1C- Khát Vọng Hòa Bình

VƯỢTKHỎIGIÁO ÐIỀU (BEYOND DOGMA)
ÐứcÐạt Lai Lạt Ma đời thứ 14
ViệtDịch: Tâm Hà Lê Công Ða

KHÁT VỌNG HÒA BÌNH

Bâygiờ xin nói đến hòa bình. Hoà bình là một vấn đề quan trọng. May mắn thay, conngười nói chung đều có khuynh hướng yêu chuộng hòa bình thay vì chiến tranh đẫmmáu cho nên ta có khả năng giảm thiểu bạo động để tạo dựng nên một xã hội hoàđiệu, an bình, đầy tình người cho dù có đôi lúc bản chất tốt đẹp củachúng ta đã không chế ngự được những tình cảm nông nổi. Có hai phương thức đểđạt tới mục tiêu này: chiến lược ngắn hạn và dài hạn.

Vềmặt ngắn hạn, tôi nghĩ rằng qúy vị đã có những phương cách hữu hiệu để đối phóvới các vấn nạn hiện đại như vấn đề bạo động chẳng hạn. Thế nên những ý kiếncủa tôi có thể chẳng giúp đỡ được qúy vị bao nhiêu.

Vềmột chiến lược dài hạn, nghĩa là nói về tương lai, tôi quan niệm rằng giáo dụcphải là yếu tố hàng đầu qua đó đầu óc thông minh của con người nên được điềuhướng vào một hướng đi đúng đắn. Thật là một điều hữu ích nếu ta chịu khó nhìnkỹ vào những thất bại của nền giáo dục hiện đại. Một thí dụ hiển nhiên là cónhiều quốc gia đã cố ý nuôi dưỡng những tình cảm tiêu cực như thù hận các quốcgia láng giềng chẳng hạn. Thế nhưng thực tế hiện nay cho thấy nhân loại khôngthể sống còn nếu không có sự hợp tác chân thành của quốc tế. Những khái niệmnhư “nước tôi”, “nước anh,” “đạo tôi,” “đạo anh” vì thế ngày càng trở nên khôngmấy quan trọng. Ngược lại chúng ta cần phải khẳng định một sự thực rằng thanhân cũng có phẩm giá đáng tôn trọng như chính chúng ta. Ðấy chính là nhânloại! Ðây cũng là lý do tại sao chúng ta cần phải tái thẩm định lại hệ thốnggiáo dục của chúng ta.

Bâygiờ xin nói đến lãnh vực truyền thông. Tôi rất kính trọng bộ môn này và rấtthích cái lối ưa xen vào công chuyện của người khác của nó. Một số nhân vậtquan trọng không phải là lúc nào cũng lương thiện, đàng hoàng. Thế nên qủa làđiều tối cần thiết khi chúng ta có bộ phận truyền thông để lưu tâm theo dỏi họ.Ký giả ai cũng biết là rất thính mũi và thường là họ làm việc rất hữu hiệu. Tuynhiên mặt khác, tôi không khỏi cảm thấy phiền khi thấy họ cứ hay đào sâu vàonhững khía cạnh tiêu cực làm cho tâm hồn con người dễ bị chán nãn, ngã lòng.Theo tôi nên có sự cân đối trong vấn đề mà ký giả chọn lựa để tường trình. Họthường phơi bày cho ta thấy quá nhiều trạng huống bất hạnh, mà với thiện tâm vàbản chất nhân ái của con người như tôi đã từng đề cập, ta dư khả năng cũng nhưtiềm năng để thay đổi chúng. Bản chất này phải là nguồn cội của tư duy chúng tavà là nền tảng của bất cứ sự phát triển nào. Mỗi khi tự thấy mình mâu thuẩn vớimột vài người tôi thường phát biểu: “ Bỏ qua một bên những điều không tốt lànhtrên báo chí, hãy nhìn vào hàng triệu người trẻ, già, bệnh hoạn đang được giúpđỡ ta không không thể không cảm ơn lòng từ ái hay thiện ý của con người; nhữngtình cảm tích cực cũng hoạt động song hành cùng với tiêu cực.”

Dothiếu giao lưu, kinh nghiệm cá nhân của tôi cho thấy tôn giáo đôi lúc cũng lànguồn gốc của nhiều vấn nạn. Một khi mà chúng ta xây dựng được những quan hệtốt, tầm nhìn của chúng ta sẽ rộng mở hơn. Từ đó chúng ta khám phá ra rằngchúng ta có thể làm việc với nhau trên một số căn bản chung cũng như chúng tacó thể học hỏi lẫn nhau. Bằng cách này, tôi tin rằng mối tương kính sẽđược phát triển và những xung đột về tôn giáo chắc chắn sẽ giảm thiểu.

Bâygiờ chúng ta nói tiếp đến những khó khăn gây ra bởi các chính khách, những nhàlãnh đạo quốc gia. Dĩ nhiên khi đối đầu với các nhà độc tài, những chế độchuyên chế ta khó mà nói trước được những gì sẽ xảy ra; đây là những trường hợpđặc biệt khó khăn. Tuy nhiên đối với những chính khách trong các quốc gia dânchủ, qủa là một điều tốt khi ta thấy họ vận dụng phần lớn trí tuệ của mình vàoviệc phục vụ kẻ khác. Thế nhưng khi mùa bầu cử gần đến, phần trí tuệ còn lại đócủa họ được đặt để vào bàn tay của các cử tri, điều này chẳng giúp ích gì cả màcòn tạo nên một trạng thái mất quân bình. Như vậy thì làm thế nào để cải thiệnphẩm chất của các chính khách? Tôi thật tình không biết.
Tất cả những yếu tố trọng yếu này cần nên được khảo sát thật nghiêm túc, sâusắc về lâu về dài khi người ta quan tâm đến nhân loại như một thể thống nhất.Mỗi chúng ta là một thành phần của đại gia đình nhân loại đó cho dù chúng ta cónhững quá trình đào tạo, bối cảnh xã hội khác nhau. Không cần biết anh là giáoviên, nhà kinh tế, chính khách, luật sư, thành phần tăng lữ, thương gia, hay là“kẻ bụi đời,” tất cả đều phải chia xẻ một phần trách nhiệm cũng như vận dụngtất cả mọi khả năng của mình để mang lại một khung cảnh hoà đồng tuyệt diệu chothế giới mà chúng ta đang sống.

Vàothời buổi mà một số các chế độ độc tài chuyên chế đang sụp đổ, những sựkiện não lòng xảy ra như ở Bosnia, Châu Phi nhắc nhở chúng ta một điều cầnthiết là phải làm thế nào để ngăn ngừa những tình trạng như thế xảy ra trongtương lai. Người ta đang nói nhiều đến “trật tự thế giới mới”. Thật khó mà thayđổi một cấu trúc xã hội đã được xây dựng lâu đời. Thế nhưng bây giờ thì cấutrúc xã hội cũ đang trền đường sụp đổ, mở đường cho một thời điểm với nhữngthay đổi lớn lao. Tuy nhiên khi mà người ta không biết mình phải làm gì, ngườita lại càng thêm lo âu bối rối. Nhưng cho dù trường hợp nào xảy ra đi nữa, tấtcả đều tùy thuộc vào các chính phủ biết nắm lấy các cơ hội.

Vẫncòn một số khó khăn trong việc tài giảm vũ khí nguyên tử. Bao lâu mà loại vũkhí này còn tồn tại, thảm họa vẫn có thể xảy ra cho nhân loại bởi vì số phậncủa chúng ta luôn luôn bị đặt vào trong tay của một thiểu số người vô tráchnhiệm. Hơn thế nữa với việc giải trừ quân bị, chúng ta có thể giới hạn đượcnhững thiệt hại mỗi khi xung đột nổ bùng. Phần tôi, tôi vẫn luôn lên tiếng cổvõ cho sự giải trừ quân bị ngay chính trong tâm hồn của mỗi con người bằng cáchgiảm bớt lòng thù hận, tăng trưởng tinh thần từ bi.

Dĩnhiên là chúng ta cũng không thể không quan tâm đến lãnh vực hạn chế sinh sản.Sự cách biệt giữa Nam và Bắc cũng là đầu mối của nhiều vấn nạn. Một số chuyêngia cho biết là nếu các quốc gia phía Nam đạt đến một mức sống tương đương nhưcác quốc gia phía Bắc, lúc đó những tài nguyên của thế giới sẽ cạn nguồn. Lạithêm một tình huống nan giải khác.

Ðểkết luận, chúng ta có thể tự hỏi là tư duy của con người được thay đổi như thếnào.

Mộtlần nữa, điều này hoàn toàn tùy thuộc vào cố gắng, nỗ lực của mỗi cá nhân. Nhânđây tôi cũng xin phép được lưu ý cộng đồng nhân loại, đặc biệt là tất cả nhữngai hiện đang hoạt động tích cực trong các tổ chức xã hội, rằng: Ðiều căn bảnvẫn là tâm ý của con người. Chúng ta có thể hoàn tất mọi công tác khó khăn nếuchúng ta có quyết tâm. Chúng ta sẽ chẳng đạt được điều gì cả, cho dù là nhữngviệc dễ dàng nhất, nếu chúng ta luôn luôn có thái độ bi quan yếm thế. Theo kinhnghiệm cá nhân của tôi, tin tưởng và quyết tâm là hai yếu tố quan trọng đểthành công.