giả Cư Sĩ Nguyên Giác kể chuyện buổi đầu ông học Thiền với Hòa Thượng Bổn Sư Thích Tịch Chiếu ở Chùa Tây Tạng tại Tỉnh Bình Dương, Việt Nam như sau: “Tôi nhớ lại buổi đầu gặp Hòa Thượng Tịch Chiếu, hỏi Thầy rằng con nên tập Thiền thế nào, Thầy nói rằng, “Phải Thấy Tánh đã.” Lúc đó, Thầy bảo đứa em kế tôi phải niệm Phật sáng trưa chiều tối, và quay sang đứa em gái kế sau nữa của tôi, bảo nhỏ này là con hãy về đọc bài Bát Nhã Tâm Kinh tối ngày sáng đêm. Tôi hỏi, rồi con cần niệm hay đọc gì hay không, Thầy đáp, con không có một pháp nào hết.”[1]
19/11/201722:05(Xem: 2088)
Chris Impey là Phó Khoa Trưởng của Đại Học Khoa Học, và là một Giáo Sư Xuất Chúng của Khoa Thiên Văn Học thuộc Đại học Arizona (Hoa Kỳ). Công trình nghiên cứu của ông đặt trọng tâm vào việc phát triển và cung cấp năng lượng của những lỗ đen khổng lồ trong các thiên hà.Ông đã viết hai cuốn sách giáo khoa, một tiểu thuyết, tám cuốn sách khoa học phổ thông, và hơn 250 bài nghiên cứu và bài báo.Khiêm Tốn TrướcHư Không(Humble Before the Void ), một cuốn sách dựa trên những khóa hội thảo được mô tả trong bài báo này, do Templeton Press xuất bản năm 2014
01/11/201706:29(Xem: 2013)
Long Thọ hay Long Thụ (Nāgārjuna) không phải chỉ là tổ của tông Trung Quán (Madhyamika),[1] trong lịch sử phát triển Phật giáo ngài được coi là vị Phật thứ hai sau Đức Thế Tôn[2] nên trong các hình tượng bồ tát chỉ có tượng của ngài duy nhất được tạc vẽ với nhục kế (uṣṇīṣa), vốn tượng trưng cho trí tuệ viên mãn như hình tượng Đức Phật chúng ta thường thấy. Truyền thống Phật giáo xuy tôn ngài là người thành lập Phật giáo Đại thừa không phải vì theo truyền thuyết nói rằng ngài đã mang kinh điển Đại thừa từ Long Cung về phổ biến mà vì ảnh hưởng thật sự tư tưởng của ngài trong các tông môn. Cho đến ngày nay, tám tông môn Phật giáo lớn từ Thiền đến Mật của Trung Hoa Triều Tiên Nhật Bản Tây Tạng Mông Cổ nhận ngài là tổ đều truyền bá đến Việt Nam từ lâu. Ở nhiều nước như Tây Tạng, Nepan, Mông Cổ chùa viện tư gia còn đắp tượng vẽ hình thờ phượng ngài như Đức Phật. Ngay tại Ấn Độ, đất nước đã tiêu diệt Phật giáo, người ta vẫn còn tiếp tục hãnh diện phổ biến các nghiên cứu về ngài và tôn kính ng
25/08/201718:43(Xem: 6957)
Bản Giác (sách pdf) tác giả: Tiến sĩ Lâm Như Tạng
21/06/201719:51(Xem: 3119)
* Trong vũ trụ có trùng trùng thế giới. Toàn Giác là bậc câu thông cùng vũ trụ, họ cùng một thể tánh với vũ trụ, thấu suốt quy luật vận hành của vũ trụ rồi “truyền thần” lại sự thấy biết đó. Để thấy rằng Đức Bổn sư không sáng tạo ra vũ trụ, không chế định ra luật nhân quả luân hồi, mà vũ trụ vốn sống động từ vô thỉ dù Phật có ra đời hay không.