Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Mùa Xuân qua thi kệ

29/01/201409:04(Xem: 3272)
Mùa Xuân qua thi kệ
hoa_mai_2MÙA XUÂN
QUA THI KỆ
Như Hùng

Đi cho hết cõi Ta Bà, sống cho trọn kiếp nhân sinh, cuối cùng chúng ta quay đầu về cố quận, điểm không cùng của sanh tử, lằn ranh vô tận của vô minh, khởi đầu và chung cuộc. Một sự đối diện gay go, thách đố giữa hai bờ mê ngộ, trên từng đỉnh cao ngút ngàn của gian truân vất vả, với vô thường cận kề nối nhịp, hay trên từng hoang sơ trơ trụi tuyết sương, nhịp bước cùng ta trong sự hoan hỷ tuyệt cùng? Phố núi mây mù, sương mờ huyển hoá, ta làm kẻ lang thang lạc bước nẽo luân hồi, trôi lăn vào cuộc đời đầy biến động. Trong muôn vàn sắc màu của kiếp nhân sinh, giữa chốn phong ba có không dị biệt, trên vạn nẽo đi về của thành, trụ, hoại, diệt, có rồi không, đổi thay biến hiện, nối kết với thời gian, xuân, hạ, thu, đông, đến rồi đi, nở rồi tàn, với sanh, lão, bệnh, tử, thân phận mong manh của kiếp người. Như một âm vang, điệp khúc vô tận, réo gọi không dừng, mịt mùng xô đẩy, đến hẹn lại lên, thi nhau tước đoạt.

Bốn mùa luân chuyển của đất trời, xuân nồng hương sắc, từng chớm nụ nở hoa, áo xanh áo đỏ, thương yêu hy vọng, những ước mơ không bao giờ dứt, những khát vọng đợi mong không bao giờ cạn. Nắng hạ chứa chan, đượm cả không gian, đốt cháy lòng người. Thu về mang theo bao nỗi thương nhớ, trên từng nẽo xưa chốn củ, đếm thời gian trôi qua, nơi mí mắt bờ môi, in dấu đợi chờ lên từng tâm khảm. Đông đến, ôi! giá buốc tái tê, mưa buồn phủ kín, lạnh cả nhân gian, cả lòng người cây cỏ. Thời gian càng khắc nghiệt bao nhiêu, thì niềm hy vọng cho một ngày mai sáng lạng, một mùa xuân tươi vui, càng dâng cao bấy nhiêu. Dù đó, một ảo ảnh xa xưa còn sót lại, một chút bình minh ấm áp, bất chợt len lõi qua tâm hồn. 

Trong chuổi dài bất tận đổi thay của năm tháng, quá khứ nối nhịp với tương lai, trở thành thông lệ, mỗi lần xuân đến mang theo hương lạ, khiến cho cõi lòng hân hoan chào đón, nhưng rồi cũng thành thông lệ, cuộc vui chưa trọn lại hối hả ra đi, chưa nở vội tàn, chưa kịp ngừng lại vổ cánh bay, để cho cõi lòng hụt hẩng vấn vương, thương tiếc thi nhau tràn về chế ngự. Từ ngàn năm trước, đến tận ngàn sau, cũng bấy nhiêu không thay đổi, cũng thời gian, không gian, tâm thức trôi nổi, lên thác xuống ghềnh, ngày lại ngày qua, đêm lại đêm đến, nước chảy mây bay, qua cầu gió thổi. Bốn mùa đến đi, thi nhau thăm viếng, héo úa nhạt phai thi nhau rơi rụng, tâm thức nhớ mong trở thành ước định. Đợi mùa xuân, ngóng mùa hạ, chờ mùa thu, trông mùa đông, rồi xuân đến, hạ tới, thu qua, đông về, thành định mức của thời gian. Tất cả là định luật tự nhiên, dù chờ hoặc không chờ, dù đợi hoặc không đợi, không một ai có thể làm đổi thay, nó vốn như vậy nếu nhận chân ra được, thì còn điều gì để chúng ta phải lo toan ?

" Xuân đến Xuân đi ngỡ Xuân hết
Hoa nở hoa tàn chỉ là Xuân."

Từ những cánh cửa mầu nhiệm nào đó của thi kệ, thiền sư phổ nên bản nhạc không cùng của giác ngộ, để lối đi về thắm đượm an nhiên, cho hoa bướm ngày xuân tao ngộ, cho lòng người có dịp nở hoa, cho mê ngộ đong đầy hương sắc. Người soi diện mục bên bờ suối. Thấy nụ hoa trôi bổng giật mình.". Thiền là chất liệu sống, sự sống, là suối nguồn tâm linh vi diệu, soi thấu bản thể của muôn vật, tìm về uyên nguyên của tự tánh, trãi lòng nhận biết trên từng tâm cảnh. Ngôn ngữ không còn là ngôn ngữ, trở thành tiếng lòng phủ kín không gian, hiển lộ những chôn dấu tận cùng. Muốn bắt nhịp phải bắt ngay từ trong ấy, từ những ẩn mang không cần đến sự lý giải của ý thức, những ngăn ngại không cần đến sự viện dẫn của tri thức.

Hy vọng càng cao, hụt hẩng càng lớn, thời gian vẫn là chứng nhân của từng hiển hiện, trong những đổ vỡ tàn phai, đến đi luân chuyển ấy, ta khám phá điều gì, để có được sự giác ngộ, nhận thức tinh tường? Quả thật không phải là điều dễ dàng, làm sao để cho sự an lạc thường hằng trong mọi trạng huống, từ tâm đến cảnh, từ cảm giác đến thức giác, sáng tỏ trên từng lối đi nẽo về, không đợi mong lỡ nhịp, một sự phổ cập trùng lắng, đầy ắp sự ung dung tự tại của những con người nối kết được thời không, tâm cảnh, thiên nhiên, hai bờ mê ngộ, trở thành một thực thể bất khả phân ly. Từng suy tư, từng hành động, từng hơi thở, đong đầy hương thơm tinh khiết của giác ngộ, ở đó không có rộn ràng đợi mong khi xuân đến, cảnh đến, mà là sự hoan hỷ cùng tuyệt. Hương xuân, ý xuân thắm đượm trong đất trời, lòng người, không hề nhạt phai, không còn biên giới nhị nguyên, chủ thể khách thể, quá khứ tương lai, chỉ có hiện tại và bây giờ. Một sự tỉnh thức không có bóng thời gian, và thời gian đã không thì làm gì có bốn mùa để lập?

" Tâm tức Phật, Phật tức tâm
Linh diệu chiếu cùng kim cổ thông
Xuân đến, tự hoa xuân mỉm miệng
Thu về, đâu chẳng nước thu trong."
Tuệ Trung Thượng Sỹ

Sống trọn vẹn với ý nghĩa tuyệt vời của giác ngộ mới không bị thời gian đào thải, nó không còn là một ý thức, chỉ biết suy tư mặc cả. Sự kết tinh những nổ lực được chuyển hoá , thành một thứ năng lượng nuôi sống huệ mạng. Sự chuyển dịch của bốn mùa, không kéo nổi sự lớn lên trong tâm ý, tâm cùng cảnh đã hoà nhập làm một, dù không làm chủ được cảnh, nhưng bên trong tâm thức, liên tục quán chiếu từng vi tế khởi diệt, nên lúc nào cũng tự tại, mĩm cười với gió trăng, với nở tàn rơi rụng, mà vẫn không hề biến động lung lay. Hoa có nở rồi tàn sẽ gây khổ đau thương tiếc, cho những ai phóng tâm móng ý, nhưng sẽ không tác động cho những ai, ý thức minh mẫn một điều đã là hoa thì phải nở, phải tàn. Nhận thức một cách đúng đắn, sống trong sự linh hiện của tỉnh thức, sẽ giúp ta nhẹ bước an nhiên, đến đi trong vô thường sanh tử, như một chặng đường dừng chân thăm hỏi, khai phóng nở ra trên từng hiện thực.

" Hoa xuân nở hết lại sương thu
Phù thế cuộc đời khó bền lâu
Ra thẳng ngoài trời cho thỏa chí
Càn khôn nơi ấy có chừng đâu."
Thủy Nguyệt Thiền Sư
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Mỗi lần đoá mai hé nụ, ngàn hoa đua nhau khoe sắc, là dịp để cho con tim rộn ràng, đợi mong trở thành thông lệ, như nhịp cầu đến đi, trên bến bờ sanh tử, mà ta đang cam chịu, nhưng có mấy ai làm chủ được, theo đó mà vượt thắng hiên ngang đếm bước trong từng nụ cười an tịnh? Một cơ hội không do mình tạo mà do đất trời tâm cảnh nối nhịp, vì thế khi duyên đã hết, khi cảnh đã tàn cũng là lúc kéo theo bao mộng đẹp, dập tắt bao hy vọng. Trong sự bẽ bàng cô liêu, ngang trái đong đầy, hạnh phúc hay thương đau, tất cả được kết nối hình thành, do và bởi vì chính chúng ta, khởi lên sự tiếc nối không nguôi. Như đoá hồng hé nụ ban mai đón gió nhè nhẹ lùa qua, và rồi một thoáng mây bay chỉ còn lại những tàn hoa rơi rụng dưới chân hồng. Một thoáng mây bay, một làn gió từ đâu đưa lại, trở nên những thứ cần thiết cho con người, thiếu nó cuộc đời trở nên vô nghĩa, và hình như không còn sinh lực để sống để thở.

1,
Năm cánh hoa tròn, vàng nhị phô
Nổi nênh vảy cá, chìm san hô
Đông ba tháng trải, cành khoe trắng
Xuân một lần thơm , nhánh nhẹ đưa
Đêm ngỡ nước trong, chim cháy cổ
Sương lừng hương ngát, bướm tan mơ
Hằng Nga như biết đây hoa đẹp
Quế lạnh cung Thiềm, há mến ưa?
2,
Năm ngày ngại rét, lười ra cửa
Gốc lẻ nào ngờ đã gió xuân
Mặt nước băng tan, cây bóng ngã
Đầu cành hoa trĩu, ấm chưa phân
Trăng chìm xóm núi, lời ca bổng
Mây ướt quan hà, tiếng sáo ngân
Lạc tới chim bao, hoa một nhánh
Muốn đem tặng bạn, khó vô ngần!
Thiền Sư Trúc Lâm Trần Nhân Tông
Trần Lê Văn dịch Thơ Văn Lý Trần 2 Quyển Thượng trang 471

Dù rằng gió mây lững lờ bay về nơi vô tận, mang hương lạ trãi đến muôn phương, đem nhịp thở phủ đều trên từng đỉnh cao ngất, qua bao nhiêu năm tháng thách đố cùng thời gian, vẫn liên tục cất tiếng reo vang, tạo nên sức sống diệu kỳ. Phải chăng diệt vong là cơ hội tìm lại những gì đã mất, tận cùng của khổ đau là đỉnh cao của hạnh phúc? Thời gian càng cay nghiệt bao nhiêu, thì ngược lại không gian vỗ về bấy nhiêu, ở đấy vẫn những làn mây trắng như giải lụa trên nền trăng sao ẩn hiện, toả ra ánh sáng dịu dàng làm ấm lại những tháng ngày lang thang tìm phương trời chôn kỷ niệm. Ở đó không có sự đày đọa của thời gian, không bị đốt cháy bởi không gian, chỉ có sự an tịnh dâng tràn lên từng tâm thức.

" Thuở bé chưa từng rõ sắc không
Xuân về hoa nở rộn trong lòng
Chúa xuân nay bị ta khám phá
Chiếu trãi giường thiền ngắm cánh hồng."
Thiền Sư Trúc Lâm Trần Nhân Tông

Lời thơ mộc mạc bình dị thanh thoát, với tất cả chân tình không hề vướng bận, cái cảm giác tinh khôi trổi dậy, khám phá phút giây tuyệt vời thường xuyên có mặt. Hiện thực ngay lúc đó, chỉ có bấy nhiêu, không thêm không bớt, không thiếu không thừa, thấy sao nói vậy, có sao thấy vậy. Một sự giác ngộ phủ vây cảnh cùng tâm, sự diệu kỳ của sức sống bùng lên đọng lại tức thì ngay lúc đó, cảnh đó tâm đó con người đó, lặng yên vượt ra ngoài thời không. Hoa bướm ngày xưa nơi vườn thượng uyển, hay bướm hoa bên núi đồi cô tịch, sắc ấy hương ấy có khác đi nhưng cõi lòng ngài không hề đổi thay xao xuyến, tất cả đều giống nhau. Thời gian trôi qua trong âm thầm lặng lẽ, không một lời thưa hỏi tiễn đưa, bốn mùa thay áo cho nhau. Sự thức tỉnh đến tự nhiên, sự bình thản đến lạ lùng, đong đầy trong từng hơi thở. Cái đẹp, cái hay, cái nên thơ, là có những lúc không cần đào thật sâu, bới thật kỷ ở trong tâm ý để dệt vần, cho lời thơ bóng bẩy đong đưa, nhốt kín thơ trong ước lệ. Hảy để cho nàng thơ thong dong bay nhảy trong sự tuyệt cùng, ta không thể thúc ép khi sáng tạo. Điều quan trọng là chất liệu kết tinh, xuất phát từ đâu, thấm được bao nhiêu vào tâm cảm.

" Xuân về hoa bướm gặp nhau đây
Hoa bướm phải cần họp lúc này
Hoa bướm xưa nay đều là huyển
Giữ tâm bền chặt bướm hoa thây."
Giác Hải Thiền Sư
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Xuân đến tự lúc nào, sừng sững ở đó, ngay tại đó, khoác chiếc áo thời gian lên tâm thức trinh nguyên, không đổi thay mời gọi, chỉ có lắng lòng thở sâu. Mùa xuân vẫn là đề tài nóng bỏng, gợi hứng cho ta nhiều nhất, mùa của những vẽ đẹp tuyệt vời trên trần gian ra sức điểm tô khoe sắc. Từ thiên nhiên đến con người, nghèo cùng đến giàu sang, khổ đau đến an lạc, tất cả đều ấp ủ trong lòng một niềm hy vọng, một mùa xuân có chúa xuân ngự trị. Niềm hy vọng ấy dài lâu hay mong manh như sương khói, đều do tâm thức của ta tạo thành. Cành mai năm xưa và cành mai bây giờ vẫn là cành mai của một hiện tại tối thắng.

" Xuân sặc sở, cỏ như nhung
Khắp chốn ngàn cây bông trổ gấp
Một cành dương liễu nẩy trùng trùng
Trăng chìm đáy biển nước lóng lặng
Đảnh núi nhật lên bày chót cao."
Thiền Sư Nhất Cú Tri Giáo
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Trong vô tận của thời gian lẫn không gian, trong sự biến hiện đổi thay của kiếp người, trong sự tàn phá không cùng của vô thường, giác ngộ mới là điều tuyệt diệu, một mùa xuân bất tận, một cõi thênh thang nhẹ bước đi về.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02/02/201110:14(Xem: 1111)
Mai là một loài hoa đặc biệt chỉ khoe sắc thắm khi tiết trời quang đãng và ấm áp. Vì thế, nó được dân tộc Việt nam yêu quí như một người bạn thân thiết, không thể thiếu vào dịp lễ hội Tết cổ truyền của dân tộc . Ngoài nét đặc biệt đó ra, nó còn là một biểu tượng của sự vươn dậy sau giấc ngủ co mình trong những ngày tháng ảm đạm và giá rét của Thu Đông.Khi nhìn thấy sắc vàng tươi thắm của hoa mai người ta còn liên tưởng rằng, nó đồng hành với mùa xuân vào dịp xuân sắp đến, đang đến hay mới đến. Mang lại vui tươi, hạnh phúc, mai mắn, dồi dào, thịnh vượng,sức khoẻ, trẻ trung…
21/01/201717:17(Xem: 1458)
CHỚ nên vùi dập nét trang đài BẢO giữ trong lòng chẳng nhạt phai XUÂN quá còn lưu cốt cách TÀN mùa vẫn đọng thiên thai HOA rơi vồ vập đàm tiếu RỤNG sắc bất ngờ mãn khai HẾT tiết tâm thường neo thực tại ĐÊM QUA SÂN TRƯỚC MỘT CÀNH MAI
12/02/201807:23(Xem: 2803)
Một khối sầu tư mỏi dặm dài Xuân về hoài cảm những ai ai Cành Mai mùa cũ trong hoài tưởng Hương Cúc thu nào thoảng gió mai Mây trắng bâng khuâng… lòng khách lữ Bóng chiều bảng lảng… bóng chiều phai Về đâu! Ai hỏi trăng đầu núi! Lắng khúc ca dao, Đẹp dấu hài.
22/01/202009:38(Xem: 876)
Ta chợt nghe mùa xuân đang mời gọi, từng đàn én lượn khắp cả bầu trời xanh, từng cụm mai vàng đang đơm hoa kết nụ khoe sắc lung linh, chúng vẫy chào để hiến tặng một chiều xuân. Năm Kỷ Hợi dần đang đi qua, chuyển giao chào đón năm mới Canh Tý khiến bao người xa xứ luôn hướng tâm tư tình cảm về quê hương trào dâng nỗi nhớ khắc khoải trong từng khoảnh khắc. Một năm hành mộc, đầy sự biến thiên của cuộc sống: bão tuyết tại xứ Mỹ, cháy rừng ở Úc châu, máy bay rơi tại xứ Iran, chiến hưởng vùng địa đàng tâm động đến lửa cháy từ nội tâm tham giận, thù hằn, si mê, bạo hành trong vùng tâm thức, chúng cứ đố kỵ nhau, chẳng ai chịu buông đi cái tôi nhỏ bé. Một năm hành mộc, chúng thiêu đốt đi tính chất nghèo hèn, thiêu đốt tính thù vặt lẫn nhau, khiến cho năm Kỷ Thuộc cung thứ tư trong vận hành sinh tử, chữ Kỷ thuộc trong 10 can chi nên chúng gặp chữ Hợi thuộc thứ 12con giáp, hải khiến cho Bình đại mộc bốc hỏa, nên thiên tai có cơ hội hà
07/02/201508:32(Xem: 3324)
Mỗi lần xuân đến, những tạp chí Phật giáo đây đó thường nô nức nhắc đến bài kệ thơ của Thiền sư Mãn Giác với những bài tụng ca, bình giảng thật vô cùng trân trọng. Thi thoảng ta cũng bắt gặp đâu đó trong các bài bình luận văn học, cành mai kia cũng lọt vào cặp mắt xanh của các vị giáo sư, tiến sĩ với thẩm quyền chuyên môn về kiến thức và nhãn quan của mình. Ai cũng nói đấy là bài thơ thiền. Và, giá trị mỹ học tuyệt vời của nó, dẫu đã một ngàn năm qua đi, vẫn còn mới mẻ, tinh khôi như giọt sương, như ánh nắng long lanh giữa ngàn cây, nội cỏ...
05/02/201618:49(Xem: 3355)
Xuân qua xuân lại mấy lần Hoa Xuân rơi rụng cũng ngần ấy thôi Xuân là tất cả đất trời Trăm hoa đua nhụy đón mời Xuân sang Cuộc đời như thể mây tan Trải qua mọi cảnh cung đàn biệt ly Người xưa đâu qủan sá gì Dẫu cho tóc bạc không vì xôn xao Xuân đi ai bảo xuân nào Hoa kia còn mãi trôi vào không trung Cành mai một nhánh trùng phùng Đêm qua sân trước như chừng nở hoa.
01/03/201807:16(Xem: 1604)
Câu Đối Mừng Xuân Mậu Tuất 2018 Mang gươm giới định tuệ , đi tới cùng trời cuối đất Phá trận tham sân si , viết để giữ ngọc gìn vàng . Cư Sĩ Nguyên Giác (Cali, USA) Tham cứu các minh sư , nguyện hướng tâm trên con đường giải thoát Khai mở lòng bi trí , diệt vô minh phá vọng niệm buộc ràng . Cư Sĩ Tánh Thiện (Dallas, USA)
09/01/201914:27(Xem: 1735)
Cây Lộc Mừng Xuân Kỷ Hợi 2019
27/01/201713:01(Xem: 1686)
Cây Lộc Xuân 2017 Trang Nhà Quảng Đức
23/01/201411:12(Xem: 6686)
Cuối năm, người ta thường đúc kết những sự kiện, tin tức, những bài học về sự thành công hay thất bại, thu hoạch hay tổn thất, được và thua, còn và mất… trong suốt một năm, qua cuộc đời của từng cá nhân hay tập thể (danh tiếng hay vô danh), của các ngành nghệ thuật, nhân văn và khoa học, của tổ chức (tôn giáo, xã hội, quốc gia, cộng đồng nhân loại).