Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 17165)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
Trang đầuTrang trước161162163164165166167Trang sauTrang cuối

13/06/2019(Xem: 11847)
Tạo thành ra Bố Trời mang sức mạnh núi này, Mang hùng vĩ của thân cây trên đồi, Hè mang hơi ấm mặt trời, Và bình lặng của biển khơi khắp miền,

13/06/2019(Xem: 20068)
Bạn thân hỡi, chiều nay về họp lớp Thì nhớ đừng ăn mặc quá cao sang Nếu có thể đừng về bằng xế hộp Bằng hữu xưa còn xe máy cà tàng.

13/06/2019(Xem: 14623)
Kính bạch Thầy, con kính dâng Thầy bài thơ này khi đọc lại bài viết của Thầy về "Ảnh hưởng của Phật Giáo trong đời sống người VN", không biết lần thứ mấy ...nhưng mỗi lần đọc.. là lại nghiệm ra những gì Thầy đã un đúc nhiều năm nghiên cứu và kính xin đa tạ Thầy đã dâng cho đời ...những kinh nghiệm hiểu biết của mình cho đời với tất cả trân trọng Tác giả truyền trao ..những gì tâm huyết ! Học hỏi nhiều năm ...kiến thức tựu sinh, Tác phẩm đến tay ...với tất cả chân tình Phục vụ chúng sinh ...là cúng dường Chư Phật .

09/06/2019(Xem: 11496)
Kính dâng lời ngưỡng phục và tán dương đến phái đoàn Hoằng pháp Âu Châu 2019 do HT Thích Như Điển làm trưởng đoàn đã hoàn thành viên mãn khoá Huân tu gieo duyên đoản kỳ tại chùa Liên Tâm ( Turku/ Finland) và hân hoan kính xin tuỳ hỷ với niềm vui của chư vị đã hoàn thành tâm nguyện . Ngụ ngôn Pháp " KHỞI SỰ tức là HOÀN TẤT " Bảy ngày ... truyền đăng ...Thắp lửa tâm linh . Kính ngưỡng Đoàn hoằng pháp ...phục vụ chúng sinh Thành tựu ....dựng xây pháp toà trân bảo !

09/06/2019(Xem: 12264)
Đất Sàigòn vùng đất nhiều ghi dấu Biết bao người thương kính cuộc đời Ôn Ngoài chín mươi tuổi tác đã hao mòn Qua cuộc sống vẫn triền miên biến đổi.

08/06/2019(Xem: 10532)
Hài nhi vui hứng lật mình Sắc hình biến chuyển, cái nhìn đảo quay Thế cờ lật ngược múa may Gieo duyên tạo nghiệp búng tay giữa đời

08/06/2019(Xem: 11801)
SẮC MÀU Đỏ xanh vàng tím lam hồng Đường trần in dấu nâu sồng du tăng Đêm dài vàng vọt con trăng Hồ đen đúa nở một cành sen thơm

03/06/2019(Xem: 15636)
Miệt mài thương ghét sớm khuya Rồi mai cũng vất nơi bia mộ mình Kinh hồn khiếp vía, chấn động cả tâm can, khi chiều nay nằm võng đong đưa giữa hai đầu biển núi, đọc câu thơ này của Diêu Linh. Diêu Linh, Diêu Linh là ai mà lâu nay thiên hạ ngơ ngác, bàng hoàng tự hỏi, không biết nàng thơ ở đâu, xuất hiện tự bao giờ trên mặt đất?

30/05/2019(Xem: 10519)
Sống biết đủ tâm hồn mình thanh thản Lo chi giàu mà chẳng được an vui Sáu mươi năm cũng chỉ một kiếp người Đừng tham vọng chuyện tiền tài danh tiếng.

29/05/2019(Xem: 10522)
Kính bạch Thầy, con tự nghĩ đôi khi sống giữa bụi trần chỉ cần một chút lòng từ bi mà mình có thể chuyển hoá tất cả ...còn hơn lý thuyết nhiều quá ... Con xúc độnh khi nhìn thấ hình ảnh Thầy phát giày, phát áo, kính đeo mắt, bao thư và bánh chưng cho 10 chú thợ đúc chuông đồng, tượng đồng … tại Xưởng Đúc Đồng Đắc An, Nha Trang, họ làm cực khổ mà không có giày mang, chỉ mang dép nhựa, quá nguy hiếm…. tội nghiệp lắm, Phật tử Loan-Tỷ, Steve Lowe NTB, Linh Vân đã gởi tịnh tài cho Thầy làm từ thiện này. Con xin thành tâm tán thán công đức Thầy và quý Phật tử cũng như xin dâng Thầy và đại chúng bài thơ này. Kính, HT.
Trang đầuTrang trước161162163164165166167Trang sauTrang cuối