Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 10502)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
13/07/2021(Xem: 5047)
Hôm nay, chúng ta cùng bàn với nhau về đề tài Hạnh Phúc Hạnh Phúc, là một đề tài rất xưa cũ nhưng bao giờ nó cũng mới như ngày hôm nay, vì nó chính là điều mà chúng ta và cả toàn nhân loại này không ngừng tìm kiếm, nghĩ về... Có bao giờ con người không sống vì hạnh phúc? Hầu như mục tiêu của đại đa số con người của thời đại này là vươn đến sự thành công, giàu có, và dường như không ai bảo ai mọi người đều công nhận rằng hạnh phúc thường đi đôi với sự giàu sang.. Thế nhưng, có một câu nói thật đơn giản song khiến chúng ta suy tư rất nhiều: ''Người giàu chưa hẳn là người hạnh phúc, mà người hạnh phúc mới là người giàu''(Due de Levi's) Theo ý nghĩa câu nói trên, chúng ta có thể phân chia hạnh phúc làm hai loại.
09/07/2021(Xem: 7354)
Cơ quan nào trong cơ thể cũng đều quan trọng ! Như công xưởng liên tục hoạt động mỗi ngày Hai bốn giờ , bảy trên bảy ... không mệt mỏi năm rộng tháng dài Chợt đôi lúc ... thiếu nhớt thay nên ngừng trệ !
08/07/2021(Xem: 5732)
Chiều lên núi ngắm mây trời bát ngát Bóng thiên thu thoáng hiện giữa muôn trùng. Lòng đạo sỹ ngỡ như nghìn cánh hạc Bay qua đời...tan loãng giữa không trung.. Chiều lên núi áo sương mù vai phủ Đốt trầm hương ta nhớ đến Người xưa. Gót chân hoang của kiếp đời lam lũ Đã chìm sâu... khi tâm tưởng sang mùa .
07/07/2021(Xem: 4345)
Tuổi già tóc bạc da nhăn Sanh lão bệnh tử thường hằng xảy ra Là Chân Lý sống đó mà Phật Ngôn khai thị giúp ta an đời ( chớ sợ chết ) Niềm tin Chánh Pháp nào lơi Thực hành thiện nghiệp nhẹ vời tâm tư Não phiền thôi nhé gĩa từ An vui thanh tịnh ngay chừ Vãng sanh Chết về đâu chẳng ai rành? Còn sống tranh thủ làm lành gieo nhân Chớ hoang tưởng dựa Thánh Thần Một lòng Chánh Niệm tự thân trau giồi ( Niệm Phật ) Xã buông Nhị Chấp đi thôi ( Ngã, Pháp ) Lìa ngay Tứ Tướng nở rồi Liên Hoa ( Ngã, Nhân, Chúng sanh, Thọ giả ) Trở về Chân Tánh quê nhà Nhất Chân pháp giới Ta Bà không hai
07/07/2021(Xem: 10265)
Đâu phải .... đợi đại dịch thế kỷ này người ta mới run sợ ! Xưa nay chưa ai trốn thoát thần tử ...sao mãi âu lo Đến không biết trước ...đừng xem tử vi để đoán mò Cần nắm vững thấu hiểu....hiên ngang đối diện !
07/07/2021(Xem: 5521)
Thân Tứ Đại gồm: Đất Nước Gió Lửa Vạn vật Vô Tình kết hợp sau xưa Loài Hữu Tình có thêm phần Kiến, Thức Bảy Đại này luôn trọn vẹn chẳng thừa ( Đất, Nước, Gió, Lửa, Không, Kiến, Thức )
05/07/2021(Xem: 5808)
Con xin giới thiệu Thi Đàn Chư Tăng cảm hoạ chứa chan vị Thiền Khính đề Thầy Thích Chúc Nguyên Thầy Viên Thành cũng dụng quyền đề thơ Xướng hoạ cảm tác luôn nờ! Khánh Tuế, Tưởng Niệm lời thơ tỏ bày Cảm Đề cảnh thái trời mây Quyện hoà Đạo vị chuyển lay tâm hồn Trang Nhà Quảng Đức "Thiền Môn" Tải đăng mời gọi dập dồn tài năng Chư Cư sĩ đóng góp hằng Chủ Biên Nguyên Tạng Thích hăng hái làm
04/07/2021(Xem: 4996)
Kính dâng Thầy bài thơ khi chợt nghiệm ra mình có một thói quen rất tốt là thích nghe pháp thoại và đọc sách và chính nhờ 254 bài pháp thoại của Thầy trong mùa đại dịch mà tốc độ của niềm tin Phật Pháp lại làm tăng giá trị thói quen con có thế nên những sự việc tiêu cực xảy ra trong quá khứ và hiện nay trong cuộc sống đã không làm con chùn bước . Kính đa tạ Thày và kính chúc sức khỏe Thầy , HH Thói quen tốt không tự nhiên sinh ra mà có ! Là chuỗi rèn luyện, tu dưỡng hằng ngày Phải chăng cần ...niềm tin không chuyển lay ? Giúp cơ hội sống theo cách mình mong muốn ! Đọc sách, nghe pháp thoại thời gian nào phí uổng Tốc độ niềm tin ...giúp tìm ra tiếng nói bản tâm Định hướng mục tiêu ...không thể sai lầm Thấu hiểu giá trị nên cải tiến liên tục !
04/07/2021(Xem: 4340)
Thật đầy đủ những lời trao đổi Gởi Ai thầm tâm sự mở khơi Tận phút giây nói tràn tâm thái Diệu Tâm! Em hiện hữu trên đời!.. Nếu si cuồng đánh mất Bản Tâm| Mất đi Báu Vật quá tuyệt vời! Bao tháng năm quay cuồng chới với, Chợt Em reo thức tỉnh chơi vơi!
02/07/2021(Xem: 4695)
Tâm lệch lạc sống đảo điên nghiêng ngã Tâm dối lừa thì đời sống bất an Tâm ghét ghen sống hận thù chất chứa Tâm tham lam đốt Huệ Mạng rụi tàn Tâm đặt trên ngực để yêu thương và: Đặt trên tay mà đở đần người khác Đặt vào mắt nhìn nổi khổ tha nhân Tâm trên chân chạy đến ai cùng khổ Tâm trên môi an ủi bất hạnh cần Tâm ở tai biết nghe lời than trách Chấp nhận lời góp ý của mọi người Tâm đặt trên vai biết mình trách nhiệm
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]