Cái Thấy Đạo giữa các bậc Thầy

26/08/202207:21(Xem: 4866)
Cái Thấy Đạo giữa các bậc Thầy

ht vien minh-2ht vien minh


CÁI THẤY ĐẠO
GIỮA CÁC BẬC THẦY



Hỏi:
Thưa Hoà Thượng, có một số người có cái nhìn rất phiến diện cục bộ, chỉ cần khác Tôn Giáo, khác Tín Ngưỡng mà ở gần nhau như bầu trời thiếu không khí. Vì thế, con muốn thỉnh Hòa Thượng nếu thuận duyên xin Ngài vì chúng con dạy về cái thấy Đạo của Chúa, của Lão Tử, Dịch lý, Krishnamurti, và của Osho...Con xin được tri ân Ngài!


Trả lời :


Sai lầm lớn nhất của con người là cố chấp cái nhìn cục bộ của mình. Thực ra chân lý là pháp phổ biến, không dành riêng cho bất cứ ai. Mỗi người giác ngộ chân lý qua tầm nhìn của mình về chính mình và vạn pháp. Người có tầm nhìn lớn nhất là người thông suốt được tất cả tầm nhìn của nhân loại. Như đức Phật thấy được 62 tà kiến của thế gian. Đừng hiểu tà kiến là thấy sai, cái sai không phải ở thấy mà ở cố chấp cục bộ. Ví dụ như những người mù sờ voi, cho con voi là cái chân, cái bụng, cái lưng, cái ngà, cái đuôi, cái vòi, cái tai, con mắt v.v... mỗi người đều đúng nhưng sai là do cố chấp vào cái nhìn cục bộ của mình mà thôi, thực ra con voi là tất cả những phần ấy không thể thiếu phần nào. Nhiều người Phật tử nghe Phật nói 62 tà kiến thì chấp rằng thường - đoạn, hữu biên - vô biên, có - không, khổ - lạc... đều sai. Phật nói 62 tà kiến vì ngoại đạo chấp một chiều mà trở thành phân biệt nhị nguyên, chỉ biết một mà không biết tất cả trong một. Phật có cái nhìn rộng lớn nên thấy nếu ráp 62 tà kiến lại trongmột cái nhìn phổ quát thì tất cả đều đúng, trong khi người Phật tử kia cứ bắt chước Phật chê tất cả đều là tà kiến nên lại chấp vào "không" do đó không thể nào có được cái nhìn bất nhị.

Giả sử các tôn giáo khác đều thấp còn Phật giáo là tột đỉnh, thì cũng phải leo qua tôn giáo bậc 1, tôn giáo bậc 2, bậc 3... rồi mới leo lên đến tôn giáo tột đỉnh được. Có thể nói một tôn giáo tột đỉnh là tôn giáo ráp lại các tôn giáo bậc thấp mà có. Cũng như trước khi chứng quả Chánh Đẳng Giác, Phật cũng tu dưới rất nhiều hình thức đạo sĩ ngoại đạo khác nhau trong vô số kiếp. Đó là một quá trình điều chỉnh nhận thức và hành vi mà chủ yếu là phá đi những cố chấp cục bộ để trải nghiệm qua các chiều kích đa diện của pháp giới bao la này. Vì vậy đức Phật được gọi là bậc Minh Hạnh Túc. Sau khi giác ngộ đức Phật chỉ nói lên chân lý mà Ngài đã trải nghiệm và chứng nghiệm một cách toàn diện chứ không đưa ra chủ thuyết riêng của mình, do đó nếu nhìn kỹ chúng ta thấy Phật giáo bao gồm phần cao đẹp nhất của các tôn giáo như vô vi của Lão Tử, hữu vi của Khổng Tử, đức tin của đức Chúa Jesus v.v...

Thực ra các tông phái Phật Giáo Phát Triển về sau cũng chỉ triển khai những phương diện vốn có này trong giáo lý Nguyên Thủy của đức Phật. Các tông phái Phật Giáo Phát Triển tuy triển khai rất mạnh một phương diện nào đó của Đạo Phật nhưng cũng vô tình cục bộ hóa giáo lý uyên nguyên phong phú và bất nhị của bậc Giác Ngộ. Một số ít phương pháp thiền phát triển từ thế kỷ 20 (tất nhiên không phải tất cả) mệnh danh là Thiền Nguyên Thủy đang thịnh hành tại các nước Phật giáo Nam Tông và trên thế giới, tuy cũng đạt được những sở đắc rất hấp dẫn nhưng xét cho cùng thì cũng chỉ phản ánh những kinh nghiệm cục bộ mà thôi.

Những người khác tôn giáo, khác tông phái, khác phương pháp tu tập ngồi lại với nhau thì gây ra tranh luận tự tán hủy tha, chính là biểu hiện tính cố chấp cục bộ của con người, và chính những người này biến tôn giáo hay tông phái vốn cũng đúng và hữu ích trong một phương diện nào đó trở thành phiến diện và cục bộ. Một người thông suốt được tất cả những phương diện nhận thức và tu chứng cục bộ khác nhau này sẽ có một tầm nhìn khoáng đạt vô chấp và biết tôn trọng vị thế của các tôn giáo, tông phái hay pháp môn tu khác mình. Chúng ta vẫn thấy ra và phân tích những cái sai phát sinh do bảo thủ truyền thống kinh điển, cố chấp chủ thuyết hay ý thức hệ mà các tổ chức tôn giáo thêm thắt về sau để giúp mình và người khác trở về nguồn chân lý uyên nguyên bất nhị vốn sẵn có trong trời đất, chứ không thuộc quyền sở hữu của một tôn giáo nào.

HT Thích Viên Minh
(Mục Hỏi - Đáp, trungtamhotong.org)



Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02/04/2026(Xem: 848)
Trong suốt tiến trình phát triển lịch sử của Phật giáo, hai truyền thống thiền định lớn đã hình thành với những phương pháp tu tập đặc thù: Thiền Như Lai (Tathāgata Meditation), hay còn gọi là thiền minh sát (Vipassanā) trong hệ thống Theravāda, và pháp môn Đốn Ngộ trong Thiền tông Đại thừa. Một bên nhấn mạnh tiến trình quán sát tuần tự, trong khi bên kia đề cao sự trực nhận bản tâm. Tuy nhiên, khi quán chiếu sâu sắc, hai phương pháp này không hề mâu thuẫn, mà chính là hai phương diện bổ sung cho nhau trên con đường giải thoát. Quan điểm của người viết là ủng hộ và vận dụng song song cả hai phương pháp này, kết hợp chánh niệm từng bước với sự giác ngộ trực tiếp, từ đó dẫn dắt hành giả đến sự chuyển hóa toàn diện về thân, tâm và trí tuệ.
30/03/2026(Xem: 403)
Một Thiền sư Thiền Nhật Bản dạy cho nhân viên của các công ty Fortune 500 kỹ thuật thiết lập lại hệ thần kinh trong 30 giây vào năm 2026, mang thiền định cổ xưa đến với sức khỏe doanh nghiệp. Phương pháp của nhà sư Toryo Ito định hình lại cách người lao động quản lý căng thẳng. Bản tin của phóng viên Raushan Kumar, ngày 29/3/2026.
20/03/2026(Xem: 607)
Sau đây là bản dịch bài viết "The History Of Silent Meditation Retreats And Those Who Shaped Them" của Daniel M. Stuart đăng trên mạng Religion Unplugged hôm 19/3/2026. Daniel M. Stuart là Phó Giáo sư ngành Nghiên cứu Tôn giáo tại Đại học University of South Carolina, nổi tiếng trong cương vị một học giả đã viết và ấn hành nhiều sách chuyên về các tôn giáo, văn hóa văn học và truyền thống thiền định tại khu vực Nam Á; ông đặc biệt tập trung nghiên cứu sâu về các kinh điển và phương pháp tu tập thuộc truyền thống Phật giáo. Sau đây là bản Việt dịch.
06/02/2026(Xem: 2595)
Thiền sư Thiền sư Ajahn Brahm là một trong những vị thiền sư Phật giáo Nguyên thủy (Theravāda) nổi tiếng nhất thế giới hiện nay, đặc biệt được yêu mến ở phương Tây, đã vào Việt Nam. Khóa thiền “KINDFULESS - Chánh niệm Từ bi” đang diễn ra tại thiền viện Phước Sơn dưới sự hướng dẫn trực tiếp từ Ngài Thiền sư nổi tiếng thế giới này. Trong những ngày này, Thiền sư Ajahn Brahm đã dành thời gian tiếp riêng Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch công ty sách Thái Hà cùng các đồng nghiệp và các học trò trong nhóm “Thiền trong từng phút giây”. Tại buổi tiếp, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng đã dâng lên Ngài bức tranh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni được chế tác bằng gạo, cùng 2 cuốn Kinh Pháp Cú bỏ túi bản tiếng Việt và bản 3 ngôn ngữ Pali – Anh - Việt do Thái Hà Books xuất bản chỉ tặng chứ không bán và cuốn sách quý “Chánh niệm, Hỷ lạc và Giác ngộ” được xuất bản chào mừng chuyến vào Việt Nam của Ngài.
15/01/2026(Xem: 1055)
Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập Định. Khi Tỷ-kheo có định sẽ như thật rõ biết (pajànati): -“Đây là Khổ (bản chất bất an), đây là Khổ tập (nguyên nhân dẫn đến bất an) các ngươi đều như thật rõ biết!. -"Đây là Khổ diệt (cảnh giới Niết Bàn) và đây là con đường đưa đến Khổ diệt (tám Chánh Đạo). Các ngươi hãy như thật rõ biết!. Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập Định. Phát lên một cố gắng cần làm để rõ biết: -"Đây là Khổ","Đây là Khổ tập". Cố gắng cần làm để rõ biết. -"Đây là Khổ diệt","Đây là Con Đường đưa đến Khổ diệt". Cố gắng cần làm để rõ biết.
10/01/2026(Xem: 3265)
Trong Thiền Tổ Sư, thường nói rằng hễ thấy bản tâm xong mới biết tu, còn chưa thấy được thì chỉ là đi mù mờ trong đêm, cứ như chặp sáng chặp tối, không biết gì để tu. Bởi vì, chưa thấy gốc của tâm thì mọi chuyện tu chỉ là tu nơi ngọn của tâm, chỉ mất thêm thì giờ, cho dù là có phước đức. Tuy nhiên, Đức Phật nói rằng thân và tâm đều là rỗng không, vậy thì lấy gì mà gọi là gốc của tâm, hay ngọn của tâm.
01/11/2025(Xem: 4781)
Thầy đã truyền lửa , nguyện xin giữ lửa Vẫn nguyên sơ, chỉ thẳng Bồ đề tâm nơi thế gian Với Bi, Trí, Dũng có thể biến nguy thành an Một tiếng gọi từ bên trong, ( Phật Tánh) tuy rất nhỏ Tựa dòng chảy minh triết, rót từng khoảnh khắc đó (Huệ Hương)
20/09/2025(Xem: 2531)
Trong chương trình Giáo Dục Cộng Đồng (Community Education), các lớp Thiền Thực Nghiệm được trường University of the West (Đại Học Tây Lai) công nhận là lớp học “Non-Credit” theo hệ mở rộng ngoại khoá cho cộng đồng người Việt do giảng viên Thích Thiện Trí giảng dạy. Giảng viên Thích Thiện Trí từng là cựu giảng viên đại học Xavier và Loyola New Orleans_Louisiana và hiện là giảng viên tại trường đại học West (Rosemead_California).
13/09/2025(Xem: 1616)
Tên gọi — tưởng chừng chỉ là một tiếng xưng hô giản đơn, nhưng lại chất chứa cả một trời ý nghĩa. Cha mẹ trao cho ta cái tên với bao niềm mong mỏi, kỳ vọng. Rồi lớn lên, có người lại chọn cho mình một biệt danh, một cái tên thân mật, để giãi bày tính cách, gửi gắm ước vọng thầm lặng. Trên mạng xã hội, ta có thể tạo một “nickname” — vừa ẩn vừa hiện — như một tấm gương phản chiếu điều muốn giữ, muốn nhắc, hay muốn người khác nhận ra nơi mình.
13/09/2025(Xem: 1847)
Có một nhà trí thức, có thể nói là “Thiên kinh vạn quyển” ái mộ Phật, nghiên cứu kinh điển rất nhiều. Thế nhưng có một đoạn trong Kinh Kim Cang ông không sao hiểu nổi. Ông đã nhờ nhiều nhà trí thức giải thích dùm nhưng những lời giải thích có vẻ gượng gạo càng làm cho vấn đề trở nên bế tắc. Cuối cùng ông quyết định vấn hỏi một vị thiền sư xem Phật gia có thật sự hiểu thấu đáo kinh điển hay chỉ đọc tụng như một cái máy, tin mà không hiểu gì hết. Khi hội kiến thiền sư, ông trình bày thắc mắc của mình: