Phẩm 25: Tỳ Khưu

Lưu ý:
Kinh bên dưới bản gốc Việt dịch: HT Thích Minh Châu (câu đầu),
Câu theo sau là phần Thi Hóa của HT Thích Minh Hiếu (chữ nghiêng)

Phẩm Tỳ Khưu 25

360/ Lành thay, phòng hộ mắt,

Lành thay, phòng hộ tai,

Lành thay, phòng hộ mũi,

Lành thay, phòng hộ lưỡi.

360/ Lành thay, phòng hộ mắt tai !

Nghe nhìn đóng kín bỏ ngoài sắc thanh,

Lành thay, mũi lưỡi khéo hành

Nếm ngưởi phòng hộ vị hương mỗi ngày.

361/ Lành thay, phòng hộ thân,

Lành thay, phòng hộ lời,

Lành thay, phòng hộ ý,

Lành thay, phòng tất cả.!

Tỷ kheo phòng tất cả

Thoát được mọi khổ đau.

361/ Lành thay, lời với thân này !

Cả hai phối hợp không gây chuyện buồn.

Lành thay, ý mã chớ buông

Dẫm đạp lúa mạ chạy tuông ruộng vườn.

Tỳ Kheo phòng hộ bốn phương

Khỏi vướng phải khổ, tai ương chịu sầu.

362/ Người chế ngự tay chân,

Chế ngự lời và đầu,

Vui thích nội thiền định,

Độc thân, biết vừa đủ,

Thật xứng gọi Tỷ Kheo.

362/ Nói lời khiến người xa nhau

Ý nghĩ hành đông phải câu thúc thường,

Một mình không để bận vương

Đời sống tri túc đinh nương cõi thiền.

Hướng nội xa lánh chư duyên

Tỳ Kheo xứng gọi chư hiền đồng tu.

363/ Tỷ Kheo chế ngự miệng,

Vừa lời, không cống cao,

Khi trình bày pháp nghĩa,

Lời lẽ dịu ngọt ngào.

363/ Nói lời hoà ái ôn nhu

Pháp âm vi diệu văn tư diễn bày,

Người nghe cảm được lời hay

Vẫn không ngạo mạn ta đây hơn người.

364/ Vị Tỷ Kheo thích pháp,

Mến pháp, suy tư Pháp,

Tâm tư niệm chánh Pháp,

Không rời bỏ chánh Pháp.

364/ Chính nhờ chánh pháp sáng tươi

Thấm nhuần huệ mạng, dưỡng nuôi trí tài,

Nghĩ nhớ ân đức Như Lai

Trọn đời tu tập không thay tấm lòng.

365/ Không khinh điều mình được,

Không ganh người khác được,

Tỷ Kheo ganh tỵ người,

Không sao chứng Thiền định.

365/ Ít nhiều cũng giữ tâm trong

Ganh ghét nước chảy giữa dòng thêm dơ,

Người thành tựu ta nương nhờ

Nếu còn phân biệt xa bờ định tâm.

366/ Tỷ Kheo dầu được ít,

Không khinh điều mình được,

Sống thanh tịnh, không nhác,

Chư thiên khen vị này.

366/ Tỷ Kheo trú chốn sơn lâm

Tinh cần kham nhẫn tự trân quý mình,

Xem thường hai chữ trọng khinh

Chư thiên tán thán hiền minh ở đời.

367/Hoàn toàn, đối danh sắc,

Không chấp, ta của ta,

Không chấp, không sầu não,

Thật xứng danh Tỳ Kheo.

367/ Không còn sắc là của tôi

Quên đi tên tuổi mây trôi tháng ngày,

Vướng vào đâu theo gió bay

Thênh thang tự tại dấu hài cũng không.

368/ Tỷ Kheo trú từ bi,

Tín thành giáo pháp Phật,

Chứng cảnh giới tịch tịnh,

Các hạnh an tịnh lạc.

368/ Còn chăng tịnh tín trong lòng

Vào nhà chư Phật nối giòng từ bi,

Các hành liễu đạt trí tri

Sum la vạn tượng khác gì huyễn hư.

369/ Tỷ Kheo, tát thuyền này,

Thuyền không nhẹ đi mau,

Trừ tham, diệt sân hận,

Tất chứng đạt Niết Bàn.

369/ Con thuyền về bên chân như

Này Tỳ kheo hãy tận trừ tham sân.

Tát thuyền đến lúc nhẹ tâng

Niết Bàn chốn ấy trong ngần tịnh an.

370/ Đoạn năm, từ bỏ năm,

Tu tập năm tối thượng,

Tỷ Kheo vượt năm ái,

Xứng danh “ Vượt bộc lưu.”

370/ Đoạn năm căn bản dối gian

Thượng phần kiết sử, năm hàng cũng buông,

Ngũ lực tối thượng cúng dường

Tháo neo trói buộc xứng hàng Tỳ Kheo.

371/ Tỷ Kheo, hãy tu thiền,

Chớ buông lung phóng dật,

Tâm chớ đắm say dục,

Phóng dật, nuốt sắt nóng,

Bị đốt, chớ than khổ.!

371/Thiền định pháp môn cần theo

Chế ngự phóng dật triệt tiêu ý tà,

Đừng rơi vào lưới của ma

Đắm say dục lạc phải sa ngục hình.

Nuốt hòn sắt nóng hãi kinh

Khóc than cũng chẳng biện minh được nào.

372/ Không trí tuệ, không thiền,

Không thiền, không trí tuệ,

Người có thiền có tuệ

Nhất định gần Niết Bàn.

372/ Không thiền có trí được sao

Nhờ thiền tâm định trí làu làu thông.

Có thiền có tuệ vun trồng

Bồ đề quả giác không mong cũng gần.

373/ Bước vào ngôi nhà trống,

Tỷ Kheo tâm an tịnh,

Thọ hưởng vui siêu nhân,

Tịnh quán theo chánh pháp.

373/ Vào ngôi nhà vắng đơn thân

Giữ lòng trong sạch, giữ tâm an bình,

Tỳ Kheo an trú Tâm kinh

Hưởng pháp hỷ lạc siêu nhân trên đời.

374/ Người luôn luôn chánh niệm,

Sự sanh diệt các uẩn,

Được hoan hỷ, hân hoan,

Chỉ bậc bất tử biết.

374/ Tỉnh thức không hề buông lơi

Sanh diệt các uẩn thời thời tuệ tri,

Hân hoan thành tựu vô nghì

Là sự bất tử không chi sánh cùng.

375/ Đây Tỷ Kheo có trí,

Tu tập pháp căn bản

Hộ căn, biết vừa đủ,

Gìn giữ căn bản giới,

Thường gần gũi bạn lành,

Sống thanh tịnh tinh cần.

375/ Thường gần bạn tốt tu chung

Khuyên nhắc hộ giới, tự thân hành trì.

Giới bổn và các oai nghi

Tỳ Kheo có trí thường tri túc xài.

Sống phòng hộ biết đổi thay

Tinh cần thích hợp mỗi ngày tấn tu.

376/ Giao thiệp khéo thân thiện,

Cử chỉ mực đoan trang,

Do vậy hưởng vui nhiều,

Sẽ dứt mọi khổ đau.

376/ Giao thiệp thái độ hiền từ

Đoan trang khiêm hạ tâm tư hiếu hoà,

Như mùa xuân thêm gấm hoa

Đất trời vui vẻ, mọi nhà bình an.

377/ Như hoa Vassikà,

Quăng bỏ cánh úa tàn,

Cũng vậy vị Tỷ Kheo,

Hãy giải thoát tham sân.

377/ Hoa lài kia bỏ cánh tàn

Buông đi úa héo giữ nhan sắc bền,

Này Tỳ Kheo, các vị nên !

Buông đi sân nhuế giữ phần thanh cao.

378/Thân tịnh, lời an tinh,

An tịnh khéo thiền tịnh,

Tỷ Kheo bỏ thế vật,

Xứng danh “ bậc tịch tịnh.”

378/ Thân khẩu ý giữ trọn lành

Là con đường tắt tiến nhanh vào thiền,

Khéo tu vất bỏ thế duyên

Ung dung thanh tịnh Thánh hiền cũng khen.

379/Tự mình chỉ trích mình,

Tự mình dò xét mình,

Tỳ Kheo tự phòng hộ,

Chánh niệm, trú an lạc.

379/ Ngọc kia không thể tự rèn

Nhưng Tỳ kheo phải biết răn trách mình,

Xét dò tâm ý bất minh

Kiểm soát duyên khởi mới bình được tâm.

380/ Tự mình y chỉ mình,

Tự mình đi đến mình,

Vậy hãy tự điều phục,

Như khách buôn ngựa hiền.

380/ Không còn cầu vọng xa xăm

Tự mình nương tựa bản năng vững vàng,

Ngồi trên tuấn mã hiên ngang

Chủ nhân thuần phục lên đàng thẳng phi.

381/ Tỷ Kheo nhiều hân hoan,

Tịnh tín giáo pháp Phật,

Chứng cảnh giới tịch tịnh,

Các hành an tịnh lạc.

381/ Chọn con đường thẳng mà đi

Tín sâu hiểu chắc những gì Phật ban,

Đường xưa hoa nở bạt ngàn

Tâm không cảnh tịnh, Lạc bang hiện tiền.

382/ Tỷ Kheo tuy nhỏ tuổi,

Siêng tu giáo pháp Phật,

Soi rạng thế gian này,

Như trăng thoát khỏi mây.

382/ Tỷ Kheo tuy tuổi thiếu niên

Nương giáo pháp Phật cần chuyên đêm ngày.

Thế gian rực sáng quý thay!

Như trăng thoát khỏi đám mây rạng ngời.