Ngàn Năm Lòng Đất Giao Tình

07/10/202407:07(Xem: 2858)
Ngàn Năm Lòng Đất Giao Tình

ht quang hanh-05

NGÀN NĂM LÒNG ĐẤT GIAO TÌNH



Người Chơi Đẹp ngao du ngoài con số
Không trầm mình trong kiếp sống phù sinh
Chỉ đùa vui với thi ca văn tự
Ngắm mây trời in trăng sáng huyền linh

Đó là bài thơ Thay lời Tựa, mở đầu thi phẩm Tiếng vượn trầm của Người Chơi Đẹp (bút danh của HT Quảng Hạnh).

Tiếng vượn trầm hú vang lên tận trong rừng sâu thăm thẳm mà Thiền sư Tuệ Trung Thượng Sỹ đã nghe được từ gần ngàn năm trước:

“Nhân gian tận kiến thiên sơn điểu
Thùy thính cô viên đề xứ thâm?”

Thi sỹ Bùi Giáng gần ngàn năm sau cũng nghe ra ẩn mật:

“Nhân gian đều thấy ngàn non sáng
Ai lắng nghe ra tiếng vượn trầm?”

Nhân gian là người sống ở đời, đa số chỉ thích nhìn ngắm phong cảnh trời mây, non nước bên ngoài mà ít có ai, chịu lắng nghe tiếng vượn trầm trong rừng sâu thẳm, thâm u vắng lặng.

Ẩn ý Tuệ Trung Thượng Sỹ muốn nói, kẻ phàm phu, tục tử, chỉ thích chạy theo ngoại cảnh, có mấy ai chịu ngồi yên lại, quay về lắng nghe tiếng hát Chân Tâm, tiếng lòng chân thật, sâu xa nhất trong chính nội tâm mình?

Người nào làm chủ được tâm thức, không bị ngoại cảnh chi phối, biết tu tâm, dưỡng tánh thuần thục rồi thì vô ngại, không cần phải tránh né ngoại cảnh chi nữa, dù ở chốn phồn hoa náo nhiệt hay nơi rừng núi hoang vu đều là chỗ an tâm, bất cứ đâu cũng là đạo tràng thanh tịnh cả.
Là một thi nhân đã nghe được tiếng vượn trầm thâm thúy ấy, nên Người Chơi Đẹp tiếp tục ngao du, tự tại trên sóng nước phiêu bồng. Không trầm mình trong ảo ảnh, phù sinh.

Thênh thang, nhập cuộc đùa vui với thi ca, âm nhạc, văn chương và thích ngắm mây trời in dưới dòng sông, vào những đêm trăng sáng huyền mộng, lung linh xanh biếc huyền diệu...

Điều đó, chứng tỏ thi nhân đã đạt đến cảnh giới tâm cảnh nhất như, thưởng thức được niềm an vui của thực tại bừng trổ ngát hương tâm nội:

Dọn đất ta ươm mầm
Cây xanh cùng với tâm
Đóa hoa Thực tại nở
An vui lên ngang tầm

Thực tại hiện tiền là một đóa hoa tuyệt mỹ, chỉ bừng trổ trong vườn tâm nội của mỗi người chúng ta mà thôi. Ở đây, nhà thơ đã bắt gặp Thực tại nhiệm mầu ấy, qua từng hơi thở của mình một nguồn năng lượng hân hoan, hỷ lạc, tràn đầy yêu thương muôn loài, vạn hữu:

Chuyện đời chuyện đạo vui rất vui
Vui thơm vui ngọt lại vui bùi
Vui qua hơi thở qua màu áo
Vui thắm hàng cây thắm nụ cười

Nụ cười, tiếng cười đại từ, đai bi của Tuệ Trung Thượng Sỹ, của Trần Nhân Tông bỗng vang lên trên tuyệt đỉnh ngàn trăng Yên Tử mà thi nhân nghe được, khi một đêm vạn đại dừng chân, nghỉ lại trên ngút ngàn cao xanh vời vợi đó:

Đêm nay trên Yên Tử
Trăng sáng soi cõi lòng
Người xưa về hiển hiện
Cùng rừng núi thong dong
Mây bay trên đỉnh núi
Như những cánh hoa rơi
Gió rừng vang tiếng nhạc
Hoa Yên đẹp tuyệt vời

Hoa Yên là một ngôi cổ tự trên núi rừng Yên Tử. Nơi phát xuất nguồn Thiền Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông khai sáng, cách đây gần cả ngàn năm.
Theo gót lữ phong trần, thi nhân lên đây, đứng nhìn bóng chiều tà và chợt thấy mình “huyền mặc” giữa bao la, bát ngát:

Ngàn năm lòng đất giao tình
Ngàn năm nhìn lại thấy mình thấy ta
Ngàn năm rớt bóng chiều tà
Ngàn năm huyền mặc thấy ta thấy mình

Huyền mặc là một trạng thái tâm linh tịch lặng, u huyền, vi diệu, tương ứng với tự tâm, tự tánh thanh tịnh, vốn có sẵn trong lòng nguyên sơ7 của mình rồi.

Khi thấy rõ được cõi giới đó, thì thi nhân nhập cuộc chịu chơi với tư cách một Người Chơi Đẹp giữa tồn sinh, giao lưu cùng nhân loại, đất trời:

Đêm lồng nguyệt động khơi vơi
Sao băng thung lũng một đời sương bay
Huyễn sinh tiếp nối tháng ngày
Nên thơ hơi thở tròn đầy giao lưu

Vì ý thức ngũ uẩn giai không, thân tứ đại huyễn sinh, huyễn hóa, cho nên nhà thơ “Nghe ta như huyễn nghe đời huyễn như” mà mở rộng lòng từ bao dung, thông cảm, đồng cảm với giới lang thang, văn nghệ sỹ thường lâm vào hoàn cảnh hiu hắt, tàn xiêu:

Không đau khổ lấy chi làm chất liệu
Không buồn thương sao nói chuyện con người
Không nghèo đói làm sao thi vị hóa
Không lang thang đâu biết nắng mưa nhiều



ht quang hanh va tam nhien


Lang thang, nghèo đói, buồn đau, sầu khổ... là những chất liệu cần thiết, để cho con người chúng ta lớn lên, nung nấu, cưu mang và sáng tạo, trở thành Bồ tát nghệ sỹ hay thành Thiền sư cũng đều do chúng ta quyết định hết cả. Tuy biết vậy nhưng thi nhân vẫn phát tâm đại nguyện thượng thừa:


Nguyện soi sáng trần gian bằng tuệ giác
Nguyện cứu đời bằng sữa ngọt yêu thương
Mang hành trang Lục độ bước lên đường
Để gieo rắc ánh vàng cho tất cả
Làm như thế đâu có gì vất vả
Sự ra đi như trái rụng ven rừng
Nhìn cuộc đời từng giây phút phế hưng
Như giấc mộng phù vân nhòa ảo ảnh
Vui hay khổ không có gì lẫn tránh
Vượt lên trên rồi thong thả vào đời
Nơi trần gian giống như một trò chơi
Dù Phật thánh hay gì gì cũng thế...

Mang hành trang Lục độ: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ đi vào cuộc tồn sinh để thắp lên ngọn lửa thương yêu, hiểu biết rồi vô tư từ biệt: "Sự ra đi như trái rụng ven rừng"...

Cõi trần thế hay cõi tạm phù du này, Người Chơi Đẹp xem như một trò chơi, chẳng có gì quan trọng hết, nên thi nhân cất bước lên đường về phương Vô trụ xứ, chẳng cần làm Phật, làm Thánh thần chi chi nữa cả. Người Chơi Đẹp ấy, chính là Thầy Quảng Hạnh thân yêu của chúng ta đây vậy.

Tâm Nhiên
(Ngũ Hành Sơn, 4. 10. 2024)


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16/02/2026(Xem: 145)
Điện Thư Phân Ưu cùng Thượng Tọa Thích Tâm Minh (Chùa Pháp Vân, Canada)--Điện Thư Phân Ưu Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật Tu Viện Quảng Đức vừa nhận được tin buồn: Thân Phụ của Thượng Tọa Thích Tâm Minh (Chùa Pháp Vân, Montreal, Canada) là: Cụ Ông PHAN VĂN ĐIỆU Pháp danh: TÂM KÍNH Sanh năm: 1936 (Bính Tý) tại Nha Trang, Việt Nam Mãn phần ngày 15/2/2026 (28/12/Ất Tỵ) tại Nha Trang, VN Hưởng đại thọ: 90 tuổi Thay mặt Đạo Tràng Tu Viện Quảng Đức/Trang Nhà Quảng Đức thành tâm chia buồn cùng Thượng Tọa Thích Tâm Minh và toàn gia Tang Quyến. Nhất tâm cầu nguyện Hương linh Phật tử Tâm Minh Phan Văn Điệu Vãng Sanh Cực Lạc Quốc *** Nay Thành kính Phân Ưu Hòa Thượng Thích Thông Mẫn Viện Chủ Tu Viện Quảng Đức Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng Trụ Trì Tu Viện Quảng Đức Thượng Tọa Thích Đăng Từ Tri Sự Tu Viện Quảng Đức Ban Hộ Trì Tam Bảo Tu Viện Quảng Đức
14/02/2026(Xem: 235)
Điện Thư Phân Ưu Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật Tu Viện Quảng Đức vừa nhận được tin buồn: Phụ Thân của Đạo Hữu Hồng Ngọc Trần Thị Kim Chi (Thanh Viên Ban Hương Đăng Tu Viện Quảng Đức) là: Cụ Ông Phật tử TRẦN VĂN PHƯƠNG Pháp danh: THIỆN PHƯƠNG Sinh năm 1940 (Tân Tỵ) tại Long Xuyên, An Giang Mãn phần ngày 25 tháng Chạp năm Ất Tỵ (12/02/2026) tại Long Xuyên Hưởng thượng thọ: 85 tuổi Thay mặt Đạo Tràng Tu Viện Quảng Đức thành tâm chia buồn cùng Đạo Hữu Hồng Ngọc Kim Chi, Thiện Quỳnh Hùng Sơn cùng toàn gia Tang Quyến. Nhất tâm cầu nguyện Hương linh Phật tử Thiện Phương Trần Văn Phương Vãng Sanh Cực Lạc Quốc *** Nay Thành kính Phân Ưu Hòa Thượng Thích Thông Mẫn Viện Chủ Tu Viện Quảng Đức Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng Trụ Trì Tu Viện Quảng Đức Ban Trị Sự & Hộ Trì Tam Bảo Tu Viện Quảng Đức
07/02/2026(Xem: 813)
Từ Úc Châu, chúng tôi vô cùng bàng hoàng và xúc động khi hay tin Ni Sư Thích Nữ Hiền Thuận, trụ trì Hiền Như Tịnh Thất, đã thuận thế vô thường, an nhiên xả báo thân vào lúc 16 giờ 30 ngày 05 tháng 02 năm 2026 (nhằm ngày 18 tháng 12 năm Ất Tỵ), trụ thế 76 năm & 21 hạ lạp Hồi tưởng lại chuyến hoằng pháp đầu năm nay tại Hoa Kỳ cùng Hòa Thượng Thích Như Điển và phái đoàn hoằng pháp Âu–Mỹ, chúng tôi có đủ nhân duyên đến thăm và giảng pháp tại Hiền Như Tịnh Thất. Mỗi lần như thế, Ni Sư Hiền Thuận cùng chúng đệ tử đều niềm nở tiếp đón, thể hiện trọn vẹn phong thái khiêm cung, hiền hòa và đạo tâm thuần tịnh.
01/02/2026(Xem: 1408)
Phật Quang Tiếp Triệu Phụng Vì Hương Linh: Cụ Bà Phật tử: TRẦN THỊ LAN HƯƠNG Pháp danh: CHÚC HẠNH Sinh ngày: 01/03/1938 (Mậu Dần) tại An Giang, Việt Nam Vãng sanh: lúc 7:30pm, Thứ Ba, 27/01/2026 (09/12/Ất Tỵ) tại tư gia vùng Thomastown, Tiểu bang Victoria, Úc Đại Lợi Hưởng thượng thọ: 88 tuổi Vãng Sanh Cực Lạc Quốc 🙏🙏🙏🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️
04/01/2026(Xem: 1973)
Hôm nay Chủ Nhật, ngày 04/01/2026 (nhằm 16/10 năm Ất Tỵ), vào lúc 10:30am, Tu Viện Quảng Đức đã trang nghiêm cử hành Lễ Kỳ Siêu hằng tuần, cầu nguyện cho Đại Tường Cụ Ông Chơn Lâm Trịnh Nhàn (1931–2024) và Chung Thất Phật tử Diệu Đức Lê Ngọc Hạnh.
26/12/2025(Xem: 2066)
Phật quang tiếp triệu phụng vì Hương linh Phật tử Naijit Danh Vương Pháp danh: Quảng Sỹ Sinh ngày 18/09/1993 (Quý Dậu) tại Pulau Bidong, Malaysia Vãng sanh lúc 01 giờ sáng ngày 22/12/2025 nhằm ngày mùng 03 tháng 11 âm lịch Ất Tỵ Sài Gòn, Việt Nam Hưởng dương: 33 tuổi Thay mặt Đạo Tràng Tu Viện Quảng Đức thành tâm chia buồn Ông Bà Đạo Hữu Thiện Chánh Vương Diệp Trung Trực-Diệu Hỷ Danh Ánh Nguyệt cùng toàn gia tang quyến. Nguyện cầu Phật quang tiếp triệu Hương Linh Phật tử Quảng Sỹ Naijit Danh Vương Vãng Sanh Cực Lạc Quốc 🙏🙏🙏🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️
23/12/2025(Xem: 999)
Điện Thư Phân Ưu kính gởi Đại Đức Thích Viên Thành, Tri Sự Tổ Đình Pháp Hoa, Adelaide, Nam Úc
22/12/2025(Xem: 1755)
Có những tối mưa bay nhè nhẹ Khiến lòng mình xao xuyến bâng khuâng Nhớ cố hương nhớ xóm làng cũ Thời thanh thiếu lặng lẽ buồn thiu. Có những sáng mây bàng bạc bay Không định hướng lan bốn phương trời Có về chăng một phương trời đó Người còn mất dĩ vãng xa xôi
18/12/2025(Xem: 1651)
Lễ Tang Cụ Bà Nguyễn Thị Phúc, pd: Diệu Lộc (1945-2025) tại Nghĩa Trang Fawkner, Vic, Australia (17/12/2025)