Công Nghiệp 4.0, Ảo &Thực

CÔNG NGHIỆP 4.0, ẢO &THỰC

Tạ Thị Ngọc Thảo

Xin cho bốn mùa 
đất trời lặng gió 
đường trần em đi 
hoa vàng mấy độ 
những đường cỏ lá 
từng giọt sương thu 
yêu em thật thà

(Trịnh Công Sơn)

Lịch sử đã trải qua 4 cuộc cách mạng công nghiệp: 1/ Cơ khí hóa với máy chạy bằng thủy lực và hơi nước. 2/ Động cơ điện và dây chuyền sản xuất hàng loạt. 3/ Kỷ nguyên máy tính và tự động hóa. 4/ Các hệ thống liên kết giữa thế giới thực và ảo; còn gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

1/Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, còn gọi là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư là xu hướng xóa mờ ranh giới giữa con người và máy móc, kết hợp giữa các hệ thống ảo và thực thể, vạn vật kết nối Internet (IoT) và các hệ thống kết nối Internet (IoS).

Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đã tóm tắt trong báo cáo tháng 1/2017 như sau: Theo quan sát một số ngành công nghiệp, ngày nay chúng ta đang ở đỉnh của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Sự phát triển hiện nay đang có sự tham dự của những lĩnh vực mà chưa có trước đây như trí tuệ nhân tạo và máy tự học, người máy, công nghệ nano, in ba chiều (3D), công nghệ gen và công nghệ sinh trắc học, tất cả đã cùng tham gia để cái này thúc đẩy cái kia phát triển.

Các nguyên thủ quốc gia cùng khách mời tham gia một hội thảo về tác động của cuộc cách mạng công nghiệp thứ tư trong Diễn đàn kinh tế thế giới 2016 tại Davos, Thụy Sỹ.

Báo cáo này cho rằng: “Các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây thường kéo dài hàng thập kỷ để xây dựng hệ thống đào tạo và tổ chức thị trường lao động cần thiết cho phát triển các kỹ năng mới trên phạm vi rộng lớn. Nhưng, tốc độ và quy mô của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ khác và không có lựa chọn. Nếu không chuẩn bị những hành động có mục tiêu ngay ngày hôm nay cho những thay đổi ngắn hạn và xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng, chính phủ các nước sẽ phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp ngày càng tăng...”

WEF sẽ hỗ trợ Việt Nam trong tất cả các ngành cần thiết để đưa Việt Nam vào kỷ nguyên của cách mạng công nghiệp lần thứ 4  (Davos, Thụy Sĩ, 19/1/2017)

Khảo sát của Strategy & PwC với 235 công ty công nghiệp có trụ sở tại Đức hồi tháng 10/2014 cho thấy, công nghệ công nghiệp 4.0 chiếm hơn 50% số vốn đầu tư hoạch định cho năm năm tới. Nghĩa là tổng vốn đầu tư cho công nghệ công nghiệp 4.0 của Đức lên đến 40 tỷ EUR mỗi năm, từ 2015-2020. Nếu các nước châu Âu khác cũng tiếp bước, tổng vốn đầu tư cho công nghiệp 4.0 có thể lên đến 140 tỷ EUR mỗi năm.

2/Ảo & Thực

Tuổi chàng dưới 30. Cao ráo, dễ nhìn. Chàng sẽ được liệt vào hàng ngũ đẹp trai nếu, da không quá trắng, thân thể không khẳng khiu và sắc diện không lờ đờ. Nhưng, chàng là niềm mơ ước của nhiều người trong xã hội chàng đang sống: Chuyên gia hướng dẫn cho rất nhiều người trẻ làm chủ công nghệ 4.0. Những người chủ của chàng trân trọng chàng, nâng niu chàng và trả lương rất hậu hĩnh. Thu nhập của chàng 250 ngàn sao trời/năm; gấp đôi những người trong nhà máy của chàng!

Để có một mức lương ngất ngưỡng chàng đã nằm trên màn hình vi tính, trần nhà của chàng là màn hình vi tính, bốn vách tường trong phòng chàng là màn hình vi tính. Với chàng, cuộc sống sáu bề vi tính này nó hấp dẫn, đủ đầy, vui thú không sao tả xiết. Chàng không cần bước ra khỏi sáu màn hình thế mà, cả thế giới trong tay chàng. Cũng từ sáu màn hình này chàng tạo ra cho thế giới những điều mới mẻ một cách nhanh chóng nhất, tiện lợi nhất, với giá rẻ nhất. Niềm vui của chàng là, mỗi lần chàng lướt tay tạo ra những điều mới mẻ, màn hình lại hiện ra số sao trời trong tài khoản của chàng đang biến đổi theo cấp số cộng. Chính vì vậy cái đầu của chàng luôn phác ý tưởng điều mới mẻ, bàn tay chàng luôn lướt trên màn hình. Để làm gì? - Để số sao trời trong tài khoản luôn luôn tăng!

Chàng đói ư? Chỉ cần lướt nhẹ tay, màn hình hiện ra đủ loại thực đơn hấp dẫn, có kèm theo thông số phân tích dưỡng chất, chàng chỉ chọn và ăn. Mặc ư? Màn hình sẽ cung cấp chất liệu vải phù hợp với thao tác và công việc, sau khi chàng nhập thông số kích cỡ thân thể là, nhiều bộ đồ đẹp hiện ra. Chuyện bạn gái cũng vậy, màn hình cung cấp tuốt, từ chiều cao, số đo ba vòng, màu tóc, màu mắt, nhóm máu, sở thích, sức khỏe... (nói nhỏ, toàn người mẫu cấp thế giới, đấy nhé). Chỉ riêng chuyện ngủ và vệ sinh chàng phải tự mình làm, màn hình không làm thay được. Điều làm chàng không vui là, khi lướt tay cho việc ăn, mặc và tình cảm thì, tài khoản sao trời cũng hiện ra con số, nhưng là số giảm; lại giảm rất nhanh. Đặt biệt là thời gian ngủ, và vệ sinh cá nhân, nó tiêu hao sao trời không biết bao nhiêu mà kể. Vì vậy chàng ít khi dám phung phí thời gian cho những việc này!

Chàng gần như không bao giờ rời xa sáu màn hình, trừ khi phải đi giải quyết chuyện vệ sinh. Đúng vậy, chẳng ai tiểu tiện trên màn hình cả! Và cũng vì sống với màn hình nên khi rời nó chàng lờ đờ như người không hồn vía. Như hôm nay, thay vì bước vào nhà vệ sinh nam giới chàng đã bước nhầm qua nhà vệ sinh nữ giới. Trong lúc đang xả bỏ nỗi niềm riêng, tai chàng chợt nghe một âm thanh xa lạ. Thoạt tiên chàng thảng thốt, chàng ngờ vực rồi chàng chợt nhận thấy lòng mình bình an đến lạ. Chàng đi tìm nơi thoát ra âm thanh đó. Dù vẫn ý thức rằng, nếu mất thời gian cho việc này thì sao trời trong tài khoản sẽ bị trừ đi với cấp số nhân.

Trước mặt chàng là một nữ giới thật, tuổi trạc đôi mươi. Nàng ngồi, đầu gục vào gối, miệng phát ra âm thanh mà chàng đã nghe. Chàng tới gần lướt vào tóc, nữ giới thật ngẩng lên, từ đôi mắt tuôn ra những giọt nước ngắn, dài. Chàng lướt vào những giọt nước, nó ấm. Chàng đưa nó lên môi, nó mặn. Chàng buột miệng, hỏi: “Chương trình nào sản xuất ra giọt nước lóng lánh ấm, mặn này?”. Nữ giới thật đáp: “Chẳng có chương trình nào. Mỗi khi thấy chán sáu màn hình thì nó tuôn chảy”. À thì ra, nữ giới thật này cũng sống với sáu màn hình, như chàng! Dù rất thích âm thanh phát ra từ đôi môi nữ giới thật, dù rất thích những giọt nước ấm và mặn, chàng vẫn phải rời nó, mà đi. Khi về lại với sáu màn hình, tài khoản sao trời hiện ra con số cho biết, chàng đã bị mất 1% / tổng số sao trời cho việc đi tìm âm thanh vừa qua!

Về hình thức, nữ giới thật thua xa các cô chàng thường gặp trên màn hình, nhưng sao lòng chàng xao xuyến đến lạ. Từ hôm đó, đầu chàng ít sản xuất xuất ra những điều mới mẻ, tay chàng ít lướt màn hình và, đương nhiên tài khoản sao trời cũng vì đó mà giảm. Mặc kệ, bây giờ chàng cũng chẳng thích đếm sao trời như trước.

Chàng mặc kệ nhưng những người chủ của chàng không thể mặc kệ. Chàng đã làm cho doanh thu của nhà máy giảm, đồng nghĩa với sao trời của các sếp cũng giảm theo. Nhưng dù vậy, các sếp cũng không dám cho chàng nghỉ việc. Vì nếu hằng ngàn người máy không còn được chàng cài đặt những điều mới mẻ, lập tức sẽ trở thành đống sắt vụn. Thế là các sếp liên tục họp với chàng trên màn hình. Câu các sếp thường hỏi là: “Nhà máy cần làm gì để chàng tiếp tục cho ra những điều mới mẻ?”. Và lần nào cũng vậy, câu chàng trả lời là: “Xin cho tôi một nữ giới thật”. Các sếp hỏi; “Thế nào là thật?”. Chàng trả lời: “Nữ giới đó từ miệng phát ra âm thanh thật, đôi mắt có những giọt nước lóng lánh ấm và mặn”.

Nhiều ngày trôi qua, rồi thì các sếp cũng đành lên màn hình thổ lộ: “Chính chúng tôi còn chưa được nghe âm thanh thật, thấy được những giọt nước lóng lánh ấm và mặn thật thì làm sao thấu hiểu, cảm nhận để cung cấp cho anh?”.

3/Thực và ảo

Giáo sư Klaus Schwab, sáng lập viên kiêm chủ tịch Diễn đàn kinh tế thế giới, tác giả quyển sách “Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” đã nhận định: “Những thay đổi của công nghệ 4.0 sẽ sâu sắc đến mức chưa bao giờ trong lịch sử lại có một thời điểm con người cùng lúc nhiều cơ hội và lắm rủi ro như thế. Mối quan ngại của tôi là các lãnh đạo chính trị và kinh doanh hoặc sẽ giữ lối tư duy quá cổ hủ hoặc quá ám ảnh với việc các đột phá công nghệ. Không ai dự đoán được, tất cả những cái “quá” đó sẽ thay đổi tương lai loài người như thế nào”.

Giáo sư Klaus Schwab và quyển sách “Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0”

Cái trạng thái “quá” đó, Đạo Khổng gọi là không trung dung; Đạo Phật gọi là không trung đạo; người Việt mình gọi là không cân bằng!

Khai bút đầu năm 2017

Tạ Thị Ngọc Thảo