Tiếng vọng ban mai

10/04/201311:46(Xem: 6527)
Tiếng vọng ban mai

mountain_1

image001Tiếng vọng ban mai

Lam Khê

Đứng trên ban công- nơi đỉnh tháp cao nhất- có thể phóng tầm mắt nhìn khắp các dãy núi nhấp nhô mờ ảo trong đám sương mù. Nhiều buổi sáng rồi, thầy Đức Sơn đã leo lên tới đỉnh tháp này. Thầy đứng lặng lẽ … tựa hồ như đang ngắm nhìn cảnh vật trong buổi sớm mai, hay khảo sát mọi công trình còn xây dựng dở dang bên dưới. Ngoài xa kia là mấy cánh rừng tràm bị đốt cháy trụi chỉ còn trơ lại những gốc cây đen nhẻm. Vậy mà một vài chồi xanh vẫn nức mầm trổi dậy, vừa để thách thức với sự nghiệt ngã của cuộc đời, vừa muốn chứng tỏ một sức mạnh tâm linh luôn tiềm tàng đâu đó bên trong lòng đất.

Ba tháng trở lại sau hơn mười năm xa vắng, thầy cũng chỉ nghĩ mình là một kẻ xa lạ. Xa lạ với nơi chốn thân quen từ thời thơ bé càng khiến cho lòng người thêm nỗi ray rứt băn khoăn. Mười năm nơi phố thị, thầy đã trải qua các trường Phật học, Cao đẳng rồi Đại học. Mỗi khóa học thầy đều đạt các thứ hạng cao và do đó niềm ước vọng cũng dần cao theo năm tháng. Một chút hồn quê còn vương vấn trong lòng thầy, chẳng khác nào như viên sỏi ném vào tận cùng mênh mông của trời đất. Khi thầy chuẩn bị xong thủ tục để đi du học dài hạng tại Ấn Độ thì cũng vừa nhận được tin, Sư phụ viên tịch ở độ tuổi mới ngoài năm mươi, với lời di chúc: Mong muốn thầy trở về kế thừa tông môn, tiếp tục truyền hóa đạo pháp của Tôn Sư ở quê nhà. Nhận lời di ngôn của sư phụ, thầy Đức Sơn lâm vào tình cảnh của kẻ ở đi đều không đành đoạn. Thầy đã định giao Chùa lại cho sư đệ Đức Nhật để mình được rảnh rang du học ít năm. Nhưng sư đệ vốn là người thích tiêu dao trong cảnh nhàn cư bất nhiễm, đâu ham gánh vác chuyện chùa chiền. Vừa xong tuần thất bốn mươi chín ngày của sư phụ, sư đệ đã lên gặp thầy:_Em lên từ giả sư huynh đây.

Thầy ngạc nhiên:_Sư đệ đi đâu?

_Em vào thiền viện chuyên tu. Lâu nay vì muốn phụ giúp thầy nên em còn chần chờ. Bây giờ thì Sư Phụ đã viên tịch, bổn tự đã có sư huynh về kế thừa đảm nhiệm, vậy em xin được đi theo ý nguyện của mình.

Thầy cố dùng lời lẽ thiệt hơn, đem hết tình nghĩa đệ huynh ra thuyết phục mà cũng không lay chuyển được lòng sư đệ. Suốt ba tháng trời thầy cứ đi đi về về mà tâm trí mãi phân vân chưa quyết. Công việc chùa đã có mấy chú tiểu và các cụ già công quả lo toan. Nhưng cảnh Thiền môn ngày càng vắng vẻ quạnh hiu. Trước đây sư phụ vốn là người có nhiều tâm huyết và năng nổ trong việc mở mang đạo hóa. Suốt mấy mươi năm, một mình người lo phát rẫy trồng cây gây rừng, sửa sang chùa chiền, tạo nên bao cảnh quan thật trù phú. Sự phụ dự định mở khóa tu định kỳ hằng năm cho Chư Tăng và Phật tử, nên cho xây dựng những dãy nhà ngang bên hiên chùa. Ngoài ra, có cả lớp học tình thương để dạy chữ và giáo lý cho trẻ em thất học ở quanh vùng. Những dự án còn đang dang dở thì người lâm trọng bịnh. Sư phụ ra đi đột ngột làm ngưng đọng hết mọi công trình và việc đi du học của thầy cũng đành gác lại. Mọi người đều kỳ vọng thầy trở về tiếp tục sự nghiệp. Nhưng thầy biết mình không đủ khả năng và đầy tâm huyết như sư phụ. Hơn nữa, lòng thầy đang ôm ấp nhiêù hoài bảo khác. Thầy những muốn đem tài học của mình phục vụ cho những mục đích cao rộng hơn là phải dừng chân nơi vùng đất xa xôi hẻo lánh này.

Sương mù đã tan….bầu trờì trở nên thoáng mát trong xanh khác thường. Thầy Đức Sơn rời khỏi ngọn tháp, chậm rãi đi ra phía khu rừng tràm. Cánh rừng trong buổi sớm mai vẫn còn hăng hắc mùi hương của nhựa cây hòa lẫn trong mùi sương đêm lãng đãng. Không cảnh yên tĩnh cùng với khí hậu trời thu mát dịu chẳng làm cho tâm hồn thầy dễ chịu hơn chút nào. Cánh rừng tràm quen thuộc in dấu một thời để chỏm ham tu mà vẫn thích chơi đùa nghịch ngợm. Thầy nhớ có một lần cùng sư đệ vào rừng hái nấm tràm, và bắt cả Dế đem về chơi đá với nhau. Sư phụ rầy, bảo đem thả Dế lại sau vườn cho nó được tự do. Con Dế được tự do chui ngay xuống lòng đất dưới bụi cỏ để tránh sự rình rập của con người. Con người dù được tự do bay khắp cả bầu trời, vậy mà có khi lại rơi vào thế không thể tự chủ được mình.

Thầy đứng lại dưới dàn hoa thiên lý bên một ngôi thiền thất. Đây là thất của sư bác Quản chúng, trước vẫn theo phụ giúp với sư phụ. Nay già yếu lại bịnh hoạn nên người mới cất riêng tịnh thất ở nơi này.

_ Mô Phật! Chào thầy trụ trì. Đi đâu mà sáng sớm lạc vào đây vậy. Xin mời vào trong này cùng uống chén trà sen cho ấm.

_ Dạ! Dạo này sư bác có khỏe không mà con thấy người ít qua bên chùa?

_ Bác có qua chứ. Tại thầy không về thường nên chẳng thấy đó thôi.

Thầy bước vào bên trong, kéo chiếc ghế mây ngồi đối diện với sư bác. Mùi trà sen thoang thoảng nhẹ nhàng tạo cho thầy cái cảm giác ấm cúng thân tình. Lâu lắm rồi thầy mới ngồi lại để uống trà đàm đạo với sư bác. Cũng với khung cảnh này nhưng tâm trạng thầy đã khác xưa. Khi ấy thầy là một học tăng nhiều ước vọng cao xa, mỗi lần về ghé qua Sư Bác vừa chuyện vãn thăm viếng vừa ngầm bộc lộ sự học hành thăng tiến của mình.

Sư bác chậm rãi rót trà ra tách cho thầy rồi nhẹ nhàng cất tiếng hỏi:

_ Dường như thầy không được vui. Buồn vì sư phụ mất sớm, hay việc du học bị gián đoạn? Cuộc sống ở đây chắc không phù hợp với chí của thầy. Vậy ý nguyện của thầy như thế nào?

Thầy hớp từng ngụm trà thơm, nhìn mông lung ra phía trước sân. Lác đác vài chiếc lá vàng rơi rụng hồi đêm nằm yên lặng trên mặt đất đầy vẻ cam chịu. Thầy hiểu, con người đôi khi cũng phải trải qua những cuộc chiến đấu đơn độc đối với bản thân. Được lời của sư bác như tiếp thêm sức, thầy bắt đầu nói. Thầy nói như chưa từng nói. Bao nhiêu tâm tư, rồi bấy nhiêu nguyện vọng lại được dịp tuôn ra. Sư bác chăm chú lắng nghe, thư thả châm trà thêm vào tách. Hơi trà bốc lên tỏa hương thơm nhè nhẹ theo gió thoảng bay đi, chỉ còn động lại nơi đây hai tâm hồn một già một trẻ cùng với bao nỗi cảm thông chia sẻ

Đợi cho thầy giải bày xong, sư bác mới tiếp lời. Người thông thả nói. Không một lời khuyên nhủ,không phân tích sự việc đúng sai. Người chỉ nói đến chuyện đời chuyện đạo. Chuyện ngày xưa chuyện bây giờ. Chuyện về những người trong thời kỳ nam tiến đi mở đất phá rừng. Họ kiên nhẫn miệt mài không vì cuộc sống của riêng mình, mà cho muôn thế hệ đời sau. Ai lại không có một thời tuổi trẻ thích rong chơi tìm kiếm, thích bới mộng tìm mơ. Điểm dừng đôi khi chỉ từ một khúc quanh ngã rẽ, nhưng lại có thể làm sáng lên một chân hướng khác. Tuổi trẻ bây giờ sống với quá nhiều ước mơ nên hay xa vời thực tế. Người biết ước mơ là đang nuôi dưỡng cho mình những lý tưởng cao đẹp. Nhưng lý tưởng của người tu sĩ ở ngay trong những việc làm dàn trải thông thường hằng ngày. Một nếp sống yên vui, một tâm hồn an định. Người biết sống vì mình vì ngừơi, biết yêu cái đẹp bên ngoài để hoàn thiện những cái đẹp của tâm hồn, thì đối với hoàn cảnh nào vẫn an nhiên tự tại.

Thầy từ giã ngôi thiền thất khi ánh ban mai chiếu những tia nắng đầu tiên xuống mặt đất. Những tia nắng vàng. Bầu trời trong xanh. Vạn vật tỏa sáng, làm cho núi rừng rạng rỡ … và không gian cùng cảnh vật bỗng trở nên thâm diệu vô cùng. Khi bước lên một ngọn đồi thấp, thầy chợt nghe có tiếng hát vang vọng từ phía bên kia. Một đoàn thanh thiếu niên Phật tử đang sinh hoạt ca hát. Thấy thầy đi qua, tất cả đều đứng dậy xá chào. Từng khuôn mặt trẻ trung toát lên vẻ hớn hở vui tươi pha lẫn niềm tin tưởng kính trọng. Sức sống của núi rừng dường như luôn ánh hiện trên những nụ cười ánh mắt đó. Ánh mắt của những tâm hồn biết sống, biết yêu thương cuộc sống. Lời sư bác nói vẫn còn văng vẳng bên tai thầy: “Tất cả mọi người đều mong đợi con về. Dù vậy con cứ hướng theo con đường mà mình đã định. Đạo phật là đạo giải thoát. Người tu hành tìm cầu giải thoát ngay trên mọi việc làm và ý tưởng tự nguỵên chứ không phải là sự gượng ép bó buộc”.

Trên con đường mòn nhỏ, những bác nông dân tay cầm cuốc xẻn đang đi tới. Họ dừng lại cúi chào thầy. Một vị lớn tuổi nhất bước lại thưa:

_Bạch thầy! Như vậy là thầy đã về đây hẳn rồi. Chúng con mừng lắm. Từ ngày thầy trụ trì viên tịch chúng con vẫn mong mỏi có thầy về. Vậy là từ nay ngôi Tam Bảo đã có người phụng sự lo toan và chúng con cũng được theo thầy để học đạo nghe pháp.

Thầy gật đầu cười với họ, hỏi thăm một vài câu thân tình ngắn ngủi. Cuộc sống đôi khi đơn giản hơn thầy nghĩ nhiều. Bởi vì thầy những muốn làm trăng sao chiếu sáng cả bầu trời, nên không nhận thấy rõ rằng: Chỉ cần một ngọn đèn nhỏ cũng đủ làm ấm lại bao tấm lòng người đang khao khát ánh đạo vàng nơi tận vùng quê heo hút này.

Về tới cổng chùa đôi chân thầy thoăn thoắt bước nhanh trên các thềm đá sỏi. Trước sân có vài người phật tử dáng vẻ trầm ngâm đang đi đi lại lại. Thấy Thầy họ ngần ngại như định nói điều gì. Thầy liền khóat tay với họ:

_Ngày mai mấy bác gọi thợ tới khởi công làm ngay đi. Phải khẩn trương cho xong các công trình trong năm nay. Đầu năm tới, vào ngày tiểu tường của Sư Phụ, Thầy sẽ tổ chức khánh thành và chuẩn bị mở khóa tu đầu tiên.

Sự hân hoan và mãn nguyện làm tan biến hết những nét hằn lo toan từ bấy lâu nay. Mọi người bắt tay vào công việc với tất cả niềm lạc quan tin tưởng. Nắng đã lên cao. Một ngày mới đang tiếp diễn. Thầy đứng nhìn ngọn tháp, nơi yên nghỉ của sư phụ, để nghe sâu xa trong cõi lòng mình bao thinh âm của ánh đạo mầu. Đây mới chính là cuộc sống. Cuộc sống thật sự bắt đầu từ những tia nắng ban mai vọng về trong tiềm thức, cuộc sống bắt đầu khi lòng người chợt nhận ra sự hiện hữu của chính mình ngay trong từng tâm niệm trở về.

---o0o---

Trình bày:Nhị Tường

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
20/01/2021(Xem: 10770)
Bồ Tát Hộ Minh khi ở trên cung trời Đâu Suất, đã quan sát thấy nơi dục giới cõi Ta bà, nhất là nơi Ấn Độ với rất nhiều mối Đạo, phân chia giai cấp trầm trọng, để hòng nô dịch, bóc lột và cai trị người dân, họ chạy theo Ngũ Dục (Tài, sắc, danh, ăn, ngủ) khiến con người bị thiêu đốt bởi lục dục thất tình tiêu cực của chính bản thân mình. Vì vậy, lòng bi mẫn vô lượng thúc giục Bồ Tát Hộ Minh đản sinh vào hoàng tộc Tịnh Phạn vương (trở thành Thái Tử Tất Đạt Đa). Với cung vàng điện ngọc, vợ đẹp con xinh, nhưng rồi cũng vì lòng Từ bi khi thấy, biết được “sanh. già, bệnh, chết” đang hoành hành gây khổ đau cho thế gian này, nhưng chưa ai giải cứu được, cả vua cha cũng đành bất lực. Ngài đành giả từ hoàng cung, để vào rừng sâu “tìm chân lý”. Mục đích đặc biệt là để “khai thị chúng sanh ngộ nhập Phật tri kiến” tức là “Mở bày cho mọi người sáng tỏ được tri kiến Phật”.
19/01/2021(Xem: 48231)
Đức Phật Quá Khứ Tỳ Bà Thi 💐🌹🥀🌷🌸🏵️🌻🌼💮🍂🍁🌾🌱🌿🍃 💐🌹🥀🌷🌷🌸🏵️🌻🌼💮🍂🍁🌾🌱🌿🍃 Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng giảng: từ 6.45am, Thứ Ba, 07/07/2020 (17/5/Canh Tý) Giải thích Nghi Thức Đảnh Lễ Tam Bảo do Đức Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Trí Thủ (1909-1984) biên soạn và hành trì trong suốt cuộc đời của Ngài. Bài kệ số 16: ĐỨC PHẬT TỲ BA THI 💐🌹🥀🌷🌷🌸🏵️🌻🌼💮🍂🍁🌾🌱🌿🍃 Nhẫn nhục đệ nhất đạo Phật thuyết vô vi tối Xuất gia não tha nhân Bất danh vị sa môn. Nhất tâm đảnh lễ Quá khứ Tỳ Bà Thi Phật. (1 lạy) Phật dạy: Hạnh nhẫn nhục Là pháp tu thứ nhất, Pháp vô vi tột cùng. Cho nên người xuất gia Gây khổ não cho người, Thì không gọi “sa môn”. Một lòng kính lạy đức Phật Tì Bà Thi. (1 lạy) Youtube: Tu Viện Quảng Đức (TT Thích Tâm Phương, TT Thích Nguyên Tạng, Melbourne, Australia)
18/01/2021(Xem: 20498)
Paing Takhon, năm nay 24 tuổi hiện là người mẫu kiêm diễn viên, MC nổi tiếng ở Myanmar, nhưng anh là một Phật tử thuần thành, mới đây anh đã phát tâm tham dự khóa tu xuất gia ngắn hạn tại quê nhà. Anh chàng sở hữu thân hình cường tráng với chiều cao khủng 1m88, mái tóc dài lãng tử cùng loạt hình xăm chất ngầu nên được mệnh danh là "Aquaman châu Á". Paing Takhon gia nhập làng giải trí với tư cách người mẫu từ năm 2014. Ba năm sau anh còn lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh và ca hát. Tất cả số tiền thu được từ album đầu tay anh đều quyên góp cho trẻ mồ côi. Ngoài ra, anh còn biết vẽ tranh sơn dầu, thích nấu ăn và yêu động vật.
16/01/2021(Xem: 4665)
5 giờ sáng, cuộc điện khác thường từ danh bạ mang tên Thầy G.D: - Ông có bà mới? Tưởng nghe nhầm – hỏi lại – vẫn câu nói trên . - Dạ chưa, đó là tấm ảnh lúc nàng 30 tuổi,” hoa khôi” một huyện ven 40 năm trước ạ. - Cô ta là “hoa khôi”, ông là “hoa héo”. *** Vâng, “hoa héo” xuất hiện sau nhiều thập niên làm thân cô lữ, là con “bà Phước” trong trại cải tạo, mang thân tù mà không có tội, chỉ vì làm việc cho một bậc chân tu lãnh đạo một GH trước 1975. Duyên số thân “hoa héo” ốm đói, đen nhòm, kết duyên với “hoa khôi”sau khi thoát khỏi cá chậu chim lồng; bơ vơ biết về đâu! Cổng chùa khép kín, từ chối với tầm nhìn e sợ kẻ mang án tích; cơm cho ăn nhưng không cho chỗ trú; chùa thường xuyên bị xét hàng đêm. Công viên, gầm cầu là điểm thường ngã lưng khi bóng đêm vừa phủ .
12/01/2021(Xem: 31852)
TÔN GIẢ XÁ LỢI PHẤT, ĐỆ NHẤT TRÍ TUỆ 💐🌼🌹🥀🌷🌸🏵️🌻 Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng giảng: từ 6.45am, Thứ Ba 25/08/2020 (07/07/Canh Tý) Chư pháp tùng duyên sinh, Diệc phục tùng duyên diệt, Ngã Phật đại sa môn, Thường tác như thị thuyết. Các pháp do duyên sinh, Lại cũng do duyên diệt. Thầy tôi là Đức Phật Thường giảng dạy như vậy. 💐🌹🥀🌷🌷🌸🏵️🌻🌼
10/01/2021(Xem: 11796)
8 giờ tối mùa Đông Âu Châu nói chung, Thụy Sĩ nói riêng thật thê thảm. Trời tối đen, lạnh cóng, trên đường không bóng người qua lại. Đã vậy thêm dịch bệnh covid 19 kéo dài mấy tháng nay, mọi người bị giam hãm lâu ngày đã ê chề, nay thời tiết như thế càng ảm đạm thê thảm hơn. Vào mùa này, ngay cả người bản xứ còn than vãn, chán chường, huống chi người Việt tha hương buồn đến...thúi cả ruột! Gần nhà tôi có cái thung lũng tình yêu, gặp lúc thất tình, tuyệt vọng, có người còn nhảy xuống tự tử mắc công chính quyền sau này phải giăng lưới hứng họ! Nhưng chính trong không gian ảm đạm như thế càng tăng thêm sự ấm áp thân thương khi nhìn thấy, dù chỉ qua màn hình và nghe tiếng nói của vị đạo sư tôi hằng kính mến, không ai xa lạ, còn có nhân duyên quen biết từ mấy chục năm nay, đó là Hòa Thượng Phương Trượng Thích Như Điển. Thầy không ở đâu xa, hiện diện ngay trước mặt đây thôi xua đuổi hết bao cảm giác cô đơn lạnh lẽo nơi xứ người.
10/01/2021(Xem: 10829)
Đã lâu lắm rồi, từ lúc cơn dịch Covid-19 hoành hành đến giờ chúng tôi (Hoa Lan và Nhật Hưng) chưa được cùng nhau viết chung một đề tài về Phật pháp. Tưởng chừng ngòi bút sẽ rỉ mòn theo Covid, làm gì còn các khóa tu học mà viết bài tường thuật. Một nỗi buồn sâu lắng! Thế nhưng sáng nay, ngày thứ hai đầu tiên trong năm 2021 mùng 4 tháng giêng, nhận được tin nhắn khẩn cấp của Nhật Hưng qua Viber, phải gắn chương trình Zoom vào máy để tối nay lúc 8 giờ tối giờ Âu Châu nghe HT Sư Phụ giảng Pháp. Không cần biết Người sẽ cho mưa Pháp kiểu nào? Nghe lệnh là phải có mặt ngay, để chứng tỏ tinh thần Tứ Trọng Ân với Thầy Tổ.
31/12/2020(Xem: 28575)
Đức Diệu Sắc Thân Như Lai 🏵️🌻🌼💐🌹🥀🌷🌸🏵️🌻🌼 Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng giảng: từ 6.45am, Chủ Nhật, 19/07/2020 (28/5/Canh Tý) Giải thích Nghi Thức Đảnh Lễ Tam Bảo do Đức Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Trí Thủ (1909-1984) biên soạn và hành trì trong suốt cuộc đời của Ngài. 28/ ĐỨC DIỆU SẮC THÂN NHƯ LAI Như lai diệu sắc thân Thế gian vô dữ đẳng Vô tỉ bất tư nghì Thị cố kim đảnh lễ. Nhất tâm đảnh lễ Nam Mô Diệu Sắc Thân Như Lai. Youtube: Tu Viện Quảng Đức (TT Thích Tâm Phương, TT Thích Nguyên Tạng, Melbourne, Australia)
24/12/2020(Xem: 28784)
Thập Tổ Bà Lật Thấp Bà (Hiếp Tôn Giả, Parsvika) | TT Thích Nguyên Tạng giảng 💐🌼🌹🥀🌷🌸🏵️🌻 Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng giảng: từ 6.45am, Thứ Bảy, 12/09/2020 (25/07/Canh Tý) Chơn thể tự nhiên chơn Nhơn chơn thuyết hữu lý Lãnh đắc chơn chơn pháp Vô hành diệc vô chỉ. Chơn thể đã sẵn chơn Bởi chơn nói có lý Hội được pháp chơn nhơn Không đi cũng không dừng. Nam Mô Đệ Thập Tổ Bà Lật Thấp Bà Tôn Sư 💐🌹🥀🌷🌷🌸🏵️🌻🌼 Múi giờ : pháp thoại mỗi ngày của TT Trụ Trì Thích Nguyên Tạng (trong thời gian cách ly vì đại dịch Covid-19) về chư vị Tổ Sư Ấn Độ, Trung Hoa, Việt Nam…) - 06: 45am ( giờ Melbourne, Australia) - 01:45pm (giờ Cali, USA) - 04:45pm (giờ Montreal, Canada) - 10:45pm (giờ Paris, France) - 03: 45am (giờ Saigon, Vietnam) 💐🌹🥀🌷🌷🌸🏵️🌻🌼💮🍂🍁🌾🌱🌿🍃 https://www.facebook.com/quangducwebsite Youtube: Tu Viện Quảng Đức (TT Thích Tâm Phương, TT Thích Nguyên Tạng, Melbourne, Australia) https://www.youtube.com/channel/UCxfU
11/11/2020(Xem: 9256)
Trong thời gian qua, rất nhiều thông tin đăng tải về những chương trình từ thiện giúp đỡ cho người nghèo, cứu trợ ủng hộ bão lụt thiên tai, thậm chí kêu gọi đóng góp xây dựng chùa chiền, những công trình văn hóa tâm linh v.v… rất nhiều trường hợp danh xưng “Mạnh Thường Quân” được nhắc đến để chỉ những người có tấm lòng độ lượng, biết yêu thương người khác, giúp đỡ kẻ khốn cùng…Theo thiển ý của người viết, dù Mạnh Thường Quân có tốt nhưng cũng không đến độ như một biểu tượng như thế. Theo lịch sử ghi lại thì những đóng góp của ông ta hoàn toàn không có liên quan gì đến Phật sự, hay giá trị tâm linh, còn từ thiện thì cũng không có gì đáng kể. Tất cả những việc làm của ông gần như thuần túy thiên về phương diện chính trị. Có lẽ do suốt chiều dài bị nền phong kiến Trung Quốc phương Bắc đô hộ cả ngàn năm nên có những ảnh hưởng đến văn hóa, tập tục, ngôn ngữ và cũng có thể ảnh hưởng danh xưng Mạnh Thường Quân này.