Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 16654)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối

16/06/2025(Xem: 4598)
Chợt nhớ về người Thầy tri thức thầm lặng Từng ao ước được cận kề vì sự cống hiến tận tâm Khiêm tốn, bình dị truyền trao giáo lý uyên thâm Lại gieo trồng kiến thức, nhân cách ngay cả lối sống! Mong thế hệ sau có được hành trình học hỏi đầy ánh sáng ! Nhưng trong thời đại công nghệ, mấy ai chịu lắng nghe Mất định hướng giữa tỉnh thức, và nhu cầu xã hội nặng đè Làm sao nuôi dưỡng và mang lại niềm vui đạo đức!

16/06/2025(Xem: 4710)
Thiên tai động đất kinh hoàng Người dân Miến Điện ngỡ ngàng đau thương Nhiễu điều phủ lấy giá gương Cùng là nhân loại tỏ tường nỗi đau Động lòng Phật giáo Úc Châu Thông tư chùa viện cùng nhau góp tiền Ngày 8 tháng 6 đủ duyên Phái đoàn 8 vị 3 miền cùng đi Sáu ngày thể hiện từ bi Xuyên qua những tỉnh lâm nguy tai nàn

06/06/2025(Xem: 5896)
Hãy kiến tạo cho mình, một đời sống có giá trị như một kiệt tác! Theo phương cách của toàn bộ tâm trí chiều sâu Tinh thần khai sáng hướng vào khía cạnh nghệ thuật khác nhau Nếu chọn điêu khắc , bạn đang gọt giũa bản ngã ! Michelangelo nói: “Tôi chỉ gỡ bỏ những phần thừa thãi, còn thiên thần đã có sẵn trong đá”

06/06/2025(Xem: 3956)
Công phu niệm Phật hằng ngày Sau những ngày bịnh hôm nay Bà hành Năm giờ sáng khí trong lành Nén hương dâng Phật niệm danh hiệu Ngài Câu kinh, bài kệ thật dài Bà chuyên tâm tụng không sai chữ nào Phục Bà trí chẳng lãng xao Chân không mỏi gối đứng cao lạy gần Đứng lên lạy xuống nhiều lần Người xem cũng thấy bội phần tán dương Hạnh Bà Phật thấy cũng thương Sẽ luôn gia hộ Bà thường an yên .

01/06/2025(Xem: 4974)
Kính tri ân những bậc thầy trí tuệ truyền cảm hứng! Trong quá trình tự hoàn thiện bản thân Một sáng bâng khuâng .. như gió chờ hoa nở mới ghé sân Mạch nguồn thiêng liêng trở về đúng lúc từ vô thức !

01/06/2025(Xem: 5127)
Trần gian giã biệt Chị về rồi Xả hết vui buồn dạ thảnh thơi Cửa Phật yên bình đà hướng tới Dân tình rộn rã thảy đều vơi Lờ sân với thế, nương thềm đạo Đón pháp cầu tâm, sống cõi đời Chuyện đến, ngày trôi… chừ chẳng bận Dang tay vẫy nhẹ… Nợ duyên rời

29/05/2025(Xem: 5220)
Lắng … lắng tai nghe tiếng nước mình Mỗi thanh âm …mỗi hóa uy linh Sớm mai thức dậy : ơi ba má. Sẩm tối thì nghe mạ gọi mình … Tự quy thầy dạy về nương tựa Ghềnh thác mê mờ há lãng quên Thầy nhắc nhủ mình về chỗ tựa : Đức Phật trong tâm chắc, thật … nên …

29/05/2025(Xem: 4985)
Em ngồi đây chấp tay cầu nguyện Tiễn Anh về nước Chúa bình an Trong im lặng , hoàn toàn tĩnh lặng Em nghe tiếng tim đập lẫn tiếng khóc thở than! Tiễn người con yêu của đất Mẹ Việt Nam

26/05/2025(Xem: 8971)
Thuốc Phật dược,Tiên đơn,Thần Thánh vị Nhiều danh y, dược sĩ thuở nghìn xưa Đã ra tay,chữa trị cứu nhiều người Được thoát khỏi,tay tử thần sắp đến. Trị đơn giản,mà hay không tưởng tượng Nhiều bệnh nhân,chỉ chờ chết mà thôi Mầu nhiệm thay, thuốc Phật được uống rồi Trừ dứt tuyệt, trăm muôn ngàn chứng bệnh. Vì ích lợi, mọi người cần hiểu đến… Hãy đem ra cứu giúp kẻ lâm nguy Nhiều bệnh căn,thầy trị mạnh cấp kỳ Có hiệu quả,chính do tôi thực nghiệm. Và cũng có, Quý thầy cô chữa trị Nhiều bệnh lành, đã kết quả thành công Gởi tặng cho, những toa thuôc nằm lòng Hầu phổ biến, giúp bệnh nhân thống khổ.

26/05/2025(Xem: 4326)
Muốn hay không, chúng ta đều chịu ảnh hưởng ! Và đang phát triển theo … tương thích của xã hội hiện đại thời nay Đừng bối rối, bất lực và lạc lối giữa thật -giả lẫn lộn, dở-hay Tự nhủ hoài nghi và tôn sùng đều đáng được tôn trọng
Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối