Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Về Một Bức Tranh Của Phật Thích Ca (PDF)

07/01/201503:35(Xem: 8645)
Về Một Bức Tranh Của Phật Thích Ca (PDF)
buctranhphatthichca3
Lời Ban Biên Tập:
Để trả lời nghi vấn của một số độc gỉa TVHS về một bức tranh đen trắng vẽ Đức Phật Thích Ca khi Ngài còn tại thế (khoảng năm 41 tuổi) do một đệ tử của Ngài là Phú Lâu Na (Purna) vẽ, chúng tôi đã liên lạc với tác giả quyển sách Mùi Hương Trầm , GSTS. Nguyễn Tường Bách, người đã đề cập đến bức tranh vẽ này trong quyển sách của ông. Tác gỉa đã gửi cho chúng tôi bài đề ngày 16-1-2003 trả lời ông Vương Như Dương Chuyết Lão, người cũng có thắc mắc tương tự. BBT/TVHS xin cảm ơn tác gỉa quyển sách Mùi Hương Trầm và bài viết này. Riêng về bức tranh vẽ mầu được một Phật tử Trung Hoa làm lại, đưa mầu vào và ghi thêm chữ Hán (dòng chữ Hán bên trên là Thích Ca Mâu Ni Phật và hai hàng chữ Hán hai bên là bài kệ lấy từ kinh Kim Cang: "Nhất thiết hữu vi pháp / Như mộng, huyễn, bào, ảnh / Như lộ diệc như điện / Ưng tác như thị quán." Mời quý độc giả xem tiếp bài viết của GSTS. Nguyễn Tường Bách: Về Một Bức Tranh Của Phật Thích Ca



VỀ MỘT BỨC TRANH CỦA PHẬT THÍCH CA
Nguyễn Tường Bách

Trước hết, người viết bài này xin trân trọng cám ơn những nhận xét đầy khích lệ của tác giả Vương Như Dương Chuyết Lão về “Mùi Hương Trầm“. Những phê bình tốt đẹp đó đem lại thêm cho người viết lòng tri ân về những nhân duyên sâu kín đã tạo tác nên tác phẩm này, trong đó người viết chỉ làm một nhiệm vụ duy nhất là viết lại những gì mình từng thấy, từng nghe, từng đọc.

Trong bài viết, tác giả Vương Như Dương Chuyết Lão nêu nghi vấn về một tấm hình của đức Thích-ca trích đăng trong “Mùi Hương Trầm“. Tác giả nêu câu hỏi, phải chăng bức hình này đích thực là từ thời lúc Phật còn tại thế truyền lại, do đệ tử của Ngài là Phú-lâu-na (Purna) vẽ lúc Ngài khoảng 41 tuổi. Nghi vấn này cho ta thấy cặp mắt sắc bén của tác giả Vương Như Dương Chuyết Lão, nó đòi hỏi một câu trả lời thành tâm và nghiêm túc.


buctranhphatthichca3

Phật Thích-ca lúc 41 tuổi


Trước hết, bức hình này gây nhiều sự kinh ngạc và thú vị cho người xem, trong đó có tác giả của “Mùi Hương Trầm”. Tất cả những hình tượng khác của Phật Thích-ca đều có tính chất tượng trưng. Chỉ duy nhất bức hình trên đây trình bày Ngài như một con người bằng xương bằng thịt. Bức hình này có thật không ?

Về bức hình này cũng như về nhiều chi tiết khác trong “Mùi Hương Trầm“, tác giả phải dựa vào các nguồn thông tin khác, nhất là kinh sách, tư liệu của các tác giả khác, chứ không được thấy tận mắt. Ta có thể tìm thấy thông tin về bức hình trên của Phật Thích-ca trong hai tài liệu sau đây. Một là, trong tác phẩm Vrai Zen của thiền sư Taisen Deshimaru (1914-1982). Thiền sư Deshimaru đến Pháp năm 1967 và xuất bản tác phẩm đầu tay nói trên vào năm 1969. Tác phẩm này cũng đã được Ngô Thành Nhân/Trần Đình Cáo dịch ra Việt ngữ dưới tên “Chân Thiền“ và xuất bản năm 1992. Tài liệu thứ hai là của thiền sư Tinh Vân (Hsing Yun). Thiền sư Tinh Vân, sinh năm 1927 tại Trung Quốc, là tổ thứ 48 của dòng Lâm Tế. Thiền sư Tinh Vân là tác giả của gần 30 tác phẩm, sáng lập hội Buddha's Light International Association (BLIA) và hiện nay đi du hóa trên toàn thế giới.

Trong các tác phẩm của Tinh Vân ta tìm thấy một tài liệu mang tên Seeing the Buddha[1][1]. Trong tác phẩm này Tinh Vân luận giải rất hay về các loại “thân“ của Phật, từ tranh tượng thông thường đến các dạng “hiện tướng“ khác nhau của Pháp thân Phật. Đặc biệt, dựa trên kinh A-hàm, Tinh Vân cho hay, bức tượng đầu tiên của Phật là do nhà vua Udayana của nước Kausambi cho tôn tạo lúc Ngài còn tại thế. Truyền thuyết kể lại, lúc Phật đến cung trời Tam thập tam để giảng pháp cho mẹ, nhà vua cho đẽo bức tượng bằng gỗ chiên đàn để tưởng nhớ đến Phật. Sau ba tháng, lúc Phật trở lại thế gian, bức tượng trở nên sống động và đến “chào“ Ngài. Phật mỉm cười nhìn tượng và nói: “Ba tháng qua chắc ngươi mệt lắm nhỉ!“. Sau nhà vua Udayana, vẫn theo Tinh Vân trích kinh A-hàm, nhà vua Ba-tư-nặc của nước Kiều-tát-la và trưởng giả Cấp Cô Độc cũng cho đúc tượng của Phật.

Cũng trong tác phẩm này, Tinh Vân viết thêm: “Trong những năm qua, chúng ta được nghe có một bức tranh của Phật còn xưa hơn cả bức tượng đầu tiên. Viện Bảo tàng Anh quốc tại Luân Đôn có một sưu tập gồm nhiều bức tranh của Phật. Trong những bức tranh đó có một bức mà viện bảo tàng tôn quí nhất. Đó là một bức tranh vẽ Phật lúc Ngài 41 tuổi. Bức tranh do Phú-lâu-na vẽ, một vị đệ tử của Phật và màu sắc (của bức tranh) ngày nay vẫn còn sinh động. Hình chụp của bức tranh này hiện nay được lưu hành tại Nhật và Đài Loan“.

Như thế, thiền sư Tinh Vân cũng chỉ nghe nói đến bức tranh này chứ chưa được thấy tận mắt. Người viết bài này cũng chưa có dịp đến viện bảo tàng British Museum để tìm kiếm bức tranh nọ, nhưng đã lục lọi trên Internet, vào trong các bộ sưu tập tranh của viện bảo tàng nhưng cũng không thấy bức tranh nọ được trưng bày trong mạng. Vì thế lai lịch bức tranh, liệu nó có thật hay không, vẫn còn là một nghi vấn. Người ta chỉ biết chính xác là rất nhiều cổ vật của Ấn Độ được mang về Anh vì Ấn Độ một thời là thuộc địa của Anh, và không phải cổ vật nào cũng được trình bày cho công chúng xem. Do đó, nghi vấn này không biết bao giờ mới giải đáp chính xác được. Độc giả nếu có ai đã từng xem được bức tranh hay có thông tin gì về nó, xin thông báo cho chúng ta được biết chung.

Trong bài này, ta hãy thử tìm hiểu thêm các nguồn tài liệu khác để có một cái nhìn khách quan về niên đại của tranh tượng về Đức Phật. Một nguồn thông tin cho hay, tượng Phật cổ nhất được tìm thấy là tại Tích Lan, với niên đại của thế kỷ thứ ba trước công nguyên. Theo những tài liệu khác, tại Gandhara (Tây bắc Ấn Độ, ngày nay thuộc về Afghanistan), lúc vùng này bị Hy Lạp chiếm đóng trong khoảng thế kỷ thứ nhất trước công nguyên đến thế kỷ thứ sáu sau công nguyên, con người bắt đầu trình bày Đức Phật với nhân trạng, theo truyền thống Hy Lạp. Theo nhà Phật học W.Schumann[2][2], hình ảnh đức Phật bắt đầu được tôn tạo khoảng 450 năm sau ngày Ngài diệt độ. Theo L.M.Joshi thì bức tượng Phật cổ nhất được tìm thấy tại Mathura (Bắc Aán) với niên đại của thế kỷ thứ nhất sau công nguyên. Nói chung các nhà nghiên cứu khoa học đều thừa nhận là không thể biết đích xác và cũng không hoàn toàn thống nhất về niên đại của tranh tượng đầu tiên của Đức Phật.

Ngoài vấn đề niên đại, các nhà nghiên cứu phương Tây có những lời giải thích hữu lý về vai trò của tranh tượng. Theo họ, ngày xưa đối tượng để thờ cúng không phải là tranh tượng mà là xá lợi và các tháp chứa đựng xá lợi. Theo thời gian, quan niệm thờ cúng xá lợi và bảo tháp hẳn không thể tồn tại được lâu, nhất là với sự phát triển rộng khắp của đạo Phật. Ngày nay người ta phát hiện một văn bản du nhập vào Trung quốc năm 148 sau công nguyên, trên đó có ghi: “...đệ tử đích thực của Phật cần đảnh lễ tranh tượng của Ngài mỗi sáng mỗi tối và thường xuyên đốt đèn để tỏ lòng tôn kính Ngài...“[3][3].

Với những lẽ trên, ta có thể chắc chắn tranh tượng đức Phật đã hình thành chậm nhất từ đầu công nguyên. Đó là điều khoa học có thể chứng minh. Còn các bức tượng bằng gỗ và bằng vàng mà Tinh Vân nói đến, bức tranh vẽ đức Phật của Phú-lâu-na mà cả hai thiền sư khả kính Taisen Deshimaru lẫn Tinh Vân nhắc nhở thì sao? Nói một cách nghiêm túc, các tác phẩm nghệ thuật đó chưa được chính thức khẳng định và thừa nhận. Liệu một ngày nào đó, bảo tàng viện của Luân-đôn sẽ trình bày bức tranh và Phật tử có thể chiêm bái bảo vật vô giá nói trên, điều đó cần một nhân duyên lớn.

Thế nhưng, trong lúc chờ đợi, có lẽ ta nên nghĩ như Tinh Vân trong tác phẩm Seeing the Buddha. Theo đó, Thân Phật chỉ là Ứng thân của Ngài, bức tranh (nếu có) lại càng là một phần của Ứng thân. Còn Pháp thân của Ngài là đang ở khắp nơi và hiện hữu trong từng khoảnh khắc.

NTB (16.1.03)



pdf
Về Một Bức Tranh Của Phật Thích Ca (PDF)



[1]
[1] http://www.blia.org/english/publications/booklet/pages/21.htm

[2][2] W.Schumann, Buddhistische Bilderwelt, Diederichs Verlag 1986

[3][3] Theo L.M.Joshi, Buddhistische Kunst und Architektur, trích trong Die Welt des Buddhismus, Orbis Verlag 2002

Bài / Sách liên quan đến chủ đề:
MÙI HƯƠNG TRẦM- Nguyễn Tường Bách
Ý kiến bạn đọc
31/03/201906:58
Khách
Hình Phật Thích Ca gì ma trông giống như hippy, tỉa râu mép, để tóc dài !!
Ông Nguyễn Tuờng Bách là người có ăn học hiểu biết, nhưng ăn không ngồi rồi, không biết cách và không lo chuyện tu tập, chỉ thích viết lách nói chuyện bá xàm, chỉ thích đề cập những chuyện nhảm nhí như vậy, vừa làm mất thì giờ của mình, vừa làm phiền bao nhiêu người khác mất công đọc ông ta.
Trong một kinh Pali, Phú Lâu Na (Punna) được Đức Phật giảng cho một pháp ngắn gọn rồi đi đến một vùng xa xôi, dân tình hung bạo để tu tập. Sau đó Punna đã chứng tam minh và thành lập/ giáo hóa một tăng đoàn và một ni đoàn, mỗi giáo đoàn 500 người, truớc khi Ngài nhập niết bàn.
05/07/201602:26
Khách
BU'́C TRANH NÀY LÀ BU'́C TRANH NGỤY TẠO , KHÔNG PHẢI LÀ TRANH CỦA PHẬT . VÌ LÝ DO : KHI PHẬT ĐÃ THÀNH LẬP TĂNG ĐOÀN THÌ PHẬT ĐÃ RA LUẤT ĐẦU TÓC CẠO SẠCH, BA Y, MỘT BÁT ; KHI PURNA PHÚ LÂU NA GIA NHẬP TĂNG ĐOÀN VÀ NẾU VẼ HÌNH PHẬT NĂM NGÀI 41 TUỔI THÌ NHẤT ĐỊNH NGÀI KHÔNG ĐỂ TÓC VÀ ĐỂ RÂU , LÝ DO THẦY PHẢI LÀ GU'O'NG GI'U'̃ LUẬT VÀ GIO'́I HO'N TRÒ THÌ MO'́I LÀ THẦY . HAI NU'̃A TAI CỦA PHẬT LO'́N VÀ DÀI , TRONG HÌNH TAI RẤT NHỎ BẺ ; THU'́ BA PHẬT LÀ DÒNG GIỐNG MẮT HAI MÍ, TRONG HÌNH LÀ DÒNG GIỐNG MẮT MỘT MÍ TRÔNG GIỐNG NHU' DÂN CHINA CHU'́ KHÔNG GIỐNG ẤN ĐỘ .
THU'́ HAI NẾU NGÀI PURNA VẼ HÌNH PHẬT THÌ NHẤT ĐỊNH CŨNG CÓ VẼ VÀI HÌNH CÁC VỊ THÁNH CHÚNG KHÁC , CHU'́ KHÔNG CÓ LÝ CHỈ VẼ ĐỘC NHẤT CHỈ MÔT HÌNH PHẬT LÚC 41 TUỔI RỒI NGU'NG .
THU'́ BA TRONG TẤT CẢ PHÂT KINH CŨNG KHÔNG THẤY MỘT KINH NÀO NÓI NGÀI PURNA VẼ HÌNH PHẬT.
THU'́ BỐN , HÌNH VẼ NÀ KHÔNG CÓ AI LÀM CHU'́NG ĐÂY LÀ HÌNH PHẬT KHI NGÀI BỐN MU'O'I MỐT TUỔI. NGAY ĐẾ ĐẠO CÔNG GIÁO CŨNG KHÔNG CÓ AI NÓI ĐÂY LÀ HÌNH PHẬT .
THU'́ NĂM , NGAY ĐẾN JESUS SINH SAU PHẬT 500 NĂM , NGHĨ LÀ THO'̀I ĐÓ NGÀNH VẼ ĐÃ TIẾN BỘ CAO MÀ CHÍNH JESUS CŨNG KHÔNG CÓ ĐẾN MỘT TẤM HÌNH VẼ LU'U LẠI ; ĐỂ ĐẾN NAY HÌNH JESUS ĐỀU LÀ HÌNH DO CON NGU'O'̀I TU'O'̉NG TU'O'̣NG VẼ RA.
THU'́ SÁU NẾU CÓ HÌNH CHÍNH THU'́C DO PURNA VẼ CÒN LU'U TRYỀN THÌ TÂY PHU'O'NG ĐÃ XÚM LẠI PHÂN CHẤT CARBON ĐỂ TÌM CHÂN GIẢ , KHOA HOC TÂY PHU'O'NG KHÔNG BAO GIO'̀ KHÔNG CHEN VÀO ĐỂ TÌM HIỂU , VÌ KHOA HỌC TÂY PHU'O'NG RẤT TÒ MÒ MUỐN BIẾT RÕ PHẬT LÀ AI ?
THU'́ BẢy , PHẬT ĐU'O'̣C TẢ RẤT KỸ CÓ 36 TU'O'́NG TỐT VÀ 80 TU'O'́NG VI DIỆU , NHU'NG VỊ TRONG HÌNH CHỈ CÓ VẺ LÀ NGU'O'̀I NAM TRÔNG BÌNH THU'O'̀NG CHU'́ KHÔNG CÓ VẺ NÀO ĐẸP HO'N TÀI TU'̉ MỸ VÀ TRAI ĐẸP TRUNG ĐÔNG .
KẾT : ĐÂY LÀ HÌNH BÊU RIẾU ĐẠO PHẬT NÊN HÌNH PHẢI BỊ HỦY ĐI .
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
29/03/201319:51(Xem: 2136)
Hôm nay đọc tin thầy trên báo Mắt sáng lên, dòng chữ nở hoa Đất trời xanh, muôn vật hiền hòa Ngời sáng mãi niềm tin chân lý Cuộc đấu tranh không người thất bại Dân tộc mình chiến thắng vô minh Mười ngàn ngày viết tiếp sử kinh Thầy hiện hữu giữa dòng tuôn chảy
17/08/201419:11(Xem: 5573)
Tôi rất vui mừng được giới thiệu cùng quý vị độc giả tập sách này - được trình bày song ngữ Anh-Việt - như một cầu nối giữa tri thức khoa học phương Tây và trí tuệ trực giác phương Đông, điều mà tôi vẫn luôn cho là một trong những thành tựu đáng kể nhất của nhân loại vào đầu thiên niên kỷ này. Trong nguyên tác, đây là những ghi nhận từ một cuộc phỏng vấn mà đức Đạt-lai Lạt-ma đã dành cho học giả Mike Austin. Nhan đề tiếng Việt của sách và tiêu đề của một số chương là do chúng tôi tự đặt để giúp độc giả tiện theo dõi nội dung từng phần. Tuy nhiên, để tránh sự ngộ nhận, chúng tôi đã không đặt thêm các tiêu đề tiếng Anh tương ứng.
17/08/201415:53(Xem: 4909)
Trong khoảng vài thập niên vừa qua, sự bùng nổ các phương tiện thông tin trên toàn thế giới, và nhất là trên khắp các thành phố lớn ở Việt Nam ta, đã mang đến những thuận lợi lớn lao thúc đẩy sự tiến bộ vượt bực trong hầu hết các lãnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, giáo dục... Nhưng bên cạnh đó, môi trường phát triển mới cũng đặt ra không ít những khó khăn thách thức, những ưu tư lo ngại về sự phát triển tinh thần của thế hệ trẻ trong tương lai.
09/04/201316:34(Xem: 3562)
Vì sao cõi đó tên là Cực Lạc?
29/03/201317:25(Xem: 3556)
Thần đổ bác hỡi thần đổ bác, bác ở đâu bác lạc về đây, cùng ta trên diễn đàn này, gặp nhau ta tạm giãi bầy mấy câu, số bác đứng hai cầu chẳn lẻ, . . .
29/03/201317:28(Xem: 2641)
Thân này hồ dễ gặp người tiên, hỏi khắp âm cung chốn cửu tuyền, tam đảo lại tìm đâu đó cả, một năm trời nữa mới hay tin, đôi bên giáp mặt không nhìn nhận, trăm miệng nào ngờ, truyện dĩ nhiên, . . .
29/03/201317:29(Xem: 2668)
Cho gươm mời đến Thúc Lang hay, chàm đổ mặc ai, áo ướt đầy, quỷ quái vợ Chàng, chàng có biết, tinh ma kẻ cắp cắp người ngay, lòng riêng mừng sợ như ngây ngất, tấc dạ lo buồn phút thoáng bay, . . .
29/03/201317:31(Xem: 2560)
Giáp Tý đâu chi bé tý teo, người chê xấu xí lại hay trèo, sách ghi cắn lưới phò nguy hổ, sử chép gậm dây cứu khổ mèo, nổi tiếng đóng phim vai hoạt họa, lừng danh chơi xiệc giỏi trèo leo, trên đời ai biết mà tri kỷ, . . .
29/03/201317:32(Xem: 2378)
Trải mấy giờ bay thấy đã xa, vẫn thương vẫn mến mối tình nhà, quan tâm trước nhất người em ruột, cảm mến sau cùng lũ cháu da, đất khách tiêu sầu bao vận phú, quê người sảng khoái mấy bài ca, chơi vơi trời biển đấy xa cách, . . .
29/03/201317:33(Xem: 2904)
Năm con rồng vừa qua, vợ chồng đều ở nhà, kiếm việc không có được, tháng ngày mau trôi xa, thời tiết lại khắc nghiệt, mưa nhiều ướt lá đa, đầy vườn cỏ xanh mọc, dậu cúc tốt rườm rà, toàn thời gian đòi kinh nghiệm, . . .
08/10/201022:03(Xem: 1399)
Truyện thiền không những có tính tôn giáo, triết lý mà còn có giá trị văn học cao. Nó mang ý nghĩa siêu hình, với hình thức ngụ ngôn, bố cục giản lược, trào lộng, kết thúc đột ngột, lại dùng những phương pháp tu từ đặc biệt như điệp ngữ, nghịch lý, đa nghĩa, chữi để mà khen, buông thỏng nửa chừng không kết thúc, lấy câu hỏi để trả lời câu hỏi vv…Đó là đặc sắc của truyện thiền. Cho nên đọc chuyện thiền là vừa học đạo[1] vừa thưởng thức một tác phẩm văn chương kỳ thú.
08/08/202015:10(Xem: 459)
Ở đời có những cuộc từ giã hùng tráng gây ấn tượng như tạo nguồn cảm hứng sâu đậm trong lòng người qua lịch sử đương thời và mai sau. Điều đó đủ chứng minh tiền nhân có lý do xác đáng để khước từ quá khứ tù hãm, nhắm hướng tương lai không chỉ cho riêng mình mà còn nghĩ tới đồng loại và chúng sanh. Những cuộc từ giã hay nói chính xác hơn là những cuộc vượt thoát can trường mới diễn tả đúng ngữ nghĩa và ngữ cảnh của mỗi sự kiện mà tôi cho rằng ở trong ba thời kỳ: cổ đại, trung hưng và hiện đại.
10/01/201116:26(Xem: 15849)
Website Liên Kết từ Trang Nhà Quảng Đức
02/03/201104:16(Xem: 1704)
The Buddhist Channel is pleased to present to you the last book written by the late Chief Ven. Dr K Sri Dhammananda. To fulfill the wish of the late venerable, this e-Book shall be distributed free of charge. Please help to fulfill his wish by forwarding it to as many people as you can.
05/10/201910:11(Xem: 2076)
Xuân và Thi Ca là tập hợp của những bài pháp thoại, văn và những bài thơ cảm nhận về xuân qua nhiều thể tài văn chương khác nhau. Từ khi có đất trời là có xuân, xuân biểu hiện giữa muôn ngàn sự sống linh hoạt và sống động. Xuân là một bức tranh đời kỳ diệu; là bản trường ca vô tận, với nhiều cung bậc trầm bổng khác nhau, chuyển sức sống lên tận mạch nguồn của muôn vật và nhân sinh; xuân mở ra cho con người một bầu trời đầy trăng sao và hy vọng;
01/04/201318:39(Xem: 2324)
Ý nghĩa bài ca chính thức