ĐỒI TRẠI THỦY CÓ PHƯỚC AN!
Đồi (Hòn) Trại Thủy là tên một ngọn đồi lớn nằm trên địa bàn phường Phương Sơn, Thị xã Nha Trang xưa, sau lên được cấp thành phố rồi bây giờ là Phường Tây Nha Trang.
Thời các chúa Nguyễn xưa xưa, trên đồi có lập một kho chứa lương và tiền, nên được gọi là "Khố Sơn" (Núi Kho).
Cái kho chứa lương thực (thóc lúa) và tiền đó do dinh Bình Khang trông coi, có tên là kho PHƯỚC AN (theo "Phủ biên tạp lục" của Lê Quý Đôn biên soạn).
Kho Phước An nằm ở phía Đông Nam của núi nên ngọn núi nhỏ đó thường được gọi là Núi Kho.
“Khố Sơn" (Núi Kho) ở phía đông huyện Vĩnh Xương.
Năm Ất Mão 1795, đại binh nhà Nguyễn đánh phá quân Tây Sơn ở Khố Sơn, chính là ngọn núi này, Thời điểm đó, trên Núi Kho đã có đền thờ Quan Thánh (Quan Công), ngôi đền này là tiền thân của ngôi chùa mang tên Bửu Phong, sau hóa thành Linh Phong Cổ Tự.
Trước đó, vào năm Giáp Ngọ (1774), sau khi chiếm được Bình Thuận và Diên Khánh, nhà Tây Sơn đã lập trên núi này một xưởng đóng thuyền lớn gọi là "Thủy Binh Công Xưởng", lập doanh trại cho quân lính đóng ở đó để gìn giữ an ninh cho bờ biển (giống như đồn biên phòng sau này).
Đến năm Quý Sửu (1793), Nguyễn Vương (Nguyễn Phúc Ánh) đưa quân đánh chiếm lại được dinh Bình Khang, gom thâu cả vùng Diên Khánh rộng lớn, cũng đã lệnh cho đặt súng thần công (đại bác) và trại thủy quân trên Hòn Kho. Cũng vì lẽ đó, núi có tên "Hòn Xưởng", hay còn gọi là "Đồi Trại Thủy" (ngọn đồi có trại của lính thủy),
Hòn có tên mới. Đồi cũng có tên mới. Xóm dân cư dưới chân núi gần đó cũng được mang tên mới, thường gọi là "Xóm Xưởng" hay "Thủy Xưởng". Sau này Xưởng bên bờ sông Kim Bồng không còn, sông cũng tắc nghẽn, chỉ còn lại một con đường mang tên "Thủy Xưởng" cho đến tận hôm nay.
Năm 1945, trên Đồi Trại Thủy xuất hiện thêm một ngôi chùa, đó chính là chùa Hải Đức.
Chùa Hải Đức tọa lạc dưới phố xá ồn ào náo nhiệt đã được Hòa thượng Giác Phong (Bích Không Đại Sư) dời lên Đồi Trại Thủy, công trình dời chùa gian nan, kiến thiết khó nhọc, kéo dài đến 2 năm (1943-1945) mới hoàn thành.
Đến năm 1956-1957, cũng ngay trên ngọn đồi này, thuộc khuôn viên của chùa Hải Đức, Phật Học Viện Trung Phần (17 tỉnh, thành trực thuộc) được thành lập và xây dựng hoàn mãn do Hòa thượng Thích Giác Nhiên làm Viện chủ, Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Giám viện, nên được gọi là Phật Học Viện Hải Đức-Nha Trang.
Năm 1965, sau 2 năm thi công xây dựng (1963-1965), một công trình vĩ đại hoàn thành, Kim Thân Phật Tổ hiển hiện giữa lưng trời trên đỉnh Đồi Trại Thủy. Tôn tượng được thực hiện sau khi chế độ nhà Ngô ở miền Nam sụp đổ (01-11-1963) do Thượng toạ Thích Đức Minh - Tâm Lân, cựu học tăng Phặt học viện Trung phần Hải Đức, nguyên Chánh đại diện Tỉnh hội Phật giáo Khánh Hòa giám sát chỉ đạo. Tượng được tôn trí trên đồi, kim thân Phật cao 17m, tĩnh toạ trên toà sen bát giác đài cao 7m, đường kính đài sen 10m. Trên đỉnh tượng tôn trí 2 viên xá lợi do Chính phủ Sri Lanka cúng dường. Kim Thân Phật Tổ là bức tượng do điêu khắc gia Phúc Điền- Bùi Văn Thêm, pháp danh Thiện Sáng là người được chọn thực hiện, phác thảo tôn tượng.
Sau năm 1975, Phật Học Viện giải tán. Tăng sinh tứ tán. Tăng xá phòng ốc dột nát điêu tàn, mái sập tường rêu, sậy hoang cỏ dại mọc um tùm lấn đường lấp lối… Chỉ còn một vị tỳ-kheo lặng lẽ cô độc trụ lại trong một các cốc (tịnh thất) để giữ hồn cho Viện, và cho cả ngọn Đồi Trại Thủy suốt 50 năm...
Vị tỳ-kheo đó có pháp danh Nguyên Đạt, pháp tự là Phước An, ứng với tên gọi xưa của kho lương tiền PHƯỚC AN!
Và, đức Tăng Trưởng Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN thượng PHƯỚC hạ AN đã thuận thế vô thường viên tịch vào lúc 11h50 ngày 09/02/2026 (nhằm 22 tháng Chạp năm Ất Tỵ) trên Đồi Trại Thuỷ.
"Phụng vì từ Lâm Tế chánh tông, tứ thập tứ thế Hải Đức Phật Học Viện phương trượng húy thượng Nguyên hạ Đạt tự Phước An trưởng lão Hòa thượng giác linh từ bi chứng giám!"
Phật tử
Ảnh xưa mượn từ "Nha Trang Xưa&Nay"
Ảnh nay do Vĩnh Hữu chụp.
Phật tử
Ảnh xưa mượn từ "Nha Trang Xưa&Nay"
Ảnh nay do Vĩnh Hữu chụp.
%7Cutmcsr%3D(direct)%7Cutmcmd%3D(none)%3B%2B__utmv%3D636153010.-%3B)