Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Một Ngày Lễ Phật Đản Đẫm Máu

23/05/201310:03(Xem: 3700)
Một Ngày Lễ Phật Đản Đẫm Máu
dailetuongniem

MỘT NGÀY LỄ PHẬT ĐẢN ĐẪM MÁU
Hương Trà

Lời tòa soạn: Lễ Phật Đản năm nay 2013, kỷ niệm đúng 50 năm xảy ra cuộc tranh đấu Phật Giáo và phong trào Phật Giáo tranh đấu này dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng kéo dài nửa năm và kết thúc bằng cuộc đảo chánh lật đổ chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm. Bài viết dưới đây kể lại dưới hình thức thuật chuyện nhưng vẫn không ra ngoài các sự kiện lịch sử đã xảy ra trong ngày 8/5/1963 tại Huế. Chuyện kể bắt đầu từ chùa Diệu Đế, qua các đường phố, đến chùa Từ Đàm và kết thúc bi thảm vào trước lúc nửa đêm tại khuôn viên đài phát thanh Huế với kết quả là 8 người chết, 14 người bị thương mà trong số người chết, có 2 trẻ em bị xe bọc sắt cán chết. Điểm gây tranh cãi trong biến cố này là câu hỏi ai là người đã bắn súng và ném lựu đạn vào đồng bào Phật tử trước đài phát thanh đêm 8/5/1963. Nay sau 50 năm, các văn kiện mật của bộ ngoại giao Mỹ đã được bạch hóa cho biết đêm đó, địa phương quân dưới quyền Thiếu Tá Phó Tỉnh Trưởng Đặng Sỹ đã nổ súng và ném lựu đạn gây chết người (điện văn số 112 và 116).[04,06]

1

Vào ngày trăng tròn tháng Tư năm Quý Mão tức mồng 8 tháng 5 năm 1963 tại cố đô Huế, mới tờ mờ sáng, sương hãy còn bay lãng đãng trên mặt nước sông Hương. Dọc đường từ chùa Diệu Đế, theo đường Bạch Đằng, qua cầu Gia Hội, đường Trần Hưng Đạo, cầu Trường Tiền, đường Lê Lợi dẫn đến chùa Từ Đàm, dân chúng tập trung đông đảo để cung đón đoàn rước Phật nhân ngày lễ Phật Đản mà nay đã trở thành một ngày lịch sử bi tráng của thành phố Huế và của Phật Giáo Việt Nam.

2

Suốt cả ngày và đêm qua thành phố Huế sôi sục. Không khí căng thẳng và ngột ngạt với các cuộc hội họp giữa Toà Tỉnh Trưởng, dinh ông Cố Vấn và chùa Từ Đàm xung quanh vấn đề cấm treo cờ tôn giáo qua công điện 5159 từ phủ Tổng Thống ở Sài Gòn đánh ra. Ông Tỉnh trưởng Thừa Thiên kiêm Thị trưởng thành phố Huế Nguyễn Văn Đẳng, một người Phật Giáo, đi qua lại giữa dinh ông Cố Vấn và chùa Từ Đàm. Nhưng cuối cùng thì công an và mật vụ vẫn thi hành lệnh gỡ bỏ cờ Phật giáo ở các tư gia và nơi công cộng. Trên khắp các đường phố, người ta thấy xe công an cảnh sát với loa phóng thanh đọc lệnh của phủ Tổng Thống. Họ yêu cầu đồng bào Phật Tử phải gỡ bỏ tất cả cờ Phật giáo, nếu ai không tuân hành sẽ bị trừng phạt. Dân chúng nổi giận, hoang mang cùng một lòng kéo nhau lên chùa Tổng Hội (chùa Từ Đàm) xin quý thầy can thiệp. Lúc đó quý Hòa thượng Thích Tịnh Khiết, Thích Giác Nhiên, quý Thượng tọa Thích Trí Quang, Thích Mật Nguyện, Thích Thiện Minh, Thích Thiện Siêu, Thích Mật Hiển, và Thích Thanh Trí đang hội họp và quyết định thân hành đến tòa Tỉnh trưởng nằm trên đường Lê Lợi để phản đối hành động triệt hạ cờ Phật Giáo. Tháp tùng theo phái đoàn hôm đó có nhiều tăng ni và khoảng 500 Phật tử mà phần lớn là sinh viên, học sinh. Ông Tỉnh trưởng nói với phái đoàn là cảnh sát đã làm sai lệnh của cấp trên và đồng ý vẫn để cho Phật tử được treo cờ và đèn Phật giáo. Biết là có vấn đề nghiêm trọng do có hiện tượng trống đánh xuôi, kèn thổi ngược nên ngay trong đêm đó, các vị lãnh đạo Phật giáo miền Trung họp mật tại chùa Từ Đàm để bàn phương cách đối phó với chánh quyền trong chính sách kỳ thị Phật giáo.

3

Thời tiết sáng nay nóng sớm, mặt trời đã lên cao nhưng bị che khuất bởi những vầng mây xám trở nên u ám. Một bầu không khí nghiêm trang hồi hộp của hàng ngàn người đang chờ đợi buổi lễ Phật Đản chính thức diễn ra được dự trù vào lúc 10 giờ sáng khi đoàn rước Phật từ chùa Diệu Đế về tới.

Trong khuôn viên chùa Từ Đàm ra đến ngoài sân và ngay trên cả hai con đường chung quanh chùa không còn một chỗ trống, ước lượng có khoảng 4 ngàn người, không ai nói chuyện gì, chỉ im lặng đón chờ đoàn rước Phật về lễ đài chính với lòng nặng trĩu về tương lai đạo Phật trên đất thần kinh. Mọi người căng thẳng chờ đợi bài diễn văn của Thượng tọaThích Trí Quang, một trong các nhân vật có ảnh hưởng lớn của Phật giáo miền Nam Việt Nam, người được các báo chí Mỹ viết nhiều và các phân tích viên tình báo CIA Mỹ kết luận ông “không phải là người cộng sản, ông ta chỉ muốn thiết lập một chính quyền do thần quyền/tôn giáo lãnh đạo ở Miền Nam”. [01,02,03]

Khoảng gần 10 giờ, đoàn rước Phật từ chùa Diệu Đế đến chùa Từ Đàm, khi gần đến chùa một số biểu ngữ được trưng ra, trong đó có biểu ngữ “Phật Giáo Bất Diệt” của đoàn sinh viên Phật Tử Huế dẫn đầu.

hue_1963_01

Ảnh: TTVH Liễu Quán Huế

Đúng như mọi người mong đợi, bài diễn văn hôm ấy của Thượng tọa Thích Trí Quang, sau khi đọc và giải thích các biểu ngữ, Thượng tọa đã cực lực lên án chế độ phân biệt đối xử đối với tôn giáo, kỳ thị với Phật giáo trong chín năm qua và đã ngăn cấm treo cờ Phật giáo trong khi chỉ hai ngày trước cho treo cờ Công Giáo La Mã một cách công khai từ Huế ra đến Quảng Trị. Bài diễn văn đã khích động lòng bất mãn của Phật tử lên cao với những tiếng hoan hô và đả đảo, biến buổi lễ Phật Đản thành một cuộc mít tinh rực lửa tranh đấu đòi bình đẳng tự do tôn giáo.

4

Thành phố Huế buổi trưa tháng Năm oi bức nồng nực, trời không một chút gió. Tan lễ, quần chúng và đồng bào Phật tử rời chùa Từ Đàm về nhà hay trở về chùa khuôn hội sinh hoạt trong khí thế sôi sục để chờ buổi chiều nghe tường thuật lại buổi lễ trên đài phát thanh Huế. Như thông lệ hàng năm đài dành hai chương trình phát thanh Phật Giáo vào hai đêm trước ngày lễ và chương trình thứ ba vào đêm ngày Phật Đản. Hai chương trình trước của Gia Đình Phật Tử và Sinh Viên Phật Tử Huế đã được phát sóng êm đẹp, đồng bào Huế rất hoan hỷ. Thế nhưng, tối nay đài phát thanh Huế chỉ phát những bài quân nhạc một cách bất thường. Họ không cho lên sóng chương trình thứ ba, trong đó có phần ghi âm buổi lễ Phật Đản với bài diễn văn quan trọng của Thượng tọa Thích Trí Quang. Dân chúng nghĩ rằng chính quyền đã kiểm duyệt bài diễn văn của thầy Trí Quang mà không cho phát thanh và cảm thấy như có một điều gì không hay sắp xảy ra cho Phật Giáo, bèn kéo nhau đến đài phát thanh Huế ở phía nam đầu cầu Trường Tiền, đối diện khách sạn Morin để chờ nghe và xem chuyện gì đã và đang xảy ra.

5

daiphathanh_hueĐêm Huế vào mùa Hè rất nóng nực, sát ngay bờ sông Hương mà không một chút gió thổi. Càng lúc số người tụ tập càng đông tại khuôn viên Đài Phát Thanh, lan rộng đến cả bùng binh trước khách sạn Morin, con số lên đến khoảng 6000 người. [05] Bấy giờ là hơn 8 giờ tối, quý Thượng tọa Trí Quang, Mật Nguyện, Mật Hiển và Đức Tâm được mời đến đài phát thanh để khuyên đồng bào hãy bình tĩnh. Tỉnh trưởng Thừa Thiên cũng đến đài phát thanh để nói chuyện với các vị lãnh đạo Phật giáo. Trong khi đó Thiếu tá Đặng Sỹ, Phó tỉnh trưởng đặc trách nội an cũng điều động lực lượng cảnh sát, địa phương quân và quân đội đặc biệt có 5 xe bọc thép dưới quyền đến đài phát thanh. Không khí cực kỳ căng thẳng. Tuy nhiên, thỉnh thoảng có tín hiệu từ loa phóng thanh đặt bên ngoài đài loan báo có những cố gắng thương thuyết để bài nói chuyện sẽ được phát đi tối nay.

Bất hạnh thay, trong khi các vị lãnh đạo Phật giáo và ông tỉnh trưởng Nguyễn Văn Đẳng đang hội nghị trong đài, lực lượng an ninh tự động dùng vòi rồng giải tán đám đông phía ngoài đài. Lúc này người ta nghe thấy tiếng súng carbin bắn lên trời, tiếng gầm của xe bọc thép và sau đó nghe tiếng lựu đạn nổ làm tình hình trở nên vô cùng hỗn loạn.

Dân chúng hoảng hốt tranh nhau bỏ chạy tứ phía, trong số đó có bác sĩ người Đức Erich Wulff, giáo sư dạy ở Đại học y khoa Huế đi cùng sinh viên Tôn Thất Kỳ. Trong phút chốc khuôn viên đài phát thanh, bùng binh đầu cầu Trường Tiền và khách sạn Morin thành một bãi chiến trường thê thảm. Vô số xe đạp bị đè bẹp chồng chất, giày dép, guốc cao gót, vạt áo, mũ nón, từng mảng da tóc đầm đìa máu me. Gần một chục xác người nằm ngổn ngang trên bãi máu, kẻ mất tay, người gãy chân, người mất đầu. Cảnh tượng thê thảm đến lạnh mình. [05]

Mãi đến nửa đêm, trật tự mới được vãn hồi, tổng cộng có 8 người chết, 14 người bị thương. [04, 05] Trong số người chết, có 2 trẻ em bị xe bọc sắt cán chết. [04] Chính quyền lên đài phát thanh loan báo: "Đêm nay Việt Cộng sẽ xâm nhập phá hoại một vài cơ quan công quyền trong thành phố, chính quyền đã ban hành lệnh giới nghiêm, vậy yêu cầu đồng bào giải tán".

6

Thành phố Huế giới nghiêm chìm trong bóng đêm, sáng hôm sau dân chúng nghe bản tin đặc biệt phát trên Đài phát thanh: “trong đêm Phật đản 8-5-1963 Việt cộng đã trà trộn vào đám đông trước Đài phát thanh và đã ném chất nổ khiến tám người chết và bốn người bị thươngĐến chiều tối, một thông cáo đặc biệt của Tổng Nha Thông Tin được loan tải là “Việt Cộng tung lựu đạn làm chết 7 người và bị thương 6 người. Phương tiện duy nhất mà cơ quan an ninh sử dụng để vãn hồi trật tự và ngăn ngừa Cộng sản chỉ là vòi xịt nước, loại thường, vòi cỡ 2 phân không có khả năng gây thương tích cho bất kỳ người nào. Hiện nay, tình hình đã yên tĩnh. Dân chúng rất phẫn uất về việc Việt Cộng lợi dụng lễ Phật đản để tàn sát, quấy rồi và chia rẽ đồng bào với chính phủ.”Bản thông cáo làm tại Sài Gòn ngày 9 tháng 5 năm 1963 được ký bởi ông Phan Văn Tạo, Tổng giám đốc Tổng nha Thông tin.

Thế là một ngày lễ Phật Đản bi thương của thành phố Huế đã đi qua. Máu của Phật tử chốn thần kinh đã đổ loang trong khuôn viên đài phát thanh, chảy dài xuống dòng sông Hương, thắm vào lòng đất. Thành phố Huế chìm trong tang tóc trong những ngày kế tiếp.

Hương Trà

(Theo các tư liệu của Bộ Ngoại Giao Mỹ đã bạch hóa)

Dẫn Chiếu:

[01] CIA Memorandum, “Tri Quang and the Buddhist Catholic Discord in South Vietnam,” September 19, 1964, LBJL, NSF, VNCF, box 9, vol. 18. (Bản ghi nhớ của CIA, “Trí Quang và mối bất hoà Phật giáo - Công giáo ở Miền Nam Việt Nam).

[02] James McAllister, “Thich Tri Quang and Viet Nam War”, Trần Ngọc Cư dịch từ tiếng Anh.

/D_1-2_2-135_4-11484_5-50_6-1_17-56_14-1_15-1/thich-tri-quang-va-chien-tranh-viet-nam.html

[03] An Analysis of Thich Tri Quang's Possible Communist Affiliations, Personality and Goals: Situation Report as of 27 August 1964 (assessment is that Tri Quang is not a Communist; he would like to establish a theocracy in South Vietnam). Intelligence Information Cable, TDCS 314/02342-64. Aug. 28, 1964. 8 p. Con fidential/No Foreign Dissem.Sanitized copy. Released May 24, 1976.http://library.usask.ca/vietnam/index.php?state=view&id=64

“Bản phân tích để xem - liệu Thích Trí Quang có liên hệ/hoặc là cán bộ cộng sản, Con Người và Mục Tiêu Đấu Tranh: Báo cáo tình hình cho tới ngày 27-8-1964 đánh giá rằng Trí Quang không phải là cộng sản, ông ta chỉ muốn thiết lập một chính quyền do thần quyền/tôn giáo lãnh đạo ở Miền Nam. Tin tình báo gửi bằng cable, TDCS 314/02342-64. August 28, 1964. 8 trang. Mật/Không phổ biến. Bản sao đã được tẩy sạch. Giải tỏa ngày 24 Tháng 5, 1976.”

[04] Foreign Relations of the United States (FRUS), 1961–1963 Volume III, Vietnam, January–August 1963, Document 112, PP. 277:

http://static.history.state.gov/frus/frus1961-63v03/medium/0303.png

http://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v03/d112

[05] Hồi ký bác sĩ Erich Wulff, Erich Wulff,

/D_1-2_2-135_4-12345_5-50_6-1_17-66_14-1_15-1/le-phat-dan-8-5-63-tai-hue.html

[06] Foreign Relations of the United States (FRUS), 1961–1963 Volume III, Vietnam, January–August 1963, Document 116, PP. 284-285

http://static.history.state.gov/frus/frus1961-63v03/medium/0310.png

http://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v03/d116

MỤC LỤC
Đại Lễ Tưởng Niệm 50 Năm
Bồ Tát Thích Quảng Đức Tự Thiêu

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
29/09/2019(Xem: 23234)
Video: Hành Trình Khám Phá về Sự Thật Xá Lợi của Đức Phật (Rất hay, rất cảm động khi xem, quý vị nên tranh thủ vào xem liền, chân thành cảm ơn nhà văn, nhà khảo cô người Anh Charles Allen đã thực hiện cuốn phim tài liệu công phu và độc nhất vô nhị để tôn vinh và tìm ra sự thật về xá lợi của Đức Thế Tôn sau 26 thế kỷ, from Thích Nguyên Tạng, chủ biên trang nhà Quảng Đức)
06/08/2019(Xem: 7970)
Đất Phật Phù Nam_TS Nguyễn Thúy Loan
25/02/2019(Xem: 13264)
Bức Tượng Phật ngồi lưng vua độc nhất Việt Nam ở Hà nội, Vua Lê Hy Tông cho tạc tượng đặt trong chùa Hòe Nhai để bày tỏ sám hối vì đã cư xử sai lầm với đạo Phật
26/11/2018(Xem: 6697)
4 năm học đó, chỉ là sự tiếp nối của những năm Trung cấp hay cao đẳng trước đó và nó sẽ mở ra cho quý vị, những năm học tiếp theo của hậu đại học bao gồm chương trình thạc sĩ và tiến sĩ… Nhưng, nếu trong 4 năm học này, mà những Tăng Ni sinh nào, học thiếu tinh cần, thì quý vị khó tiến xa hơn trên sự nghiệp tri thức và lại càng khó tiến xa hơn trên sự nghiệp trí tuệ.
10/11/2018(Xem: 5232)
Trong một bài viết đã lâu trên VHPG, chúng tôi có đề cập đến Chân ngôn đất nước. Chúng tôi đã lấy lời của Nguyễn Trãi, sau khi hoàn tất cuộc chiến đấu giành độc lập 600 năm trước, nhân danh vua Lê Thái Tổ mà hùng hồn tuyên cáo: Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
14/09/2018(Xem: 12961)
Việt Nam là một quốc gia nằm ở ngã tư của lưu lộ quốc tế thuộc Đông Nam Châu Á, và là nơi dừng chân của các thương buôn của vùng Địa Trung Hải. Từ một vị trí địa lý thuận lợi như thế, do đó các quốc gia trong vùng này đã thiết lập các mối quan hệ kinh tế, thương mại, văn hóa, tôn giáo… qua hai con đường: Hồ Tiêu, tức là đường biển qua ngã Sri lanka, Indonesia, Trung Hoa, Việt; và đường Đồng Cỏ là đường bộ, xuất phát từ vùng Đông Bắc Á rồi băng qua miền Trung Á, Mông Cổ, Tây Tạng, Việt Nam, Trung Hoa. Vì vậy các tôn giáo lớn, trong đó có Phật giáo gặp nhiều thuận lợi du nhập vào nước ta.
11/08/2018(Xem: 9747)
Sau Hiệp định Paris 1973, những người lính Mỹ cuối cùng rút khỏi Việt Nam. Từ đó đến nay đã 45 năm, những “di chứng” chiến tranh vẫn còn trên mảnh đất này, và di chứng ấy còn trong tâm trí những người lính ở bên kia bán cầu. Bên cạnh việc hóa giải nỗi đau hiện hữu của chiến tranh, thì hóa giải những uẩn khúc trong lòng người cũng cho thấy nỗ lực phục thiện mà tất cả mọi người bất kể chiến tuyến đều hướng đến. Một buổi trưa đầu tháng 6 năm 2018, có bốn người cựu binh Mỹ tuổi chừng tám mươi tìm về ngôi chùa làng Bồ Bản (xã Triệu Trạch, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Trên xe bước xuống, ông Anderson ôm trước ngực một bức tượng Quán Thế Âm Bồ-tát màu trắng, trang nghiêm đi vào chùa. Đại đức Thích Mãn Toàn, người trụ trì ngôi chùa ra tiếp đoàn. Anderson hỏi Đại đức Thích Mãn Toàn đây có phải chùa Trường Khánh không? Đại đức Thích Mãn Toàn đáp phải, cả vùng chỉ một ngôi chùa này tên Trường Khánh, người dân thường gọi là chùa Bồ Bản. Ông Anderson chưa dám tin lời vị sư trụ trì mà v
06/08/2018(Xem: 6163)
Miền đất võ Bình Định cũng là miền đất Phật, miến “Đất LànhChim Đậu”, được nhiềuchư thiền Tổ ghé bước hoằng hóa và chư tôn thiền đức bản địa xây dựng mạnh mạch Phật đạo từ trong sâu thẳm, qua nhiểu giai đọan, thời gian, đã xây dựng nên hình ảnh Phật giáo Bình Định rạng rở như ngày hôm nay. Đặc biệt trước tiên có thể kề đến Tổ Nguyên Thiều ( 1648 – 1728 ), Hòa thượng Thích Phước Huệ ( 1875 – 1963 ), Hòa Thượng Bích Liên-Trí Hải ( 1876 – 1950 ), v…v…Nêu chúng ta tính từ thời chúa Nguyễn Phúc Tần ( 1619 – 1682 ), khi Tổ Nguyên Thiều từ Quảng Đông (Trung Quốc) sang An Nam và an trú ở Quy Ninh (tức Bình Định ngày nay) vào năm Ất Tỵ (1665 ) và kiến tạo chùa Thập Tháp Di Đà , thí Phật giáo Bình Định đã thực sự bước vào trang sử chung trong công cuộc hoằng hóa của Phật giáo Việt Nam. Hơn thế nữa, Tổ Nguyên Thiều còn là cầu nối giữa Phật giáo hai nước An Nam và Trung Hoa, trao đổi nhiều kinh điền có giá trị để cùng nhau tu học. Điều này cho thấy, lý tưởng Từ Bi và con đường hoằng
20/07/2018(Xem: 11264)
Vào tháng 10, mùa đông, nhằm tiết đại hàn, giá lạnh, vua Lý Thánh Tông (1023 – 1072) nói với các quan hầu cận rằng: "Trẫm ở trong cung, sưởi than xương thú, mặc áo lông chồn còn rét thế này, nghĩ đến người tù bị giam trong ngục, khổ sở về gông cùm, chưa rõ ngay gian, ăn không no bụng, mặc không kín thân, khốn khổ vì gió rét, hoặc có kẻ chết không đáng tội, trẫm rất thương xót. Vậy lệnh cho Hữu ty phát chăn chiếu, và cấp cơm ăn ngày hai bữa.” (1)
19/06/2018(Xem: 4518)
Tộc Bùi ở làng Vĩnh Trinh, huyện Duy Xuyên là một dòng tộc lớn vang danh trong nước không những vì “của nhiều người đông” mà còn vì có lắm nhân tài ở mọi lãnh vực với những tên tuổi chói sáng như nhà báo Bùi Thế Mĩ, bác sĩ Bùi Kiến Tín, thi hào Bùi Giáng, nhà giáo Bùi Tấn v.v… Vị thủy tổ của đại tộc này chính là nhà doanh điền Bùi Tấn Diên, Tiền hiền làng Vĩnh Trinh.
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Senior Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com ; http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com , tvquangduc@bigpond.com
KHÁCH VIẾNG THĂM
110,220,567