Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 10497)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28/07/2021(Xem: 7372)
Quê nhà ơi ! Nguyện cầu vượt thoát Covid ! Kính bạch Thầy nhân ngày vía Quan Âm , kính xin cúng dường và đang lời cầu nguyện đến bịnh nhân tại quê nhà . Kính chúc sức khỏe Thầy, HH Xem tìn tức quê nhà ...tim xé buốt ! Vắc xin chủng ngừa chưa được một phần trăm Đô thị cách ly ...số bịnh nhân vẫn cứ tăng Delta biến thể mức lây lan kinh khủng quá !
28/07/2021(Xem: 5265)
Chuông Chùa lắng đọng cõi lòng Cho người tỉnh giấc núi sông động mình Thức rồi nhận mặt vô minh Đúng sai phân biệt trọng khinh rõ là Chuông ngân nhắc nhở thiết tha Quy y Tam Bảo an hoà thân tâm Lời Kinh Phật dạy thậm thâm Làm lành lánh ác thăng trầm phôi phai Dưỡng tâm tánh sống hoà hài Tròn ân vẹn nghĩa hôm mai an lành Sống tương tế hướng cao thanh Thương yêu cùng cả ngọn ngành Từ Bi!
27/07/2021(Xem: 11493)
Thật không ngờ trong bối cảnh xã hội mà toàn cầu thế giới đang khẩn trương đối phó với đại dịch kinh hoàng của thế kỷ 21 thế nhưng những người con đầy tâm huyết của Đức Thế Tôn chỉ trong nửa năm đầu 2021 đã thành lập được hai trang Website Phật học tại hải ngoại : Thư viện Phật Việt tháng 2/2021. do nhóm cư sĩ sáng tạo trang mạng của HĐHP, ( hoangpháp.org ) do ban Báo chí và xuất bản của Hội đồng Hoằng pháp tháng 6/2021 thành lập với sự cố vấn chỉ đạo của HT Thích Tuệ Sỹ Từ ngày có cơ hội tham học lại những hoa trái của Phật Pháp ( không phân biệt Nguyên Thủy, Đại Thừa ) , Tôi thật sự đã cắt bỏ rất nhiều sinh hoạt ngày xưa mình yêu thích và để theo kịp với sự phát triển vượt bực theo đà tiến văn minh cho nên đã dùng toàn bộ thời gian còn lại trong ngày của một người thuộc thế hệ 5 X khi về hưu để tìm đọc lại những tác phẩm , biên soạn, dịch thuật của Chư Tôn Đức,qua Danh Tăng, Học giả nghiên cứu khắp nơi .
24/07/2021(Xem: 6029)
thơ của Vương Đình Khoát Bản chất của con người 1/ Vật chất bao nhiêu để biết vừa? Lòng người ước muốn sáng, chiều, trưa Tham lam khó lấp đầy trong túi Thiếu thốn, dư thừa vẫn cứ ưa. Những cái tham của con người 2/ Ngũ cái tham lam nó diệt ta Ăn ngon, mặc đẹp, sắc, danh và Giường nằm ngủ nghỉ say sưa giấc Chẳng biết quanh ta thực chánh tà. Tác hại của lòng tham quá độ 3/ Ngũ dục si mê muốn với thèm Thanh, hương, vị, sắc, xúc tèm lem Thiêu thân tứ đại vòng sinh tử Khó tránh luân hồi, thoát bóng đêm. Đối trị lòng tham như thế nào? 4/ Đáy túi tham lam chẳng thấy vừa Giàu nghèo thiếu, đủ ví nắng mưa Sang hèn, toại chí do ta cả Khổ não ưu tư, chẳng biết thừa. Tham lam đưa ta đến đâu? 5/ Giận dữ, gian tham ngũ dục đồ Tranh giành, cấu xé lắm mưu mô Tương lai ngạ quỷ gieo mình xuống Ác đạo thiêu ta dưới đáy mồ. Phải làm gì khi biết mình tham? 6/ Lửa cháy tro tàn nóng vẫn nung Mong cầu, thấy thiếu mãi vô cùng Giàu sang, khổ não vô tri túc Dục vọng
22/07/2021(Xem: 6951)
Dòng thời gian ....làm thế nào tìm lại được ! Cuộc đời là trường thiền vĩ đại nhất Mỗi sự kiện , tình huống đều do phản ảnh.... Quả, Nhân Thích ứng và trải nghiệm nơi chính bản thân Chính xác , trung thực nhất để vượt qua căng thẳng ! Sự sống luôn biến động không ngừng làm lo lắng ! Vốn vô thường, chỗ bám víu nương tựa .... chênh vênh Công nghệ càng phát triển ô nhiễm mãi cứ tăng lên ? Bài đáp án còn nhiều loay hoay....khó đến chỗ rốt ráo !
19/07/2021(Xem: 5522)
Nửa cuộc đời sinh sống nơi nhộn nhịp Thành phố hoa lệ chưa lúc nào im vắng thế này Tim nhói đau … nhìn phong toả kéo dài Bạn bè người thân … bao giờ gặp lại ? Dây thân ái tình người khắp nơi… Hải ngoại Đóng góp nhiều lần … không vơi nỗi xót xa Nơi đất lạ … Còn phải lo chút tuổi già Và cứ thế … tình quê hương miên mang thương nhớ ! Không riêng gì thành phố xưa tôi ở
19/07/2021(Xem: 5955)
Tình cờ giở lại bài ca hay ngày trước! "MỞ RỘNG LÒNG, TIM ĐỪNG ĐỂ ĐÓNG BĂNG MẮT ĐỪNG CHE, ĐỪNG QUYẾT ĐOÁN KHĂNG KHĂNG" Thời xưa đó, nào đâu tôi hiểu được !
18/07/2021(Xem: 5896)
Thầy hành con cũng ôm cam Hướng tâm đóng góp chẳng màng ni tê Sao cho giải thoát mờ mê Để niềm khổ não chuyển bề vui tươi Vầng Trăng xin tặng cho người Sáng soi khắp cả mọi nơi rõ ràng Bóng đêm trùm phủ miên man Bình minh thức tỉnh Tâm càng tịnh thanh Chuyển dời theo hướng thiện lành Tâm hồn thư thới trong xanh cuộc đời Giai nhân dầu đẹp tuyệt ơi! Chỉ là cái đẹp nhất thời ngoài thân
17/07/2021(Xem: 6909)
Kính dâng Thầy bài thơ trình pháp sau khi nghe được bài pháp thoại tuyệt vời trưa hôm nay tại Trường Hạ Pháp Hoa nhờ đối con lại có thêm một tài liệu mới về Pháp Hoa đề cương với lời chỉ dạy của Sư Ông Làng Mai Thích Nhất Hạnh . Kính tri ân Thày đã tạo nhiều Phước duyên cho chúng đệ tử giữa thời đại dịch kinh hoàng này ? Kính chúc Thầy và quý Chư Tôn Đức tại khoá An Cư kiết Đông được pháp thể khinh an . Kính, HH
14/07/2021(Xem: 5339)
Âm nhạc trong ngày giản cách ! Kính dâng Thầy bài thơ để sách tấn các bạn đang chịu phong tỏa giản cách khắp nơi từ Việt Nam đến Sydney đang bị ảnh hưởng của biến thể Delta lây lan .. Kính chúc Thầy mọi điều cát tường luôn hiện đến , HH Âm nhạc, thơ văn không thể thiếu trong cuộc sống ! Xã hội, bối cảnh ...khiến sáng tạo đổi thay Âm điệu, tiết tấu biểu hiện nội tâm được hài hoà ! Yêu thích ...đấy do tương quan đồng cảm xúc
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]