Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 13986)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30/05/2016(Xem: 11714)
Tháng ngày như gió thổi Bốn mùa vẫn luân phiên Trăm năm một tia chớp Lời Phật dạy còn nguyên
28/05/2016(Xem: 20526)
Chẳng may bị bỏng nước sôi Ngâm vào nước lạnh một hồi khỏi ngay. Chẳng may dầm đâm vào tay Xà phòng đắp lại ra ngay vài giờ. Vôi bắn vào mắt bất ngờ Nước đường hãy nhỏ không chờ một ai. Nhức răng cắn ngậm gừng tươi Hoặc múi tỏi nướng ở nơi đau nhiều. Khi bị xương hóc chớ kêu Ngậm viên C, xương sẽ tiêu dần dần. Viêm họng uống nước rau cần Bỏ thêm tí muối vài lần hết đau. Máu cam chảy, bày cho nhau Cục bông tẩm giấm nhét vào hết ngay. Trái nhàu chín vị thuốc hay Đắp vào mụn cóc ít ngày sẽ thôi. Cách chữa bỏng nước sôi hữu hiệu nhất là ngâm chỗ bỏng vào nước hoặc để dưới vòi nước chảy. Nếu bị ong đốt nhớ bôi Một viên aspirin vào vết đau. Muốn lạc rang dầu giòn lâu Phun ít rượu trắng bắt đầu trộn lên Đợi cho khi lạc nguội thêm Rắc một chút muối đã rang khô vào. Cá nướng không muốn tróc ít da nào Trước khi nướng, hãy xoa vào mặt da Một lớp mỡ mỏng, nhớ nha Lúc đầu đun lửa lớn, sau là lửa nhỏ hơn. Cách khử mùi tanh của tôm Khi luộc, cần nhớ thêm vào miếng quế t
26/05/2016(Xem: 10282)
Hết rồi đàn đúm huyên thiên - Vỉa hè tán gẫu tỉnh điên chuyện đời - Lăng xăng phải trái trụt trồi - Mệt nhoài đối đãi, hụt hơi mất còn
24/05/2016(Xem: 12278)
Phật pháp cao siêu khắp biển trời Núi non huyền diệu cảnh chơi vơi Rừng thông chim hót ngàn mây trắng Trăng sáng êm đềm lá rụng rơi
22/05/2016(Xem: 10368)
Mưa rơi ướt thấm từng ngày Như bao dòng lệ trong ngoài quê hương Ai gây thảm cảnh tang thương Biển bờ cá chết đau thương khốn cùng Bao người cất tiếng nói chung Cùng nhau đứng dậy dẹp hung bạo tàn Gây bao ác nghiệp tham lam Mê mờ nhân quả chẳng màng lợi dân Biển bờ là của muôn dân Tiền nhân khai phóng góp phần máu xương Nguyện xin gìn giữ quê hương Cùng chung tay nắm lên đường đắp xây .
22/05/2016(Xem: 13357)
Vô Ưu hoa nở lòng người Nhớ ngày Phật Đản muôn đời chẳng quên Cùng nhau hướng thiện thêm lên Cho đời bớt khổ cho thêm nụ cười
18/05/2016(Xem: 13059)
Em về khoác áo hoàng hôn - Lặng nhìn biển sóng khói sương xa mờ - Hồn buồn đứng vịn câu thơ - Quê xưa khuất bóng giấc mơ tan rồi!
16/05/2016(Xem: 11443)
Cho qua những chuyện buồn phiền Nếu không thì khổ triền miên lâu dài Cho qua lời nói trái tai Nếu không nhớ mãi chấp hoài mệt thêm Cho qua mọi sự khích hiềm Nếu không sẽ khổ gì ghìm với nhau Cho qua hết việc buồn đau Nếu không thì trước hay sau cũng thù Cho qua là biết cách tu Nếu không xả bỏ thiên thu nhớ đời
15/05/2016(Xem: 13445)
Bỏ nhà đi, bỏ phố phường Bỏ một nỗi nhớ lạ thường. Nhớ ai? Bỏ bộn bề nặng hai vai Bỏ bàn phím chữ từng ngày thấm thơ Bỏ lo toan đã bơ phờ Bỏ con tim nhói lơ ngơ yêu đời Bỏ nụ cười, bỏ cuộc chơi Lên chùa Góc vắng
14/05/2016(Xem: 12213)
Đàn đứt ba dây The guitar with three strings left Nhạc sỹ vẫn hát He still singing out his lungs Bài ca bát ngát The song of the immense fight spirit Của kẻ lên đường! Of the fearless warrior.