Nét Xuân Trong Mắt Tổ Sư Thiền

19/01/202307:04(Xem: 14684)
Nét Xuân Trong Mắt Tổ Sư Thiền

thien su



Nét Xuân
Trong Mắt
Tổ Sư Thiền
 
 
1- Điều ngự Giác hoàng 
Trần Nhân Tông  (1258-1308)
Sơ tổ Thiền phái Trúc lâm Yên tử
 
A) Xuân Hiểu
Thủy khởi khải song phi
Bất tri Xuân dĩ quy
Nhất song bạch hồ điệp
Phách phách sấn hoa phi.
 
TGN phỏng dịch:

Xuân Mai
Sáng dậy nhìn song cửa,
Chẳng hay Xuân đến rồi.
Một đôi bướm trắng lượn
Phơ phất cánh hoa rơi.

Tụng 
Xuân này hiển hiện dáng xuân xưa.
Mãi đến Xuân sau chẳng đợi chờ.
Ai biết bao mùa xuân đã tới?
Giữ lòng thanh thản kết duyên thơ.                
                                                                                      
B) XUÂN VÃN
Niên thiếu hà tằng liễu sắc không,  
Nhất xuân tâm sự bách hoa trung.  
Như kim khám phá đông hoàng diện,  
Thiền bản, bồ đoàn khán trụy hồng.  
 
TGN phỏng dịch

Xuân Chiều
Thuở bé chưa từng hiểu sắc không,  
Xuân về hoa nở rộn trong lòng.  
Chúa Xuân nay được ta soi tỏ,  
Nệm cỏ ngồi yên quán cánh hồng.
 
Tụng

Núi xanh vốn chẳng động
Mây trắng tự đến đi. 
Cõi đời là quán trọ. 
Ai lui tới làm gì?
 
  
 
2 - Thiền sư Hoàng Bá  TQ (788 - 850).    
                                                                                                                           
Trần lao quýnh thoát sự phi thường.
Hệ bã thằng đầu tố nhất trường.
Bất thị nhất phiên hàn thiệt cốt.
Tranh đắc mai hoa phất tỷ hươn
(Mai hoa tranh đắc phất thiên hương.)
 
TGN phỏng dịch:

Trần lao vượt thoát, chuyện phi thường.
Nắm chặt đầu dây tiến thẳng đường.
Nếu chẳng một phen lạnh thấu tủy.
Hoa mai đâu dễ thoảng mùi hương.
 
Tụng 

Đời không sóng gió tâm không sáng.
Đạo chẳng gian nan nguyện chẳng thành
Vượt qua bao nỗi gập gềnh.
Gia hương chốn cũ đậm tình chân quê.

3 - Thiền sư Chân Không VN (1045.46 -1100)       
                                                                                       
Một hôm có vị Tăng đến hỏi Thiền sư Chân Không: 
“Khi xác thân bại hoại thì sẽ thế nào?”

Sư đáp: 
“Xuân lai xuân khứ nghi xuân tận
 Hoa lạc hoa khai chỉ thị Xuân.”
 

 TGN phỏng dịch: 
Xuân đến, xuân đi, xuân ngỡ hết.
Hoa tàn, hoa nở vẫn là Xuân.
Tụng 

Chủ - khách đổi trao mộng đêm qua. 
 Ai hay thực tại vẫn
đang là.
Không đi, không đến, không sanh diệt.
Gió thổi hoa rơi như thế
mà.

4 - Thiền sư Mãn Giác VN (1052-1096)

Cáo Tậc Thị Chúng 

Xuân khứ bách hoa lạc,
Xuân đáo bách hoa khai.
Sự trục nhãn tiền quá,
Lão tùng đầu thượng lai.
Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.(1)

TGN phỏng dịch: 
 Cáo bệnh dạy chúng
Xuân đi trăm hoa rụng.  Xuân đến nở trăm hoa.
Trước mắt đời luân chuyển.
Trên đầu tuổi luống già. 
Chớ bảo Xuân tàn hoa rụng hết.
Ngoài sân mai vẫn nở đêm qua.
 
Tụng: 
Ai lia viên sỏi xuống hồ. 
Cho muôn sóng lượn bên bờ tử sinh?
Niệm câu Bát nhã Tâm kinh.
Sắc không - không sắc, hỏi mình là Ai?   
                                                                                           
5 -Thiền sư Giác Hải VN  (1023-24 – 1138)

 HOA – ĐIỆP                                                                                                                              
“Xuân lai hoa - điệp thiện tri thì,
Hoa - điệp ứng tu cộng ứng kỳ.
Hoa - điệp bản lai giai thị huyễn,
Mạc tu hoa - điệp hướng tâm trì.”

TGN phỏng dịch: 

 
Hoa và Bướm 
Xuân về hoa bướm khéo quen thì,
Bướm lượn hoa cười đúng hẹn kỳ 
Nên biết bướm hoa đều huyễn mộng.
Mặc tình hoa bướm, bận lòng chi
!

Tụng  

Nét Xuân trong mắt Tổ sư thiền. 
Chẳng vọng Xuân tình, mộng đảo điên. 
Hố thẳm buông tay, không dính mắc.
 Bản lai tự tánh vẫn như nhiên.
 
 
 
6 -Thiền ni Vô Tận Tạng TQ (....? – 676)
Ngộ Đạo Thi
Chung nhật tầm Xuân bất kiến Xuân.
Mang hài đạp phá lãnh đầu vân.
Quy lai ngẫu bả mai hoa khứu.
Xuân tại chi đầu dĩ thập phân.
 
TGN phỏng dịch:
Bài Thơ Ngộ Đạo
Ngày trọn tìm Xuân chẳng thấy Xuân.
Giày gai đạp nát đỉnh mây ngần.
Trở về bỗng thấy hương mai rộ.
Rõ thật đầu cành vẹn Ý Xuân.
 
Tụng 
Ai hay cá vựơt lưng đèo,   
“Ngựa đua dưới biển, thuyền chèo trên non.” * 
Tấm lòng bà lão sắc son. 
Khuông trăng rực sáng đầy tròn nguyên xưa.
*Câu nói của Tổ Liễu Quán

Thích Giác Nguyên

----ooOoo----
 
 
 
hoa mai
(1)  Chú thích: Cây mai hoặc cây ở miền bắc nước ta, thể hiện trong thi văn của các vị thiền sư mô tả. Khác vi loại mai vàng và mai trắng ỏ miền trung và nam VN. Cây mai miền bắc có nguồn gốc từ lưu vực sông Dương Tử, nam Trung Quốc, sau này lan sang Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam. Nó được trồng để lấy quả và hoa. Mơ ta là loài cận chủng với mơ tây (Apricot – Prunus armeniaca), có hình dáng bề ngoài của cây, lá, hoa, quả tương tự nhau, có thể sấy khô trộn với bột cam thảo gọi là Ô mai. Vì vậy cần phân biệt 2 loài cây này. Ngoài ra cũng không nhầm lẫn với các loài khác cũng có tên gọi chung là mai.  Nguồn internet
 
        
 
 
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18/03/2026(Xem: 1027)
Ở đây có một ngôi chùa Có vườn cỏ biếc bốn mùa yên an Tùng reo suối nước nhẹ nhàng Chuông ngân thanh thoát khói trầm thoảng bay Đào hồng nở thắm trên cây Xuân về vẻ đẹp khiến say lòng người Trăng vàng tỏa sáng nơi nơi Tòa sen Phật ngự cứu đời trầm luân Nụ cười thanh thản vô vàn Pháp mầu lan tỏa hào quang rạng ngời
18/03/2026(Xem: 1022)
Nhìn lá vàng rơi rơi Biết vạn vật vô thường Ngắm đóa hoa tươi nở Thấy rõ pháp duyên sanh. Thương cánh nhạn lạc đàn Kêu vang giữa trời xanh Thân phận ta nào khác Lạc lối xa cội nguồn.
18/03/2026(Xem: 1234)
Mãi miết bon chen theo trần gian hư vọng Quên mất hoàng hôn đã phủ mái đầu thưa Cái Tôi khổng lồ vẫn bám mãi dây dưa Khiến trở thành tù nhân trong chiếc lồng tri thức!
16/03/2026(Xem: 1563)
Khi biết rằng danh vọng sẽ qua, ký ức rồi phai thân người cũng trở về đất! Biết đời như áng mây trôi, nên trân quý từng khoảnh khắc đang lúc ở thế gian. Bạn. ơi , hãy nhẹ nhàng với cuộc đời mà chẳng chút bi quan Cứ sống ngay thẳng với lòng tốt , sự chân thành Và điều còn lại trở nên rất giản dị:!
13/03/2026(Xem: 1087)
Tri ân tất cả cõi này Tri ân cha mẹ bạn Thầy dạy khuyên Tri ân Tam Bảo của Thiền Tri ân đất nước Tổ tiên cội nguồn Tri ân những chuyện vui buồn Tri ân mọi sự vẫn luôn thạnh hành Tri ân các loại chúng sanh Tri ân hết những duyên lành diễn ra
13/03/2026(Xem: 1599)
“Đời người như áng mây trôi bồng bềnh giữa hư không. Biết buông nhẹ giữa nhân gian, để mai này thong dong trở về với mênh mông.” Có những lúc giữa dòng đời tất bật, ta bỗng dừng lại và tự hỏi: rốt cuộc mình đến với thế gian này để làm gì? rồi mai này sẽ đi về đâu? Bao năm tháng mải miết chạy theo danh lợi, tình tiền, hơn thua, được mất… đến khi ngoảnh lại mới thấy tất cả chỉ như một giấc mộng dài. Những điều từng khiến ta vui buồn, giận hờn hay tiếc nuối, rồi cũng sẽ lặng lẽ trôi qua như áng mây bay cuối trời.
10/03/2026(Xem: 1703)
Tình hình chiến tranh bây giờ khó làm chúng ta hình dung về một Iran cổ đại nơi được nghe kể về những cổ tích thơ mộng, nơi các nhân vật mang tâm hồn Bồ Tát bước ra từ sương khói của truyện Ngàn Lẻ Một Đêm. Chúng ta cũng sẽ kinh ngạc khi nhớ rằng lịch sử đã từng có các nhà thơ sáng tác trong ngôn ngữ Ba Tư cổ đại (Persian: Farsi), tiền thân của tiếng Iran hiện nay, hay và thâm sâu tới mức không dễ có bao nhiêu thi sĩ hiện nay bước tới mép bờ giấy mực của họ. Và bạn sẽ thấy truyện võ hiệp Kim Dung cũng đã từng lấy một mảng Minh Giáo của Iran cổ đại rất mực từ bi và khắt khe – nơi tu sĩ phải sống độc thân, khổ hạnh, bất bạo động, ăn chay, không rượu thịt -- để chế biến thành cảm hứng văn học, nơi các truyền nhân đều lãng mạn và võ học phi thường như Trương Vô Kỵ, Dương Tiêu...
10/03/2026(Xem: 1791)
Chia tay bước tiếp đường dài Tự mình lựa chọn tương lai vững vàng Đi tìm tâm niệm lạc quan Cậy nhờ nương tựa là ngàn mối nguy. Chia tay xa nghiệp sân si Đến gần hạnh nguyện từ bi đêm ngày Chẳng còn phiền lụy hôm mai Rõ ràng an lạc dưới ngay chân mình.
10/03/2026(Xem: 1828)
Chi tiết về Tứ Bất Hoại Tịnh: Bất hoại tịnh đối với Phật (Phật bất hoại tịnh): Niềm tin vững chắc vào sự giác ngộ, các công hạnh và trí tuệ của Đức Phật. Bất hoại tịnh đối với Pháp (Pháp bất hoại tịnh): Niềm tin vào giáo pháp chân lý mà Đức Phật truyền dạy, giúp mang lại an lạc và giải thoát. Bất hoại tịnh đối với Tăng (Tăng bất hoại tịnh): Niềm tin vào cộng đồng tăng chúng tu hành chân chính, sống đúng chánh pháp. Thành tựu Thánh giới (Giới bất hoại tịnh): Giữ gìn các quy tắc đạo đức (như ngũ giới) một cách kiên định, thanh tịnh, không vi phạm
10/03/2026(Xem: 2258)
Kính bạch Thầy Thật là một trùng hợp cho con, khi nghe các pháp thoại gần đây theo các bài giảng của Đức Đạt Lai Lạt Ma được nhiều kênh thu lại và post trên YouTube, con đã gặp các tiêu đề như sau : “Cái Tôi không phải là bạn “ “Thấy rõ cái Tôi- tiến đến Vô Ngã “ Ta là ai? “Cái Tôi càng lớn, khổ đau càng nhiều “