Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Thiên Tông tại Cuba

03/12/201602:13(Xem: 5770)
Thiên Tông tại Cuba

THIỀN TÔNG TẠI CUBA 
Nguyên Giác

 

La Habana zen dojo
La Habana zen dojo

Cộng đồng Phật giáo chỉ là một nhóm thiểu số tại Cuba. Dù vậy, họ vẫn đang có những bước đi lặng lẽ thơ mộng và trang nghiêmtại đảo quốc xinh đẹp này. Và cũng kỳ lạ, Omar Perez, một nhà thơ và là một nhạc sĩ nổi tiếng ở Cuba – con trai của lãnh tụ du kích  Che Guevara – đã trở thành một tu sĩ Thiền Tông.

Theo thống kê năm 2010, Pew Forum ước tính rằng 65% cư dân Cuba theo đạo Thiên Chúa Giáo (60% Công giáo La Mã, tức là khoảng 6.9 triệu người trong năm 2016, trong khi 5% theo Đạo Tin Lành Phúc Âm, tức là khoảng 575,000 người vào năm 2016), với 23% không theo tôn giáo nào, 17% theo đạo bản xứ (như tínngưỡng Santería), phần còn lại 0.4% theo các tôn giáo khác, kể cả Do Thái GiáoHồi Giáo, Bahai… Phật tử được ước tính là chưa tới 0.1% dân số.

dojo zen
Hình ảnh mặt tiền một ngôi thiền đường tại Cuba

Cuba chính thức là nhà nước thế tục. Năm 1992, nhà nước Cuba  sửa Hiến pháp, cắt bỏ câu tuyên bố nhà nước vô thần, và tôn giáođược cởi mở hơn.

Theo bài viết “Zen in Cuba” (Thiền Tông tại Cuba) trên trang Zen Forum International ngày 4 tháng 9/2012, tác giả Ed Blanco kể lại theo lời một người Cuba đã tập hợp được một nhóm tu học tại Cuba. Tuy nhiên, sau khi anh này rời Cuba, tăng thân đó tan rã. Việc này dễ hiểu, vì tụ tập đông người ở Cuba lúc nào cũng bị quan sát.

Người kể được Blanco gọi tên tắt là M.

Nhóm tu học khởi sự từ năm 1990. Đó vẫn là một thời kỳ bình an ở Cuba, trong khi bên ngoài, thế giới các nước xã hội chủ nghĩa đầy những biến động.

Nhóm tu học này lúc đầu không có thầy hướng dẫn, chỉ học qua sách, và ngồi theo phương pháp Thiền Tào ĐộngNhật Bản (Soto Zen).

Zazen au dojo de Montpellier
Một buổi tọa thiền tại thiền đường Montpellier

Trong vài trường hợp, họ thực hiện các thiền thất (sesshin = tiếp tâm, một khóa thiền kéo dài nhiều ngày, trong đó rất nhiều giờ ngồi thiền) dài 15 ngày trong hầm nhà. Không có tọa cụ hay nệm gì hết, họ ngồi trên các viên gạch phủ mền. Họ đi xe đạp tới, hay đi bộ tới, bởi vì xe buýt lúc đó có khi không chạy. Không có đèn cầy, không có hương trầm, chỉ có trà và ăn cơm với rau nhẹ nhàng.

Thế rồi, có người đề nghị họ mời một Thiền sư họ thấy tên trong một tạp chí. M. nói rằng người đó là Stephan, một Thiền sư người Pháp.

 Họ viết thư gửi tới Stephan, tình cờ lúc đó vị thầy này đang ở Argentina hướng dẫn thiền thất tiếp tâmThư ký vị này ở Pháp mới gửi fax sang Argentina và từ đây vị thầy này gọi tới nhóm thiền tự học ở Cuba. Nhóm tu học này lúng túng giải thích rằng họ cần một vị thầy hướng dẫn, nhưng chỗ ăn, chỗ ở tại Cuba rất mực là gian nan. Khi thầy Stephan nói đồng ý tới,  nhóm tu học bừng lên vui mừng.

Từ đó, thầy Stephan cung cấp chi phí linh tinh. Nến và hương, và cả trà nữa. Các bạn thiền từ Châu Âu và Nam Mỹ gửi vật liệu tới, và nhóm tu học khâu thành các tấm nệm và tọa cụ, và thấy như mình đang lên cõi trời. Có thêm nhiều khóa thiền thất, và các chuyến đi hàng năm của thầy Stephan, và các sư, ni của thầy này gửi tới.

Sau đó là quy ythọ giới. Và truyền giới xuất gia (ordination). Lần đầu, áo tràng (kesa) được nhìn thấy tại Cuba. Các khách phương xa tới, kinh ngạc vì thấy giao thông và lương thực ở Cuba quá sức gian nan trong đời sống hàng ngày của dân. Công an quan sát, nhưng vẫn thả lỏng.

Khi chuẩn bị khóa thiền thất đầu tiên với thầy Stephan, có hơn 1,000 người ghi danh từ thành phố và từ các phần khác trên đảo quốc. Nhóm tu học thuê 2 căn nhà ven biển, thu mua thực phẩm. Công an tới hỏi. Zen là cái gì? Nhóm tu học nói, cũng khó trả lời. Có phải tôn giáo không? Theo ý nghĩa về tôn giáo phương tây, không phải là tôn giáo đâu. Quý vị có thờ Thượng Đế Tối Cao không? Không… và hỏi/đáp như thế dài dòng, rồi tham khảo, rồi hỏi/đáp.

Winter Camp 2016
Poster ghi danh khoá tu mùa Đông 2016

Thế rồi, công an quyết định rằng, thiền thất không thể dài 10 ngày, và sẽ không có chuyện 1,000 người tụ họp nơi đây. Theo luật Cuba, không thể tụ tập quá 3 người, nếu không có giấy cấp từ Ủy Ban Bảo Vệ Cách Mạngcủa khu phố. Quyết định là, chỉ cho thành viên nguyên thủy của nhóm tu học với vị thầy và các nhà sư tham dự khóa này. CHẤM HẾT. Nghĩa là, không ý kiến gì khác.

M. lúc đó lạnh người. Thầy Stephan bước ra. Blanco nghi ngờ rằng có thể M. đọc sai tên vị thầy này, vì không phải người Cuba nào cũng thông thạotiếng Pháp đủ, trong khi lại phải phiên âm giữa 2 ngôn ngữ, và có thể là Estephan. Thế rồi Manuelito (có vẻ như tác giả Blanco quên viết tắt, thế nên lộ ra tên gốc) nói rằng anh ta sẵn sàng thương lượng với ông Bộ Trưởng, một người bạn thời thơ ấu của anh, đó là cách phải dịu giọng và nài nỉ khi bạn không nằm trong thượng tầng quyền lực cách mạng.

Thầy Stephan nói, KHÔNG. Chúng ta sẽ có khóa 10 ngày thiền thất tiếp tâm  ngay cả khi tôi ngồi một  mình. Zen là Tự Do, và không có thể là dây cương ngựa. Bạn muốn biết Zen là gì, Zen chính là tự do bên trong và bên ngoài.

M. lạnh người. Người ta có thể nói chữ Hòa bình, nhưng không thể nói chữ Tự do ở Cuba. Thế rồi, nhờ một cơ duyên, M. cùng vợ rời Cuba.  Đó là chuyện gần 2 thập niên trước.

Bây giờ đã khác rồi. Dòng Thiền theo truyền thống Nhật Bản của Thiền sư Deshimaru đã chính thức mở một thiền đường có tu học hàng ngày ở La Habana, thủ đô Cuba. Thiền đường này có các thiền thất thường xuyêngiữ gìnbởi tăng thân Kosen Sangha.(1)

Một điểm kỳ lạ của lịch sử: Omar Pérez (sinh năm 1964) -- con trai của cố lãnh tụ Ernesto “Che” Guevara, người đã  cùng Fidel Castro làm cuộc cách mạng 1959 và xây dựng lên Nhà Nước Xã Hội Chủ Nghĩa Cuba – đã trở thành một tu sĩ Thiền Tông. (2)

Omar Pérez López
Omar Pérez López

Là nhà thơ, nhà dịch thuật, Omar Pérez sinh trưởng ở Havana. Tốt nghiệp bằng cử nhân Anh văn ở University of Havana và học tiếng Ý ở Universitá per Straniere di Siena. Từng làm phóng viên ở El Caimán Barbudo, làm biên tập viên cho tạp chí La naranja dulce. Biên tập tạp chí thi ca Mantis từ 1994 tới 1996.

Thọ giới tu sĩ Thiền Tông (Ordained as a Zen Buddhist monk), Pérez sáng tácthơ trong đó gắn liền ngôn ngữThiền Tông, và kinh nghiệm siêu vượt văn hóa và chính trị. Hiện cư ngụ ở Havana. Ông được trao nhiều giải thi ca.

Trên tạp chí Jacket Magazine, nhà nghiên cứu Kristin Dykstra viết về nhà thơ tu sĩ Thiền Tông Omar Perez:

“Nhiều bài thơ từ tuyển tập năm 1999 nói về khả thể của giác ngộ và về các bước tiến và trình tự Thiền định. Bài thơ “Kosen” là để cúng dường vị thầy quan trọng đối với Pérez, và Perez đã nói với Kent Johnson, “Tôi tin rằng sự kiện Thiền Tông vào Cuba, cùng với Thiền sư Kosen Thibaut, cũng quan trọng ngang tầm với sự kiện Martí ra đời, ngang tầm với  cuộc cách mạng 1959.”…” (3)

Cần ghi thêm về Marti: đó là Jose Julian Marti Perez (1853-1895), lãnh đạo phong trào độc lập Cuba, khởi nghĩa  chống thực dân Tây Ban Nha.

Cách mạng 1959 là cuộc cách mạng do Fidel Castro và Che Guevara lãnh đạo, lật đổ nhà độc tài Batista.

Có phải Thiền Tông tự thân đã mang sức mạnh cách mạng?

Đó là những bước đi kỳ lạ nhất của lịch sửThiền Tông từ Nhật tới Pháp quốc, rồi tới Cuba. Và rồi những khóa thiền thất ngồi dưới hầm nhà. Và rồi nhà thơ nổi tiếng Omar Perez, con trai của lãnh tụ du kích Che Guevara, trở thành một nhà sư Thiền Tông, và nhà thơ đánh giá rằng sự kiện Thiền Tông tới Cuba cũng là một cuộc cách mạngvô cùng lớn lao.

GHI CHÚ:

(1) http://www.zen-deshimaru.com/en/dojos/la-habana-zen-dojo

(2)  https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poets/detail/omar-perez#poet  

(3)  Many poems from the 1999 collection dwell on the possibility of enlightenment and on processes and stages of meditation. The poem “Kosen” is dedicated to a master important to Pérez, who tells Kent Johnson, “I believe the arrival of Zen Buddhism in Cuba, with master Kosen Thibaut, to be as important as Martí’s birth or the 1959 revolution.” (http://jacketmagazine.com/35/perez-overview.shtml)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
23/10/2014(Xem: 8635)
Bằng cách này hay cách khác, Đức Phật luôn gợi nhắc cho chúng ta rằng mỗi người chúng ta đều sở hữu các khả năng và phẩm chất tốt đẹp, cần phải biết vận dụng và phát huy để làm cho cuộc sống trở nên giàu sang hiền thiện, tránh mọi khổ đau và để thực nghiệm hạnh phúc an lạc. Trong bài kinh Nghèo khổ thuộc Tăng Chi Bộ, Ngài đơn cử câu chuyện một người nghèo túng về của cải vật chất nhưng không biết cách nỗ lực khắc phục tình trạng nghèo khó của mình nên phải liên tiếp rơi vào các cảnh ngộ khó khăn để nhắc nhở chúng ta về các tai họa khổ đau mà chúng ta sẽ phải đối diện, nếu không biết nỗ lực nuôi dưỡng và phát huy các phẩm chất đạo đức và trí tuệ của mình.
23/10/2014(Xem: 10181)
Tục lệ, hay những lễ nghi đã trở thành thói quen, là văn hóa được ước định của một dân tộc. Sự hình thành tục lệ thường chịu ảnh hưởng của phong tục tập quán trong dân gian, hoặc do sự thực hành các tín ngưỡng tôn giáo lâu ngày của một cộng đồng. Sau khi truyền vào Trung Quốc, Phật giáo không chỉ đi sâu vào dân gian, hòa nhập với đời sống, từng bước hình thành nên một bộ quy phạm lễ nghi về “hôn táng hỷ khánh” (dựng vợ gả chồng, chôn cất người chết, thể hiện niềm vui, bày tỏ việc mừng); mà còn có tác dụng thay đổi phong tục đối với các thói quen dân gian mang đậm màu sắc mê tín trong các việc như: tổ chức hôn lễ rườm rà; đoán số mệnh dựa trên bát tự(1); miễn cưỡng tổ chức việc vui trong lúc gia đạo đang gặp rắc rối với mong muốn giải trừ vận xui, tà khí, chuyển nguy thành an, gọi là xung hỷ; thực hành tục minh hôn(2); duy trì lối khóc mộ; xem phong thủy…
23/10/2014(Xem: 9513)
Từ Thiện chỉ là Tu Phước, đó là cành lá hoa trái, nhưng Tu Huệ là gốc rễ , có chăm sóc cội gốc thì cây Bồ-Đề mới xanh tươi, đó là Phước Huệ song tu, là Tâm Hạnh của một vị Bồ-Tát, Một vị Phật tương lai, hiện tại phải Hành Bồ-Tát Đạo, Phục vụ chúng sinh là cúng dường Chư Phật, Bồ-Tát Giới thì cũng có Xuất gia và Tại Gia, Người con Phật phải luôn tưởng nhớ đến Tánh Phật vốn sẵn nơi chính Thân Tâm Ngũ Uẩn nầy, Người Tu Phật phải luôn nhìn lại chính mình, nếu hiểu được chính Thân Tâm mình, thì sẽ hiểu được người khác, (Tức Quán một Pháp thông, thì tất cả các Pháp đều thông) Người Giác Ngộ đối với Thân Tâm này, chỉ thấy là như hạt bụi, rời hơi thở rồi thì thiêu đốt thành tro, Muốn giải thoát Luân Hồi Sanh Tử, thì sống chấp nhận trả Nghiệp quá khứ, mà không tạo thêm Nghiệp tương lai, Bằng cách, nếu có người phiền não Ta, hay tức giận Ta, thì liền xin lỗi, đó là chấp nhận trả Nghiệp cũ, mà không tạo thêm nghiệp mới,
22/10/2014(Xem: 8491)
Tôi thường đeo một xâu chuỗi nhỏ ở tay, cũng nhiều năm rồi, như một sở thích, như một thói quen. Nhiều người thấy lạ thường hỏi, mang xâu chuỗi chi vậy? Tu hả? Cầu xin gì hả? Thường thì tôi chỉ cười thay câu trả lời vì cũng hơi rắc rối để giải thích.
21/10/2014(Xem: 8876)
Tôi may mắn có mặt trong buổi tối quý giá mà đông đảo Phật tử và thanh niên Hà Nội đã được học hỏi từ Sư bà Thích Nữ Giác Liên, một vị ni sư có 2 dòng máu Ấn – Việt, và là tác giả của cuốn “Đường về xứ Ấn”, tại nhà sách Thái Hà (119 C5 phố Tô Hiệu, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội). Sư bà Thích Nữ Giác Liên sống ở Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ đã 7 năm, đã đi giảng Pháp tại nhiều nước trên thế giới. Sư bà cũng là tác giả của nhiều bản đạo ca nổi tiếng.
21/10/2014(Xem: 6653)
Đối với người đời, không có phước đức nào lớn cho bằng vợ đẹp, con khôn, của cải đầy kho, quyền thế, danh vọng, ăn ngon mặc đẹp… Thế nhưng bạn ơi, -Biết bao nhiêu ông thủ tướng, tổng bộ trưởng bị tù đày vì tham nhũng, gian trá, lạm quyền…thậm chí buôn lậu, dâm ô. Biết bao nhiêu ông tổng thống bị ám sát, lật đổ cũng chỉ vì tranh giành quyền lực. -Ông bố đốt tờ giấy bạc mà người nghèo có thể mua bao gạo để tìm một món đồ cho cô đào cải lương đánh rơi trong phòng trà…vài chục năm sau ông con lại sống như kẻ ăn mày. -Ông bố cặm cụi làm việc suốt đời tao dựng gia tài khổng lồ. Ông con trở thành “công tử” ăn chơi phung phí, bao gái, đua đòi, ném tiền qua của sổ…chẳng mấy chốc phá nát sự nghiệp của cha ông.
20/10/2014(Xem: 21496)
Đây là một trong những câu hỏi mà phóng viên tờ Mandala đã phỏng vấn bác sĩ Alan Molloy, một thành viên lâu năm của Viện Phật học Tara ở tiểu bang Melbourne, Úc, một người đã chứng kiến sự phát triển của đạo Phật tại quốc gia này từ cuối thập niên bảy mươi đến nay.
20/10/2014(Xem: 7460)
Là tín đồ Phật giáo từ năm mười bảy tuổi, đạo hữu luật sư Christmas Humphreys (1901-1983) không thuộc bất cứ một giáo phái nào của Phật giáo. Ông tin vào Phật giáo thế giới, và ông nghĩ rằng: “chỉ trong sự phối hợp của tất cả các tông phái người ta mới có thể thấy trọn vẹn sự vĩ đại của tư tưởng Phật giáo” (only in a combination of all schools can the full grandeur of Buddhist thought be found). Để làm cho quan điểm của mình được Phật tử trên thế giới chấp nhận, ông đã trình bày Mười hai nguyên tắc của Phật giáo (Twelve Principles of Buddhism) nổi tiếng của mình vào năm 1945, được dịch ra 14 thứ tiếng và được nhiều tông phái Phật giáo trên thế giới chấp nhận. Mười hai nguyên tắc ấy có điều giống với Mười Bốn Nguyên Tắc của Đại Tá Olcott giới thiệu trong tác phẩm Phật pháp vấn đáp (Buddhist Catechism) của ông, được xuất bản vào cuối thế kỷ thứ 19.
17/10/2014(Xem: 7072)
Bài viết “Phật trên hè phố Oakland” của nhà báo Trần Khải, tiếp tục được tải truyền rộng rãi trên các website. Bài viết ghi lại đại cương sự kiện phóng viên Chip Johnson kể lại trên báo SFGate.com về một pho tượng Phật đã đem lại sự bình an, sạch sẽ cho một khu phố nhiều tội ác và rác rưởi trước đây. Chi tiết đặc biệt đã thu hút người đọc, là pho tượng Phật Thích Ca bằng đá, chỉ cao khoảng 2 feet, được đặt ở góc đường 11 và đường 19, trong khu Eastlake, thành phố Oakland , là do một người vô thần, tình cờ nhìn thấy tại một tiệm bán vật liệu xây cất.
16/10/2014(Xem: 13993)
Niệm Phật là một pháp môn dễ hành nhưng khó tin, nhất là trong thời đại điện toán này, thời đại mà con người lo cho vật chất nhiều hơn là lo cho đời sống tâm linh. Tuy nhiên theo lời Phật dạy, Phật từ tâm, tâm sinh Phật, để đưa đến giải thoát giác ngộ. Do đó nếu đã là Phật tử rồi thì nhất định phải tin lời Phật dạy, hơn nữa Kinh Hoa Nghiêm còn nói: “niềm tin là mẹ của công đức”.
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]