Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Hướng đến Tương lai Xã hội Hạnh phúc hơn "Thử vào Địa hạt Kinh tế học đạo Phật"

24/11/202121:35(Xem: 417)
Hướng đến Tương lai Xã hội Hạnh phúc hơn "Thử vào Địa hạt Kinh tế học đạo Phật"

Hướng đến Tương lai Xã hội Hạnh phúc hơn
"Thử vào Địa hạt Kinh tế học đạo Phật"
 (Buddhist Economics: Toward a Happier Society)
 

Tôi nhớ lại có lần Nữ cư sĩ Clair Brown, Giáo sư Tiến sĩ từ Trường đại học California – Berkeley (UC Berkeley) đã đề cập với tôi về một thứ gọi là Kinh tế học đạo Phật(Buddhist economics). Có lẽ đây là lần đầu tiên một thuật ngữ như vậy xuất hiện trong tâm trí tôi; nó nghe có vẻ thâm sâu của triết lý bí truyền đối với tôi, thậm chí là phép nghịch hợp (oxymoronic), nhưng ngày nay chúng ta có thể tự tin nói rằng nó đã phát triển thành một ngành độc lập cùng với vật lý, toán học hoặc lịch sử. Sách đã được viết trên đó, các bài giảng đã được truyền tải như thế. Kinh tế học đạo Phật vẫn đang ở một giai đoạn cần được chúng ta chú ý nhiều hơn, nhưng với tiềm năng phát triển thành một khoa học xã hội phong phú hơn và hoàn thiện hơn, mang một trí tuệ sâu sắc hơn - một điều còn thiếu trong các mô hình kinh tế hiện đại. 


Hướng đến Tương lai Xã hội Hạnh phúc hơn Thử vào Địa hạt Kinh tế học đạo Phật 1

Đây là một chủ đề hấp dẫn, bởi vì nó tương đối mới lạ cũng như là sự hợp nhất giữa khoa học xã hội và truyền thống tâm linh. Kinh tế học đạo Phật đã được phát triển chủ yếu ở phương Tây, có nền văn hóa bắt nguồn từ các tôn giáo Thiên Chúa-Do Thái (Judeo - Christian), nhưng người dân ở phương Đông đang bắt đầu chú ý đến nó. Nữ cư sĩ Clair Brown, Giáo sư Tiến sĩ Giám đốc Trung tâm Kinh tế Lao động và Quản lý Nguồn nhân lực, Công nghệ và xã hội tại Đại học California, Berkeley, Hoa Kỳ nói với tôi rằng bà đã nhận được lời mời từ những nước xa xôi như Sri Lanka đến nói chuyện về chủ đề này. Cá nhân tôi muốn thấy kinh tế học đạo Phật được nhiều người từ các lĩnh vực chuyên môn khác nhau đón nhận: những người đứng trên bục giảng tại các cơ sở giáo dục đại học cũng như những người trong chính phủ, những người đưa ra các chính sách tác động đến xã hội ở cả cấp độ kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô.


Những thắc mắc được đặt ra là tại sao chúng ta có cần phát triển kinh tế học đạo Phật? Ngày nay, nhiều người trong chúng ta chỉ trích các thực hành kinh tế thông thường thiếu một số khía cạnh quan trọng: lòng vị tha vô điều kiện, chủ nghĩa vị tha, sự hào phóng thực sự, sự mãn nguyện và là con đường cao quý và là phương pháp đẳng cấp "sự hạnh phúc vô điều kiện" (unconditional happiness, 無條件的幸福). Rất cần có và khao khát một cái gì đó giống như kinh tế học đạo Phật bao hàm tất cả các nguyên tắc này, là những nguyên tắc không thể thiếu đối với sự thịnh trị phú cường của bất kỳ một quốc gia nào. Điều này không có nghĩa là kinh tế học đạo Phật phản đối hạnh phúc trần thế hay tiện nghi vật chất. Nó cũng không đề xuất một trạng thái tâm trí thần bí nào đó như là mục tiêu xứng đáng duy nhất để tìm kiếm. Nhiều Phật tử coi hạnh phúc của xã hội là thứ có thể được phát triển thông qua bốn giá trị tốt lành: Phật pháp, Phồn vinh, niềm Hỷ lạc và sự Giải thoát. Trong nhiều nghi lễ Phật giáo, có thể tìm thấy những câu kinh cầu nguyện cho các quốc gia và thế giới được phong phú bởi bốn giá trị phúc đức cát tường này. Có một buổi lễ phổ biến của người Tây Tạng được gọi là cầu cho sự Thịnh vượng (Yangbod) được tiến hành để từ hóa bốn giá trị này. Người dân ở Tây Tạng thường mời các vị Lạt Ma đến thực hiện nghi lễ này cho gia đình và đám cưới.


Trong khi nhấn mạnh tầm quan trọng của sự mãn nguyện và đức hạnh bên trong, thậm chí Phật giáo Kim Cương thừa Mật tông Bhutan còn phát triển một mô hình khái niệm chính xác cho một xã hội tốt đẹp, được điều hành bởi các nhà lãnh đạo sáng suốt và nơi công dân được hưởng bốn giá trị phúc đức cát tường này. Cho đến ngày nay, nhìn xung quanh, thật khó để tìm thấy một quốc gia đáp ứng các tiêu chí này. Nhiều năm về trước khi đến Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, tôi cảm thấy rằng Hoa Kỳ có thể được chọn làm bằng chứng sống cho việc nhân loại có thể tạo ra một quốc gia lý tưởng trên trái đất, như Phật giáo Kim Cương thừa Mật tông Bhutan đề xuất. Nhìn bề ngoài, Mỹ có tự do tôn giáo, đa nguyên văn hóa, tài nguyên dồi dào và GDP ấn tượng trên giấy tờ. Sự ngây thơ ban đầu của tôi không kéo dài lâu khi tôi nhận thức được tất cả những mặt trái bởi những tai ương của đất nước này.


Kinh tế hiện đại đã phát triển mạnh mẽ thông qua hệ thống thị trường tự do trong một thời gian khá dài, và đây là điều may mắn cho nhiều người. Nhưng nhiều người nữa đã bị bỏ rơi và sa lầy vào một vòng luẩn quẩn bởi đói nghèo, phẩm giá cơ bản con người của họ đang bị đe dọa. Tình trạng này không được cải thiện và trong nhiều trường hợp còn trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, có một đạo lý nhất định rằng cho phép thị trường tự do phát triển, được thúc đẩy bởi không tiết chế được lòng tham không đáy và cái gọi là sẽ mang đến lợi ích cho toàn bộ Chủ nghĩa Tư lợi (Self-Interest, 利己主義) liên quan đến các hành động khơi gợi lợi ích cá nhân. Lý thuyết này có nhiều lỗ hổng. Những “bàn tay vô hình” khét tiếng không chia sẻ miếng bánh kinh tế màu mỡ nhất, ngon ngọt nhất đến với tất cả mọi người, mà chỉ để tồn tại lại những miếng bánh kinh tế nhỏ lẻ, vụn vặt cho hầu hết mọi người. Đây là lý do tại sao nhiều người cho rằng đã đến lúc phải đưa ra một mô hình kinh tế mới hợp lý và công bằng. Đây là nơi kinh tế học đạo Phật có thể đưa ra một giải pháp thay thế tuyệt vời, làm sáng tỏ bản chất cua con người cao đẹp hơn, mối quan hệ giữa sự an lạc hạnh phúc và thực hành các giá trị nội tâm, mạng lưới tương tác phụ thuộc lẫn nhau của thiên nhiên và cộng đồng chúng sinh. 


Thế giới sẽ sớm phải đối mặt với tình trạng trong vòng luẩn quẩn cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên chưa từng có do tiêu thụ quá mức và biến đổi khí hậu. Có thể chúng ta không còn tiếp tục “Kinh doanh như thường lệ" (business as usual, BAU). Thực tế cay đắng đang diễn ra này, trở nên rõ ràng hơn mỗi năm đến mức chi tiêu của "sự thoải mái" (comfort) không thể phù hợp với túi tiền nữa. Hiện tại, hầu hết các nơi trên thế giới đang chìm trong giấc mơ không ngừng tăng trưởng kinh tế, với các nước đang phát triển trên lộ trình nhanh chóng vươn tới câu lạc bộ nhà giàu của các quốc gia thịnh trị phú cường. Mọi người đều hình dung Mỹ đã dẫn đầu hệ thống tổ chức an sinh xã hội. Trong thực tế, thậm chí điều này có thể không thực hiện được, nơi đó trừ khi tôi đang thiếu thứ gì đó. Hành tinh xinh đẹp nhưng mỏng manh này sẽ gặp khó khăn trong việc hỗ trợ từ gói hỗ trợ 7,8 tỷ đô la Mỹ.


Kinh tế học đạo Phật giáo không phủ nhận mối quan hệ giữa hạnh phúc của con người và tăng trưởng kinh tế. Sẽ khó có thể tạo ra một xã hội dân chủ thực sự, trong đó công dân thuộc mọi tầng lớp xã hội được hưởng mức sống cao nếu đói nghèo chiếm ưu thế hơn thịnh vượng. Bhutan, một quốc gia Phật giáo nhỏ trên dãy Himalaya sử dụng Tổng Hạnh phúc Nội địa làm thước đo cho sự phát triển bền vững thay vì chỉ tập trung vào hoạt động kinh tế. Điều này nghe có vẻ khá dễ hiểu trên giấy tờ, nhưng nó hoạt động khá kém trên một số chỉ số hạnh phúc quốc tế. Nó không phải là một trong những quốc gia hạnh phúc nhất, ngược lại các quốc gia thuộc Scandinavia (*) thường xuyên chiếm ưu thế trong bảng xếp hạng các quốc gia hạnh phúc.


(*)Thuật ngữ Scandinavia trong cách sử dụng địa phương bao gồm ba vương quốc Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển. Đa số các ngôn ngữ quốc gia của ba ngôn ngữ này thuộc về phương ngữ Scandinavie liên tục, và là các ngôn ngữ Bắc Đức có thể hiểu được lẫn nhau.)


Một xã hội hạnh phúc là kết quả của việc có các nguyên tắc tinh thần làm giá trị cốt lõi, được tiếp cận bình đẳng với nền giáo dục và chăm sóc sức khỏe tốt, với tất cả các giới và các nhóm xã hội được trao quyền. Đây không phải là một nhiệm vụ bất khả thi. Chúng ta chỉ cần mở rộng sự quan tâm của mình đối với mọi người và sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết. Chúng ta có thể không nhìn thấy một thế giới hoàn hảo, nhưng chắc chắn chúng ta sẽ thấy một thế giới mà ở đó mọi người được ăn no, mãn nguyện và được hưởng các quyền và phẩm giá cá nhân. Kinh tế học đạo Phật có thể hướng dẫn chúng ta đến một mục tiêu như vậy với sự sẵn sàng áp dụng nó như là hướng dẫn trí tuệ để xác định các giá trị cơ bản của chúng ta. 


Hướng đến Tương lai Xã hội Hạnh phúc hơn Thử vào Địa hạt Kinh tế học đạo Phật 2

Tác  giả Anam Thubten Rinpoche trưởng thành tại Tây Tạng, từ khi còn bé Ngài đã bắt đầu tu học trong chốn thiền môn, thuộc truyền thống Ninh Mã Phật giáo Tây Tạng. Trong số nhiều bậc đạo sư hướng dẫn tu học cho Ngài, như Lama Tsurlo, Khenpo Chopel, và Lama Garwang.

Ngài là người sáng lập và cố vấn tinh thần của tổ chức Dharmata Foundation (如是基金會), vân du đó đây hoằng dương chính pháp Phật đà khắp nước Mỹ và quốc tế. Ngài cũng là tác giả của nhiều bài báo, và sách bằng các ngôn ngữ Tây Tạng và tiếng Anh. Các tác phẩm bằng tiếng Ang của Ngài như "The Magic of Awareness and No Self, No Problem". . .


Tác giả Anam Thubten Rinpoche 

Dịch giả Thích Vân Phong

(Nguồn: 中文版佛門網)

 
facebook
youtube
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
08/11/202104:25(Xem: 740)
Đây chỉ là chiếc thuyền nan, chưa tới bờ bên kia, vẫn còn đầy ảo tưởng chèo ra biển cả. Thân con kiến, chưa gột sạch đất cát, bò dưới chân Hy Mã Lạp Sơn, nghe tiếng vỗ của một bàn tay trên đỉnh cao. Chúng sinh mù, nếm nước biển, ngỡ bát canh riêu cá, Thế gian cháy, mải vui chơi, quên cảnh trí đại viên. Nắm vạt áo vàng tưởng như nắm lấy diệu quang, bay lên muôn cõi, theo tiếng nhạc Càn Thát Bà réo gọi về Tịnh Độ, ngửi mùi trầm Hương Tích, an thần phóng thoát. Con bướm mơ trăng Cực Lạc, con cá ngụp lặn dưới nước đuôi vàng như áo cà sa quẫy trong bể khổ, chờ thiên thủ thiên nhãn nghe tiếng sóng trầm luân vớt lên cõi Thanh văn Duyên giác. Những trang sách còn sở tri chướng của kẻ sĩ loanh quanh thềm chùa Tiêu Sơn tìm bóng Vạn Hạnh, mơ tiên Long Giáng lào xào bàn tay chú tiểu Lan trên đồi sắn.
10/12/202122:28(Xem: 389)
Trong một kiếp nhân gian, mọi chúng sinh đều khởi đầu từ sinh và kết thúc ở diệt. Có sinh, phải có diệt. Diệt là chấm dứt để trở về với cát bụi, khép kín một vòng sinh lão bệnh tử. Tứ là sự chết, sự kết thúc. Trong Kinh Tử Pháp ( Tạp A Hàm, quyển 6, số 121, 雜阿含經 第6卷,一二一,死法), Phật dạy các đệ tử chánh tư duy về vô thường trong sinh tử để không dính mắc, không chấp giữ mà đạt đến giác ngộ Niết Bàn.
25/06/201100:00(Xem: 2326)
Người tại gia tu theo đạo Phật, thông thường được gọi là Cư Sĩ. Như thế nào là một vị Cư Sĩ ? có điều gì khác với người tại gia bình thường ? Phật giáo Trung Quốc, có rất nhiều người tín ngưỡng Phật giáo, nhưng cũng có nhiều người hiểu sai về giáo lý đức Phật, họ cho rằng: “ Các Tự Viện thờ cúng tượng Phật, Tăng Ni tụng kinh cho người chết, đánh chuông, gõ mõ, vv… chính là đại diện cho Phật giáo”. Vì thế, nhiều người đã nhận định Phật giáo là tiêu cực, là trốn tránh hiện thực. Kỳ thật, những điều này chỉ là nghi thức Phật giáo của người xuất gia và truyền thống Phật giáo đã bị biến chất theo phong tục tập quán. Tín đồ Phật giáo chia làm hai hạng người: Xuất Gia và Tại Gia. Bổn phận của người Xuất Gia là tu đạo, truyền đạo và duy trì Phật giáo, cho đến thực hiện tinh thần Bồ-tát nhập thế, còn bổn phận của người Tại Gia là ở bên ngoài hộ trì Phật giáo.
08/04/201311:49(Xem: 11559)
Đã hơn 3 năm qua,kể từ khi Cố Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Siêu,bậc Tôn sư của chúng tôi viên tịch, cuốn sách nhỏ này là tập thứ 5 sau 4 tập “Chữ nghiệp trong ...
16/10/201009:54(Xem: 2128)
Đạo Phật tồn tại trên thế gian cách đây hơn 2.500 năm. Ngoài nền tảng giáo lý vượt thời gian và không gian, thích ứng với cuộc sống con người trong giai đoạn mới thì yếu tố để hình thành nên phẩm chất đạo đức con người chính là sự góp phần bằng Đạo hạnh của người tu sĩ, mà công hạnh ấy được xây dựng trên nền tảng căn bản của giới luật.
28/08/202121:30(Xem: 643)
Tác phẩm "Crossing the Threshold of Hope" (Bước Qua Ngưỡng Cửa Hy Vọng) của Giáo Hoàng John Paul II ấn hành năm 1994. Nguyên tác bằng tiếng Ý, tới bây giờ đã dịch sang 53 ngôn ngữ. Trong sách, Giáo Hoàng có một số nhận định sai lầm về Phật Giáo.
20/11/201105:00(Xem: 14854)
Người muốn thấu triệt pháp môn tu tập, xứng lý, hợp cơ, trước hết cần phải tạo cho mình có cái nhìn căn bản tổng quát về tôn giáo mình... HT Thích Bảo Lạc
08/04/201311:45(Xem: 10158)
Quyển Kinh Lời Vàng này nguyên danh là " Phật Giáo Thánh Kinh " do nữ Phật tử Dương Tú Hạc biên trước bằng Hán Văn (người Trung Hoa). Nữ Phật tử đã dày công trích yếu trong ba Tạng giáo điển: Kinh, Luật, Luận, những đoạn cốt yếu cao siêu, thích ứng, thiết thực, rõ ràng và dễ hiểu.
07/03/201303:46(Xem: 2227)
Luận Phật Thừa Tông Yếu là tùy thuận theo thời cơ lược nói về tông bản và cương yếu của Phật pháp. Thế nên bộ luận này cũng có tên là Khái Luận Về Phật Pháp Hiện Đại.
08/04/201312:50(Xem: 22949)
Ðạo Phật truyền vào Việt Nam ta đã trên 15 thế kỷ cho nên phần đông dân chúng nước ta là tín đồ Ðạo Phật. Dân chúng thường nói "Ðạo Phật là đạo của ông bà", hay "Nhà nào có đốt hương, đều là tín đồ đạo Phật cả...".