Nếu (thơ)

04/11/201406:37(Xem: 14253)
Nếu (thơ)

 Rudyard KiplingvRudyard Kipling

 

 

 

 

 

IF


 IF là bài thơ nổi tiếng nhất của u sáng tác năm 1895 và in năm 1910 trong cuốn Phần thưởng và Tiên (Rewards and Fairies), gồm truyện và thơ.

     Bài thơ được coi là một sự thể hiện đặc biệt thành công về chủ nghĩa khắc kỷ, chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh của thời đại Victoria

     Theo kết quả thăm dò dư luận của đài BBC năm 1995, bài thơ này được coi là bài thơ tiếng Anh hay nhất mọi thời đại.

     Kipling kể rằng bài thơ này được nhiều nơi in thành tờ như những bức tranh để treo trong phòng làm việc, trong phòng ngủ hoặc những nơi trang trọng và họ coi bài thơ này như những lời răn dạy. Nhà thơ T. S. Eliot (giải Nobel Văn học năm 1948) gọi bài thơ này của Kipling là một "bài thơ vĩ đại" trong một số tiểu luận phê bình của ông.

 

     IF được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Một bản dịch sang tiếng Pháp là “SI” của André Maurois. Rất tiếc là bản tiếng Pháp đã không theo sát với nguyên bản tiếng Anh, hầu như chỉ lấy ý mà thôi.

 

     Bản dịch tiếng Việt của Tchya Đái Đức Tuấn lại chỉ dựa vào bản tiếng Pháp nói trên nên nếu ghi là dịch bài thơ IF của Kipling thì người đọc sẽ thấy không chính xác.

 

     Cảm nhận thấy bài thơ có vẻ đã tóm lược một số triết lý sống của Phật gíáo nên chúng tôi chuyển dịch nguyên bản IF của Rudyard Kipling sang tiếng Việt với những vần thơ “lục bát” sau đây.


Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Virginia, USA, tháng Mười năm 2014)


If…

 

 

If you can keep your head when all about you   

    Are losing theirs and blaming it on you,   

If you can trust yourself when all men doubt you,

    But make allowance for their doubting too;   

If you can wait and not be tired by waiting,

    Or being lied about, don’t deal in lies,

Or being hated, don’t give way to hating,

    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

 

If you can dream—and not make dreams your master;   

    If you can think—and not make thoughts your aim;   

If you can meet with Triumph and Disaster

    And treat those two impostors just the same;   

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

    Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to, broken,

    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

 

If you can make one heap of all your winnings

    And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

    And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

    To serve your turn long after they are gone,   

And so hold on when there is nothing in you

    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

 

If you can talk with crowds and keep your virtue,   

    Or walk with Kings—nor lose the common touch,

If neither foes nor loving friends can hurt you,

    If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

    With sixty seconds’ worth of distance run,   

Yours is the Earth and everything that’s in it,   

    And—which is more—you’ll be a Man, my son!

RUDYARD KIPLING

(1865 -1936)‏




Nếu…

Nếu con tự tại an nhiên
Khi người chao đảo và phiền trách con;
Nếu con tin tưởng mình luôn
Mặc người nghi kỵ không buồn tin con;
Nếu con quyết chí chờ trông,
Hay người gian dối, mình không theo người,
Ai sân hận, mình thảnh thơi,
Không khoe bản ngã, không lời tự kiêu;

Nếu con mơ ước đủ điều

Không sùng bái mộng, sớm chiều buông lơi;

Nếu con suy nghĩ chuyện đời

Không dùng, lại bỏ ra ngoài mục tiêu;

Nếu con đối xử hai điều

Thành Công, Hoạn Nạn đồng đều như nhau;

Nếu con nhẫn nhục trước sau

Nghe chân lý vốn từ lâu đẹp lời

Nay phường gian xảo dong chơi

Cố tình xuyên tạc bẫy người vô minh;

Hay con nhìn sự nghiệp mình

Cả đời xây dựng, tan tành phút giây,

Và con quyết tạo lại ngay

Dù không phương tiện, trắng tay, tiêu điều;

 

Nếu thâu góp của rất nhiều

Đỏ đen nướng hết khi liều ăn thua

Rồi con khởi nghiệp như xưa

Không than tài sản mình vừa tiêu tan;

Nếu con tâm trí lỡ làng

Sức tàn, lực kiệt chẳng màng làm chi,

Rồi vươn lên tiếp bước đi

Giữ nguyên Ý Chí kiên trì: “Quyết tâm!”

 

Nếu con đạo hạnh vẹn phần,

Không phân Vua hoặc thường dân cận kề;

Nếu thù hay bạn đôi bề

Khó làm con bị não nề tổn thương,

Nếu người tính toán đủ đường

Nhưng con vẫn thấy tầm thường đáng chi;

Nếu từng phút lãng trôi đi

Con đều tận dụng không hề bỏ qua;

Thì con ơi, cõi Ta Bà

Cùng muôn sự vật: con là chủ nhân

Và hơn nữa quý bội phần

Con sẽ là kẻ Thành Nhân con à!



Tâm Minh NGÔ TẰNG GIAO

(chuyển dịch thơ)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
29/11/2018(Xem: 15648)
Quảng Đức trang thơ thấm đạo tình Sẻ chia nguồn đạo liễu nghĩa kinh Thắp sáng niềm tin nơi cửa Phật Ngộ ý quên vần cảm nét xinh Muôn nẻo thơ về hương đạo lý Góp nhặt thiền qua tự tánh mình Cảm tạ nguồn thơ trang Quảng Đức Tháng rộng năm dài dấu đậm in.
28/11/2018(Xem: 18182)
Tôi sinh ra từ miền đất Phương Nam Thẳng cánh cò bay một thời mở cõi. Ngàn mây vân du Ngàn mây vẻ lối, Sông nước muôn trùng, bát ngát bóng chiều lam.
27/11/2018(Xem: 10647)
Sài gòn mưa bão quê tôi Dân tình điêu đứng đứng ngồi không yên Bão ơi xin hãy lắng yên Đừng gây lũ lụt mà phiền mọi nơi Xa quê tôi vẫn nhớ về Mong cho yên ổn mọi bề đó đây Mai này về lại xum vầy Tình quê non nước tràn đầy yêu thương Sài gòn tiếng gọi thân thương Ai đi chẳng nhớ con đường quê hương.
26/11/2018(Xem: 19853)
Xưa trong làng nhỏ vùng quê Có ông đánh trống chuyên nghề lâu nay Một hôm ông được cho hay Tại Ba La Nại nơi đây ăn mừng Có phiên hội chợ tưng bừng Bao người tham dự vô cùng đông vui
25/11/2018(Xem: 13375)
NGỘ Lạc chân vào cửa nhà Thiền Kỳ nhân dị lão hỏi điên đáp khùng Trở về suy gẫm mông lung Nửa đêm hoa héo nở bừng ngộ ra!
24/11/2018(Xem: 12878)
Thơ tôi viết như tự mình nhắc nhở Không tham cầu ham hố bã lợi danh Tuổi đã cao chỉ muốn tạo nhân lành Lúc còn trẻ hay thả mồi bắt bóng.
22/11/2018(Xem: 12867)
Đức buông bỏ lòng mình luôn thanh thản Mặc kệ ai ngăn cản việc dựng xây Thế gian này biết bao cảnh tù đày Xin tán thán bao tấm lòng dâng hiến.
20/11/2018(Xem: 15140)
NHẠC Tần ngần với gió cùng mây Véo von giữa chợ nhạc say lòng người Tối khuya réo rắt bùi ngùi Sớm mai vi vút gọi trời nắng mưa.
19/11/2018(Xem: 10860)
Những ngày qua cơn bão lửa ở Nam Bắc Cali đã làm thiệt mạng hơn 76 người và hơn 1276 người mất tích. Tiếp theo là cơn bão tuyết ở miền Đông Bắc cũng chẳng ngừng rơi làm thiệt mạng gần 10 người do lái xe đường trơn trượt. Ngày Lễ Tạ Ơn gần kề con cầu mong mọi người thoát cảnh nạn tai và bình yên về lại xum hợp trong ngày Lễ cuối năm này.
19/11/2018(Xem: 9066)
Một hôm đạo sĩ A La Trên đường khất thực ghé qua một nhà Chuyên buôn vàng bạc, ngọc ngà Giàu sang tột bực, xa hoa tuyệt vời. Chủ nhà đang chọn hạt trai Để xâu thành một chuỗi dài đeo chơi Đón mừng đạo sĩ tới nơi Chủ nhà để nắm hạt trai xuống thềm Vái chào cung kính trang nghiêm Rồi xin vào lấy cơm đem cúng dường.