Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14017)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
07/02/2023(Xem: 6604)
Kiếp người suy ngẫm mỏng manh Sao ta cứ mãi tranh giành quyền cao Một giây động đất ập vào Quyền cao chức trọng cũng vào thiên thu Kim cương, vàng bạc đầy lu Khi tim hết đập không xu theo mình Ghét ganh, đố kỵ , khi khinh So đo ích kỷ, nghĩa tình vội quên
01/02/2023(Xem: 13183)
Mỗi năm, mỗi một mùa xuân Mỗi năm, lại mỗi một lần tin xa. Tổ Sư xưa - Nay vẫn là... Như bài kinh tụng truyền hoa sử vàng. Hằng năm, vào ngày mùng 1 tháng 2 âl, Phật Giáo Khất Sĩ nói chung và từng Giáo Đoàn Khất Sĩ nói riêng trong cũng như ngoài nước đều tổ chức lễ Tưởng Niệm ngày Tổ Sư vắng bóng.
31/01/2023(Xem: 11920)
Một cõi Thiền Lâm, bóng trượng tòng Quang minh tinh đẩu chiếu hư không Đầu phơi mưa nắng, gìn thanh hạnh Chân dẫm xóm làng, giữ chánh tông Rũ bụi, thung dung vầng nguyệt tỏ Xả tài, phơi phới mảnh gương trong Mây lành năm sắc che tàn lọng Hương ngát ba ngàn tỏa núi sông Thiện tín trầm hoa, nhân thắng tuệ Tăng ni kinh pháp, quả viên thông Bi từ, giới trí ngời uy đức Đạp sóng, thênh thang cuộc lữ bồng!
31/01/2023(Xem: 10100)
Đã mấy năm nay Tết vắng nhà Học hành công việc ở phương xa Nguyên Đán đầu năm chưa về kịp Dâng nén hương thơm rước Ông Bà ...
31/01/2023(Xem: 10374)
Tự đoán tương lai chứ đừng đi xem bói ! Hạnh phúc do chính bạn thiết kế từ lâu Phí phạm thời gian khó tìm lại được đâu Chỉ đại phước duyên mới gặp chánh pháp!
26/01/2023(Xem: 12638)
Chút hoan hỷ khi phát hiện về pháp số Tinh thần Phật học của con số 23 Áp dụng chương các pháp từ kinh Tăng Chi ra Ôi, bao vi diệu ngầm chứa thật khó tả !
22/01/2023(Xem: 7716)
Ước nguyện đầu năm.
20/01/2023(Xem: 6479)
Chín bốn xuân xanh chửa thấy già Vẫn vui vẫn khỏe vẫn ngâm nga Cơm ngày hai bữa luôn ngon miệng Kinh tụng một thời trí sáng ra Ngủ dậy ăn rồi trưa lại ngủ Đà huân tập sẵn niệm Di Đà Xế chiều hóng mát chờ con cháu Buổi tối đông vui họp một nhà
20/01/2023(Xem: 8978)
Nguyên Xuân đang về …. …….khắp đó đây trong trời đất ! Thở hơi Xuân thưởng thức nửa thật, nửa hư Ngắm hoa Xuân …bao ý vị chợt nhất như Phải chăng là Huyền là Diệu … ……..như lời Đức Lão Tử (1)
20/01/2023(Xem: 9389)
Ông Nhâm Dần cởi vương bào về núi Bà Quý Mão hớn hở bước đăng quang Thềm năm mới chẳng thấy gì trong sáng Gió Bấc về gây xáo trộn nước Nam ! Con hỏi Ba, bao giờ có Xuân đẹp? Nếu có chăng chỉ đẹp ở tấm lòng Lấy chân thật cảm hóa nhân quần ấy Là người người còn hy vọng ước mong