Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Tháng bảy

30/06/201114:17(Xem: 1145)
Tháng bảy

SÁCH CỦA CUỘC SỐNG
Ngẫm Nghĩ Hàng Ngày Cùng Krishnamurti
Nguyên tác: The Book of Life Daily Meditations with Krishnamurti
Lời dịch: Ông Không Bản dịch 2005 – Hiệu đính 2008


krishnamurti-smilingTHÁNG BẢY

Ngày 1 tháng bảy.

Hạnh phúc trái ngược thỏa mãn.

Hầu hết chúng ta đang tìm kiếm điều gì? Mỗi người chúng ta muốn điều gì? Đặc biệt trong thế giới bất ổn này, nơi mà mỗi người đang cố gắng tìm được một loại an bình nào đó, một loại hạnh phúc nào đó, một nơi ẩn náu, chắc chắn là hiểu rõ sự tìm kiếm đó rất quan trọng, phải không? Đó là điều gì mà chúng ta đang cố gắng tìm hiểu, đó là điều gì mà chúng ta đang cố gắng khám phá, phải không? Có thể hầu hết chúng ta đang tìm kiếm một loại hạnh phúc nào đó, một loại an bình nào đó; trong một thế giới đầy dẫy hỗn loạn, chiến tranh, tranh giành, xung đột, chúng ta muốn một nơi ẩn náu mà có thể có được một chút an bình nào đó. Tôi nghĩ đó là điều gì hầu hết chúng ta đều mong muốn. Vì vậy chúng ta theo đuổi, đi từ một người lãnh đạo này sang một người lãnh đạo khác, từ một tổ chức tôn giáo này sang một tổ chức tôn giáo khác, từ một vị thầy này sang một vị thầy khác.

Bây giờ, chúng ta đang tìm kiếm hạnh phúc hay chúng ta đang tìm kiếm một loại thỏa mãn nào đó mà từ đó chúng ta hy vọng nhận được hạnh phúc? Có một khác biệt giữa hạnh phúc và thỏa mãn. Bạn có thể tìm được hạnh phúc hay sao? Có lẽ bạn có thể tìm được thỏa mãn nhưng chắc chắn bạn không thể tìm được hạnh phúc. Hạnh phúc không có gốc rễ; nó là một trạng thái xảy ra không mong đợi. Vì vậy, trước khi chúng ta dành trọn cái trí và tâm hồn của chúng ta đến một điều gì đó mà đòi hỏi nhiều nghiêm túc, chú ý, tư duy, ân cần, chúng ta phải tìm ra, phải vậy không, đó là chúng ta đang tìm kiếm điều gì, liệu nó là hạnh phúc, hay thỏa mãn?

Ngày 2 tháng bảy.

Người ta phải tìm hiểu thâm sâu
để biết được hân hoan.

Không có mấy người trong chúng ta tận hưởng bất cứ điều gì. Chúng ta trải qua quá ít hân hoan khi nhìn ngắm hoàng hôn, hay trăng tròn, hay một con người đẹp đẽ, hay một cái cây dễ thương, hay một con chim đang bay, hay một điệu múa. Chúng ta thực sự không tận hưởng bất kỳ điều gì cả. Chúng ta nhìn ngắm nó, chúng ta hời hợt vui cười hay thích thú nó, chúng ta có một cảm xúc mà chúng ta gọi là hân hoan. Nhưng tận hưởng hân hoan là điều gì đó sâu xa hơn nhiều mà phải được hiểu rõ và thâm nhập ....

Khi chúng ta lớn lên, mặc dù chúng ta muốn tận hưởng mọi thứ, những hân hoan vô cùng đã không còn trong chúng ta; chúng ta lại muốn tận hưởng những loại cảm xúc khác – đam mê, dục vọng, quyền hành, chức vụ. Đây là tất cả những sự việc bình thường của cuộc sống, mặc dù chúng hời hợt; chúng không phải để bị chỉ trích, không phải để được bênh vực, nhưng phải được hiểu rõ và được dành cho một vị trí đúng đắn. Nếu bạn chỉ trích chúng như vô giá trị, như đầy xúc cảm, ngu xuẩn và không thánh thiện, bạn hủy diệt toàn tiến hành của cuộc sống.

Muốn hiểu rõ hân hoan người ta phải tìm hiểu sâu xa hơn nữa. Hân hoan không thuần túy là cảm xúc. Nó đòi hỏi sự tinh lọc phi thường của cái trí, nhưng không phải sự tinh lọc của cái tôi mà lượm lặt mỗi lúc một nhiều hơn cho chính nó. Một cái tôi như thế, một con người như thế, không bao giờ có thể hiểu rõ hân hoan này mà trong đó người tận hưởng không còn. Người ta phải hiểu rõ trạng thái lạ thường này; nếu không, cuộc sống trở nên nhỏ nhen, tầm thường, hời hợt – được sinh ra, học một ít sự việc, chịu đựng đau khổ, nuôi nấng con cái, có những trách nhiệm, kiếm tiền, có một chút giải khuây trí óc rồi sau đó chết.

Ngày 3 tháng bảy.

Hạnh phúc không thể được theo đuổi.

Bạn có ý nói gì qua từ ngữ hạnh phúc? Một số người sẽ nói rằng hạnh phúc cốt yếu là có được cái gì bạn muốn. Bạn muốn một chiếc xe hơi, và bạn có được nó, và bạn hạnh phúc. Tôi muốn có một miếng vải che thân hay một bộ quần áo và tôi có được nó, tôi hạnh phúc; tôi muốn đi Châu âu và nếu tôi đi được, tôi hạnh phúc; tôi muốn là… một chính khách lỗi lạc, và nếu tôi thành công, tôi hạnh phúc; nếu tôi không đạt được, tôi buồn bã. Vì vậy điều gì bạn gọi là hạnh phúc có nghĩa rằng đạt được cái bạn muốn, thành đạt hay thành công, trở nên cao quý, có được bất kỳ điều gì bạn muốn. Khi bạn muốn cái gì đó, và bạn có thể đạt được nó, bạn cảm thấy hạnh phúc hoàn toàn; bạn không thất vọng, nhưng nếu bạn không thể đạt được cái bạn muốn, lúc đó buồn bã bắt đầu. Tất cả chúng ta đều quan tâm đến việc này, không chỉ người giàu có mà cả người nghèo khổ. Tất cả người giàu có lẫn người nghèo khổ đều muốn có được một cái gì đó cho chính họ, cho gia đình họ, cho xã hội; và nếu họ bị ngăn cản, bị chặn lại, họ sẽ buồn bã. Chúng ta không đang tranh cãi, chúng ta không nói rằng người nghèo khổ không nên có cái gì họ muốn. Đó không là vấn đề. Chúng ta đang cố gắng tìm ra hạnh phúc có nghĩa gì và liệu rằng hạnh phúc có là điều gì đó mà bạn ý thức được, nhận thức được hay không? Khoảnh khắc bạn ý thức rằng bạn hạnh phúc, rằng bạn có quá nhiều, đó là hạnh phúc à? Khoảnh khắc bạn ý thức rằng bạn hạnh phúc, nó không là hạnh phúc, phải vậy không? Vì vậy bạn không thể theo đuổi hạnh phúc. Khoảnh khắc bạn ý thức rằng bạn khiêm tốn, bạn không khiêm tốn. Vì vậy hạnh phúc không là một việc để được theo đuổi; nó đến. Nhưng nếu bạn tìm kiếm nó, nó sẽ lẩn tránh bạn.

Ngày 4 tháng bảy.

Hạnh phúc không là cảm xúc.

Cái trí không bao giờ có thể tìm được hạnh phúc. Hạnh phúc không là một việc để được theo đuổi và tìm được, không giống như cảm xúc. Cảm xúc có thể tìm được lặp đi và lặp lại, vì nó luôn luôn đang bị mất đi; nhưng hạnh phúc không thể tìm được. Hạnh phúc được nhớ lại chỉ là một cảm xúc, một phản ứng ủng hộ hay chống đối cái hiện tại. Điều gì đã qua rồi không là hạnh phúc; trải nghiệm của hạnh phúc đã qua rồi là cảm xúc, vì trạng thái nhớ lại là quá khứ và quá khứ là cảm xúc. Hạnh phúc không là cảm xúc.

... Điều gì bạn biết là quá khứ, không là hiện tại; và quá khứ là cảm xúc, phản hồi, ký ức. Bạn nhớ lại rằng bạn đã hạnh phúc; và liệu quá khứ có thể nói được hạnh phúc là gì sao? Nó có thể nhớ lại nhưng nó không thể hiện hữu. Công nhận không là hạnh phúc; biết hạnh phúc là gì, không là hạnh phúc. Công nhận là phản hồi của ký ức; và liệu rằng cái trí, sự phức tạp của những kỷ niệm, những trải nghiệm, có lần nào được hạnh phúc hay không? Chính sự công nhận ngăn cản đang trải nghiệm.

Khi bạn ý thức rằng bạn hạnh phúc, có hạnh phúc hay không? Khi có hạnh phúc, bạn ý thức được nó à? Sự ý thức chỉ đến cùng xung đột, xung đột của nhớ lại nhiều thêm nữa. Hạnh phúc không là nhớ lại nhiều thêm nữa. Nơi nào có xung đột, hạnh phúc không hiện hữu. Xung đột hiện hữu nơi cái trí hiện hữu. Tư tưởng tại mọi mức độ là sự phản hồi của ký ức, và vì vậy tư tưởng luôn luôn nuôi dưỡng xung đột. Tư tưởng là cảm xúc, và cảm xúc không là hạnh phúc. Những cảm xúc luôn luôn đang tìm kiếm những thỏa mãn. Kết thúc là cảm xúc, nhưng hạnh phúc không là một kết thúc; nó không thể được tìm kiếm.

Ngày 5 tháng bảy.

Hạnh phúc có thể tìm được
nhờ vào bất kỳ thứ gì không?

Chúng ta tìm kiếm hạnh phúc nhờ vào những sự việc, nhờ vào sự liên hệ, nhờ vào những tư tưởng, những ý tưởng. Vì vậy những sự việc, sự liên hệ, và những ý tưởng trở thành quan trọng nhất chứ không phải hạnh phúc. Khi chúng ta tìm kiếm hạnh phúc nhờ vào một điều gì đó, vậy thì điều đó trở thành có giá trị lớn lao hơn chính hạnh phúc. Khi được giải thích bằng cách này, vấn đề nghe ra đơn giản và nó đơn giản thật. Chúng ta tìm kiếm hạnh phúc trong tài sản, trong gia đình, trong tên tuổi; vậy thì tài sản, gia đình, ý tưởng trở thành quan trọng nhất, bởi vì lúc đó hạnh phúc được tìm kiếm qua một phương tiện, và thế là phương tiện hủy hoại sự kết thúc. Liệu rằng hạnh phúc có thể tìm được qua bất kỳ phương tiện gì, qua bất cứ thứ gì được làm bằng bàn tay hay bằng cái trí không? Rõ ràng là những sự việc, sự liên hệ, và những ý tưởng đều không bền vững, chúng ta luôn luôn bị chúng gây buồn bã... Những sự việc đều không bền vững, chúng suy tàn và mất hút; sự liên hệ là xung đột liên tục và cái chết chờ đợi sẵn; những ý tưởng và những niềm tin không có sự ổn định, không có tánh vĩnh cửu. Chúng ta tìm kiếm hạnh phúc trong chúng và tuy nhiên lại không nhận ra sự không bền vững của chúng. Vì vậy đau khổ trở thành bạn đồng hành bền bỉ của chúng ta và tràn ngập vấn đề của chúng ta.

Muốn tìm được ý nghĩa thực sự của hạnh phúc, chúng ta phải tìm hiểu con sông của hiểu rõ về chính mình. Hiểu rõ về chính mình không là một kết thúc trong chính nó. Có một cái nguồn dẫn đến một con suối không? Mỗi giọt nước từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc tạo thành con sông. Tưởng tượng rằng chúng ta sẽ tìm được hạnh phúc tại cái nguồn chắc chắn là bị lầm lẫn. Nó phải được tìm thấy nơi bạn đang ở trên con sông của hiểu rõ về chính mình.
Ngày 6 tháng bảy.

Hạnh phúc không thuộc cái trí.

Chúng ta có lẽ chuyển động từ một tinh lọc này sang một tinh lọc khác, từ một tinh tế này sang một tinh tế khác, từ một hưởng thụ này đến một hưởng thụ khác; nhưng tại trung tâm của tất cả việc đó, có “cái tôi lệ thuộc” – “cái tôi lệ thuộc” mà đang hưởng thụ, muốn nhiều hạnh phúc hơn nữa, “cái tôi lệ thuộc” mà lục lọi, tìm kiếm, ao ước hạnh phúc, “cái tôi lệ thuộc” mà tranh đấu, “cái tôi lệ thuộc” mà trở nên mỗi lúc một được tinh lọc thêm nữa, nhưng lại không bao giờ thích đi đến một kết thúc. Chỉ khi nào “cái tôi lệ thuộc” trong tất cả những hình thức tinh tế đi đến một kết thúc mới có được một trạng thái của phước lành mà không thể tìm kiếm, một ngây ngất, một hân hoan thực sự không còn đau khổ, không còn băng hoại ....

... Khi cái trí vượt khỏi tư tưởng của “cái tôi lệ thuộc”, người trải nghiệm, người quan sát, người suy nghĩ, lúc đó có thể có được một trạng thái hạnh phúc không còn băng hoại. Trạng thái hạnh phúc đó không thể bền vững, trong ý nghĩa chúng ta sử dụng từ ngữ đó. Nhưng, cái trí của chúng ta đang tìm kiếm hạnh phúc vĩnh cửu, một trạng thái nào đó mà sẽ kéo dài, mà sẽ tiếp tục. Chính lòng khao khát cho sự tiếp tục đó là băng hoại ....

... Nếu chúng ta có thể hiểu rõ sự tiến hành của cuộc sống mà không chỉ trích, không nói rằng nó đúng hay sai, lúc đó, tôi nghĩ rằng, kia kìa một hạnh phúc sáng tạo hiện diện mà không là “hạnh phúc của bạn” hay “hạnh phúc của tôi”. Trạng thái sáng tạo đó giống như ánh sáng mặt trời. Nếu bạn muốn giữ gìn ánh sáng mặt trời cho riêng bạn, nó không còn là mặt trời cho cuộc sống ấm áp và rõ ràng trong sáng nữa. Tương tự như thế, nếu bạn khao khát hạnh phúc bởi vì bạn đang chịu đựng đau khổ, hay bởi vì bạn đã mất một người nào đó, hay bởi vì bạn đã không thành công, vậy thì điều đó hoàn toàn là một phản ứng. Nhưng khi cái trí có thể vượt khỏi, ngay đó có một hạnh phúc không thuộc cái trí.

Ngày 7 tháng bảy.

Hiểu rõ đau khổ.

Tại sao chúng ta lại tìm hiểu “hạnh phúc là gì”? Đó là sự tiếp cận đúng đắn à? Đó là sự thăm dò hợp lý à? Chúng ta không hạnh phúc. Nếu chúng ta được hạnh phúc, thế giới của chúng ta sẽ hoàn toàn khác hẳn; nền văn minh của chúng ta, nền văn hóa của chúng ta sẽ khác hẳn ngay cơ bản, triệt để. Chúng ta là những con người bất hạnh, nhỏ mọn, đau khổ, đấu tranh, trống rỗng, hão huyền, vây quanh chúng ta bởi những phù phiếm, vô dụng, được thỏa mãn bằng những tham vọng tầm thường, bằng tiền bạc, và chức vụ. Chúng ta là những con người bất hạnh, mặc dù chúng ta có lẽ có hiểu biết, mặc dù chúng ta có lẽ có tiền bạc, những ngôi nhà sang trọng, nhiều con cái, những chiếc xe hơi, trải nghiệm. Chúng ta là những con người đau khổ, bất hạnh, và bởi vì chúng ta đau khổ, chúng ta khao khát hạnh phúc, và thế là ngay lập tức bị dẫn dắt bởi những người mà hứa hẹn cái hạnh phúc này, thuộc xã hội, thuộc chính trị, hay thuộc tinh thần ....

Nếu tôi đưa ra câu hỏi liệu có hạnh phúc khi tôi đang đau khổ hay không, câu hỏi đó có hay ho gì đâu? Tôi có thể hiểu rõ đau khổ hay không? Đó là vấn đề của tôi, không phải làm thế nào để có hạnh phúc. Tôi hạnh phúc khi tôi không đau khổ, nhưng ngay khoảnh khắc tôi ý thức về nó, nó không là hạnh phúc .... Vì vậy tôi phải hiểu rõ điều gì là đau khổ. Liệu tôi có thể hiểu rõ điều gì là đau khổ khi một phần trong cái trí của tôi đang chạy trốn để tìm kiếm hạnh phúc, tìm kiếm một phương cách thoát khỏi đau khổ này hay không? Vì vậy tôi không được làm như thế, nếu tôi có ý định hiểu rõ đau khổ, hãy hoàn toàn là một cùng nó, không khước từ nó, không bênh vực nó, không chỉ trích nó, không so sánh nó, nhưng hãy hoàn toàn là một cùng nó và hiểu rõ nó phải không?

Sự thật của điều gì là hạnh phúc sẽ đến nếu tôi biết cách lắng nghe. Tôi phải biết cách lắng nghe đau khổ; nếu tôi có thể lắng nghe đau khổ tôi có thể lắng nghe hạnh phúc bởi vì đó là điều gì tôi là.

Ngày 8 tháng bảy
.
Đau khổ là đau khổ, không là đau khổ
của bạn hay đau khổ của tôi.

Đau khổ của bạn như một cá thể có khác biệt đau khổ của tôi, hay đau khổ của một người ở Châu Á, ở Mỹ, hay ở Nga hay không? Những hoàn cảnh, những biến cố có lẽ khác biệt, nhưng trong bản chất đau khổ của một người khác cũng giống hệt như của bạn hay của tôi, phải vậy không? Đau khổ là đau khổ, chắc chắn thế, không phải của bạn hay của tôi. Vui thú không là vui thú của bạn hay vui thú của tôi – nó là vui thú. Khi bạn đói, nó không chỉ là cơn đói của bạn, nó cũng là cơn đói của toàn Châu Á nữa. Khi bạn bị thôi thúc bởi tham vọng, khi bạn nhẫn tâm, cũng cùng nhẫn tâm đó mà thôi thúc người chính khách, người đang nắm quyền hành, dù rằng anh ấy ở Châu Á, ở nước Mỹ hay ở Nga.

Bạn thấy không, đó là điều gì chúng ta phản kháng. Chúng ta không hiểu rằng tất cả chúng ta là một loài người, bị ràng buộc trong những lãnh vực khác nhau của cuộc sống, trong những vùng đất khác nhau. Khi bạn thương yêu một người nào đó, nó không là tình yêu của bạn. Nếu nó là tình yêu của bạn, nó trở thành độc đoán, chiếm hữu, ghen tuông, lo âu, tàn nhẫn. Tương tự như thế, đau khổ là đau khổ; nó không là đau khổ của bạn hay của tôi. Tôi không đang biến nó thành khách quan, tôi không đang biến nó thành trừu tượng. Khi người ta đau khổ, thì người ta đau khổ. Khi một con người không có lương thực, không có quần áo, không có chỗ ở, anh ấy đang đau khổ, dù anh ấy ở Châu Á, hay ở phương Tây. Những con người lúc này bị giết chết hay bị thương – người Việt hay người Mỹ – đang đau khổ. Muốn hiểu rõ đau khổ này – mà cũng không là đau khổ của bạn hay của tôi, không là khách quan hay trừu tượng, nhưng thực sự và tất cả chúng ta đều có – đòi hỏi nhiều thâm nhập, thấu triệt. Và kết thúc đau khổ này tự nhiên sẽ mang lại an bình, không những bên trong mà còn cả bên ngoài.

Ngày 9 tháng bảy.

Hiểu rõ đau khổ.

Tại sao tôi hay tại sao bạn lại dửng dưng với đau khổ của một người khác? Tại sao chúng ta lại vô tình với một người lao công đang khuân một đống hàng nặng nề, với một người phụ nữ đang bế một em bé? Tại sao chúng ta lại dửng dưng như thế? Để hiểu rõ việc đó, chúng ta phải hiểu rõ tại sao đau khổ làm chúng ta mất nhạy cảm. Chắc chắn rằng, chính đau khổ đã khiến chúng ta lãnh đạm; bởi vì chúng ta không hiểu rõ đau khổ, chúng ta trở nên thờ ơ với nó. Nếu tôi hiểu rõ đau khổ, lúc đó tôi trở nên nhạy cảm với đau khổ, tỉnh thức với mọi thứ, không những với bản thân, mà còn với những người quanh tôi, với người vợ của tôi, với con cái của tôi, với một con thú, với một người ăn mày. Nhưng chúng ta không muốn hiểu rõ đau khổ, và sự tẩu thoát khỏi đau khổ làm cho chúng ta mất nhạy cảm và vì vậy chúng ta dửng dưng. Thưa bạn, vấn đề là rằng đau khổ, khi không được hiểu rõ, làm đờ đẫn cái trí và tâm hồn; và chúng ta không hiểu rõ đau khổ bởi vì chúng ta muốn tẩu thoát khỏi nó, qua một vị đạo sư, qua một đấng cứu rỗi, qua những câu thần chú, qua thuyết luân hồi, qua những ý tưởng, qua nhậu nhẹt và mọi loại nghiện ngập khác – bất kỳ điều gì để tẩu thoát cái gì là ....

Lúc này, hiểu rõ đau khổ không nằm trong việc tìm ra nguyên nhân là gì. Bất kỳ người nào cũng có thể biết nguyên nhân của đau khổ; sự thiếu suy xét riêng của anh ấy, sự ngu dốt của anh ấy, sự nông cạn của anh ấy, sự hung ác của anh ấy và vân vân. Nhưng nếu tôi quan sát chính đau khổ không cần có một câu trả lời, vậy thì điều gì xảy ra? Vậy thì, vì tôi không đang tẩu thoát, tôi bắt đầu hiểu rõ đau khổ, cái trí của tôi cảnh giác canh chừng, rất tinh tường, mà có nghĩa rằng tôi trở nên nhạy cảm, và vì nhạy cảm, tôi ý thức được đau khổ của người khác.

Ngày 10 tháng bảy.

Có được những niềm tin ngăn chặn đau khổ.

Đau đớn thuộc thân thể là một đáp trả thuộc thần kinh, nhưng đau đớn thuộc tinh thần nảy sinh khi tôi bám vào những sự việc cho tôi sự thỏa mãn, vì lúc đó tôi sợ hãi bất kỳ người nào hay bất kỳ ai có lẽ cướp chúng khỏi tôi. Những tích lũy thuộc tinh thần ngăn cản đau khổ tâm lý chừng nào chúng còn không bị quấy rầy; điều đó có nghĩa rằng, tôi là một mớ của những tích lũy, những trải nghiệm, mà ngăn cản bất kỳ hình thức quấy rầy trầm trọng nào – và tôi không muốn bị quấy rầy. Vì vậy tôi sợ hãi bất kỳ ai quấy rầy chúng. Vẫn vậy sợ hãi của tôi thuộc cái đã được biết; tôi sợ hãi những tích lũy, thuộc vật chất hay tinh thần, mà tôi đã thâu lượm như một phương tiện ngăn chặn đau đớn hay phòng ngừa đau khổ. Nhưng đau khổ nằm trong bản chất cái qui trình của động thái tích lũy ngăn chặn đau khổ thuộc tâm lý. Hiểu biết cũng trợ giúp phòng ngừa đau khổ. Giống như hiểu biết y khoa trợ giúp ngăn chặn đau đớn thuộc thân thể, cũng vậy những niềm tin trợ giúp ngăn cản đau khổ tinh thần, và đó là lý do tại sao tôi lại sợ hãi mất mát những niềm tin của tôi mặc dù tôi không có sự hiểu biết hoàn hảo hay chứng cớ cụ thể về sự thật của những niềm tin như thế. Tôi có lẽ phủ nhận một số những niềm tin truyền thống mà đã gán ghép vào tôi bởi vì sự trải nghiệm riêng của tôi củng cố cho tôi sức mạnh, tự tin, sự hiểu biết; nhưng những niềm tin như thế đó và sự hiểu biết mà tôi đã thâu thập được theo căn bản đều giống hệt nhau – một phương tiện ngăn chặn đau khổ.

Ngày 11 tháng bảy.

Hiểu rõ tổng thể.

Bạn có ý nói gì qua từ ngữ “đau khổ”? Đó là một thứ gì tách rời bạn à? Đó là một thứ gì nằm ngoài bạn, cả bên trong lẫn bên ngoài, mà bạn đang quan sát, mà bạn đang trải nghiệm hay sao? Bạn chỉ là người quan sát đang trải nghiệm à? Hay nó là một thứ gì khác hẳn? Chắc chắn rằng, đó là một mấu chốt, phải vậy không? Khi tôi nói rằng “tôi đau khổ,” tôi có ý gì qua từ ngữ đó? Tôi khác biệt trạng thái đau khổ đó hay sao? Chắc chắn rằng đó là câu hỏi phải tìm hiểu, đúng không? Chúng ta hãy tìm ra.

Có đau khổ – tôi không được thương yêu, con trai của tôi bị chết, điều gì bạn sẽ là. Có một phần của tôi đang yêu cầu tại sao, đang yêu cầu sự giải thích, những lý do, những nguyên nhân. Một phần khác của tôi đang đau khổ vì vô số lý do khác nhau. Và cũng có một phần khác của tôi muốn được tự do khỏi đau khổ, muốn thoát khỏi nó. Chúng ta là tất cả những sự vệc này, phải không? Vì vậy, nếu một phần của tôi đang bác bỏ, đang kháng cự đau khổ, một phần khác của tôi đang tìm kiếm một giải thích, bị ràng buộc trong những lý thuyết, và một phần khác của tôi lại đang lẩn trốn sự kiện – vậy thì làm sao tôi có thể hiểu rõ tổng thể sự kiện đó được đây? Chỉ khi nào tôi có khả năng hiểu rõ tổng thể, không tách rời thì lúc đó mới có thể được tự do khỏi đau khổ. Nhưng nếu tôi bị xé nát trong những phương hướng khác nhau, vậy thì tôi không thấy sự thật của nó .... Lúc này, làm ơn hãy lắng nghe kỹ càng; và bạn sẽ thấy rằng khi có một sự kiện, một sự thật, chỉ có được hiểu rõ về nó khi tôi có thể trải nghiệm toàn sự kiện mà không bị phân chia – và không hiểu rõ khi có sự tách rời của “cái tôi lệ thuộc” đang quan sát đau khổ. Đó là sự thật.

Ngày 12 tháng bảy
.
Bạn là đau khổ.

Khi không có người quan sát đang bị đau khổ, trạng thái đau khổ đó có tách rời bạn hay không? Bạn là đau khổ, đúng chứ? Bạn không tách rời trạng thái đau khổ – bạn là đau khổ. Điều gì xảy ra? Không còn đặt nhãn hiệu, không còn cho nó một cái tên và do đó xua đuổi nó đi – bạn chỉ là trạng thái đau khổ đó, cảm thấy đó, ý thức của dằn vặt đó. Khi bạn là việc đó, chuyện gì xảy ra? Khi bạn không đặt tên nó, khi không có sợ hãi liên quan đến nó, vậy thì cái trung tâm có liên quan đến nó không? Nếu cái trung tâm có liên quan đến nó, vậy thì cái trung tâm sợ hãi nó. Rồi thì cái trung tâm phải hành động và làm một điều gì đó về nó. Nhưng nếu cái trung tâm là việc đó, vậy thì bạn làm gì đây? Không có gì để làm, phải không? Nếu bạn là việc đó và bạn không đang chấp nhận nó, không đang đặt tên nó, không đang xua đuổi nó – nếu bạn là việc đó, chuyện gì xảy ra? Lúc đó bạn nói rằng bạn đau khổ à? Chắc chắn rằng, một thay đổi cơ bản đã xảy ra. Lúc đó không còn “Tôi đau khổ” bởi vì không có cái trung tâm đau khổ, và cái trung tâm đau khổ bởi vì chúng ta đã không bao giờ tìm hiểu cái trung tâm là gì. Chúng ta chỉ sống từ từ ngữ này qua từ ngữ khác, từ phản ứng này qua phản ứng khác.




Ngày 13 tháng bảy
.
Đau khổ có cần thiết không?

Có quá nhiều trạng thái khác nhau và những rắc rối cùng những mức độ của đau khổ. Tất cả chúng ta đều biết việc đó. Bạn biết nó rất rõ ràng, và chúng ta mang gánh nặng này theo suốt cuộc đời, gần như từ khoảnh khắc chúng ta được sinh ra đến khoảnh khắc chúng ta nằm xuống trong nấm mồ .... Nếu chúng ta nói rằng việc đó không tránh khỏi, vậy thì không còn câu trả lời; nếu bạn chấp nhận nó, vậy thì bạn đã ngừng tìm hiểu nó. Bạn đã khép lại cánh cửa để tìm hiểu thâm sâu hơn; nếu bạn lẩn tránh nó, bạn cũng đã khép lại cánh cửa. Bạn có lẽ tẩu thoát vào một người đàn ông hay đàn bà, vào nhậu nhẹt, vui chơi, vào vô số hình thức của quyền hành, chức vụ, danh vọng, và sự huyên thuyên phía bên trong của trạng thái trống rỗng. Vậy là những tẩu thoát của bạn trở thành quan trọng nhất; những mục tiêu giúp bạn tẩu thoát đảm nhiệm sự quan trọng lớn lao. Vì vậy bạn cũng đóng cánh cửa vào sự đau khổ, và đó là điều gì hầu hết chúng ta đều làm .... Bây giờ liệu chúng ta có thể kết thúc mọi loại tẩu thoát và quay trở lại đau khổ hay không? .... Điều đó có nghĩa rằng không tìm kiếm một giải pháp cho đau khổ. Có đau khổ thuộc thân thể – đau răng, đau bụng, giải phẫu, những tai nạn, nhiều hình thức đau khổ thân thể khác mà có câu trả lời riêng của chúng. Cũng có sự sợ hãi của đau khổ tương lai, mà sẽ gây ra đau khổ. Đau khổ liên quan gần gũi với sợ hãi, và nếu không có hiểu rõ hai yếu tố chính này trong cuộc sống, chúng ta sẽ không bao giờ hiểu được từ bi, thương yêu là gì. Vì vậy một cái trí quan tâm đến hiểu rõ về điều gì là từ bi, tình yêu, và mọi chuyện chung quanh nó chắc chắn phải hiểu rõ điều gì là sợ hãi và điều gì là đau khổ.


Ngày 14 tháng bảy.

Đau khổ biết rõ và đau khổ không biết rõ.

Đau khổ là ... sầu muộn, hoang mang, trạng thái cảm thấy của cô độc hoàn toàn. Có đau khổ về chết chóc, đau khổ khi không thể gây mãn nguyện cho bản thân, đau khổ khi không được công nhận, đau khổ khi bị khước từ và không được đáp lại tình yêu. Có vô số hình thức của đau khổ, và đối với tôi có vẻ rằng nếu không hiểu rõ đau khổ, không có kết thúc cho xung đột, cho khốn cùng, cho cơ cực ngày ngày của đồi bại và thoái hóa ....

Có đau khổ biết rõ, và cũng có đau khổ không biết rõ, đau khổ dường như không có nền tảng, không có nguyên nhân trực tiếp. Hầu hết chúng ta đều hiểu đau khổ biết rõ, và chúng ta cũng biết cách giải quyết nó. Hoặc chúng ta chạy trốn nó nhờ vào niềm tin tôn giáo, hoặc chúng ta giải thích nó, hoặc chúng ta sử dụng một loại ảo giác nào đó, thuộc tinh thần hay vật chất; hoặc chúng ta khuây khỏa mình qua những từ ngữ, qua vui chơi, qua giải trí hời hợt. Chúng ta làm tất cả việc này, và tuy nhiên chúng ta lại không thể dập tắt được đau khổ biết rõ. Rồi thì lại có đau khổ không biết rõ mà chúng ta đã thừa hưởng qua hàng ngàn thế kỷ. Con người đã luôn luôn tìm kiếm để khuất phục cái sự việc kỳ lạ được gọi là đau khổ, sầu muộn, khốn cùng này; nhưng ngay cả khi chúng ta hạnh phúc bên ngoài và có đầy đủ mọi thứ chúng ta khao khát, ở sâu thẳm bên trong nơi tầng tiềm thức vẫn còn có những gốc rễ của đau khổ. Vì vậy khi chúng ta bàn về kết thúc của đau khổ, chúng ta có ý nói kết thúc của tất cả đau khổ, cả biết rõ được ở tầng ý thức lẫn không biết rõ được ở tầng tiềm thức.

Muốn kết thúc đau khổ người ta bắt buộc phải có một cái trí rất hồn nhiên, rất trong sáng. Hồn nhiên không chỉ là một ý tưởng thuần túy. Hồn nhiên yêu cầu nhiều thông minh và nhạy cảm.
Ngày 15 tháng bảy.

Làm tổn thương những cảm thấy.

... Chúng ta phải hành động như thế nào để không gây phiền muộn cho những người khác? Đó là điều gì bạn muốn biết phải không? Tôi e rằng rồi thì chúng ta không nên làm gì cả? Nếu bạn sống tổng thể, những hành động của bạn có lẽ gây rắc rối, nhưng điều gì quan trọng hơn: tìm ra điều gì là đúng sự thật, hay không gây bực dọc cho người khác? Điều này có vẻ quá đơn giản nên không cần trả lời. Tại sao bạn lại muốn tôn trọng những quan điểm và những cảm thấy của người khác? Có phải bạn sợ rằng người ta làm tổn thương những cảm thấy riêng của bạn, người ta thay đổi quan điểm của bạn phải không? Nếu người ta có những quan điểm khác biệt bạn, bạn có thể tìm ra liệu chúng có đúng hay sai bằng cách tra vấn tìm hiểu chúng, bằng cách tiếp cận chủ động đến chúng. Và nếu bạn phát giác những cảm thấy và những quan điểm kia không đúng sự thật, phát giác của bạn có lẽ gây bực bội cho những người ấp ủ chúng. Rồi thì bạn nên làm gì đây? Bạn nên tuân theo chúng hay, nhân nhượng chúng với mục đích không làm tổn thương bạn bè của bạn hay sao?

Ngày 16 tháng bảy.

Hình ảnh tự tạo dẫn đến đau khổ.

Tại sao lại phân chia những vấn đề như quan trọng và không quan trọng? Mọi thứ không là một vấn đề à? Tại sao lại biến chúng thành những vấn đề lớn hay nhỏ, những vấn đề thiết yếu hay không thiết yếu? Nếu chúng ta có thể hiểu rõ một vấn đề, tìm hiểu cặn kẽ nó mà không cần quan tâm vấn đề đó quan trọng hay không, vậy thì chúng ta sẽ khai thông tất cả những vấn đề. Đây không là một câu trả lời khoa trương. Hãy chọn lựa bất kỳ vấn đề nào: tức giận, ghen tuông, đố kỵ, hận thù – chúng ta biết chúng rất rõ rồi. Nếu bạn thâm nhập tức giận rất sâu xa, không chỉ xua đuổi nó đi, vậy thì điều gì có liên quan đến nó? Tại sao người ta lại tức giận? Bởi vì người ta bị tổn thương, ai đó đã nói một điều không tốt; và nếu ai đó nói một điều nịnh nọt bạn cảm thấy hài lòng. Tại sao bạn lại bị tổn thương? Quan trọng tự tạo đúng chứ? Và tại sao lại có sự quan trọng tự tạo?

Bởi vì người ta có một ý tưởng, một biểu tượng của chính mình, một hình ảnh của chính mình, người ta nên là gì, người ta là gì và người ta không nên là gì? Tại sao người ta lại tạo ra một hình ảnh của chính mình? Bởi vì người ta chưa bao giờ tìm hiểu người ta là gì, thực sự như thế. Chúng ta nghĩ rằng chúng ta nên là điều này hay điều kia, lý tưởng, người anh hùng, gương sáng. Điều gì đánh thức sự tức giận rằng là lý tưởng của chúng ta, ý tưởng chúng ta có về chính mình, bị tấn công. Và ý tưởng về chính mình của chúng ta là sự tẩu thoát của chúng ta khỏi sự kiện chúng ta là gì. Nhưng khi bạn đang quan sát sự kiện thực sự của chúng ta là gì, không ai có thể gây tổn thương cho bạn. Do đó, nếu người ta là người nói dối và được bảo rằng người ta là người nói dối thì điều đó không có nghĩa rằng người ta bị tổn thương; nó là một sự kiện. Nhưng khi bạn đang giả vờ rằng bạn không là người nói dối và lại được bảo rằng bạn như thế, lúc đó bạn trở nên tức giận, nổi hung tợn. Vì vậy chúng ta luôn luôn đang sống trong một thế giới được hình thành bởi ý tưởng, một thế giới của hư cấu và không bao giờ ở trong thế giới của thực tế. Muốn quan sát cái gì là, hiểu rõ nó, thực sự thân thuộc với nó, phải không còn nhận xét, không còn đánh giá, không còn quan điểm, không còn sợ hãi.





Ngày 17 tháng bảy.

Vui thú lầm lạc.

Có một sự việc được gọi là thói quen ưa thích hành hạ. Một tác giả tên là Marquis de Sade lúc trước đã viết một quyển sách về một người đàn ông thích gây đau đớn người khác và xem người khác bị đau khổ. Từ đó sinh ra cái từ ngữ “sadism,” ưa thích hành hạ, mà có nghĩa rằng hưởng được vui thú từ sự đau khổ của những người khác. Với một số người nào đó có một thỏa mãn đặc biệt khi quan sát những người khác bị đau khổ. Hãy quan sát chính mình và xem thử bạn có cảm giác này hay không. Nó có lẽ không rõ ràng lắm, nhưng nếu nó có mặt ở đó bạn sẽ phát giác rằng nó tự biểu lộ trong sự thôi thúc cười chế nhạo khi một ai đó bị ngã. Bạn muốn người ở trên cao bị kéo xuống; bạn bình phẩm, đồn đại thiếu suy xét về những người khác, tất cả việc đó là sự diễn tả của tánh không nhạy cảm, một hình thức của thèm muốn gây đau đớn cho người khác. Người ta có lẽ xúc phạm một người khác một cách cố ý, bằng sự báo thù, hay là người ta có lẽ làm nó không dụng ý, bằng một từ ngữ, bằng một cử chỉ, bằng một cái nhìn; nhưng ở cả hai trường hợp sự thôi thúc đều là gây tổn hại người nào đó, và chẳng có bao nhiêu người gạt bỏ được hoàn toàn cái hình thức vui thú lầm lạc này.

Ngày 18 tháng bảy.

Giáo dục thực sự.

Cái trí tạo tác qua trải nghiệm, truyền thống, ký ức. Liệu cái trí có thể được tự do khỏi sự lưu trữ, mặc dầu nó đang trải nghiệm? Bạn hiểu rõ sự khác biệt không? Điều gì được yêu cầu là đừng vun quén ký ức nhưng hãy tự do khỏi qui trình tích lũy của cái trí.

Bạn gây tổn thương tôi, mà là một trải nghiệm; và tôi lưu trữ sự tổn thương đó; và điều đó trở thành truyền thống của tôi; và từ truyền thống đó, tôi nhìn bạn, tôi phản ứng từ truyền thống đó. Đó là qui trình hàng ngày của cái trí của tôi và cái trí của bạn. Bây giờ, liệu có thể rằng, mặc dù bạn gây tổn thương tôi, qui trình tích lũy không xảy ra. Hai qui trình này hoàn toàn khác hẳn.
Nếu bạn nói với tôi những điều thô lỗ, nó gây tổn thương tôi; nhưng nếu tổn thương đó không được trao cho sự quan trọng, nó không trở thành nền tảng mà tôi dựa vào để hành động; do đó có thể rằng tôi gặp lại bạn hoàn toàn mới mẻ. Đó là sự giáo dục thực sự, trong ý nghĩa sâu sắc của từ ngữ đó. Bởi vì, lúc đó, mặc dù tôi hiểu rõ những ảnh hưởng gây điều kiện của trải nghiệm, cái trí lại không bị điều kiện.

Ngày 19 tháng bảy.

Chấm dứt sự tức giận.

Tôi chắc rằng, tất cả chúng ta đều đã cố gắng trấn áp sự tức giận nhưng trong chừng mực nào đó có vẻ không chấm dứt được nó. Liệu có một tiếp cận khác hẳn để làm tan biến sự tức giận? .... Tức giận có lẽ bắt nguồn từ những nguyên nhân vật chất hay tâm lý. Có lẽ, người ta tức giận bởi vì người ta bị phản đối, những phản ứng phòng vệ của người ta đang bị phá hủy, hay sự an toàn được thiết lập cẩn thận của người ta đang bị đe dọa, và vân vân. Tất cả chúng ta đều quá quen thuộc sự tức giận. Làm thế nào người ta có thể hiểu rõ và làm tan biến được sự tức giận? Nếu bạn công nhận rằng những niềm tin, những khái niệm, những ý kiến của bạn lại có tầm quan trọng nhất, vậy thì bạn chắc chắn phản ứng hung bạo khi bị vặn hỏi. Thay vì bám vào những niềm tin, những ý kiến, nếu bạn bắt đầu đặt câu hỏi liệu rằng chúng có cần thiết lắm đối với sự hiểu biết về cuộc sống của một người hay không, rồi thì nhờ vào hiểu rõ những nguyên nhân của nó có sự chấm dứt của tức giận. Và thế là người ta bắt đầu xóa tan những kháng cự riêng của người ta mà gây ra xung đột và đau khổ. Lại nữa điều này đòi hỏi sự nghiêm túc đúng đắn. Chúng ta quen thuộc với việc kiểm soát chế ngự chính chúng ta vì những lý do tôn giáo, xã hội hay vì sự thích ứng, nhưng muốn nhổ bật gốc rễ sự tức giận cần có tỉnh thức cao độ ....

Bạn nói rằng bạn tức giận khi nghe được sự bất công. Đó có phải vì bạn yêu quý nhân đạo, bởi vì bạn đầy từ bi hay không? Từ bi và tức giận ở cùng nhau à? Có thể có được sự công bằng khi có tức giận, hận thù hay sao? Có lẽ bạn tức giận cái tư tưởng hung dữ, bất công thông thường, nhưng tức giận của bạn không thay đổi được bất công hay là hung dữ; nó chỉ có thể gây tai hại mà thôi. Muốn tạo ra trật tự, chính bạn phải ưu ái ân cần, đầy thương yêu. Hành động được sinh ra từ hận thù chỉ có thể tạo ra hận thù thêm nữa. Không thể có được công bằng nơi nào có tức giận. Công bằng và tức giận không ở cùng nhau.

Ngày 20 tháng bảy.

Tha thứ không là từ bi thực sự.

Từ bi là gì vậy? Làm ơn hãy tìm ra cho chính bạn, cảm thấy nó đi, rằng là liệu một cái trí mà bị tổn thương, mà có thể bị tổn thương, có lần nào đã từng tha thứ. Liệu một cái trí có khả năng bị tổn thương, có lần nào đã từng tha thứ hay chưa? Và liệu một cái trí có khả năng bị tổn thương như thế, mà đang tu dưỡng đạo đức, mà ý thức về sự quảng đại, liệu cái trí như thế có thể từ bi được không? Từ bi, giống như tình yêu, là một điều gì đó không thuộc cái trí. Cái trí không ý thức được chính nó như là từ bi, như là thương yêu. Nhưng khoảnh khắc bạn tha thứ có ý thức, cái trí đang củng cố trung tâm riêng của nó trong tổn thương riêng của nó. Vì vậy cái trí mà tha thứ có ý thức không bao giờ có thể tha thứ được; nó không biết sự tha thứ, nó tha thứ với mục đích để không bị tổn thương thêm nữa.
Do đó điều rất quan trọng là phải tìm ra tại sao cái trí lại luôn ghi nhớ, luôn tích lũy. Bởi vì cái trí mãi mãi đang tìm kiếm để củng cố uy quyền cho chính nó, để trở nên vĩ đại, để là một điều gì đó. Khi cái trí đầy tự nguyện để không là bất kỳ điều gì, để là trống không, trống không tuyệt đối; vậy là trong đó có từ bi. Trong đó không có cả tha thứ lẫn tổn thương; nhưng muốn hiểu rõ việc đó, người ta phải thấu triệt sự tăng trưởng có ý thức của “cái tôi lệ thuộc” ....

Vì vậy, chừng nào còn có sự vun quén có ý thức của bất kỳ ảnh hưởng đặc biệt nào, bất kỳ đạo đức đặc biệt nào, không thể có tình yêu, không thể có từ bi, bởi vì tình yêu và từ bi không là kết quả của nỗ lực có ý thức.

Ngày 21 tháng bảy.

Nơi nào có khả năng xảy ra đau khổ
nơi đó không có tình yêu.

Người đưa câu hỏi muốn biết làm thế nào anh ấy có thể hành động tự do và không tự đè nén khi anh ấy biết hành động của anh ấy phải làm tổn thương những người mà anh ấy thương yêu. Bạn biết rồi chứ, thương yêu là được tự do – cả hai người đều tự do. Nơi nào có khả năng xảy ra đau khổ, nơi nào có khả năng chịu đựng đau khổ trong tình yêu, đó không là tình yêu, đó chỉ là hình thức tinh tế của chiếm hữu, của ham muốn giành được. Nếu bạn thương yêu, thực sự thương yêu một ai đó, bạn không thể gây đau khổ cho anh ấy khi bạn làm một điều gì đó mà bạn nghĩ rằng nó đúng đắn. Chỉ khi nào bạn muốn cái người đó làm điều gì mà bạn khao khát hay anh ấy muốn bạn làm điều gì mà anh ấy khao khát, lúc đó mới có đau khổ. Đó có nghĩa là, bạn thích được chiếm hữu; bạn cảm thấy an toàn, vững chắc, dễ chịu; mặc dù bạn biết rằng dễ chịu đó chỉ ngắn ngủi, bạn tìm chỗ ẩn náu trong dễ chịu đó, trong ngắn ngủi đó. Vì vậy mỗi tranh đấu tìm kiếm dễ chịu, tìm kiếm khuyến khích, thật ra chỉ phơi bày sự thiếu thốn nguồn phong phú phía bên trong; và do đó một hành động tách lìa, xa rời cá thể khác tự nhiên chỉ mang lại sự lo âu xáo trộn, đau thương và sầu muộn; và một cá thể phải đè nén điều gì anh ấy thực sự cảm thấy với mục đích điều chỉnh anh ấy cho thích hợp với người khác. Nói cách khác, sự đè nén liên tục này, được tạo ra bởi điều tạm gọi là tình yêu, hủy hoại hai cá thể đó. Trong tình yêu đó không có tự do; nó chỉ thuần túy là một ngục tù tinh tế.

Ngày 22 tháng bảy.

Bản chất của cái bẫy.

Đau khổ là hậu quả của một cú choáng váng, nó là trạng thái lay động nhất thời của một cái trí mà đã ổn định, mà đã chấp nhận thói quen của cuộc sống. Một điều gì đó xảy ra – một cái chết, một mất mát công việc, nghi vấn về một niềm tin đã ấp ủ – và cái trí bị quấy rầy. Nhưng một cái trí bị quấy rầy làm gì? Nó tìm ra một phương cách để không bị quấy rầy lại; nó tìm chỗ ẩn náu trong một niềm tin khác, trong một công việc chắc chắn hơn, trong một liên hệ mới. Lại nữa, cơn sóng của cuộc sống đến và làm tan nát những biện pháp phòng vệ của nó, nhưng trong chốc lát cái trí vẫn tìm ra những phòng vệ thêm nữa; và thế là nó tiếp tục. Đây không là phương cách của thông minh, phải không? Không hình thức nào của sự cưỡng bách bên trong hay bên ngoài sẽ giúp đỡ được, phải không? Tất cả cưỡng bách, dù nhỏ nhoi đến chừng nào, chỉ là kết quả của sự ngu dốt; nó được sinh ra từ ham muốn có phần thưởng hay sợ hãi bị trừng phạt. Hiểu rõ toàn bộ bản chất của cái bẫy là được tự do khỏi nó; không người nào, không hệ thống nào, không niềm tin nào, có thể trao tặng tự do cho bạn. Bạn phải thực hiện chuyến hành trình đó trên một đại dương chưa được vẽ bản đồ và chưa được thám hiểm.

Ngày 23 tháng bảy.
Kết thúc đau khổ.

Nếu bạn dạo bộ trên một con đường, bạn sẽ trông thấy sự hoành tráng của thiên nhiên, vẻ đẹp lạ thường của những cánh đồng xanh và những bầu trời thoáng đãng; và bạn sẽ nghe được tiếng cười đùa của trẻ em. Nhưng bất kể tất cả việc đó, có một cảm thấy của đau khổ. Có đau khổ của một phụ nữ đang mang thai; có đau khổ trong cái chết; có đau khổ khi bạn đang mong ngóng một điều gì, và nó không xảy ra; có đau khổ khi một quốc gia bị suy sụp, bị thoái hóa, và có đau khổ của sự đồi bại, không chỉ trong tập thể, mà còn trong cá thể. Có đau khổ trong ngôi nhà riêng của bạn, nếu bạn quan sát kỹ càng – đau khổ của không thể thành tựu, đau khổ của tầm thường và không có năng lực riêng của bạn, và vô số những đau khổ thuộc tiềm thức.

Cũng có vui đùa trong cuộc sống. Vui đùa là một việc dễ thương – vui đùa không lý do, có hân hoan trong tâm hồn của người ta không nguyên nhân, thương yêu không tìm kiếm mọi đáp lại. Nhưng vui đùa như thế hiếm khi xảy ra cho chúng ta. Chúng ta gánh nặng đau khổ; cuộc đời của chúng ta là một qui trình của đau khổ và xung đột, một không hòa đồng liên tục, và chúng ta hầu như không bao giờ biết được thương yêu bằng toàn thân tâm của chúng ta là gì.

Chúng ta muốn tìm ra một giải pháp, một phương tiện, một phương pháp nhờ đó giải quyết gánh nặng đau khổ này của cuộc sống, và vì vậy chúng ta không bao giờ quan sát kỹ càng và thực sự đau khổ. Chúng ta cố gắng tẩu thoát nhờ vào những điều hoang đường hư cấu, nhờ vào những hình ảnh, nhờ vào những suy đoán; chúng ta hy vọng tìm ra một phương cách nào đó để lẩn tránh gánh nặng này, dừng lại trước cơn sóng đau khổ này.

Đau khổ có một kết thúc, nhưng nó không xảy ra nhờ vào bất kỳ hệ thống hay phương pháp nào. Không còn đau khổ khi có trực nhận cái gì là.

Ngày 24 tháng bảy.

Gặp gỡ đau khổ.

Bạn gặp gỡ đau khổ như thế nào? Tôi nghĩ rằng hầu hết chúng ta gặp gỡ nó rất hời hợt. Sự giáo dục của chúng ta, sự đào tạo của chúng ta, sự hiểu biết của chúng ta, những ảnh hưởng xã hội của chúng ta mà chúng ta tuân phục, tất cả đều làm cho chúng ta hời hợt. Một cái trí hời hợt là một cái trí mà tẩu thoát đến nhà thờ, đến một kết luận nào đó, đến một khái niệm nào đó, đến một niềm tin hay ý tưởng nào đó. Tất cả việc đó đều là một nơi ẩn náu cho cái trí hời hợt đang đau khổ. Và nếu bạn không thể tìm được một nơi ẩn náu, bạn thiết lập một bức tường quanh bản thân và trở nên ngờ vực, khắc nghiệt, dửng dưng, hay bạn tẩu thoát nhờ vào một phản ứng ám ảnh dễ dãi nào đó. Mọi phòng vệ chống lại đau khổ như thế ngăn cản sự tìm hiểu sâu xa hơn.

... Làm ơn hãy quan sát cái trí riêng của bạn; hãy quan sát cái cách bạn giải thích để làm vơi đi những đau khổ của bạn, tìm quên bản thân trong công việc, trong những ý tưởng, hay bám vào một niềm tin nơi Chúa, hay trong một cuộc sống ở tương lai. Và nếu không có giải thích nào, không có niềm tin nào đã mang lại thỏa mãn, bạn tẩu thoát nhờ vào nhậu nhẹt, ái ân hay bằng cách trở nên ngờ vực, khô khan, cay nghiệt, dễ dãi .... Từ thế hệ này qua thế hệ khác nó đã được cha mẹ chuyển xuống con cái của họ, và cái trí hời hợt không bao giờ chịu tháo bỏ cái miếng băng ra khỏi vết thương đau khổ đó; cái trí thực sự không biết rõ, nó thực sự không thân thuộc đau khổ. Nó chỉ có một ý tưởng về đau khổ. Nó có một bức ảnh, một biểu tượng của đau khổ, nhưng nó không bao giờ gặp gỡ trực tiếp đau khổ – nó chỉ gặp gỡ cái từ ngữ đau khổ.
Ngày 25 tháng bảy.

Lẩn tránh đau khổ.

Hầu hết chúng ta đều trải qua đau khổ trong những hình thức khác nhau – trong liên hệ, trong cái chết của ai đó, trong không thành tựu chính mình và héo hắt tâm hồn đến khi bị trống không, hay trong cố gắng để thành tựu, cố gắng để trở thành một điều gì đó, và gặp phải thất bại hoàn toàn. Và có toàn vấn đề của đau khổ ở phần thân thể – bệnh tật, mù lòa, mất khả năng, tê liệt và vân vân. Mọi nơi đều có cái sự việc kỳ lạ này được gọi là đau khổ – với cái chết chờ đợi ở góc đường. Và chúng ta không biết làm thế nào gặp gỡ đau khổ, vì vậy hoặc chúng ta thờ phụng nó, giải thích nó, hoặc cố gắng chạy trốn nó. Đi đến bất kỳ nhà thờ Thiên chúa giáo nào và bạn sẽ thấy rằng đau khổ được thờ phụng; nó được biến thành một việc gì đó phi thường, thiêng liêng, và nó được nói rằng chỉ qua đau khổ, qua đấng Christ bị đóng đinh, bạn mới có thể tìm được Chúa. Ở phương Đông họ có những hình thức lẩn tránh riêng của họ, những phương cách lẩn tránh đau khổ khác, và dường như đối với tôi rất lạ lùng khi có quá ít người, dù ở phương Đông hay ở phương Tây, thực sự được tự do khỏi đau khổ.

Sẽ là một điều tuyệt vời nếu trong khi bạn đang lắng nghe những điều này – không cảm xúc, không cảm tính – lắng nghe điều gì đang được nói ... bạn có thể hiểu rõ thực sự đau khổ và hoàn toàn được tự do khỏi nó; bởi vì lúc đó sẽ không có dối gạt, không có những ảo tưởng, không có những lo âu, không có sợ hãi, và bộ não có thể vận hành rõ ràng, sắc bén, hợp lý. Và có lẽ tiếp theo đó, người ta sẽ biết được tình yêu là gì.


Ngày 26 tháng bảy.

Theo sát chuyển động của đau khổ.

Đau khổ là gì? .... Nó ngụ ý gì? Đang đau khổ có nghĩa là gì? Không phải tại sao lại có đau khổ, không phải nguyên nhân của đau khổ là gì, nhưng điều gì đang thực sự xảy ra. Tôi không biết bạn có hiểu rõ sự khác biệt này hay không. Lúc đó tôi chỉ tỉnh thức được trạng thái đau khổ, không phải như tách rời khỏi tôi, không phải như một người quan sát đang quan sát đau khổ – nó là bộ phận của tôi, đó là, toàn thân tâm tôi là đau khổ. Vậy thì tôi có thể theo sát chuyển động của nó, quan sát xem nó dẫn dắt về đâu. Chắc chắn rằng nếu tôi làm việc đó, nó mở toang, phải không? Rồi thì tôi thấy rằng tôi đã đặt trọng tâm vào “cái tôi lệ thuộc” – không phải vào cái người mà tôi thương yêu. Anh ấy đã chỉ hành động để thay thế đau khổ của tôi, cô độc của tôi, bất hạnh của tôi. Vì tôi không là một điều gì đó, tôi đã hy vọng anh ấy sẽ là điều đó. Điều đó đã đi rồi; tôi bị bỏ lại, tôi bị lạc lõng, tôi bị cô độc. Nếu không có anh ấy, tôi không là gì cả. Vì thế tôi khóc lóc. Nó không có nghĩa rằng anh ấy đi rồi nhưng có nghĩa rằng tôi bị bỏ lại. Tôi bị cô độc.

... Có quá nhiều người sẽ giúp đỡ tôi tẩu thoát – hàng ngàn người tạm gọi là tôn giáo, kèm theo những niềm tin và những giáo điều, những hy vọng và những mơ tưởng hão huyền của họ – “Đó là nghiệp lực, đó là ý Chúa – bạn biết chứ, tất cả đều cho tôi phương cách lẩn tránh đau khổ. Nhưng nếu tôi ở lại cùng đau khổ và không xua đuổi nó khỏi tôi, không cố gắng thay thế nó hay khước từ nó, vậy thì điều gì xảy ra? Trạng thái của cái trí là gì khi nó chỉ đang theo sát chuyển động của đau khổ?


Ngày 27 tháng bảy.

Hiểu biết tự phát.

Chúng ta không bao giờ nói rằng, “Hãy để tôi xem thử cái việc đó là gì mà đau khổ.” Bạn không thể xem thử bằng ép buộc, bằng kỷ luật. Bạn phải quan sát đầy thích thú, đầy nhận thức tự nhiên không bị tác động ở bên ngoài. Sau đó bạn sẽ thấy rằng cái việc mà chúng ta gọi là đau khổ, sầu muộn, cái việc mà chúng ta lẩn tránh, và kiểm soát, tất cả đều đã không còn. Khi tôi không có liên hệ đến việc đó như là phía bên ngoài tôi, vấn đề không còn; khoảnh khắc tôi thiết lập một sự liên hệ đến việc đó như phía bên ngoài tôi, vấn đề có mặt. Chừng nào tôi còn đối xử với đau khổ như là việc gì đó phía bên ngoài – Tôi bị đau khổ bởi vì tôi mất mát người em của tôi, bởi vì tôi không có tiền, bởi vì điều này hay điều kia – tôi thiết lập một sự liên hệ với nó và liên hệ đó là hư cấu. Nhưng nếu tôi là việc đó, nếu tôi thấy sự kiện, vậy thì toàn sự kiện đó được thay đổi, tất cả điều đó có một ý nghĩa khác hẳn. Rồi thì có chú ý tổng thể, chú ý hòa đồng và sự kiện mà được quan tâm trọn vẹn đó được hiểu rõ và tan biến, và thế là không còn sợ hãi và vì vậy từ ngữ đau khổ không hiện diện.

Ngày 28 tháng bảy.

Trung tâm của đau khổ.

Khi bạn trông thấy một vật rất dễ thương, một hòn núi hùng vĩ, một hoàng hôn kỳ ảo, một nụ cười quyến rũ, một khuôn mặt hấp dẫn, sự kiện đó làm bạn sửng sốt, và bạn lặng tăm; nó chưa lần nào xảy ra cho bạn hay sao? Lúc đó bạn ôm trọn thế giới trong vòng tay của bạn. Nhưng đó là một việc gì đó từ phía bên ngoài tác động vào cái trí của bạn, nhưng tôi đang nói về cái trí mà không bị sửng sốt nhưng muốn nhìn ngắm, quan sát. Bây giờ, liệu rằng bạn có thể quan sát và không còn tất cả sự bộc phát của tình trạng bị điều kiện này? Đối với một người đang bị đau khổ, tôi giải thích nó bằng những từ ngữ; đau khổ là điều không thể tránh khỏi, đau khổ là hệ quả của sự mãn nguyện. Khi tất cả những giải thích chấm dứt hoàn toàn, lúc đó bạn có thể quan sát – mà có nghĩa rằng bạn không đang quan sát từ trung tâm. Khi bạn quan sát từ một trung tâm, những khả năng quan sát của bạn bị giới hạn. Nếu tôi bám vào một cột mốc và muốn ở đó, có một căng thẳng, có đau khổ. Khi từ trung tâm tôi quan sát đau khổ, có sự đau khổ. Chính vì mất khả năng quan sát đã tạo ra đau khổ. Tôi không thể quan sát nếu tôi suy nghĩ, vận hành, nhìn từ một trung tâm – như khi tôi nói rằng, “Tôi phải không có đau khổ, tôi phải tìm ra tại sao tôi đau khổ, tôi phải thoát khỏi.” Khi tôi quan sát từ một trung tâm, dầu rằng trung tâm đó là kết luận, một ý tưởng, hy vọng, thất vọng, hay bất cứ việc gì khác, sự quan sát đó rất giới hạn, rất nông cạn, rất tầm thường, và việc đó sinh ra đau khổ.

Ngày 29 tháng bảy.

Một bao la vượt khỏi mọi đo lường.

Chuyện gì xảy ra khi bạn mất mát một ai đó vì chết chóc? Phản ứng ngay tức khắc là một cảm giác tê liệt, và khi bạn ra khỏi trạng thái choáng váng đó, có cái điều mà chúng ta gọi là đau khổ. Bây giờ từ ngữ đau khổ đó có nghĩa gì vậy? Tình bằng hữu, những từ ngữ hạnh phúc, những chuyến dạo bộ, nhiều thứ dễ chịu các bạn đã làm và đã hy vọng làm cùng nhau – tất cả việc này bị tước đoạt mất trong một giây, và bạn bị bỏ lại trống rỗng, trơ trụi, cô độc. Đó là điều gì bạn đang phản kháng, đó là điều gì cái trí chống đối: bị đột ngột bỏ lại mình nó, hoàn toàn cô độc, trống rỗng, không còn bất kỳ nâng đỡ nào. Lúc này điều gì phải lưu tâm là sống cùng trống không đó, chỉ cần sống cùng nó không còn mọi phản ứng, không còn lý luận về nó, không còn chạy trốn nó đến những ông đồng bà cốt, đến lý thuyết luân hồi và tất cả những trò vô lý ngu xuẩn đó – sống cùng nó bằng toàn thân tâm của bạn. Và nếu bạn đi sâu vào nó từng bước một bạn sẽ phát hiện rằng có một kết thúc của đau khổ – một kết thúc thực sự, không là một kết thúc bằng lời nói, không là một kết thúc hời hợt có được nhờ tẩu thoát, nhờ gắn kết vào một ý niệm, hay cam kết đến một ý tưởng. Sau đó bạn sẽ tìm ra rằng không còn thứ gì để phòng vệ nữa, bởi vì cái trí hoàn toàn trống không và không còn đang phản ứng trong ý nghĩa cố gắng lấp đầy trống không đó; và vì vậy khi tất cả đau khổ đều đã kết thúc, bạn sẽ bắt đầu một chuyến hành trình khác – một chuyến hành trình không kết thúc và không khởi đầu. Có một bao la vượt khỏi mọi đo lường, nhưng bạn không thể thâm nhập thế giới đó nếu bạn không kết thúc hoàn toàn sự đau khổ.

Ngày 30 tháng bảy.

Sống cùng đau khổ.

Tất cả chúng ta đều trải qua đau khổ. Bạn không trải qua đau khổ trong hình thức này hoặc hình thức khác hay sao? Và bạn có muốn biết về nó không? Nếu bạn muốn, bạn có thể phân tích nó và giải thích tại sao bạn đau khổ. Bạn có thể đọc những quyển sách về chủ đề này, hay đi đến nhà thờ, và chẳng mấy chốc bạn sẽ biết một điều gì đó về đau khổ. Nhưng tôi không đang nói về việc đó; tôi đang nói về kết thúc đau khổ. Hiểu biết không kết thúc đau khổ. Kết thúc đau khổ bắt đầu khi giáp mặt những sự kiện tâm lý ở trong chính bản thân mình và hoàn toàn tỉnh thức được tất cả những hàm ý của những sự kiện này từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc. Điều này có nghĩa rằng không bao giờ lẩn tránh sự kiện người ta bị đau khổ, không bao giờ lý luận về nó, không bao giờ đưa ra một quan điểm về nó, nhưng sống cùng sự kiện đó trọn vẹn.

Bạn biết chứ, sống cùng vẻ đẹp của những hòn núi kia và không trở nên quen thuộc với nó khó khăn vô cùng .... Bạn đã nhìn ngắm những hòn núi kia, đã nghe con suối đó, và đã trông thấy những cái bóng lan dần khắp thung lũng, ngày này sang ngày kia; và bộ bạn không nhận ra rằng bạn đã bị quen thuộc với tất cả quang cảnh đó dễ dàng như thế nào à? Bạn nói rằng, “Vâng, nó rất đẹp,” và bạn đi qua. Sống cùng vẻ đẹp, hay sống cùng một vật xấu xí, và không bị quen thuộc với nó đòi hỏi năng lượng khủng khiếp – một trạng thái tỉnh thức không cho phép cái trí của bạn trở nên cùn nhụt. Cùng một cách như vậy, đau khổ làm cùn nhụt cái trí nếu bạn chỉ quen thuộc nó – và hầu hết chúng ta lại quen thuộc nó. Nhưng bạn không cần quen thuộc đau khổ. Bạn có thể sống cùng đau khổ, hiểu rõ nó, thâm nhập vào nó – nhưng không với mục đích biết về nó. Bạn biết rằng đau khổ ở đó; nó là một sự kiện, và không còn gì thêm nữa để biết. Bạn phải sống.

Ngày 31 tháng bảy.

Hiệp thông cùng đau khổ.

Hầu hết chúng ta không hiệp thông cùng bất kỳ điều gì cả. Chúng ta không trực tiếp hiệp thông cùng bạn bè của chúng ta, cùng người vợ của chúng ta, cùng con cái của chúng ta ....

Vì vậy muốn hiểu rõ đau khổ, chắc chắn bạn phải thương yêu nó, phải không? Đó là, bạn phải trực tiếp hiệp thông cùng nó. Nếu bạn muốn hiểu rõ điều gì đó – người hàng xóm của bạn, người vợ của bạn, hay bất kỳ sự liên hệ nào – nếu bạn muốn hiểu rõ điều gì đó hoàn toàn, bạn phải gần gũi nó. Bạn phải tiếp cận nó không có mọi phản kháng, thành kiến, chỉ trích hay ghê tởm; bạn phải thấy nó, phải không? Nếu tôi muốn hiểu rõ bạn, tôi phải không có những thành kiến về bạn. Tôi phải có khả năng thấy bạn, không qua những rào chắn, những bức màn của những điều kiện và những thành kiến của tôi. Tôi phải hiệp thông cùng bạn, mà có nghĩa là tôi phải thương yêu bạn. Tương tự như thế, nếu tôi muốn hiểu rõ đau khổ, tôi phải thương yêu nó, tôi phải hiệp thông cùng nó. Tôi không thể làm như thế bởi vì tôi đang chạy trốn nó qua những giải thích, qua những lý thuyết, qua những hy vọng, qua những trì hoãn, mà tất cả đều là qui trình của từ ngữ. Vì vậy những từ ngữ ngăn cản tôi hiệp thông cùng đau khổ. Những từ ngữ ngăn cản tôi – những từ ngữ của giải thích, biện minh, mà vẫn còn là từ ngữ, mà là qui trình thuộc tinh thần – ngăn cản tôi không trực tiếp hiệp thông cùng đau khổ. Chỉ khi nào tôi hiệp thông cùng đau khổ tôi mới hiểu rõ nó.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/10/201520:51(Xem: 7482)
rang mạng Buddhaline.net, một trang mạng Phật giáo rất uy tín vừa phổ biến lá thư số 139 (tháng 10/2015) với chủ đề "Thiền Định", nhằm đánh dấu 15 năm thành lập trang mạng này, và đồng thời kêu gọi những người Phật tử khắp nơi hãy hưởng ứng chương trình "24 giờ thiền định cho Địa cầu" ("24 heures de méditation pour la Terre") sắp được tổ chức trên toàn thế giới.
28/12/201209:52(Xem: 8850)
Nguyên tác Hoa ngữ của “66 cầuthiền ngữ” này là “Lục thập lục điều kinhđiển thiền ngữ” (六十六條經典禪語),có nghĩa là “66 câu thiền ngữ trong Kinhđiển [Phật giáo]”, được phổ biếntrên internet vào khoảng năm 2004. Bản dịch tiếng Việt được phổ biến năm 2010,có tựa đề là “66 cầu làm chấn động thiền ngữ thế giới” hoặc “66 câu Phật họclàm chấn động thiền ngữ” đều không chuẩn với nguyên tác Hoa ngữ, đồng thời, đãthêm cụm từ “chấn động thế giới” và tỉnh lược từ “kinh điển”.
30/01/201103:37(Xem: 9031)
Rõ ràng hơi thở là một sợi dây nhạy cảm buộc vào thân vào tâm, là cái cầu nối giữa thân và tâm. Nói khác đi, ta có thể dùng quán sát hơi thở để kiểm soát cảm xúc và hành vi của ta.
15/01/201109:42(Xem: 10327)
Điều làm cho một người trở thành một Phật tử chân chính là người ấy tìm nơi nương tựa ở Đức Phật, Giáo pháp, và chư Thánh Tăng - gọi là Quy Y Tam Bảo.
22/07/201119:28(Xem: 1737)
Ngày nay, Thiền tông đang phát triển nhanh ở nước Mỹ; ở những quốc gia phương Tây khác, thiền cũng được nhiều người quan tâm hơn, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, dù có nhiều người cảm thấy thích thú đối với thiền ngay từ lúc đầu, nhưng chỉ có một số ít người theo đuổi cho đến mục đích cuối cùng. Tại sao như vậy? Tại vì sự quan tâm của họ không được xây dựng trên nền tảng vững chắc, nhiều người đã từ bỏ sự theo đuổi đối với thiền giữa chừng. Sự quan tâm của họ chỉ đơn thuần là sự tò mò, đến rồi đi, vào rồi lại ra một cách dễ dàng như là sự thay đổi áo quần vậy. Để kiên trì theo con đường của thiền, thì ngay từ đầu cần phải biết và rèn luyện ba nhân tố cốt lõi của thiền tập.
23/07/201116:30(Xem: 2643)
Khi chấp nhận thực hành thiền, chúng ta phải có niềm tin sâu sắc vào khả năng của tâm chúng ta ngay từ lúc khởi đầu, và phải duy trì niềm tin ấy...
02/12/201409:08(Xem: 15686)
Bản dịch tiếng Việt Ba Trụ Thiền do chúng tôi thực hiện lần đầu tiên vào năm 1985 tại Sài gòn, Việt nam, và được nhà xuất bản Thanh Văn ấn hành lần đầu tiên vào năm 1991 tại California, Hoa kỳ đã được nhiều độc giả tiếng Việt hâm mộ. Chúng tôi chân thành cảm ơn tất cả quí độc giả và hành giả tu tập thiền nhiệt tình, và nhà xuất bản Thanh Văn.
12/01/201120:16(Xem: 4316)
Pháp Sư Thái Hư cũng như Hòa Thượng Thích Minh Châu đều dùng các từ Như Lai Thiền để chỉ Thiền Nguyên Thủy và Tổ Sư Thiền để chỉ các hình thức Thiền Phát Triển sau này do các Tổ Sư các Thiền phái nổi danh đề xướng và truyền lại cho các đệ tử của mình. Cũng có người dùng các từ Thiền Tiểu Giáo (tức Thiền Tiểu Thừa) và Thiền Đại Giáo (tức Thiền Đại Thừa) như Trần Thái Tôn trong bài "Tọa Thiền Luận " của Khóa Hư Lục.
30/04/201103:17(Xem: 4881)
Vào năm 1986-1987 Hòa Thượng giảng Kinh Nguyên Thủy; đối chiếu Kinh Pali (dịch ra Việt Ngữ) và A Hàm tại Thường Chiếu giúp cho Thiền sinh thấy rõ nguồn mạch Phật Pháp từ Nguyên Thủy đến Đại Thừa và Thiền Tông.
20/01/201102:20(Xem: 3060)
Làm sao tôi có thể hành thiền khi quá bận rộn với công việc và gia đình? Làm sao tôi có thể phối hợp hoạt động với ngồi yên một chỗ? Có các nữ tu sĩ không?