Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14324)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
11/02/2020(Xem: 9550)
Nếu đã biết cuộc đời là cõi tạm Đến và đi như mộng ảo phù du Sao ta không tự thoát cửa ngục tù Để tìm đến con đường của Chánh Đạo. Học Pháp Phật chính mình phải gở tháo Nghe những lời nhắc nhở các Minh Sư Hương từ bi ngào ngạt cõi suối từ Sống chân chánh không gieo thù kết oán. Hãy tìm đến những thiện lành kết bạn Để cùng nhau chia sẻ hướng đi chung Biết tránh xa lối sống ngập bão bùng Đừng phí phạm thời gian khi còn trẻ. Dallas Texas, 9-2-2019 Tánh Thiện
11/02/2020(Xem: 10336)
Kính bạch Thầy cả mấy ngày nay mưa gió khiếp qua tại Sydney nên con rất sợ và thấy rõ quyền lực của tạo hoá . Trước khi lên đường về lại Melbourne con có bài thơ này để diễn tả tâm trạng mấy ngày qua ...Kính dâng Thầy và bạn hữu , con HH Chiều nay gió mưa to ... ngồi thầm lặng , Ký ức bao đời quay tựa cuốn phim ... Nào ân nhân ... bạn quý... phải kiếm tìm , Sâu sắc đáp đền ... không thẹn người biết Đạo ! Trong tình cảm hay nghệ thuật cần tinh xảo ! Hoa mỹ thêm chút ý vị ngọt ngào ! Huân trưởng thân tình hệ lụy kết giao Thế giới bao la... tương quan cùng vạn hữu . Đời người như chiếc lá xoáy trong nước lũ , Như ghe chồng chềnh cần vững tay chèo . Kinh nghiệm người xưa truyền đạt học theo... Bến đỗ bình an nhờ kiên trì thực hiện Đôi lúc chỉ tìm hiểu mà đừng lên tiếng, Cay đắng gì ... buông xả chớ thở than Đợi chi đổ vỡ...rồi thấy hoang mang, Uẩn khúc giải toả... thế gian huyễn tưởng ! Gió mưa to ...vũ trụ quyền uy p
05/02/2020(Xem: 10324)
Như Làn Tia Chớp Cuộc đời như gió như sương Như làn tia chớp vấn vương làm gì Ta về tu tập từ bi Khiêm cung hành đạo khắc ghi cõi lòng Dẫu cho cuộc sống bất đồng Nhớ lời Phật dạy mà không giận hờn Một lòng một dạ biết ơn Mai này nhắm mắt chẳng hơn kém gì Thế gian lắm chuyện thị phi Khéo tu thì sướng khổ thì tại ta. Dallas Texas, 4-2-2020 Tánh Thiện
05/02/2020(Xem: 17986)
Nhị thập song đôi (2020) Canh Tý Niên Mừng Xuân, Quảng Đức ngát thiền "Tâm an" thủ bút Thầy ghi tặng Chúc nguyện nhà nhà hưởng phước thiên.
05/02/2020(Xem: 15522)
NẮNG XUÂN Khúc khích nắng vỡ ngoài hiên Sương long lanh ủ giọt viên mãn mình Khói sông vươn thở lặng thinh Nhìn hoa cỏ dậy gội bình minh xuân Như Thị MẦM XUÂN Tiễn Kỷ Hợi ngồi lặng thinh Yên nhìn Mai níu bình minh xuống thềm Lắng lòng neo cõi hành thâm Mà nghe tiếng nụ nứt mầm chào nhau Như Thị
05/02/2020(Xem: 10831)
Ngày còn nhỏ thường nghe lời mẹ dạy, Giữ đừng cười....chuyện quan trọng xảy ra . Nhớ lắng nghe, Im lặng tự hiểu xa .... Không thể can dự thì đừng bàn tán
03/02/2020(Xem: 14979)
Rơi Bay Một chiếc lá vàng Rụng từ tán rộng tươi xanh Bồ Đề
03/02/2020(Xem: 10763)
Corona! Em từ đâu tới? Đi từ đâu mà tới tận đây? Ở đây và ở nơi này Bắc Nam tả hữu, Đông Tây xa gần... Tới chi khi chẳng ai cần Chẳng ai muốn tiếp, lại gần, giao lưu?
03/02/2020(Xem: 12073)
Nơi miền bắc Ấn Độ xưa Trong vương quốc nọ có vua trị vì Giúp vua là vị quan kia Có tài định giá những gì bán buôn Đưa ra giá xứng hợp luôn Thật thà, chính xác, chuyên môn, lành nghề.
03/02/2020(Xem: 13449)
Có chàng nọ thuở xa xưa Từ lâu phục dịch cho vua của mình Quả là khổ sở thật tình Tâm tư mỏi mệt, thân hình tang thương Nhà vua bèn thưởng cho chàng Lạc đà vừa chết để mang về nhà.