Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14175)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21/03/2021(Xem: 16139)
Đúng thời Phật giảng Pháp Hoa, Mở khai diệu pháp Ta bà yên vui. Chúng sanh thoát khỏi luân hồi, Nhờ hành pháp bảo an vui đời đời.
18/03/2021(Xem: 12880)
Ngày xưa trên một cành cây Cú mèo làm tổ nơi đây lâu rồi Tổ chim gáy cũng gần thôi Đôi bên thân mật rong chơi tà tà.
18/03/2021(Xem: 9437)
Mẹ về giấc ngủ ban trưa Gấm nâu Sen búp trái mùa nhẹ nâng Lặng thinh
18/03/2021(Xem: 10208)
Tại Ba La Nại một thời Nhà vua cai trị là người hại dân Hung tàn, phi pháp, bất nhân Tạo bao nghiệp ác vô ngần xấu xa
18/03/2021(Xem: 9101)
Tết đi tết đến đã bao lần, Chồng chất tuổi đời khổ cái thân, Đinh dậu trở về thêm tàn sức, Bính thân tạm biệt lại yếu chân. Tọa thiền bái sám lưng nhức mỏi, Niệm Phật trì kinh cẳng tê đần. Vũ trụ xoay vần không ngừng nghỉ, Thu tàn đông đến lại sang xuân.
17/03/2021(Xem: 14844)
Chẳng có gì là tự nhiên đến trong cuộc đời ! Kính bạch Thầy từ ngày học Tổ Sư Thiền với Thầy , con chợt nhận ra sự thật ..và bài thơ này có lẽ nói lên được tâm trạng con ngay lúc này . Kính chúc sức khỏe Thầy và kính xin Thầy thứ lỗi cho sự quấy rối của con khi lúc này Thầy quá bận rộn . Kính đa tạ, HH Chợt hiểu rõ " Chẳng có gì tự nhiên mà đến" Hoàn cảnh, nhận thức ...bất định, bất an "Sông có khúc, người có lúc " ..tuỳ thời gian. Bất ngờ may mắn ... đều do duyên, nghiệp, quả !
17/03/2021(Xem: 11353)
Kính dâng Thầy bài thơ khi nhìn xã hội và thế giới biến chuyển đổi thay từng ngày ...khó đoán biết . Và đây chỉ là sự chiêm nghiệm được do sự tu tập trong những năm qua, hy vọng điều này sẽ giúp con tinh tấn hơn . Kính chúc sức khỏe Thầy Nhiều việc xảy ra bất ngờ khó đoán biết ! Bản thân mình chợt ngơ ngác ... Pháp vận hành ? Cái đúng nguy hiểm do mình hy vọng ... sẽ thành. Như đi vào hư không... chẳng thể nào định vị !
14/03/2021(Xem: 8810)
Gieo duyên thanh đạm bên đàng Cơm phần gửi gắm muôn ngàn lời thưa Mong người no bữa cơm trưa Mướp hương, tương đậu
14/03/2021(Xem: 11876)
Kính mừng Khánh Tuế lần thứ 78, Sư Phụ, Hòa Thượng Viên Minh! Kính đảnh lễ, dâng lời chúc mừng Khánh Tuế, Tuổi hạc tăng dần theo tuần tự thời gian Tuệ giác, hương Đức mười phương tỏa lan Tâm đệ tử luôn kính Thầy như Phật !
14/03/2021(Xem: 10601)
Dã ngoại một ngày tìm Xuân muộn ! Kính dâng Thầy bài thơ về tâm trạng một lần đi dã ngoại ... Và đã nhận ra được điều mình phải học hoài học mãi...Kính chúc sức khỏe Thầy , HH Phong tỏa bao ngày có dịp đi dã ngoại ! Đồng thời kiểm tra độ hoà ái với người Tuổi chớm già kết bạn với nụ cười Tự tin nhập đoàn ....chỉ một người quen biết ! Trang phục giản đơn đúng theo thời tiết ! Chỉ một nải đeo đến viếng các chùa xa Ồ ! hồ sen tươi thắm nụ chen lẫn với hoa Xuân muộn ... cạnh bên hồ ....thuyền bát nhã !