Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Vũ Điệu Thời Gian và Bước Nhảy Tâm Thức

15/02/201819:21(Xem: 1687)
Vũ Điệu Thời Gian và Bước Nhảy Tâm Thức



hoa_mai_2
Vũ Điệu Thời Gian
và Bước Nhảy Tâm Thức

 

Tâm Huy Huỳnh Kim Quang

 

 

Nếu Trái Đất mỗi ngày không múa điệu nghê thường lả lướt quanh Vầng Thái Dương rực rỡ thì có lẽ con người cũng chẳng chiêm ngưỡng được vẻ đẹp kỳ diệu của xuân hạ thu đông.

Và nếu tâm thức con người không hòa điệu bước nhảy theo vũ khúc thiên thu của trời đất thì làm gì có cảnh rộn ràng vui tươi của ngày Tết theo truyền thống văn hóa Việt.

Xuân, vì vậy, là hương sắc tuyệt trần của sự phối ngẫu nhiệm mầu giữa tâm, cảnh và thời gian. Chả thế mà danh thần Nguyễn Trãi, trong bài thơ “Hải Khẩu Dạ Bạc Hữu Cảm,” đã từng có lần nhìn sắc xuân đến say đắm:

 

Nhãn biên xuân sắc huân nhân tuý

(Sắc mùa xuân xông vào mắt khiến cho lòng say đắm)

 

Xưa nay, tao nhân mặc khách đều mê say hương sắc của nàng xuân. Cho nên người ta mới phong tước cho nàng xuân là chúa xuân, biểu tượng cho cái đẹp mê hồn của thiên nhiên. Trong bốn mùa, xuân hạ thu đông, thì xuân không chỉ là vũ điệu khởi đầu của thời gian, mà còn là bước nhảy êm ả, đẹp đẽ, và tươi tắn nhất, với muôn ngàn thảo mộc nẩy mầm đơm hoa và trái đất như khoác lên chiếc xiêm y muôn sắc sặc sỡ.

Nhưng, tùy tâm và cảnh của mỗi người mà xuân mang dáng dấp khác nhau. Vị hoàng đế anh minh của Nhà Trần đã 2 lần đánh bại quân xâm lược Nguyên Mông, là Trần Nhân Tông, có lần diễn tả cảm trạng về một chiều xuân trong bài Xuân Vãn:

 

Niên thiếu hà tằng liễu sắc không,

Nhất xuân tâm sự bách hoa trung.

Như kim khám phá đông hoàng diện,

Thiền bản bồ đoàn khán truỵ hồng.

 

Chiều Xuân

Thuở nhỏ chưa thấu lẽ Sắc Không,

Xuân phơi trăm đóa gửi chuyện lòng.

Gương mặt chúa Xuân nay đã tỏ,

Nệm cỏ ngồi xem rụng cánh hồng.

(Bản dịch của nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ)

 

Tâm sự của vị tị tổ dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử có khác với cảm nhận của thế nhân khi thưởng xuân. Nhà tu liễu ngộ được lẽ sắc không của vạn pháp thì an nhiên tự tại mà ngắm xuân chứ không rộn ràng, động tâm như người đời.

Trong khi đó, thi hào Nguyễn Du dù đọc Kinh Kim Cang cả ngàn lần mà có lúc cũng rơi lệ trong đêm xuân khi cảm thân phận lữ khách tha hương ngàn dặm trong bài thơ Xuân Dạ của ông:

 

Hắc dạ thiều quang hà xứ tầm?

Tiểu song khai xứ liễu âm âm.

Giang hồ bệnh đáo kinh thì cửu,

Phong vũ xuân tùy nhất dạ thâm.

Kỳ lữ đa niên đăng hạ lệ,

Gia hương thiên lý nguyệt trung tâm.

Nam Đài thôn ngoại Long Giang thủy,

Nhất phiến hàn thanh tống cổ câm (kim).

 

Đêm Xuân

Đêm đen Xuân đến biết tìm đâu

Bóng liễu bên song chạnh nỗi sầu

Dừng bước giang hồ, thân ủ bệnh

Xót đời mưa gió, mệnh chìm sâu

Đèn khêu năm tháng bao nhiêu lệ

Mắt nuối quê hương mấy nỗi đau

Nam Đài tiếng sóng Long Giang gọi

Kim cổ lạnh tràn đưa tiễn nhau.

(Nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ dịch Việt)

         

          Tâm trạng ngày xuân của thi hào Nguyễn Du lúc làm lữ khách tha hương ngày xưa sao nghe giống tâm trạng của người Việt tị nạn ly hương ngày nay quá! Nhưng biết làm sao, khi quê hương còn xa vời vợi. Quê xa không phải vì đường xa, mà vì lòng người hai bờ chính kiến xa cách nhau diệu vợi.

          Mấy ngày cận Tết, mỗi đêm đi làm về khuya ngang qua những con đường đèn mờ vắng vẻ, lòng người tha hương bỗng nghe cô quạnh lạ thường. Nhớ những cái Tết năm xưa ở quê nhà rộn rịp và gia đình bà con sum vầy ấm áp.

 

          Đèn khêu năm tháng bao nhiêu lệ

Mắt nuối quê hương mấy nỗi đau

 

Xuân về trên đất Mỹ lại nhằm vào mùa đông giá rét lạnh lùng. Cái giá rét của ngày xuân ở xứ người càng thấm thía hơn khi màn đêm phủ xuống thân phận cô liêu của kẻ tha hương. Thi sĩ Pierre Emmanuel của Pháp đã diễn tả triết lý cao siêu vi diệu đến khó hiểu của những đêm tối cô liêu qua bài thơ “Seuls Comprennent Les Fous” (Chỉ Những Người Điên Mới Hiểu) mà nhà thơ Phạm Công Thiện đã dịch xuất thần như sau:

 

Một chút tình thương trong máu

Một hạt chân lý trong hồn

Cũng như một chút hạt kê cho chim sẻ

Để sống trườn qua một ngày đông lạnh

Người có nghĩ rằng

Những bậc thánh cao siêu nhất lại cân nặng hơn?

Tại sao vĩnh cửu lại màu xanh lá cây?

Ôi đau đớn không lời

Cành dương xỉ còn khép lại…

Kẻ nào chưa cảm thấy trong lòng mình ru khẽ lên những chiếc lá đầu mùa

Thì không bao giờ biết được vĩnh cửu.

Ôi đêm tối

Mi là hương vị bánh mì trên lưỡi ta

Mi là cơn mát rượi hồn của quên lãng trên hình hài ta

Mi là dòng suối không hề cạn chảy về niềm im lặng của ta

Vào mỗi buổi chiều là rạng đông của nỗi chết trong ta.

Ca hát mi làm gì

Cầu nguyện mi làm gì

Bởi vì chỉ một giọt nước mắt cô liêu

Cũng chứa đọng mi trọn vẹn

Ôi đêm tối

 

Phải chăng “Những chiếc lá đầu mùa” của thi sĩ Emmanuel là những chiếc lá mùa xuân, biểu tượng của hy vọng và vĩnh cửu? Thì ra, trong cái u tối rợn người của đêm đen cũng còn “một chút tình thương trong máu,” hay “một hạt chân lý trong hồn.”

Đó cũng chính là hình ảnh đóa mai mùa xuân vừa nở sau đêm đông bão bùng giá rét của Thiền sư Mãn Giác đời Nhà Lý:

 

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

 

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một cành mai.

(Hòa Thượng Thích Thanh Từ dịch)

 

          Bởi thế, không có bước nhảy của tâm thức con người hòa cùng vũ điệu thời gian thì xuân chỉ là xuân của bốn mùa, xuân hạ thu đông, trơ cùng tuế nguyệt. Dù có lá xanh mơn mởn khoe sắc hay hoa vàng rực rỡ thắm tươi thì nào ai hay biết ẩn hiện trong đó là hương sắc gì, là nụ cười chưa tắt trên môi, hay ngấn lệ còn nóng hổi mới vừa rơi từ khóe mắt.

          Vũ điệu mùa xuân đang tung tăng trên khắp nẻo đường của người Việt lưu cư. Xin mời mọi người mở ngỏ tâm thức để cùng nhảy với vũ điệu của mùa xuân Mậu Tuất đang về.

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/01/202007:14(Xem: 943)
Sáng mùng 1 Tết Canh Tý (ngày 25/01/2020), thời tiết ở thành phố Hayward, miền Bắc tiểu bang California thật đẹp! Từ 08 giờ sáng, đông đảo quý thiện tri thức; quý huynh trưởng và đoàn sinh các Gia đình Phật tử Chánh Tâm, Chánh Đức, Chánh Hòa; cùng quýPhật tử khắp nơi đã về chùa Phổ Từ tọa lạc tại số 17327 Meekland Avenue, thành phố Hayward dự lễ Cầu an đầu năm Canh Tý dưới sự chủ trì của Thượng tọa Viện chủ Thích Từ Lực.
19/02/201805:45(Xem: 2724)
Chùa Phổ Từ, San Jose, California, Hoa Kỳ, đón Xuân Mậu Tuất 2018
04/01/201607:56(Xem: 2790)
Chùa Phổ Từ Mừng Xuân Bính Thân 2016
25/02/201921:00(Xem: 1274)
Vào sáng ngày 24 tháng 02 năm 2019, chùa Phổ Từ tọa lạc tại số 17327 Meekland Avenue, thành phố Hayward, miền Bắc California đã tổ chức lễ cầu nguyện quốc thái dân an cho đông đảo đồng hương, Phật tử, Huynh trưởng Gia đình Phật tử và các em thiếu nhi của 3 GĐPT: Chánh Tâm, Chánh Đức, Chánh Hòa.
14/02/201708:36(Xem: 1708)
Vào sáng ngày 12 tháng 02 năm 2017, chùa Phổ Từ tọa lạc tại thành phố Hayward, tiểu bang California đã long trọng tổ chức lễ Thượng Nguyên và hội Tết Đinh Dậu. Đông đảo Phật tử ở thành phố Hayward và các thành phố lân cận đã về dự lễ, tụng kinh cầu an, nghe pháp thoại đầu năm và cúng thí thực cô hồn. Sau buổi lễ là hội Tết Đinh Dậu do 3 đơn vị Gia đình Phật tử Chánh Tâm, Chánh Đức và Chánh Hòa tổ chức với nhiều nội dung: chúc Tết, đốt pháo, múa lân, văn nghệ, trò chơi, ẩm thực, triển lãm … Các hoạt động diễn ra thật rộn ràng, tươi vui; mang sự hoan hỷ đến mọi người trong mùa Xuân mới.
11/02/202016:53(Xem: 895)
Vào ngày chủ nhật 09/02/2020, nhằm ngày 16 tháng giêng năm Canh Tý, thời tiết ở nhiều thành phố miền Bắc tiểu bang California có nhiều gió nhưng nắng đẹp, mát mẻ. Nhiều ngôi chùa Việt đều tổ chức Lễ Thượng Nguyên để thiện nam, tín nữ, Phật tử khắp nơi đến chùa cúng ngày rằm đầu năm mới.
14/02/201917:16(Xem: 2018)
Phật Tử chùa Từ Thuyền hành hương Thập Tự mừng Xuân năm Kỷ Hợi vào ngày thứ Bảy 09-02-2019 “Mùng 5 Tết” do Ni Sư Thich Nữ Từ Diệu tổ chức. Khởi hành lúc 7 giờ sáng, thời tiết hôm nay rất lạnh âm -7 C, mà vẫn có trên 70 Phật Tử tham dự chuyền hành hương tâm linh. Chùa đầu năm Lễ Phật chùa Cam Lộ Vương ở thành phố Maple, chùa đang xây cất sẽ hoàng thành cuối năm 2019. Sau đó ghé vào chùa Phổ Hiền tọa lạc tại thành phố North York, Phật tử được hái lộc đầu xuân. Sau đó đến chùa Linh Sơn thành phố North York, Lễ Phật và hái lộc. Kế tiếp là chùa A Di Đà tại thành phố Scarborough, Phật tử đã được thầy trụ trì phác lộc và lì xì. Chùa A Di Đà đang xây dựng lại. Chặn đến là chùa Kim Quang tại Toronto, Phật tử đã được thầy trụ trì lì xì và được khuyến đải ăn trưa với món Phở chay đặc biệt của chùa này. Sau đó đến chùa Long Hoa, Huê Lâm và chùa Pháp Vân mỗi chùa phật tử đều được chụp ảnh lưu niệm với Thầy trụ trì. Chuyến hành hương được kết thúc cùng ngày lúc 5 giờ chiều, sau một ngày vui vẻ và lò
20/02/201507:23(Xem: 3067)
Tết đến hoa xuân nở muôn nơi Mã đáo thành công với mọi người Chúc mừng năm mới Thường An Lạc Tu-Hành-Tinh-Tấn vẹn mười mươi… Năm cũ qua đi, năm mới đã đến mọi người cùng nhau đón mừng năm mới trong niềm an vui hỷ lạc vô biên. Tại Chùa Viên Giác Hannover, 19 giờ tối thứ tư ngày 18.02.2015 (DL) tức 30.12.2014 (ÂL), bà con Phật Tử khắp nơi trên nước Đức không quản ngại thời tiết giá lạnh đã vân tập về chùa Viên Giác Hannover, để chuẩn bị cung hành nghi thức đón giao thừa tết Nguyên Đán Ất Mùi 2015 Âm Lịch.