33. Khơi dậy sóng tâm tư

Khơi dậy sóng tâm tư

Như Tịnh

Mỗi độc giả đọc thơ Mặc Giang đều có những cảm nhận riêng lẻ và sai khác, điều ấy là thường tình. Tùy hỷ - Điểm gặp gỡ chung cùng của số đông độc giả là thơ Mặc Giang như khơi dậy nguồn sóng tâm tư phận người về hai mặt Đời và Đạo. Đạo là con đường đi tới theo nhịp bước đăng trình giữa thời đại và chất sống tâm linh, văn hóa tâm linh đã trở thành như một nhu cầu thiết yếu và thiết thân, thiết thực của thân phận làm người. Cho dù ai đó mênh mang những định kiến cũng đã trải lòng ra để đón nhận luồng gió mát làm phong phú cho thần thức sẵn sàng hóa giải những bất đồng, phân biệt vu vơ và cố cớ mà đeo đẳng làm khổ lụy kiếp người mà thôi:

Lửa tàn còn chút sắt son
Đừng tan tro bụi tâm hồn Việt Nam

(Tàn lụi tâm hồn – Mặc Giang)

Và người đọc còn cảm thấy “như ngạc nhiên”, nhà thơ Trường Giang Mặc Tử sáng tác và sáng tạo nhiều bài thơ đến thế với mọi thể tài cổ điển, hiện đại; với mọi chủ đề bình dị, thâm uyên, thâm áo; với tính cách nhân văn, nhân bản thâm hậu khơi sáng đến tận những ngóc ngách, ngõ hẽm của tinh thần và tâm linh của con người.

Cõi nhân gian muốn lưu lại chút gì,
Không vẽ nổi chân dung vô danh thể.

(Không vẽ nổi chân dung – Mặc Giang)

Hoặc sâu lắng hơn về cùng một đề tài ấy:

Bước lên đầu vô thỉ
Quay tận đáy vô chung
Vẽ thử một chân dung
Càn khôn vờn vũ trụ
Bóng hư vô hiện hữu
Bao tinh thể trùng trùng
Không vẽ nổi chân dung
Hạt bụi chưa biến mất.

Trong số lượng hơn 1400 bài thơ của thi nhân Mặc Giang, độc giả tính đếm sẽ có hơn 100 bài viết về cảm quan, lối nhìn, đường về cõi “hình nhi thượng” vượt tới cảnh giới siêu hình. Xin hiểu “siêu hình” theo nghĩa đẹp, nghĩa tốt – không có siêu hình theo nghĩa “ảo tưởng” đâu.

Ngay cả với đề tài bình thường “vịnh cơ đồ” nước Việt, Mặc Giang vượt qua và vượt xa Tản Đà một khi lên bút:

Tình tự chan hòa cao tiếng hát
Thiên thai vang khúc nhạc thần tiên (vịnh cơ đồ - Mặc Giang)

Hoặc nói bí quyết làm thơ, Mặc Giang nói rất để hiểu, dễ chịu là thâm hậu lại vô cùng:

Thơ là tinh luyện ý lời
Nhân sinh vũ trụ cuộc đời mà ra

Con người có cuộc đời, sao cây cối lại là không? Cũng vậy mà thôi. Đố ai nhìn ngắm cây đào ngày tết mà viết thơ thành – thành thơ như dậy sóng. Đọc lên có dựng đứng tóc trán:

Mộng đâu mà hỏi chiêm bao
Phong sương tuế nguyệt cây đào trổ bông

Thì ra, cần mẫn nếu không nói “cần cù” đọc đi, đọc lại từng câu thơ tinh chọn từ thơ của Mặc Giang thì chắc rằng sẽ dễ dàng tự nhận ra “bản lai diện mục” của chính mình mà thức tỉnh sau cơn mê dài của một đời người hiện hữu – có oan uổng và tiếc nuối chăng?

Một mai quẳng gánh ra nhà gió
Cát bụi mù bay sương trắng pha

Thế cho nên tôi đặt tựa đề cho viết “thơ Mặc Giang khơi dậy sóng tâm tư” để tỏ lòng tri ân thi nhân Trường Giang Mặc Tử ở chân trời xa mà lại như rất gần gũi và thân thương đối với tôi, với những độc giả thân quen thích đọc thơ Mặc Giang ở cố đô Huế.

Cho thương gợi nhớ Huế tôi ơi
Răn rứa mô tê muốn nghẽn lời
Rũ bóng sông Hương tràn cổ kính
Trường Tiền sóng vỗ ngập đầy vơi.

Thầy Mặc Giang ơi, cho chúng con gọi theo lối làm văn; Huế của thầy và Huế là của chung mọi người. Thơ của thầy đã dậy sóng Thần kinh.