Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14903)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
14/03/2021(Xem: 9585)
Gieo duyên thanh đạm bên đàng Cơm phần gửi gắm muôn ngàn lời thưa Mong người no bữa cơm trưa Mướp hương, tương đậu
14/03/2021(Xem: 12443)
Kính mừng Khánh Tuế lần thứ 78, Sư Phụ, Hòa Thượng Viên Minh! Kính đảnh lễ, dâng lời chúc mừng Khánh Tuế, Tuổi hạc tăng dần theo tuần tự thời gian Tuệ giác, hương Đức mười phương tỏa lan Tâm đệ tử luôn kính Thầy như Phật !
14/03/2021(Xem: 11178)
Dã ngoại một ngày tìm Xuân muộn ! Kính dâng Thầy bài thơ về tâm trạng một lần đi dã ngoại ... Và đã nhận ra được điều mình phải học hoài học mãi...Kính chúc sức khỏe Thầy , HH Phong tỏa bao ngày có dịp đi dã ngoại ! Đồng thời kiểm tra độ hoà ái với người Tuổi chớm già kết bạn với nụ cười Tự tin nhập đoàn ....chỉ một người quen biết ! Trang phục giản đơn đúng theo thời tiết ! Chỉ một nải đeo đến viếng các chùa xa Ồ ! hồ sen tươi thắm nụ chen lẫn với hoa Xuân muộn ... cạnh bên hồ ....thuyền bát nhã !
14/03/2021(Xem: 9013)
Xuân sang sắc thắm đẹp muôn nơi Bên mái hiên thiền đào mỉm cười Cỏ biếc phơi minh vườn vắng vẻ Tre vàng trỗi khúc nhạc xa xôi Ao trong chẳng cá bao thu nữa? Nước lạnh không rêu mấy thuở rồi! Xuân đến hoa cười bên nắng rọi Xuân tàn hoa rụng thả dòng xuôi!
14/03/2021(Xem: 9424)
Đông sắp đến rồi, thu sẽ qua, Ủ ê cây cỏ mất hương hoa, Lá vàng bay lượn theo chiều gió, Cây cảnh chuyển mình trước hiên nhà. Ngắm cảnh đổi thay cùng thời tiết, Nghĩ lòng xao xuyến với can qua. Xin người cố giữ tâm chân chính, Thủ phận tu tâm hướng Phật đà.
14/03/2021(Xem: 10130)
Sắp đến Về Nguồn thấm buồn vương, Thưa dần bậc Thạch trụ Đống lương, Các châu Giáo hội tuy hiệp lực, Tứ chúng Tăng ni vẫn bình thường. Như Huệ, Minh Tâm quy Cực lạc, Trí Chơn, Hạnh Đạo, vãng Tây phương. Mỗi năm vắng bóng thêm vài vị, Có lẻ lâu dài tựa màng sương.
14/03/2021(Xem: 10623)
Tân sửu xuân về thấy ủ ê, Chưa vơi Cô-Vít, bão tuyết về, Tư bề phủ ngập cơn lạnh buốt, Bốn phía bao quanh những tái tê. Điện cúp liên hồi tiêu ấm áp, Nước tràn tới tấp cảnh lê thê . . . Đất trời gieo khổ cho nhân loại ? Tân sửu xuân về thấy ủ ê. . . .
14/03/2021(Xem: 10015)
Làm Thay Người Đi Thú Lâu Năm Nghĩ Về Nhà Kỳ 1 Núi Hoành ngàn nhận dọc giang hà Mây trắng giăng trời vút tận xa Thu mới khí trời se sắt lạnh Nước xưa cửa núi mịt mờ phai Một thân trời đất trung thay hiếu Ngàn dặm phong trần nước biệt nhà Sáo thổi dưới trăng không ích lợi Nửa đêm thành nước thổi rơi hoa
13/03/2021(Xem: 36056)
Cho đến năm 2020, Kinh Pháp Cú đã được dịch ra tiếng Việt bằng nhiều nguồn khác nhau. Ví dụ như của cố Hòa Thượng Thích Minh Châu dịch thẳng từ tiếng Pali sang Việt ngữ gồm 423 bài kệ trong 26 phẩm và có kệ gồm 4 câu 5 chữ, có kệ 5 câu 5 chữ và cũng có kệ 7 câu 5 chữ. Trong khi đó bản dịch của cố Hòa Thượng Thích Thiện Siêu thì được dịch từ chữ Hán sang Việt ngữ cũng gồm có 26 phẩm và 423 bài kệ tất cả.
06/03/2021(Xem: 10518)
Kính dâng Thầy bài thơ này khi tuần này con thấy hạnh phúc lan tỏa vì cơ thể như đổi mới, chân không còn đau nhức mắt thì nhìn rõ màu sắc tuyệt vời, chợt nghiệm ra chỉ tu được khi thân khỏe thì tâm mới an . Kính chúc sức khỏe Thầy, HH Nay chợt hiểu không chỉ là tuổi trẻ ! Cần đứng vững đôi chân cặp mắt sáng trong Bất cứ tuổi nào ... trung niên, thu, đông Có điều ấy ...hạnh phúc tăng phấn khởi! Hiện thân chân lý sống mỗi ngày đi tới! Ánh sáng chan hoà lan tỏa khắp nơi Khơi dậy tỉnh giác sáng suốt trong tôi Nhận ân phước mà khoa học mang đến !