Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

3. Tương quan giữa cá nhân và xã hội

25/02/201111:36(Xem: 5711)
3. Tương quan giữa cá nhân và xã hội

CHÌA KHÓA SỐNG HƯỚNG THIỆN
Lại Thế Luyện

Tương quan giữa cá nhân và xã hội

Đề cập đến vấn đề sống hướng thiện, chúng ta không thể không xem xét mối tương quan giữa cá nhân và xã hội. Bởi vì, sống hướng thiện là gì nếu không phải là thực hành điều Thiện trong mối tương quan với người khác, với xã hội.

Vì con người sống giữa cuộc đời, nên không thể đặt mình nằm ngoài các mối quan hệ xã hội đang tồn tại. Mỗi chúng ta từ khi sinh ra đã là một thành viên của xã hội. Tất cả chúng ta đều được gọi bằng một danh từ: con người. Tuy vậy, trong mỗi con người, bên cạnh phần “con”, còn có phần “người”. Điều này có nghĩa là, ngay khi mới sinh ra, phần “con” có phần tỏ ra lấn át phần “người”. Khi còn nhỏ, chúng ta có nhiều nhu cầu mang tính bản năng: đói thì khóc đòi ăn, mệt thì đòi đi ngủ, sợ hãi thì cần được an toàn... Nghĩa là việc thỏa mãn những nhu cầu, đòi hỏi về vật chất luôn chiếm ưu thế trong cuộc sống của chúng ta.

Khi chúng ta lớn lên, những nhu cầu tinh thần – tức phần “người” – mới dần dần chiếm vị trí trong đời sống của ta. Cho nên, có thể khẳng định, con người ngay từ khi sinh ra chỉ là một cơ thể sinh học mang mầm mống người, nên mỗi con người nhất thiết còn phải trải qua một quá trình lớn lên, được học hỏi, được giáo dục, nhất là phải tự nỗ lực rèn luyện bản thân mỗi ngày để trở thành một con người đích thực – con người có nhân cách trong đời sống xã hội.

Dù đã có ý thức nỗ lực rất nhiều để nên người đi chăng nữa, thì có một sự thật chúng ta phải thừa nhận là, bên cạnh những phẩm chất tốt đẹp, bên trong mỗi chúng ta vẫn còn nhiều điều chưa tốt. Nếu mỗi ngày chúng ta không nỗ lực sống hướng thiện, thì rất có thể phần “con” kia có nguy cơ sẽ lấn át phần “người”. Khi đó, cuộc sống mỗi người sẽ thuần túy mang tính bản năng và sẽ không còn cái gọi là tính ngườitình người. Lúc đó, mọi thứ diễn ra trong cuộc sống sẽ chỉ là sự tranh giành, đấu đá lẫn nhau, kẻ mạnh hiếp đáp kẻ yếu, cái ác sẽ càng được dịp tung hoành và lấn át cái thiện. Đến tình trạng đó thì cuộc sống này sẽ không thể nào được gọi là cuộc sống nữa, mà là địa ngục trần gian. Lúc đó, từng con người không còn được sống theo đúng ý nghĩa sâu xa, cao đẹp của từ “sống”, mà chỉ còn là sự gây đau khổ lẫn cho nhau, là cắn răng chịu đựng, là gánh chịu những hậu quả do chính mình gây ra.

Như vậy, với tư cách là một thành viên của xã hội, cuộc sống hằng ngày của mỗi chúng ta luôn gắn liền với cuộc sống của những người xung quanh, với cuộc sống của xã hội. Chúng ta không thể sống một cách cô lập, cách ly khỏi đời sống xã hội, tách khỏi sự phát triển chung của nhân loại. Chúng ta không thể sống buông trôi theo những đòi hỏi của bản năng, muốn làm gì thì làm! Mọi hành động, việc làm mỗi ngày của chúng ta đều phải tôn trọng những chuẩn mực đạo đức mà xã hội đã đặt ra.

Tình trạng tiến bộ hay suy thoái của một xã hội tùy thuộc vào việc xã hội đó được đặt trên nền tảng nào. Một xã hội sẽ không thể tồn tại và phát triển bền vững nếu nó không dựa trên nền tảng các giá trị đạo đức vững chắc, và nhất là nếu không dựa trên nền tảng lòng hướng thiện của từng cá nhân sống trong xã hội đó! Mọi người phải nỗ lực sống hướng thiện để trở thành một thành viên xứng đáng trong xã hội, góp phần xây dựng xã hội hạnh phúc, tiến bộ. Chắc chắn khi đó bộ mặt của xã hội sẽ được đổi thay!

Vẫn biết rằng, một trong những quyền thiêng liêng nhất của con người là quyền được tự do. Xã hội càng phát triển, con người càng được tạo thêm những điều kiện để có thể thụ hưởng quyền tự do của bản thân mình một cách đầy đủ nhất. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn là, tự do cá nhân của ta không được phép xâm phạm đến tự do cá nhân của người khác, càng không được gây ảnh hưởng đến cuộc sống yên bình của cả xã hội. Chúng ta không thể cứ muốn làm gì thì làm mà bất chấp việc có được xã hội chấp nhận hay không! Nói cách khác, tự do cá nhân của mỗi người không hề tách rời khỏi các chuẩn mực đạo đức của xã hội.

***

Lòng hướng thiện là cầu nối giữa người với người trong các mối quan hệ xã hội. Lòng hướng thiện giúp chúng ta nhận thức đúng đắn hơn về cuộc sống xã hội, với những mối quan hệ xã hội diễn ra muôn màu muôn vẻ hằng ngày quanh ta. Lòng hướng thiện giúp ta tự điều chỉnh hành động của bản thân theo chiều hướng tích cực nhất. Khi có lòng hướng thiện, ta sẽ luôn đứng trên phương diện của cái Thiện để hành động, cư xử với mọi người xung quanh. Đồng thời, chúng ta cũng có cơ sở vững chắc để nhìn nhận, phân biệt hành vi của người khác là tốt hay xấu, là đúng hay sai. Trên hết, lòng hướng thiện cũng là cơ sở vững chắc để mỗi chúng ta tự đánh giá về hành vi của chính mình, để có thể sống ngày càng tốt hơn.

Bạn đã bao giờ suy nghĩ về ý nghĩa và giá trị của lòng hướng thiện trong cuộc đời này chưa? Cái Thiện là cái bao hàm tất cả những phẩm chất tốt đẹp nơi con người: trung thực, khiêm nhường, bao dung, vị tha, nhân hậu, yêu thương, tốt bụng, tử tế, sống có trách nhiệm, thủy chung, cao thượng, kiên trì, nhẫn nại, hy sinh... Lòng hướng thiện hướng con người đến những giá trị đạo đức cao đẹp, để con người có thể sống tốt, sống có ích cho bản thân, cho gia đình và xã hội.

Lòng hướng thiện của mỗi chúng ta có ảnh hưởng rất tích cực đối với người xung quanh. Nhờ sống hướng thiện, ta mới có thể hòa nhập vào cộng đồng xã hội. Càng ngày, con người càng nhận ra giá trị và ý nghĩa của lòng hướng thiện. Nếu cái ác luôn đẩy con người ra xa nhau, lúc nào cũng phải nơm nớp canh chừng, đề phòng lẫn nhau, thì lòng hướng thiện sẽ giúp chúng ta xích lại gần nhau, dễ dàng cởi mở và sống chân thành với nhau hơn. Cuộc sống sẽ trở nên thanh bình và tươi vui hơn rất nhiều nếu mỗi ngày chúng ta biết chủ động tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp với người khác, với xã hội. Một khi chúng ta chủ động tạo ra mối quan hệ tốt đẹp với người khác thì điều tất yếu là người khác cũng dễ dàng đáp lại chúng ta bằng những hành động và cách ứng xử chân thành. Miễn là chúng ta đừng chủ động “gây sự” thì người khác cũng không ngại gì mà không tạo mối quan hệ tốt đẹp với ta.

Cuộc sống ngày càng phát triển nên các mối quan hệ giữa người với người cũng phải ngày càng hài hòa, tốt đẹp, để góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững. Hơn thế nữa, lòng hướng thiện còn là yếu tố không thể thiếu để góp phần xây dựng xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ hơn.

Chính vì những lý do đó, xã hội luôn tìm cách lên án cái ác, đề cao cái thiện bằng nhiều phương tiện: sách vở, giáo dục trong nhà trường qua những bài giảng đạo đức, nhất là trên các phương tiện truyền thông đại chúng... Hiện nay, trong cuộc sống, chúng ta gặp không ít các bài báo, những phương ngôn, khẩu hiệu hô hào chống suy thoái đạo đức, kêu gọi con người phải sống đẹp, sống hiền thiện như thế này, thế nọ... Trên các đài phát thanh hay truyền hình, mỗi ngày mỗi giờ ta đều thấy rất nhiều những cuộc thi, những chương trình tuyên dương người tốt việc tốt, để mọi người cùng noi theo, học hỏi...

Nhưng làm thế nào để có thể thực hiện những điều đã đặt ra? Hay nói cụ thể hơn, làm thế nào để sống hướng thiện, dường như vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ, vẫn luôn là điều khiến cho nhiều tâm hồn cao cả phải băn khoăn, thao thức. Những hoạt động rầm rộ, ồ ạt, mang tính hình thức bên ngoài sẽ ít đem lại kết quả thực sự nếu nó không thực sự bắt nguồn từ khát vọng chân chính bên trong của con người.

Riêng đối với bản thân tôi, thiết nghĩ, hướng thiện không phải là cố gồng mình lên để sống, để chứng tỏ cho thiên hạ thấy những hành động tốt đẹp được ngụy trang, trau chuốt một cách cực kỳ khéo léo trước mắt thiên hạ. Trái lại, lòng hướng thiện phải xuất phát từ trong tâm mỗi người.

Thật vậy, hướng thiện trước hết phải là thay đổi chính mình. Muốn xã hội thay đổi, thì trước hết tự bản thân mỗi người phải nỗ lực thay đổi. Nói cách khác, sự thay đổi của cả xã hội phải bắt nguồn từ sự thay đổi của mỗi con người đang sống trong xã hội đó. Và chính sự tích cực thay đổi bản thân của mỗi người sẽ góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
27/09/2020(Xem: 5955)
Hôm thứ Bảy, ngày 26 tháng 9 năm 2020, Ấn Độ đã công bố khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 15 triệu USD để thúc đẩy quan hệ Phật giáo giữa hai quốc gia Ấn Độ-Sri Lanka, bên cạnh việc khẳng định mở rộng quan hệ đối tác quốc phòng nhằm ổn định Ấn Độ Dương. Những quyết định này đã được công bố tại Hội nghị Thượng đỉnh ảo đầu tiên giữa Thủ tướng Chính phủ Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Chính phủ Sri Lanka Mahinda Rajapaksa. Đây cũng là Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên như vậy của Ấn Độ với một quốc gia láng giềng.
27/09/2020(Xem: 7046)
Colombo (News 1st); Cư sĩ Gotabaya Rajapaksa, Tổng thống nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Sri Lanka nhấn mạnh rằng, cần phải nâng cao một thế hệ được định hướng về mặt Đạo đức, và Đạo đức được hướng dẫn bởi Tôn giáo của họ, đồng thời với sự phát triển thể chất trong nước. Tổng thống Gotabaya Rajapaksa nhấn mạnh, Sri Lanka là một quốc gia giàu Đạo đức và phẩm hạnh do lòng tôn kính cao độ đối với Chính pháp Phật đà và sự đồng đạo của các tôn giáo khác được thực hành tại Sri Lanka.
27/09/2020(Xem: 6384)
Vài năm trước, dân tình xôn xao khi xuất hiện website lễ chùa online thì nay việc đi chùa đã được đưa lên... App. Khi cài ứng dụng này, mọi người có thể đến viếng, thắp nhang rất nhiều ngôi chùa trên cả nước. Đặc biệt, người dùng có thể nạp tiền vào App để... được phù hộ. Với mức nạp 20 ngàn đồng, "thí chủ" sẽ được phù hộ trong 1 ngày, nạp 50 ngàn đồng sẽ được bình an trong 1 tháng. Mua gói càng lớn thì ưu đãi càng cao! Hiện App này có hơn 5.000 lượt tải về và hàng trăm đánh giá trên Google Play.
27/09/2020(Xem: 4578)
Vào tuần trước, phát biểu tại buổi gặp gỡ với chư tôn tịnh đức Tăng già giáo phẩm lãnh đạo Phật giáo Hàn Quốc, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Moon Jae-in đã thỉnh cầu sự hỗ trợ tiếp tục của cộng đồng Phật giáo tại Hàn Quốc, trong nỗ lực mở ra lộ trình đối thoại và trao đổi hơn nữa với Triều Tiên nhằm thúc đẩy con đường hướng tới hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên và sự thống nhất cuối cùng.
27/09/2020(Xem: 6786)
Thời gian vừa qua, thật hết sức ngạc nhiên khi tôi tình cờ xem được trên dòng Facebook những bức ảnh lưu niệm của bạn bè, đạo hữu khoe cho thấy họ đã ở rất gần bên Kim Các Tự, một danh lam nổi tiếng ở Kyoto, Nhật Bản. Thoạt đầu, cứ tưởng là mọi người được phước duyên xuất ngoại ngao du qua tận xứ sở hoa anh đào, được “tận mục sở thị” ngôi chùa “Gác Vàng” được dát vàng, còn mình thì cứ quanh quẩn với chùa chiền tự viện trong tỉnh, trong nước…
26/09/2020(Xem: 6485)
Hòa thượng Phó Chủ tịch Quốc hội lưu vong Tây Tạng, Acharya Yeshi Phuntsok hoan nghênh tuyên bố của 63 Nghị sĩ thuộc Liên minh Nghị viện Đa Quốc gia về Trung Quốc (IPAC) kêu gọi các chính phủ điều tra các báo cáo về lao động cưỡng bức và đàn áp sắc tộc tại Trung Quốc, đồng thời xử phạt những người chịu trách nhiệm về các hoạt động tồi tệ này.
24/09/2020(Xem: 8813)
Thông thường hàng năm vào những ngày chớm thu cũng là lúc những người con Phật từ khắp muôn phương tìm về xứ Ấn hành hương các thánh tích Phật giáo, nhưng năm nay cho đến thời điểm này Thánh địa Bồ Đề Đạo Tràng vẫn vắng hoe, thế mới biết tầm ảnh hưởng của trận dịch không hề nhỏ, sự cộng nghiệp của thế gian đã lan dần đến bên cội Bồ Đề đức Phật.
23/09/2020(Xem: 7300)
Vượt qua được đoạn dốc núi vừa dài vừa gập ghềnh lên mô xuống hụp với lởm chởm đá cục đá hòn, đất bụi sạn sỏi để lên đến được khuôn viên của chùa, đứng ngay dưới chiếc cổng mang dáng dấp kiến trúc Torii ở các đền chùa Nhật Bản, hít thở thật sâu và đều không khí trong lành của núi rừng cây cỏ mà phóng tầm mắt về hướng đông ngắm cảnh trời xanh biển rộng, thấy rõ những hòn đảo nhỏ ngoài vịnh nối nhau như bức bình phong che chắn cho thành phố Nha Trang hiền hòa, ta mới cảm nhận được sự sảng khoái an vui như vừa từ cảnh giới u minh hầm hố bước qua thiên đường tịnh lạc.
23/09/2020(Xem: 7809)
Người chồng ở Ấn Độ ‘đã mổ bụng người vợ đang mang bầu để kiểm tra em bé có phải là con trai hay không’ Một ông bố năm con bị cáo buộc dùng liềm mổ bụng người vợ đang mang thai của mình vì anh ta tuyệt vọng không biết đứa bé có phải là con trai hay không. Người đàn ông Ấn Độ 43 tuổi, được biết đến với cái tên Pannalal, đã mổ bụng của vợ mình là Anita Devi vào tối thứ Bảy tại nhà của họ ở quận Baduan của Uttar Pradesh, theo báo “The Times of India” đưa tin. Theo nguồn tin được biết một linh mục đã nói với người đàn ông rằng vợ anh ta đang mang thai con gái, đứa con gái thứ sáu liên tiếp của hai vợ chồng. Gia đình của Devi nói với cảnh sát rằng Pannalal đã tấn công vợ để muốn "biết giới tính" của đứa bé. Theo tờ báo “The Mirror” đưa tin, Devi, 35 tuổi, đang ở tháng thứ 7 của thai kỳ.
23/09/2020(Xem: 4912)
Một cách tổng quát, sự sinh hoạt của con người được thúc đẩy bởi ba thứ bản năng: sinh tồn, sợ chết và truyền giống. Bản năng sinh tồn là bản năng mạnh nhất, gây ra các tác động sớm nhất. Một đứa hài nhi khi mới lọt lòng đã biết tìm vú mẹ, đói thì khóc. Lớn lên bản năng sinh tồn tạo ra các xung năng và thúc đẩy ích kỷ, tham lam, thèm khát, tranh giành miếng ăn, của cải, đưa đến hận thu, xung đột và cả chiến tranh.
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]