Cành mai vàng.

Cành Mai vàng

Một loại cây thân nhỏ, mặt lá nhám,ï cánh hoa vàng tròn có nhụy nhyễn, khi sáu cánh hoặc tám cánh, vô cùng đặc biệt. Mai nỡ trông đẹp và hiền hòa. Còn nữa, khi Mai rụng xuống, nhụy sẽ biến thành những nụ đỏ cũng tựa như một loài hoa. Thân Mai chắc bền, chịu đựng được nắng mưa, chỉ có mặt ở những vùng nhiệt đới gió mùa. Mai không quý phái như những loài hoa khác, không ủy mị như Lan, chẳng kiêu sa như Hồng, càng không phô sắc khoe hương như Hải Đường và Thược Dược. Mai vốn là thế, bản chất phần nào giống với đặc tính của người Á đông.

Người Á đông phần nhiều biết sống chịu đựng. Chịu đựng để vươn lên cái đẹp và tự khẳng định chính mình. Người xưa từng nói ”lùi một để tiến thêm hai” là vậy. Sự ẩn nhẩn như thế kể không phải là nhát hèn mà đó là đức tính gắn liền với đời sống tu học phật pháp. Tính Mai cũng vậy, thầm lặng kinh qua một mùa băng giá để tự thức dậy trong một dáng dấp hiền hòa và tươi vui. Như thiền sư Huyền Giác đã từng nhận xét về Mai như sau:

“ Nếu chẳng một phen sương lạnh thấm

Hoa Mai đâu dễ ngửi mùi hương “

Thật đúng như vậy, cuộc đời không dễ gì cho ta bất kỳ một thành qủa nào mà không thông qua thử thách. Ngay cả một số người bổng dưng có được những cơ may quý báo trong đời này thì theo Đạo Phật hẳn cũng thông qua nhiều cạm bẩy trong quá khứ. Nghĩa là tất cả các giá trị chỉ hiển hiện khi và chỉ khi con người buộc phải bù lại một điều gì đó bằng khả năng, ý chí hay một cuộc dấn thân quên mình. Nôm na là con đường dù ít nhiều chông gai, nếu muốn đến đích thì bạn phải đi, hơn thế nữa cần phải giáp mặt. Các bậc thánh xưa nay đều vậy, trước khi thể nhập chân lý đều phải kinh qua những sóng gió bấp bênh. Đức Phật Thích Ca phải sáu năm khổ hạnh rừng già, tổ Đạt Mạ chín năm ngồi vách, đến ngài Bách Trượng cả đời ruộng rẩy một ngày không làm một ngày không ăn, tất cả nhầm để chứng minh rằng muốn đạt được Đạo thì cần thỏng tay vào chợ.

Chân lý không phải là viên ngọc đựng trong tháp ngà, không là một thứ quyền năng trên cao hay nằm trên chóp đỉnh của sự lộng lẩy quyền bí, mà chân lý chính là thực tại sinh động được đánh đổi bằng xương bằng máu, bằng sự giáp mặt với gió bụi phong trần để từ đó nhận ra một điều vô giá, thánh thiện và hoàn toàn không bị nhiễm ô. Chúng ta hãy nghe Lục Tổ Huệ Năng tuyên bố về chân lý như một kinh nghiệm thể nhập thật hùng hồn: “ Phật Pháp tuyệt không ngoài thế gian mà có”. Như vậy giữa thế gian vốn có điều thánh thiện, nơi chúng sinh vốn có Phật tâm, từ bùn lầy uế bẩn vẫn cứ hiện ra những cánh sen tinh khiết. Vậy thì Mai vàng cũng không chết cứng giữa cái lạnh đêm trước, mà tự đứng dậy trong sức mạnh nhẫn nhục như một dũng sĩ đang băng qua giữa cảnh chợ đời.

Cành Mai không những thầm nhắc với chúng ta về điều ấy_đức nhẫn nhục cần có cho một hành giả_ mà còn mách bảo với chúng ta về một đức tính khác cũng rất cần thiết cho lộ trình hướng thượng, đó là ý chí kiên trì. Một khi đã chọn thì phải theo, theo đến tận cùng, nghĩa là bước đi không ngừng nghĩ, không chùn chân với bất kỳ hoang tưởng nào. Hành giả phải như một cành Mai, cô độc vận hành trong đêm tối, ý chí dạt dào giữa muôn trùng sóng gió để có một ngày…

“ Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một nhành Mai”

Mãn Giác thiền sư đã nhận ra nơi nhành Mai một cái gì đó vượt ngoài biên hạn mà mắt thường không thể thấy được. Phải thật sự bằng tuệ giác, bằng thật chứng cao vời ngài mới hiển hiện như một nhành Mai. Ngài muốn nhấn mạnh rằng việc xuân mang hoa tới lấy hoa đi theo lẽ sinh diệt là chuyện bình thường nhưng với Mai trong thiền ý thì xuân chẳng tài nào làm được, vì đêm qua giữa lúc không còn xuân nữa thì nhành Mai vẫn nở như một phép mầu.

Trong lần về thăm quê hương vừa rồi tôi có gặp một đôi vợ chồng nghèo lắm, sống bằng nghề làm thuê cho người khác, nhà tranh vách lá cùng với bốn mặt con, vất vả vô cùng. Mỗi năm mùa tết đến gần, anh phải đầu tắt mặt tối, làm lụn cực khổ nín cả thở thì gia đình mới được cái tết ấm êm. Nhưng năm nay anh tâm sự :” Đúng là năm chuột thầy ơi ! gia đình còn vất vả nhiều, mỗi năm vợ chồng cậy vào nghề bán Mai cũng xoay sở được phần nào. Năm nay lại khác, lượng Mai giảm đi vì rừng bị đốn phá nhiều, mọi thứ nguyên sinh cũng không còn như xưa nữa. Anh tự nhủ, dù sao trong nhà cũng có được vài cành Mai trong ba ngày tết. Anh mỉm cười.” Đó là câu chuyện thật, đời thật về những con người giữa thời đại mới. Cái nghèo vẫn cứ đeo bám như một hồn ma. Nhìn anh tay vịn cành Mai có vẻ an phận, tôi chợt thấy nơi anh dường như lâu lắm rồi anh chưa từng tận hưởng cành Mai mà chỉ dùng nó để bán cho người.

Anh biết không, thường thì mở đầu cho năm mới con người ta có khuynh hướng muốn quên đi hoàn toàn cái cũ, hoặc nói rõ hơn là những điều xui xẻo bất an. Nhưng ở một người giản dị như anh tôi nghỉ rằng cái khó, cái cực không dễ gì làm anh ngả quỵ. Bởi lẽ cái tâm lặng lẽ và sự nhàn hạ của anh cho thấy điều đó, điều mà cành Mai vừa mới truyền đạt trong anh, nhẫn nhục và lòng kiên định.

Như vậy, Mai muốn nói gì, gửi gấm điều gì đến với con người ? Người học Phật và kẻ thế gian nếu sống được như Mai thì hoàn cảnh sẽ khác đi và phẩm chất cũng trở nên hoàn mỹ. Trong đạo, người hành giả thường phải đối mặt với những thử thách thì có thể học theo đức tính của Mai, không lụy bước chùn chân và lòng nhẫn kham nghịch cảnh. Ngoài đời, kẻ thế tình lòng hay chao đảo thì Mai sẽ gợi lại trong họ một thái độ sống hiền hòa và ý chí vững vàng giữa lộ trình cuộc sống. Riêng tôi xin được vài lời gửi tặng cành Mai

“ Kinh qua mùa rét mướt

Cùng gió táp mưa sa

Tưởng chừng đêm hôm trước

Mai lặng chết êm đềm

Nào ngờ Mai thức dậy

Khoác lên chiếc áo vàng

Hiện nét cười vui thú

Ta nhìn Mai hân hoan.

Thích Thiện Lợi