TT Nguyên Tạng phỏng vấn HT Thích Minh Tâm (Viện Chủ Phật Ân Tự, Long Thành, Đồng Nai) tại Phổ Đà Sơn, Ottawa, Canada tháng 10 năm 2016.

TT Nguyên Tạng phỏng vấn HT Thích Minh Tâm (Viện Chủ Phật Ân Tự, Long Thành, Đồng Nai) tại Phổ Đà Sơn, Ottawa, Canada tháng 10 năm 2016.

TT Nguyên Tạng: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

 Kính bạch HT Thích Minh Tâm, Ngài là Viện Chủ Chùa Phật Ân tại Long Thành, Đồng Nai, Việt Nam, chúng con rất vui mừng tiếp đón HT về dự Đại lễ Hiệp Kỵ Chư Liệt vị Tổ Sư kỳ thứ 10 được tổ chức tại Tu viện Phổ Đà Sơn, Thủ đô Ottawa, Canada.

Xin HT cho chúng con là Channel Hoằng Pháp cũng như trang nhà Quảng Đức Online được biết cảm tưởng của HT khi về dự Đại lễ Hiệp kỵ năm nay. Nam Mô A Di Đà Phật.

HT Minh Tâm: Nam Mô A Di Đà Phật.

Tôi cũng đã già rồi, không phải vấn đề là đi để bon chen như một số tuổi trẻ, cho nên tôi chỉ nghĩ rằng: Pháp lữ thì đông mà mình có qua Mỹ,  qua Canada hay qua Úc, muốn đi thăm các Ngài cũng rất là khó khăn, để đến từng nơi thăm từng người, nên nhân cơ hội này cũng cố gắng qua để được thăm Pháp lữ ở cách nhau nửa vòng trái đất, nhiều khi nghĩ gần 80 tuổi rồi có khi về với Phật mà không còn gặp nhau cho nên cũng muốn qua để gặp thăm viếng anh em, đó là tình pháp lữ; thứ đến công việc ở đây bên Việt Nam cũng nghe nhiều rồi nhưng muốn qua để tận mục sở thị, gặp anh em để xem tổ chức của anh em có những điều gì hay mình học hỏi, nhất là cũng tưởng nhớ đến các Lịch đại tổ sư, tưởng nhớ đến công đức của các Lịch đại tổ sư mà tổ chức tưởng niệm, nghĩ đó cũng là bổn phận của chúng tôi nữa nên thành ra qua để mà chia sẻ với anh em, nghe và gặp anh em bàn luận những thuyết trình về vấn đề căn bản để mà duy trì Đạo Pháp, cũng muốn tham dự học hỏi để biết thêm.

 TT Nguyên Tạng: Dạ con cám ơn HT. Dạ nhân dịp này như HT biết, con là chủ biên trang nhà Quảng Đức nhiều độc giả gửi thư về thăm hỏi HT, HT là một trong những tác giả có tài liệu, sách được đọc rất nhiều trên trang nhà Quảng Đức, nhất là tập sách Chan Hòa Huyết Lệ, máu và nước mắt rất khổ đau trên con đường học đạo, cống hiến cho Phật Pháp.

Có nhiều độc giả thắc mắc là nói về một đời người, thẩm định về sự thành công của một con người, với người thế gian thì họ nhìn sự thành công qua uy tín, qua tài sản lớn, địa vị lớn, có nhà cao cửa rộng, có vợ đẹp, có chồng hiền, có con ngoan thì đó là sự thành công của một đời người, còn đối với người xuất gia tu hành từ nhỏ cho đến khi  lên đến Thượng Tọa hay Hòa Thượng thì xin HT cho Đại chúng biết sự thẩm định của một đời tu là như thế nào? Nhận xét qua những nét nào để mà mình đánh giá một con người thành công theo cái nhìn của một nhà chân tu Phật học, để biết đó là 1 vị thành công trên con đường tu, kính bạch HT.

HT Minh Tâm: Theo tôi thiển ý sở học chưa đến đâu cho nên cũng xin thú nhận trình độ có giới hạn, tuy nhiên đặt những vấn đề này cũng là những vấn đề căn bản trong đời sống tu hành, ở ngoài thế gian họ thành công theo thế gian pháp cho nên họ thành công theo việc của thế gian. Còn người tu hành thành công không phải việc thế gian nữa mà là kẻ xuất thế gian, do đó thành công của người tu hành căn cứ theo Giới luật, đời sống tác phong về đạo đức, hành trụ tọa ngọa mà Chư Phật, Chư tổ đã dạy, nhìn cái phong cách ăn nói đi đứng nằm ngồi để mà đánh giá chớ không phải đánh giá trên phương diện chùa to, phật lớn. Dĩ nhiên việc đó cũng có công đức nhưng mà đời sống cá nhân căn bản thì Giới Định Tuệ cần hơn, còn riêng về những vấn đề gì mà khác ở ngoài thế gian thì dĩ nhiên mình có khác lắm, khác nhiều rồi, muốn đánh giá thì rất là khó, chớ không dễ đánh giá một đời người thành công hay thất bại, thật sự đã tu hành thì không có thất bại, không có thành công gì cả, vì trong thành công có những thất bại, trong thất bại có  những thành công, cho nên mình nhìn chung để đánh giá được đời sống của các Bậc tu hành thì thật khó mà thẩm định được, tuy nhiên nhìn vào lối sống thì cảm nhận của mỗi người mỗi khác cộng thêm cái duyên nữa, cái duyên người gặp, người đối diện, để đánh giá như thế nào cũng do cảm nhận của mỗi cá nhân.

TT Nguyên Tạng: Kính bạch HT! Người Cư sĩ một đời bận rộn, họ bận rộn làm ăn cho đến cuối đời mới trở về Phật Pháp, cho nên vấn đề sanh tử có vẻ họ không quan tâm, còn đối với một người tu  dành cả một cuộc đời để trau dồi Giới Định Tuệ, dành cả một cuộc đời vun vén cho đời sống tâm linh, theo các độc giả trang nhà Quảng Đức họ nhìn thấy rằng có nhiều vị HT có một đời sống thanh tịnh như vậy, nhưng cuối đời bị tai biến mà ra đi rất là đau đớn, theo cảm nghĩ của HT, góc độ nhìn của HT về vấn đề này như thế nào? Nam Mô A Di Đà Phật!

HT MinH Tâm: Nam Mô Phật! Cái vấn đề này là vấn đề thật tế đã xảy ra rồi, mà theo hiểu biết cá nhân tôi thì Đức Phật cũng đã nói: con người nhắm mắt lìa trần  “Tâm không tật bệnh, tâm không phiền não , ý không điên đảo” thì đó là những hiện tượng tốt, tuy nhiên trong thật tế cũng có nhiều vị bị như thế thật đấy, khi mà đề cập đến sanh tử thì chuyện bình thường. Các Ngài trong sanh có tử, trong tử có sanh, sanh tử vốn đã như vậy rồi nhưng sở dĩ các Ngài bị như vậy thì mình cũng phải nói rằng trong bệnh tật, trong cận tử nghiệp thì cũng có nhiều vấn đề, có thể nói là bệnh thì có tâm bệnh, thân bệnh, có nghiệp bệnh, ví dụ như vậy, miễn là các Ngài đó  tuy họ bị về thân bệnh nhưng mà tâm họ không bệnh, hoặc giả là bệnh nghiệp, nghiệp của quá khứ cũng như thế nào đó, thọ thân người là dĩ nhiên trong đó đã có nghiệp rồi, cho nên phải nhận chịu một cái gì đó hết sức bình thường, miễn là tâm của các Ngài an lạc, cho nên thân bệnh thôi, chớ còn tâm các Ngài không bệnh, hoặc giả là cái nghiệp trong quá khứ, mình bị nghiệp bệnh cho nên mình khó mà tránh, nhưng cũng không thể căn cứ vào đó để đánh giá được là cuối cuộc đời của các Ngài tu hành như thế nào. Theo tôi nghĩ cái đó là theo nghiệp bệnh, thân bệnh là bình thường nhưng tâm các Ngài đừng bệnh là thấy các Ngài vẫn an lạc thôi, không có vấn đề gì mà mình căn cứ vào hiện tượng bình thường của thế gian.  Hữu thân thì hữu khổ, hữu thân thì hữu bệnh, việc hết sức là bình thường cho nên mình không nên vội vàng nhìn cái đó mà kết luận hay đánh giá nó mà trở thành tội lỗi .

TT Nguyên Tạng: Nam Mô A Di Đà Phật ! Con cám ơn HT, con cũng thường trả lời các Đệ tử là trong Giáo lý nhà Phật thì Đức Phật có đề cập đến bốn cái mà chúng ta không có thể nhìn thấy được.

Thứ nhất là Phật tâm

Thứ hai là thế giới tâm

Thứ ba là trạng thái tâm trong thiền định

Thứ tư là quả dị thục

Thì tất cả những cái đó chúng ta không thể dùng thế gian trí để có thể đánh giá được, chỉ có tự thân chứng thôi, như  "Như nhân ẩm thủy/Lãnh noãn tự tri" nghĩa là "như người uống nước,nóng lạnh tự biết",  mong rằng độc giả liễu tri.

Kính bạch HT,  được biết HT là Đệ tử của Đại lão HT Thích Trí Quang, nhân vật chính của phong trào tranh đấu Phật giáo năm 1963, hiện nay Đại Lão HT Thích Trí Quang đã trên 90 tuổi rồi, xin HT cho biết hiện tại sức khỏe của Ngài như thế nào. Nam Mô A Di Đà Phật.

HT Minh Tâm: Nam Mô Phật! Tôi nghĩ cũng do cái phước báu của tôi mà được gặp Thầy tổ như Bổn sư của tôi, Ngài như một ngọn hải đăng để cho tôi nhắm đến để hướng dẫn đời sống tu hành của mình. Riêng Bổn sư của tôi được một điểm mà tôi hết sức vui mừng là Ngài đã 94, 95 tuổi rồi nhưng vẫn còn sáng suốt, vẫn còn minh mẫn, thân thể tương đối là tráng kiện so với tuổi của Ngài, đó là cái điểm mà chúng tôi cảm thấy hết sức là hạnh phúc, được có một vị Bổn sư như vậy. Đó là hạnh phúc của cá nhân mình , cái duyên để gặp được Bổn sư như vậy.

Hiện tại HT như thế nào ?

HT rất khỏe , vẫn còn viết sách được mà, vẫn còn dịch Kinh được, như vậy đối với cái tuổi đó là tuyệt vời rồi, đó là điều rất hạnh phúc cho hàng con cháu, đệ tử.

TT Nguyên Tạng: Nam Mô A Di Đà Phật

Con thay mặt độc giả trang nhà Quảng Đức thành kính cám ơn HT đã chia sẻ cũng như là ban bố cho Phật tử một thời Pháp ngắn. Chúng con chúc HT có thời gian viếng thăm Canada vui khỏe, an lạc.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

HT Minh Tâm: Cho tôi gửi lời thăm hỏi các độc giả của trang nhà Quảng Đức. Còn sách của tôi viết cho vui , ai đọc được thì đọc, cũng cảm ơn Thầy Nguyên Tạng đã đưa sách của tôi lên trang nhà.

Sài gòn 07 tháng 06 năm 2024 (Mồng 2 tháng 5 năm Giáp Thìn PL 2568)

Con Trần Thị Phượng Liên Pháp danh Nhuận Pháp Nguyên kính phiên tả theo yêu cầu của TT Thích Nguyên Tạng Trú trì Tu Viện Quảng Đức, Melbourne , Úc