12. Rộng mở nguồn tâm

31/01/201206:22(Xem: 19425)
12. Rộng mở nguồn tâm

Rộng mở nguồn tâm

Huế 2009, Lê Thị Thu Hồng

Tôi lại thoảng nghe đâu đây mùi hương đạo pháp từ những bông hoa “bất tử” trong vườn thơ của thi sĩ Mặc Giang đang ngược gió bay về. Và rồi sau chuyến về thăm làng, mưa bay lất phất khi trở lại chùa, lòng lại nhớ quê hương da diết, bỗng gặp được vườn hoa ấy.

Qua “Mở cửa nguồn tâm”, thì ra:

Chúng sanh khổ, lặn hụp trong bốn bể

Nước mắt nhiều, hơn bốn biển đại dương

Dây oan trái, kết chặt sự não phiền

Không tỉnh ngộ, muôn đời đeo đẳng mãi.

Dòng thơ như một hồi chuông thức tỉnh mọi người hãy quay về với con người thật của chính mình, biết đời là bể khổ để tỉnh mộng mà về bến giác. Một vườn thơ đầy hương hoa, song những bông hoa không khoe sắc rực rỡ giữa đất trời mà là những đóa hoa giản dị hiền hòa, dịu dàng nho nhã tỏa hương, mùi hương đức hạnh. Đó cũng chính là cái quý giá nhất mà chúng ta hằng nâng niu trân trọng. Chính hương đức hạnh mới có thể ngược gió tỏa hương khắp muôn phương. Khi hoa hương đạo pháp trổ bông, con người nhìn nhau bằng ánh mắt thân thiện, trao cho nhau niềm tin yêu, hàn gắn lại sự đổ nát hay vết thương lòng:

Hoa nhân ái trao cái nhìn thiện mỹ

Biển trần ai sẽ trổ đóa tin yêu

Biển gian truân sẽ ươm nụ mỹ miều

Xây dựng lại những hoang tàn đổ nát

(Hoa nhân ái)

Và như thế chúng ta được chiêm ngưỡng từng loại hoa, tận hưởng hương vị ngọt ngào của nó hòa vào sức sống mới. Hẳn bạn cũng sẽ cảm nhận một điều gì đó nhẹ nhàng bình yên và thanh thản, đó chính là cửa ngõ đạo hạnh với hương vị giải thoát của những người con yêu quý trong ngôi nhà chánh pháp. Và đây:

Hoa đạo pháp nở trên dòng sanh diệt

Tỏa hương từ khắp ba nẻo sáu đường

Tỏa hương bi khắp pháp giới muôn phương

Cho vạn hữu kết cành dương cam lộ

Lấy từ bi cam lồ mà tưới mát cho nhân loại. Nơi nào có khổ đau, thì thi nhân muốn nơi ấy có dòng suối ngọt ngào của từ bi ngang qua.

Ngày nay trong thời đại công nghiệp hóa, trong nhịp sống hiện đại hóa này, nhiều ngôi chùa khang trang mọc lên, nhưng nếu xây chùa mà không “xây người” theo hướng sống thơm hoa chánh pháp thì rốt cuộc có lợi ích gì. Vậy, xây dựng một con người hoàn chỉnh có nhân cách, có đạo vị là điều cần thiết đầu tiên. Khi “mở cửa nguồn tâm”, hẳn bạn sẽ thấy cuộc sống tuy khổ đau nhưng tràn đầy tình thương, bởi trong thi tập này, tác giả đã chuyển tải cả một vườn thơ đầy hương hoa, cho chúng ta tỉnh giác khi trầm tư về thế cuộc để quay về với chánh niệm, gởi tất cả vào hư vô thiên thu cho lòng thanh thản:

Những hơn thua tranh chấp gởi thiên thu

Biết nhìn nhau cảm thông và chia sẻ

Bài thơ hay của Mặc Giang giúp bạn tìm về suối nguồn an tịnh của tâm mình. Thi sĩ đã từng mong mỏi “hãy lặng yên và đưa nhau qua khổ ải, dìu dắt nhau về ngưỡng cửa yêu thương”. Chính hương vị ngọt ngào đó đem lại lợi ích thiết thực cho con người, là nền tảng để xây dựng và hoàn thiện một con người đạo hạnh.

Phải thế không anh trao cho nhau lành mạnh

Phải thế không em trao cho nhau tình thương

…Cùng dựng xây trang trải đóa thanh lương

Hương dịu ngọt ấm lòng đêm giá lạnh

(Hoa Phật pháp) 

Dù cuộc sống ngày lại ngày qua với bao nỗi khổ chồng chất như “hoa tủi thân xếp cánh sầu hé nắng, dáng buồn sầu khép lá mộng ru mơ”, nhưng hãy “đừng tuyệt vọng, em ơi đừng tuyệt vọng”, vì:

Cuộc đời là một bản trường ca em nhé

Không cung đàn mà trổi khúc ngân vang

Khi đau thương khi hạnh phúc kéo màn

Đại nhạc hội ai không là ca sĩ 

Cuộc đời là một vở kịch, vỡ tuồng chèo, khi kết thúc kéo màn thì niềm vui lại im bặt trong tăm tối, bởi con người sinh ra trong tăm tối vô minh và biển khổ. Nhà thơ đã vỗ về ôm ấp chia sẻ, an ủi động viên bằng vần thơ ấm áp tình người, sưởi ấm trái tim ta: “Đau buồn chi trần thế biết bao người. Hãy bầu bạn cùng trăng ngàn gió núi”. 

Thơ Mặc Giang sao mà thân thương trìu mến đến như vậy, cảnh vật cũng có hồn, cũng biết yêu thương và chia sẻ nỗi niềm với mọi người. Một đóa hoa luôn ở bên ta và nhắc nhở thì thầm: “đừng quên tôi mỗi khi lâm cảnh ngộ”.

Chao ôi! nhà thơ đã đem đến cho chúng ta những giây phút thăng hoa và tịnh hóa hồn mình. Ta cảm nghe lòng nhẹ như có cánh bay, không còn than khóc trước khổ đau và biết phương pháp chuyển nghiệp:

Khổ là gì? Cuộc đời tại sao là biển khổ.

Bởi nhiễm ô huân tập tự xưa nay

Tập càng huân thì khổ lại càng dày

Như bóng theo hình, như vang theo tiếng.

Cho nên ta phải: 

Biết nhận chân trước mắt, cứ như thế mà đi

Hoa tứ diệu đế, thơm hương đường giải thoát

(Hoa tứ diệu đế)

Thế mới biết tâm là chủ tất cả, như một họa sĩ vẽ tất cả cảnh tượng. Hãy “mở cửa nguồn tâm” để trở về với nghĩa sống chân thật.

Hoa vẫn nở, hương vẫn thơm mãi bên đời, thơm ngát muôn phương. Hoa tàn và trái đắng giờ nhường chỗ cho đóa hoa vô ưu, hoa của đức hạnh và bốn mùa tràn ngập tình thương. Bạn có thấy và cảm nhận ra chăng!

Xin tặng em một bông hoa rạng rỡ

Nở trong lòng thành một đóa từ tâm

Thanh thiên hơn bát ngát của trăng rằm

Tỏa hương sắc thương yêu cùng nhân thế 

Mặc Giang cho ta món quà tinh thần vô giá, đó là món quà pháp. Và trong tất cả quà, thì quà pháp là quý nhất phải không các bạn! Vậy thì “đóa hoa đạo pháp” tôi đã trao cho anh rồi đó, hãy cầm lấy mà vui vẻ lên đi, để chuyển hóa uế nghiệp thành tịnh nghiệp, để vườn tâm mãi tỏa ngát làn hương giới hạnh, theo gió khắp đến muôn phương. Ðó mới là đích thực “mở cửa nguồn tâm”.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30/03/2026(Xem: 157)
Nàng Persephone lại trở về, vườn xuân xanh biếc cây lá, muôn hoa khoe sắc hương, cỏ xanh một màu mướt mát. Cái vòng quay sanh – diệt vừa trọn một vòng. Nàng Persephone trở về đem lại sự hồi sinh sau mùa đông ảm đạm. Vô số nụ hoa nhỏ trên thảm cỏ, những nụ hoa pansee cho đến những loài hoa dại khác mà ta không biết tên, trên cành vô số hoa đào, hoa anh đào…Cánh hoa lả tả bay trong gió khiến ta ngỡ cảnh thiên thai. Chiều làm về, trút bỏ giày đi chân trần trên thảm cỏ, ta cảm nhận cả một sự bình yên chi lạ. Bàn chân trần bó rọ trong những đôi giày, dù giày lao động hay giày thời trang hàng hiệu cũng không sao hạnh phúc bằng chân trần trên cỏ xanh. Bàn chân trần tiếp xúc với đất mẹ mà nghe nhẹ nhõm thư thái trong tâm hồn. Vườn ta muôn hoa khoe hương sắc, mùa xuân rực rỡ với thủy tiên, tulip, hoa đào, mẫu đơn…ấy là những loại hoa mà loài người yêu thích và xem trọng. Riêng vườn ta thì chẳng có quý tiện hay trọng khinh, hoa trồng hay hoa dại cũng như nhau. Cánh hoa đào hòa mình cù
30/03/2026(Xem: 296)
Buổi sáng yên tĩnh, khi tiếng chuông chùa vang lên trong không gian, ta chợt dừng lại một chút và nhận ra rằng có một bài pháp rất lớn mà ta thường bỏ quên. Bài pháp đó không nằm trong kinh sách hay nơi giảng đường, mà chính là cuộc đời mà ta đang sống mỗi ngày, là từng hơi thở đang diễn ra ngay trong hiện tại. Đức Phật dạy rằng toàn bộ hành trình sinh tử của con người gắn liền với khổ đau. Không ai trong chúng ta có thể đứng ngoài quy luật đó. Dù cuộc sống có những niềm vui, nhưng niềm vui ấy không kéo dài; những nỗi buồn cũng vậy, đến rồi đi. Những người ta gặp trong đời, dù thân hay sơ, đều mang đến cho ta những bài học. Nếu nhìn sâu, ta sẽ thấy tất cả đều là “Pháp” – là những điều giúp ta hiểu hơn về chính mình và về cuộc đời. Tuy nhiên, không phải lúc nào ta cũng nhận ra điều đó. Khi tâm còn rối loạn, ta chỉ thấy vui buồn, hơn thua, được mất. Chỉ khi tâm lắng lại, ta mới có thể nhận ra ý nghĩa sâu hơn phía sau mỗi trải nghiệm.
25/03/2026(Xem: 1716)
Góp nhặt vô thường xếp lại ngăn, Trí tuệ giao thoa nhẹ bước chân Giấc mơ hiện về nhắc tâm trí Nhìn đời bao dung lẫn tri ân Thế gian vạn biến, đừng dính mắc Với lòng bi mẫn giải mã dần Duy trì thói quen hằng quán chiếu Chúc phúc đến ai, chữa sai lầm
20/03/2026(Xem: 489)
Trong bối cảnh Phật giáo đang đối diện với thương mại hóa, hình thức hóa, và sự suy giảm chiều sâu giáo lý, việc tìm lại những mô hình cư sĩ lý tưởng không chỉ mang tính lịch sử mà còn mang tính định hướng cho tương lai. Hai hình tượng nổi bật nhất trong Đại thừa — Duy Ma Cật và Thắng Man Phu Nhân — không chỉ là những nhân vật kinh điển, mà còn là biểu tượng của trí tuệ, từ bi nhập thế và phụng sự xã hội. Điều đặc biệt là cả hai đều: không rời bỏ gia đình, không rời bỏ trách nhiệm xã hội, không rời bỏ đời sống kinh tế – chính trị, nhưng vẫn đạt trí tuệ sâu xa và phát đại nguyện Bồ-tát.
19/03/2026(Xem: 658)
Rơi vào trầm cảm sau khi mẹ qua đời, Lilly Hubbard quyết định quay lại Việt Nam và tìm thấy sự "chữa lành" từ tình người ấm áp ở vùng đất xa lạ. Sáng ngày cuối tháng 2, Lilly, 41 tuổi, theo người bạn đến thăm họ hàng tại khu chợ Đồn, phường Thuận Lộc, TP Huế. Trong lúc chờ đợi, cô ngồi nép vào một góc, dùng điện thoại ghi lại nhịp sống rộn ràng. Một phụ nữ lớn tuổi bán hàng gần đó chú ý đến cô. Bà mỉm cười, đưa tay dùng ngôn ngữ ký hiệu của người câm hỏi Lilly đến từ đâu. Cuộc trò chuyện không lời diễn ra bằng những cái gật đầu, nụ cười và ánh mắt. Khi Lilly xoay màn hình điện thoại cho bà xem đoạn video vừa quay, thấy mình xuất hiện, người phụ nữ bật cười.
19/03/2026(Xem: 719)
Những tia nắng đầu ngày lấp lánh trong trẻo như pha lê, vườn cây hớn hở tắm trong ánh nắng tươi mát, từng phiến lá hả hê nhả dưỡng khí vào đất trời. Màu xanh cây lá mát mắt, mát dịu cả tâm hồn. Màu xanh chắt ra từ nguồn nước mẹ thiên nhiên, từ năng lượng ấm áp của nắng gió để rồi chuyển thành năng lượng sống của vô số chiếc lá. Thần ánh sáng Helios trên chiếc xe kéo bởi những con ngựa có bờm lửa lướt qua bầu trời. Ánh sáng tràn ngập cả không gian khiến cho gã người phải mở mắt ra.
19/03/2026(Xem: 1404)
Cảm tác khi đón nhận tin Thành phố Melbourne theo bản thống kê trong 50 thành phố đáng sống trên thế giới vào năm 2026 (bảng xếp hạng mới nhất của Time Out 2026, Melbourne đã vươn lên vị trí số 1 thế giới) nhờ sự bùng nổ về văn hóa, ẩm thực và sự hài lòng của người dân. Trùng hợp thay, đọc lại tác giả Walter Benjamin (1892-1940) mới thấy người triết gia này từ lâu thể hiện rõ nhất những suy nghĩ của mình về thành phố hiện đại trong bộ tác phẩm đồ sộ (nhưng chưa hoàn thành) mang tên The Arcades Project (Dự án hành lang - Das Passagen-Werk): Đây là "cuốn kinh thánh" về đô thị hiện đại. Nơi ông giải phẫu Paris để thấy linh hồn của chủ nghĩa tư bản và sự tiêu thụ và những thay đổi trong trải nghiệm của con người, hơn thế nữa nó còn là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
18/03/2026(Xem: 801)
Trong các truyện nhà Thiền, chúng ta vẫn nghe ngài Triệu Châu ưa trả lời những câu hỏi về Phật Tánh bằng cách không trả lời, hay có khi chỉ vào gốc cây ngoài sân cho chúng ta ngó nếu người hỏi đang đứng ngoài sân, hay có khi nói rằng hãy uống trà đi nếu người hỏi đang ngồi bên bàn với các ly trà. Làm cách nào chúng ta có thể nâng ly trà lên mà nhận ra Phật Tánh? Dĩ nhiên, không hề có chuyện Tánh Phật ẩn giấu trong lá trà, nước trà, hương trà, vị trà.... Câu chuyện như dường đầy bí ẩn. Thực ra thì không bí ẩn, nếu chúng ta lúc đó trực ngộ rằng Phật Tánh không hề lìa xa thân tâm mình, không hề cụ thể ở ngoải hay ở trong thân tâm mình, nhưng là một toàn thể một thế giới (và đừng gọi là trong/ngoài, đừng gọi là có/không) vẫn không ngừng hiển lộ với chúng ta.
16/03/2026(Xem: 1242)
Theo tín ngưỡng cổ của người Miến Điện, mỗi cây lớn đều trú ngụ một vị thần gọi là Nat. Trước khi chặt cây, người đó phải xin phép thần cây. Một ngày nọ, một người tiều phu đã bỏ qua quy tắc này. Anh chặt một cây mà không hề báo trước. Thần linh Nāt sống trong cây cảm thấy vô cùng phẫn nộ và quyết định trả thù.
13/03/2026(Xem: 2342)
“Đời người như áng mây trôi bồng bềnh giữa hư không. Biết buông nhẹ giữa nhân gian, để mai này thong dong trở về với mênh mông.” Có những lúc giữa dòng đời tất bật, ta bỗng dừng lại và tự hỏi: rốt cuộc mình đến với thế gian này để làm gì? rồi mai này sẽ đi về đâu? Bao năm tháng mải miết chạy theo danh lợi, tình tiền, hơn thua, được mất… đến khi ngoảnh lại mới thấy tất cả chỉ như một giấc mộng dài. Những điều từng khiến ta vui buồn, giận hờn hay tiếc nuối, rồi cũng sẽ lặng lẽ trôi qua như áng mây bay cuối trời.