Một chuyến trở về

MỘT CHUYẾN TRỞ VỀ

Lam Khê

---o0o---

Tôi ra đi rồi lại trở về. Hay nói khác đi là vừa trở về, tôi lại vội vã ra đi. Những chuyện đến đi như thế thường chưa bao giờ được tính toán trước. Về ý nghĩa thì không khác, khác chăng là qua cách nhìn cách nghĩ theo từng sự kiện đến đi trong suốt cuộc hành trình nhiều rong ruỗi của mình..

Tôi phải trở về Sài Gòn trên một chuyến bay. Đó là điều nằm ngoài dự đoán của mọi người. Những tưởng sự trở về sẽ kịp nhìn thấy Sư Bà trước khi người viên tịch, vậy mà mọi việc tệ hại hơn nhiều so với điều mình dự tính. Một mình trở vào Đằ Nẵng_ Suốt chiều hôm trước, quý thầy đã chật vật chạy tìm mua vé xe không được, bèn đưa tôi ra xa lộ ngồi chờ suốt hai tiếng mà chẳng biết xúi quẩy thế nào vẫn không có được một chuyến xe xuôi vào Nam. Đến tối một phật tử lại chở tôi ra sân bay Phú Bài hy vọng có vé chờ, cuối cùng thì đến sáng hôm sau tôi đành phải ngồi xe từ Huế ra sân bay Đằ Nẵng, với sự tận tình của Thầy Tuệ- nhờ một người cháu trong đó đặt mua vé giùm. Không thể nôn nóng hơn được, tôi chỉ còn biết niệm Phật và chờ cho thời gian qua mau để mình nhanh chóng trở về.

Khi đã chấp nhận với những gì xảy ra, lòng tôi trở nên thanh thản hơn và hướng mọi tầm nhìn vào cảnh vật bên ngoài như để tận hưởng những giây phút còn lại trên chuyến trở về bất thường có phần nhanh vội này. Trước mắt tôi lại ẩn hiện những dãy núi nhấp nhô xanh rì trong ánh nắng ban mai rực sáng. Rồi từng cánh đồng phố xá xóm làng, những thung lũng thẫm màu sương khói vụt qua nhanh chóng. Còn kia là bờ biển Lăng Cô nằm bên đèo Hải Vân thơ mộng như cuốn hút lòng người vào chỗ tận cùng mênh mông của trời đất. Bầu trời trong vắt, chỉ thỉnh thoảng xuất hiện vài gợn mây xám vẩn vơ. Dường như trời cũng chiều lòng người trở lại, không đượm buồn mà vẫn sâu lắng một màu khói biếc.

Ngồi chờ nơi sân bay suốt một ngày trong bầu trời đầy nắng nóng, -chả bù với mấy hôm trước mưa tầm tã, tôi vẫn không thể nào kiếm được chiếc vé bay trước lúc năm giờ chiều, dù được nhiều người giúp đở. Cảm giác đói mệt chỉ thoáng qua, sự mong đợi trở về cũng vơi nhẹ. Giờ nầy ở chùa có nhiều người đang trông chờ, còn tôi thì cứ bình thản ngồi đây ngắm nhìn dòng người qua lại trong thế chẳng đặng đừng. Người ta bảo trong cái rủi thường có cái may, chẳng biết lúc này tôi đang gặp may hay rủi, mà sao đoạn đường trở về của mình lại lắm nhiêu khê đến vậy. Thế là một lần nữa tôi lại vay thêm món nợ ân tình với xứ Huế- Ba năm trước, lần đầu tiên về quê sau bao nhiêu năm xa cách, tôi cũng chỉ ở được dăm bữa dự đám giỗ người bác dâu, rồi quay vào Sài Gòn ngay vì việc chùa. Lần này chắc mẩm sẽ được mục kì sở thị hết các Cung điện và Lăng Tẩm một thời vang bóng của đất thần kinh. Hoặc sẽ ngồi thuyền trên dòng sông Hương thơ mộng mà ngắm nhìn về núi Ngự qua làn sương đêm mờ ảo. Ấy vậy mà… vừa đặt chân đến Huế tôi lại phải ra đi. Lòng tôi đến với Huế sao mà vội vàng và xa cách đến thế. Hởi người con của xứ miền Trung sỏi đá.

Mang tâm trạng chờ đợi nhưng lòng tôi vẫn thư thả đến lạ. Cũng buồn vì không trở về sớm cho mình bớt ray rứt, cũng tiếc vì không đi cho hết chuyến hành trình còn dài ngày qua các tỉnh miền Trung khúc ruột. Nhưng mọi việc rồi cũng sẽ qua, điều đọng lại trong tôi là chút tình người nơi sân ga cuộc sống. Nơi mà tôi vừa trải qua, chỉ vừa cảm nhận được qua hơi thở mong manh của đời người. Tôi đối với quê hương mình chưa bao giờ trọn nghĩa vẹn tình, vậy mà xứ Huế lúc nào cũng rộng lòng đón nhận những đứa con đi xa trở về thăm, dù chỉ trong giây lát. Những người chưa từng quen biết, họ luôn sẵn lòng giúp đở chia sẻ với tôi, không hẳn vì cám cảnh kẻ lỡ đường lỡ bước, mà đó là chút nghĩa tình chân thật. Một sự nhiệt tình rất trong sáng của những con người được sinh ra và lớn lên ở chốn non nước hữu tình. Như Cô Nga- nhân viên bán vé, cháu Thầy Tuệ- niềm nở ra chào hỏi khi tôi đến, và cô nhân viên trong nhà hàng bụng mang dạ chửa khi tôi vào gọi dĩa cơm trắng với chén nước tương đã không lấy tiền lại năng nổ vào tận sân bay nhờ người quen kiếm vé cho tôi đi sớm. Người chạy xe ôm từ bến xe Đà Nẵng biết tôi phải đợi đến chiều cũng tận tình chỉ vẻ nhiều điều. Chú Phật tử đưa tôi đến sân bay Phú Bài, rồi chở về trong đêm tối mà vẫn hăm hở muốn cho tôi xem qua một vòng trong Thành Nội. Tất cả mọi người -kể cả quý thầy cô ở Huế- dù chỉ mới gặp lần đầu và chắc không ai biết tôi là người đồng hương, đều tận tình tìm mọi cách để tôi được nhanh chóng trở về. Huế vừa trải qua những ngày mưa dầm rồi lại nắng nóng. Tôi trở vào Nam mang theo cả khúc ly hương sầu tiễn biệt chan chứa tình người ý đạo.

Cuối cùng thì tôi cũng lên được chuyến bay để trở về, dù có hơi muộn màng, nhưng về được vẫn là hơn không. Tôi đang trở về hay một lần nữa lại rời bỏ vùng quê cha đất tổ. Ngày trước, đứa bé gái năm tuổi theo cha mẹ đi máy bay vào Nam đã khóc ròng vì sợ chứ nào có biết gì đâu- Bây giờ hơn nửa đời hư lại bước lên máy bay, coi như là lần đầu vậy. Chẳng còn đâu cái cảm giác sợ hãi của thời thơ dại, ý tưởng rời xa quê cũng không thật rõ ràng. Tâm hồn già cỗi theo tháng năm dài lưu lạc, vậy mà vẫn chưa đánh mất đi cái chất hồn quê còn hằn sâu đâu đó trong cõi lòng. Hơn thế nữa, một chút dư vị tình người mà tôi vừa đón nhận sẽ là món quà tinh thần đầy ý nghĩa trong những năm tháng còn lại. Và biết đâu chừng, cũng sẽ giúp tôi dứt ra được cái mặc cảm về một thân phận lưu lạc bỏ quên nguồn cội. Một chuyến đi xa không đơn thuần vì ham vui, để lúc quay về, đa mang thêm tâm trạng của kẻ thọ ân chưa một lần báo đáp. Một miền quê đã xa khuất nhiều năm trong trí nhớ, vẫn mãi mãi là khoảng trời riêng cho những gã cùng tử lang thang như tôi tỏ chút lòng hoài vọng trong thâm tình cố cựu chi giao.

Ngồi trên chuyến bay trở về, lòng tôi cứ dâng lên cái cảm giác nao nao thú vị lẫn bỡ ngỡ như người nhà quê lên tỉnh, mà chính mình cũng phải bật cười. Tôi không biết làm gì khác hơn là quay ra cửa sổ máy bay để ngắm nhìn trời xanh mây trắng trong buổi chiều tàn rực nắng. Bầu trời trong xanh toả sáng nằm bên dưới mấy vạt nắng vàng ươm, tợ như một dòng chảy pha lê khổng lồ trong suốt. Còn kia là những đám mây trắng có lúc quyện dày như bông tuyết, có nơi thì tản mác lơ lững với muôn hình lắm vẻ, thật chẳng khác nào bức tranh vân cẩu biến đổi khôn lường. Bên trong khoang máy bay tai tôi vẫn lắng nghe những âm thanh ồ ồ của động cơ, tiếng cô tiếp viên hướng dẫn việc mặc áo phao, cùng nhiều tiếng động lạ, cả khi máy bay lên xuống làm cho cơ bụng co thắt lại, và hai lỗ tai cứ lùng bùng. Nhưng tâm trí và ánh mắt tôi lúc này chỉ chú mục ra bên ngoài khung cửa kiếng. Từ trên độ cao chót vót, Tôi nhìn thấy hết những làng quê xa tít nơi phía chân trời, và thầm nghĩ đó cũng là một phần quê hương mình đấy. Nơi có bờ biển cát trắng nhô cao, có dòng sông hương êm đềm phẳng lặng sớm chiều mà khách nhàn du thích tìm về thưởng ngoạn. Nơi ấy có những đồi núi màu rêu xanh nhấp nhô hùng vĩ mang hồn sắc rất riêng của xứ kinh kỳ. Lúc này tất cả cảnh vật bỗng trở nên nhỏ nhoi, nhỏ đến mức cả miền quê bao la đều nằm gọn trong tầm mắt. Những ngôi nhà, những chiếc thuyền, cả dòng xe cộ ngược xuôi, các dòng chảy của biển cả sông hồ chỉ còn là những chấm phá nhỏ xíu in trên những tấm thảm xanh trải dài giữa không gian. Miền quê hương tôi đó, dù rất bé nhỏ lại gập ghềnh sỏi đá và luôn hứng chịu cảnh thiên tai bão lụt; Vậy mà ai đi xa cũng mong muốn được trở về. Về để lại ra đi, để đem nỗi nhớ thương kia dệt nên cho đời biết bao áng văn thơ ký sự thấm đẫm chất hồn quê hồn đất.

Rời chuyến bay đời thường, tôi lại bước vào những chuyến bay khác theo lộ trình của đời sống tu sĩ, mà chuyện tử sinh cơm áo đôi khi cũng làm vướng bận manh áo nâu sồng, chùn bước chân kẻ sĩ. Thế nhưng trên các ngã rẽ của cuộc đời, vẫn không thiếu những trang sách đạo tình để cho tôi được góp lòng mình trên đó gọi... là đền ơn tri ngộ với bạn đồng thanh, và cũng là báo đáp chút tình thâm với nơi mình đã cất tiếng khóc chào đời. Một mảnh tình quê, mấy lần xuôi ngược, ai đến ai đi rồi cũng sẽ có một ngày trở về với nơi sâu thẳm nhất của cội nguồn. Một dòng sông, mấy mươi lần rẽ sóng, điểm cuối cùng vẫn là biển cả mênh mông.