Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Những phong tục đẹp ngày Tết

29/01/201410:07(Xem: 2732)
Những phong tục đẹp ngày Tết

viet thu phap

Chơi hoa, đi chợ Tết, gói bánh chưng... là những phong tục đẹp của ngày Tết.

1. Chơi hoa

Mỗi dịp xuân về, chúng ta đều đón Tết vào đầu năm mới âm lịch. Không khí Tết thực sự bắt đầu vào rằm tháng chạp. Ai trồng hoa bích đào (miền Bắc) và mai (miền Nam) đều biết ngày này, ngày mà người ta phải bứt bỏ lá để cho hoa trổ bông đúng ngày mồng một Tết. Không phải ai cũng làm công việc này vì tính chuyên nghiệp trồng hoa cảnh rất cao, tuy nhiên, chơi hoa đào, hoa mai ngày Tết là một truyền thống, và để hoa nở đúng ngày mồng 1 Tết thì duy nhất có ở Việt Nam.

Nếu như người Nhật tự hào về bonsai thì người Việt Nam tự hào về chơi hoa. Nhưng đáng tiếc có một số loài hoa quý như thủy tiên, hoa quỳnh, thường được giới thượng lưu ngày xưa xếp vào loại hoa đón Tết cao cấp, xem hoa nở để đoán vận may, thì đến nay hầu như không còn mấy ai biết đến trong ngày Tết. Thời gian thay đổi thì các thú vui ngày Tết cũng có những đổi thay, song truyền thống hoa Tết đại chúng ở Việt Nam ngày nay còn có thêm nhiều loại như hoa lan, hoa cúc, hoa tulíp… được phát triển từ trong nước và du nhập từ nước ngoài vào.

2. Tiễn ông Công công Táo lên trời

Tương truyền ở mỗi gia đình kể từ khi loài người biết dùng lửa để ăn chín đến nay luôn luôn trong nhà có ông Công ông Táo. Ông Công được xem là thần đất giữ nhà và biểu tượng của ông là cây nêu ngày Tết. Nay, phong tục trồng cây nêu đã bị mai một vì có nhiều người ở nhà tầng nên không có đất. Còn ông Táo được dân gian gọi là “ông vua bếp”. Vua bếp là vị thần cai quản việc nấu ăn trong mỗi gia đình gắn với câu ngạn ngữ “có thực mới vực được đạo”. Một cỗ bếp có ba ông vua bếp được nắn bằng đất thó (đất sét) có hình chóp cụt uốn cong cúi đầu vào nhau tạo thành thế “kiềng ba chân”.

Việc tiễn đưa ông Táo về trời là một phong tục đẹp với ý nghĩa tâm linh. Không tiễn ông Táo về trời là có gì đó khuất tất đối với trời nên sợ không dám làm lễ. Lễ ông Táo về trời bao giờ cũng có việc thả cá chép làm phương tiện cho ông. Đây cũng là mặt đời sống thiêng liêng của cư dân sông nước.

3. Đi chợ Tết, xin chữ về thờ

Đi chợ Tết ngày xưa chủ yếu là mua lá dong, mua thịt, mua hành để về gói bánh chưng. Ngoài ra, người ta không quên qua cổng chợ xin thầy đồ mấy chữ về thờ vì ngày xưa đa phần không biết chữ nên mới có phong tục thờ chữ trong nhà để mơ ước con cháu sau này được học hành, làm ăn phát đạt. Chữ được chọn để thờ thường là chữ Tâm, Phúc, Đức… Phong tục thờ chữ ngày nay đang được phục hồi bằng thư pháp thể hiện một dân tộc hiếu học trong lịch sử và hôm nay.

unnamed-7773-1390549085.jpg

Phong tục thờ chữ ngày nay đang được phục hồi bằng thư pháp - Ảnh: Lê Phương

4. Gói bánh chưng, bánh tét

Phải là những người có bàn tay khéo léo mới gói được, nếu không bánh sẽ nứt góc khi luộc. Đây cũng là nét văn hóa cộng đồng cao khi người này nhờ người kia gói bánh. Luộc bánh chưng là công đoạn được nhiều người thích nhất. Đêm những ngày gần Tết, trời se lạnh mà ngồi chờ đợi bên nồi bánh chưng thì còn gì thú bằng.

Bánh chưng là một phong tục có từ nền văn minh lúa nếp (không đơn giản là lúa nước). Lúa nếp chỉ tìm thấy dấu vết cổ xưa ở đồng bằng sông Hồng và gắn với câu chuyện bánh chưng, bánh dầy từ thời vua Hùng thứ 18 khi kén phò mã. Ngày nay bánh chưng bánh tét vẫn là phong tục thưởng thức ẩm thực Tết vô cùng đẹp của dân tộc ta.

5. Lau dọn nhà

Tất cả đồ vật, chén bát đũa đều được đem ra sửa soạn và trưng bày. Công việc dọn dẹp ngày Tết có ý nghĩa quan trọng để chuẩn bị “tiễn năm cũ, đón năm mới”. Cùng công việc dọn dẹp cũng là lúc xem lại xem còn nợ nần ai cái gì thì phải trả, không để nợ hai năm mà thành “nợ cả đời”. Đây là phong tục tổng kết các quan hệ để xem nợ thì phải trả trước Tết, ơn thì phải đem lễ vật đến để đáp ơn, cũng có ý không nợ ơn qua năm.

6. Đón giao thừa

Giao thừa là lúc chứng kiến trời đất gặp nhau. Khi trời đất gặp nhau sẽ toát ra một linh khí mà ai lúc đó được chứng kiến sẽ thấy trào dâng cảm xúc. Đón giao thừa bao giờ cũng cúng ngoài trời, có thể cúng mặn hoặc cúng hoa quả. Cùng với việc cúng giao thừa này, trên bàn thờ trong nhà bao giờ cũng có ngũ quả gồm chuối (chuối tiêu), bưởi, bòng, cam quýt. Ở miền Nam thờ trái theo ngôn ngữ nên thường có ngũ quả gồm mãng cầu (cầu), dừa (vừa), đu đủ (đủ), xoài (xài), sung (sung túc) hoặc dứa (thơm); đó là cầu - vừa - đủ - xài - sung hoặc cầu - vừa - đủ - xài - thơm.

7. Xông đất mồng 1

Xông đất có thể là chọn người từ trước và người được chọn sẽ đến vào lúc sớm nhất trong năm. Xông đất được tính từ lúc sáng sớm (mặt trời hé rạng) và trong ngày mồng một. Người kỹ tính không đến thăm nhà khác vào ngày mồng một, nhất là người còn để tang người thân. Cũng có người chọn sự ngẫu nhiên trong việc xông nhà để chiêm nghiệm trong năm.

8. Lễ

Lễ là nghi lễ tôn ti trật tự tổ tiên cố cụ, ông bà, cha mẹ, con cháu, họ hàng, bà con hàng xóm, khách thập phương. Tất cả đều được trân trọng trước sau, vì thế mới có câu “mồng một lễ cha, mồng hai lễ mẹ, mồng ba lễ thầy”. Cha là bên nội để lại cho ta dòng họ (theo phụ hệ) vì thế được xem là quan trọng. Mẹ là bên ngoại cho ta thân thể làm người, vì thế mà phải trân quý. Thầy là người cho ta hiểu biết nên phải biết kính mến.

GS. TS Vũ Gia Hiền

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31/01/202007:14(Xem: 1146)
Sáng mùng 1 Tết Canh Tý (ngày 25/01/2020), thời tiết ở thành phố Hayward, miền Bắc tiểu bang California thật đẹp! Từ 08 giờ sáng, đông đảo quý thiện tri thức; quý huynh trưởng và đoàn sinh các Gia đình Phật tử Chánh Tâm, Chánh Đức, Chánh Hòa; cùng quýPhật tử khắp nơi đã về chùa Phổ Từ tọa lạc tại số 17327 Meekland Avenue, thành phố Hayward dự lễ Cầu an đầu năm Canh Tý dưới sự chủ trì của Thượng tọa Viện chủ Thích Từ Lực.
19/02/201805:45(Xem: 2947)
Chùa Phổ Từ, San Jose, California, Hoa Kỳ, đón Xuân Mậu Tuất 2018
04/01/201607:56(Xem: 2932)
Chùa Phổ Từ Mừng Xuân Bính Thân 2016
25/02/201921:00(Xem: 1418)
Vào sáng ngày 24 tháng 02 năm 2019, chùa Phổ Từ tọa lạc tại số 17327 Meekland Avenue, thành phố Hayward, miền Bắc California đã tổ chức lễ cầu nguyện quốc thái dân an cho đông đảo đồng hương, Phật tử, Huynh trưởng Gia đình Phật tử và các em thiếu nhi của 3 GĐPT: Chánh Tâm, Chánh Đức, Chánh Hòa.
14/02/201708:36(Xem: 1847)
Vào sáng ngày 12 tháng 02 năm 2017, chùa Phổ Từ tọa lạc tại thành phố Hayward, tiểu bang California đã long trọng tổ chức lễ Thượng Nguyên và hội Tết Đinh Dậu. Đông đảo Phật tử ở thành phố Hayward và các thành phố lân cận đã về dự lễ, tụng kinh cầu an, nghe pháp thoại đầu năm và cúng thí thực cô hồn. Sau buổi lễ là hội Tết Đinh Dậu do 3 đơn vị Gia đình Phật tử Chánh Tâm, Chánh Đức và Chánh Hòa tổ chức với nhiều nội dung: chúc Tết, đốt pháo, múa lân, văn nghệ, trò chơi, ẩm thực, triển lãm … Các hoạt động diễn ra thật rộn ràng, tươi vui; mang sự hoan hỷ đến mọi người trong mùa Xuân mới.
11/02/202016:53(Xem: 1044)
Vào ngày chủ nhật 09/02/2020, nhằm ngày 16 tháng giêng năm Canh Tý, thời tiết ở nhiều thành phố miền Bắc tiểu bang California có nhiều gió nhưng nắng đẹp, mát mẻ. Nhiều ngôi chùa Việt đều tổ chức Lễ Thượng Nguyên để thiện nam, tín nữ, Phật tử khắp nơi đến chùa cúng ngày rằm đầu năm mới.
14/02/201917:16(Xem: 2296)
Phật Tử chùa Từ Thuyền hành hương Thập Tự mừng Xuân năm Kỷ Hợi vào ngày thứ Bảy 09-02-2019 “Mùng 5 Tết” do Ni Sư Thich Nữ Từ Diệu tổ chức. Khởi hành lúc 7 giờ sáng, thời tiết hôm nay rất lạnh âm -7 C, mà vẫn có trên 70 Phật Tử tham dự chuyền hành hương tâm linh. Chùa đầu năm Lễ Phật chùa Cam Lộ Vương ở thành phố Maple, chùa đang xây cất sẽ hoàng thành cuối năm 2019. Sau đó ghé vào chùa Phổ Hiền tọa lạc tại thành phố North York, Phật tử được hái lộc đầu xuân. Sau đó đến chùa Linh Sơn thành phố North York, Lễ Phật và hái lộc. Kế tiếp là chùa A Di Đà tại thành phố Scarborough, Phật tử đã được thầy trụ trì phác lộc và lì xì. Chùa A Di Đà đang xây dựng lại. Chặn đến là chùa Kim Quang tại Toronto, Phật tử đã được thầy trụ trì lì xì và được khuyến đải ăn trưa với món Phở chay đặc biệt của chùa này. Sau đó đến chùa Long Hoa, Huê Lâm và chùa Pháp Vân mỗi chùa phật tử đều được chụp ảnh lưu niệm với Thầy trụ trì. Chuyến hành hương được kết thúc cùng ngày lúc 5 giờ chiều, sau một ngày vui vẻ và lò
20/02/201507:23(Xem: 3192)
Tết đến hoa xuân nở muôn nơi Mã đáo thành công với mọi người Chúc mừng năm mới Thường An Lạc Tu-Hành-Tinh-Tấn vẹn mười mươi… Năm cũ qua đi, năm mới đã đến mọi người cùng nhau đón mừng năm mới trong niềm an vui hỷ lạc vô biên. Tại Chùa Viên Giác Hannover, 19 giờ tối thứ tư ngày 18.02.2015 (DL) tức 30.12.2014 (ÂL), bà con Phật Tử khắp nơi trên nước Đức không quản ngại thời tiết giá lạnh đã vân tập về chùa Viên Giác Hannover, để chuẩn bị cung hành nghi thức đón giao thừa tết Nguyên Đán Ất Mùi 2015 Âm Lịch.