Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Đức Phật về nhân bản và giác ngộ

15/04/201515:29(Xem: 4192)
Đức Phật về nhân bản và giác ngộ
buddha

ĐỨC PHẬT
VỀ NHÂN BẢN & GIÁC NGỘ.
  • Lễ VESAK 2015.
 

 

Mãi cho đến tháng 12 năm 1999 mới được công nhận và tuyên bố Đại lễ Phật Đản Quốc tế (lễ Vesak – Tam hợp) tại trụ sở Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, New York City (Hoa Kỳ) vừa qua.

 

Mặc dù Đức Phật đã xuất hiện trên hành tinh trái đất mà chúng ta đang có mặt nầy đã hơn 2.559  năm về trước, và hiện nay đang bước sang thập niên thứ 2 của thế kỷ thứ 21. Thế kỷ mà phần nhiều mọi người đều cho rằng : sự vươn mình lên tầm đỉnh phát triển khoa học, kỷ thuật, văn minh trong đời sống xã hội con người, và cũng có một số quan điểm cho rằng : thời kỷ phát triển của “Văn hóa tâm linh” từ các thể thức tôn giáo, trong đó có phần phát biểu của người theo Đạo Phật.

 

Tổ chức Liên Hiệp Quốc dù không công bố, hay chưa có cơ hội công bố, thì giáo lý Đức Phật nghiễm nhiên từ xa xưa cho đến ngày nay cũng đã trở thành một Thông Điệp tình thương, bình đẳng và trí tuệ, luôn thể hiện tính cách tôn trọng sự sống, không những cho loài người mà còn cho cả muôn loài. Nhất là giữa con người với con người khi được có mặt trong cộng đồng xã hội, mà trước đây là xã hội phân chia giai cấp một cách rạch ròi của Ấn Độ, khi ấy Đức Phật đã tuyên bố :

 

“Không có giai cấp trong dòng máu cùng đỏ,

trong dòng nước mắt cùng mặn.”

 

Càng tiến xa hơn, như một tuyên ngôn giải phóng và giải thoát những điều đã và đang đè nặng một cách lầm lỳ chấp thủ cố hữu của một lớp người không những trước đây và ngay cả bây giờ, một khi họ đang đứng trong địa vị, giai cấp, hay dòng họ nào đó, và nhìn sang một giai cấp, dòng họ khác bằng một cái nhìn thiển cận thấp kém, có chiều xu hướng theo truyền thống, tập tục.v.v… nhẹ tưng bởi từ những chất liệu thiếu ý thức nhân tính. Chính vì lẽ đó mà Đức Phật, lại một lần nữa xác định tính nhân bản trong đạo lý từ bi và trí tuệ của Ngài :

 

“ Bần tiện không vì sanh,

 Phạm chí không vì sanh,

 Do hành sanh bần tiện,

Do hành sanh Phạm chí.”.

                                       Kinh Tiểu bộ I

 

Và cũng chính bắt đầu từ đó, giáo lý Đức Phật như một hệ thống thanh lọc dẫn máu để nuôi dưỡng sự sinh tồn toàn mãn đến cơ thể của nhân loại đã có tự ngàn xưa và cho đến tận ngàn sau nữa. Do đó, trước khi tổ chức Hội Đồng Liên Hiệp Quốc công bố Phật Đản Quốc tế, chúng ta có dịp nghe những lời phát biểu hữu ích từ các nhà thức giả nói về Đức Phật như sau : “ Tinh hoa của Đạo Phật là cho con người có được Hòa bình, Từ bi, Thông cảm, Hiểu biết, Bất bạo động và Bình đẳng” (Narendra Bikrana Shait). 

 

Tất cả những cốt lõi ấy từ hơn 2.500 năm nay, đã thật sự tác động và tưới tẫm lên hằng triệu triệu tâm hồn trong mọi lảnh vực sinh hoạt từ xã hội của con người, và do con người bằng nhận thức hiểu biết trước sự vận hành của thế giới vật chất, một quỷ đạo gần như duy nhất mà tất cả mọi sinh loại đã và đang sống hay sẽ sống phải bị rơi vào trục quay cuốn cuồn điên đảo, bởi do lực hấp dẫn cảm thụ, nguyên nhân phát sinh mọi khổ đau, và cũng từ đó lại tạo thêm nhiều khổ pháp theo từng chập ác tư duy ngay thời gian hiện tại.

 

Trở lại vấn đề Nhân Bản; đó là tinh thần đạo đức bao dung, tự do hòa hợp từ trong lương tâm đến và cho sự cộng sinh của nhân loại. Xét thấy tính Nhân Bản hay Nhân Văn, nó phải được vượt thoát ra ngoài hình thức lề lối biện hộ về phong tục, tín ngưỡng.v.v…  Nó chỉ được nói đến hay tán đồng bởi từ những nhận thức về chất liệu thiện chí hiểu biết đạo đức, kết nối lương tri và lương tâm qua cộng đồng của con người. Tính Nhân Bản ấy được xem là giải pháp tồn tại lâu dài cho nhân loại, và tất nhiên không thuộc phạm vi giáo điều mặc khải, hay sự ước lệ quyết đoán nhân danh của một thần linh huyền ký nào.

 

Từ lảnh vực hoạt động trong xã hội con người, nhất là trong những thời kỳ cận đại và hiện đại nầy, tinh thần nhân bản được hiểu qua một số ý nghĩa như sau :

 

1/- Được nói đến thực tính Tình thương và Hạnh Phúc

2/- Đề cao phẩm chất con người.

3/- Tôn trọng sự phát triển khả năng kiến thức của con người.

4/- Tôn trọng tính sáng tạo

5/- Tôn trọng và đề cao sự hiền thiện của con người.

 

Trong khi tính Nhân bản ngày càng phát triển và tôn trọng trong xã hội, cũng chính là sự phát triển ý thức trong sáng tự do, bình đẳng, hạnh phúc và nhân phẩm bằng ý tưởng lành mạnh được ngang qua chiều hướng thượng. Do đó, việc họa phước, lành dữ, tốt xấu.v.v… không tự dưng ai ban cho hay giáng đến, mà là do ;

 

“Họa phúc vô môm

Duy nhơn tự triệu”.

 

Cùng thế ấy, với sự cảnh tỉnh qua lời dạy của Ngài Bồ tát Shantideva (Tịch Thiên) :

“Khi một ý xấu vừa manh nha, biết ngay tai họa của nó, ta liền giữ chánh niệm, như cây bám chặt rễ vào đất” (Nhập Bồ Tát Hạnh – 34).

 

Đây là một trong những yếu tố nhân bản, mà cũng là ý thức giác ngộ giữa muôn trùng pháp duyên sanh diệt nơi thế gian để đưa đến hạnh phúc hay đau khổ, hiển thị tình thương hay hận thù… Thế nhưng, trước bao sự kiện và hiện tượng trong cuộc sống luôn chuyển động không ngừng thay đổi theo từng chập thời gian sanh hóa và tiêu tàn. Đồng thời, kiến thức nó luôn phân định, so sánh bởi những tư duy chủ nghĩa, tôn giáo, tông phái , đảng phái, chủng tộc, ta người. Nó luôn là sự chất chồng kết tập để trở thành thói quen nô lệ, kết quả từ dục tham, dục tưởng mà ra. Chính nó là đặc tính từ lòng tham lam, nó luôn là sự phân biệt khách chủ, vinh nhục, được mất, tốt xấu, đòi hỏi và từ chối, phấn khởi và thất vọng.v.v… rồi dẫn đến những cuộc đấu tranh, khổ vui, xây dựng và tàn phá…

 

Qua một vấn đề khác, gần đây có cụm từ được đề cập đến khá phổ biến, đó là : “Văn hóa tâm linh” , một khi có cơ hội kiến tạo một cảnh quan du lịch mà trong đó có chịu phần ảnh hưởng đến hình thức tín ngưỡng, hay xây dựng một bảo tượng Đức Phật, Bồ Tát.v.v… thì được xem đó là thời kỳ phát triển “Văn hóa Tâm Linh” hay “Du lịch Tâm linh”. Thiết nghĩ, “văn hóa tâm linh, hay du lịch tâm linh” không phải chỉ có cách nghĩ đơn thuần qua hiện tượng như thế, nói một cách khác; nó có thể trở thành cái vỏ khổng lồ mà thực chất bên trong là trống ruột.

 

Điều ấy cho chúng ta thấy rằng : Nó phải được nhiếp tâm tu tập, có mang lại hệ quả và hiển lộ của sự tu tập, nó phải được thành tựu phạm hạnh  qua các pháp của bậc Thánh, hay đang lạc trú từ các pháp của bậc hữu học từ phía tác nhân. Tức nhiên, nó phải được vuợt thoát ngoài vòng lẩn quẩn tính toán lợi hại hơn thua.v.v… Khi một trong những ý niệm ấy có manh nha trong việc kiến tạo, xây dựng nói trên, thì bấy giờ chưa thật sự đúng nghĩa “Văn hóa tâm linh” .

 

Một điểm khác nữa, cho rằng thời kỳ phát triển Văn hóa tâm linh, ở đây chúng ta có thể nói rằng; hiện nay là thời kỳ mà chúng ta đang phát tâm hướng vọng, chiêm ngưỡng, lễ bái và hấp thụ đến sự thành tựu “Văn hóa tâm linh” từ Đức Phật, Chư Bồ Tát, Lịch Đại Tổ Sư, Thiền sư, và các bậc tiền hiền trước đây đã để lại như một công trình siêu vượt vĩ đại cho vũ trụ và nhân sinh. Chúng ta có thể hiểu qua công trình vĩ đại tâm linh ấy, như :

 

“Với ai các tùy miên

Hoàn toàn không hiện hữu

Các nguồn gốc bất thiện

Được nhỗ lên trừ sạch…” Kinh Tiểu bộ 1.

 

Những pháp có năng lực đem lại sự thanh tịnh, bình an trong suốt, phải được minh chứng ngang qua hành động sinh hoạt hằng ngày trong cuộc sống, nó không còn là ngôn thuyết cho lý tưởng, mà nó phải là hiện thực tại đây và bây giờ. Một hôm tại khu rừng Gosinga, nơi đây có chư Thánh đệ tử của Phật, và được hỏi đến, làm thế nào để được chói sáng khu rừng Gosinga nầy ? Một trong những Tôn giả, đó là Ngài Ananda  trả lời như sau : “… vị tỷ kheo nghe nhiều, gìn giữ điều đã nghe, tích tụ điều đã nghe… Nói lên phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh… những pháp ấy được ý tư duy, được tri kiến khéo quán sát… Với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên… Tỷ kheo nầy có thể làm chói sáng khu rừng Gosinga nầy” (Trung Bộ 1, 32).

 

Như vậy, “…Với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên…”  chính là những diệu pháp, thắng pháp để xây dựng nền tảng vĩ đại “Văn hóa tâm linh”. Từ khi Phật và chư Thánh đệ tử, cũng như chư lịch đại Tổ Sư, Thánh Tăng, các bậc tiền hiền đã lần lượt nhập diệt cho đến nay. Nhưng vẫn luôn luôn thắp sáng, rực sáng, chói sáng bằng những diệu pháp thù thắng, vẫn thường hằng đem lại nguồn lạc pháp thanh tịnh bình an, vượt thoát mọi khổ đau cho chúng sanh, chư thiên, và loài người, đều khởi nguồn từ Văn hóa tâm linh ấy.

 

Để kết thúc bài viết hướng về ngày Đức Phật thị hiện vào đời, chúng ta cùng đọc lại lời dạy của Đức Phật như sau : “...Dục hỷ là căn bản của đau khổ, từ hữu, sanh khởi lên, và già và chết đến với các loài sinh vật.”

                                                                                        (Trung Bộ I, 1).

 

Ít nhiều qua sự cảm nhận chơn lý sâu xa ấy trong mỗi lúc hiện tại, đó cũng chính là Đức Phật luôn thị hiện và du hóa vào đời, chớ không phải chỉ một lần cách đây trên 2.500 trước.

 

                                                      Louisiana, New Orleans,  15.04. 2015.

                                                          TUỆ NHƯ (MẶC PHƯƠNG TỬ)

 

 

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03/04/201907:46(Xem: 1460)
Để cùng hòa chung niềm vui của những người con Phật, Đạo Tràng Tu Viện Quảng Đức long trọng cử hành Ngày Đại Lễ Phật Đản lần thứ 2642 vào lúc 11 giờ sáng ngày Chủ Nhật 19/05/2019 nhằm ngày Rằm tháng 4 Âm lịch Kỷ Hợi. Tu Viện trân trọng kính mời quý vị cùng gia đình thân hữu, nhín chút thời gian quý báu đồng về dự lễ góp phần cầu nguyện chung. Thay mặt Tu Viện Quảng Đức thành tâm chúc nguyện quý vị ân nhân, thân hữu đồng hương phật tử cùng gia quyến luôn được an lành trong ánh hào quang của Đức Phật. TM. Tu Viện Quảng Đức, Viện Chủ: TT Thích Tâm Phương Trụ Trì: TT Thích Nguyên Tạng
24/04/201906:59(Xem: 121)
Bạo lực tôn giáo đời nầy Nạn tai khủng bố tràn đầy khắp nơi Nhìn về đảo quốc tuyệt vời Biết bao sinh mạng bỏ đời ra đi
23/04/201906:48(Xem: 181)
Cùng với hàng trăm triệu người con Phật trên khắp thế giới đang hoan hỷ đón mừng ngày Đản Sinh lần thứ 2643 của đức Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni, Hội Đồng Giáo Phẩm Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ vọng hướng vềthánh địa Lâm Tỳ Ni nơi Đức Bồ Tát thị hiện ra đời thành tâm cúi đầu đảnh lễ và xưng tụng đại nguyện độ sinh cao cả của Đấng Thiên Nhân Sư.
23/04/201906:25(Xem: 186)
Mùa trăng tròn tháng tư, lại trở về trong khí tiết Xuân tươi mát của xứ sở Âu Châu. Mùa gợi nhớ, mùa tưởng niệm, mùa tri ân cao cả về một Bậc Đại Hùng Đại Lực Đại Từ Bi, Thị Hiện Đản Sanh nơi cõi trần, ngũ trược ác thế, ban pháp mầu vi diệu, cứu khổ độ sanh. Ngài là bậc Thầy của Trời Người, là Cha Lành chung của bốn loại. Chính là Đức Từ Phụ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni. Ngài Thị Hiện Đản Sanh với bản hoài là chỉ bày cho chúng sanh ngộ nhập Tri Kiến Phật. Ngài đem lại bức Thông Điệp Từ Bi Hỷ Xả Bình Đẳngtrên hai khía cạnh : 1/- Đối với loài hữu tình, thì Ngài kêu gọi hãy dừng lại việc sát hại lẫn nhau, trên mọi phương diện, không chỉ bằng vũ khí gươm đao đoạt mạng, mà cũng không trao cho nhau, những ngôn từ mang tính độc hại, khiến tha nhân đau lòng bức khổ. Không chỉ dừng lại sự đoạt mạng nơi nhân loại, mà dừng lại tất cả nơi sanh loại có sự ham sống sợ chết. Dù là loài bò bay máy cựa vi tế côn trùng, đã có mạng sống thì xin hãy bảo tồn. 2/- Đối với loài vô tình, là vũ trụ đất trời
22/04/201916:05(Xem: 231)
Kính Mừng Phật Đản 2643 (thơ của Huệ Hương), Kính bạch Đức Thế Tôn, con được học : " Như Lai từ vô lượng kiếp lâu xa ... Dục nhiễm, não phiền Ngài đã vượt ra, Bồ Tát trụ Niết Bàn ...thần thông biến hoá "
19/04/201918:07(Xem: 297)
Phật lại về khắp năm châu bốn biển Trong lòng người với nếp sống an nhiên Hoà hợp nhau thể hiện pháp tịnh thiền (2) Cao đẹp quá sáng soi cho nhân loại
18/04/201912:12(Xem: 260)
HƯỚNG VỀ PHẬT ĐẢN 2643 Kính dâng Chư Tôn Thiền Đức và đại chúng nhân mùa Phật Đản 2643 thành công viên mãn tại Nam Cali. Miền Nam nắng ấm Cali Hướng về Phật Đản Tăng Ni kính mừng Muôn người con Phật tưng bừng Cung nghinh rước Phật theo từng bước chân Vui thay Đức Phật giáng trần Mừng thay đại chúng lòng thành chẳng quên Nguyện tu học chí vững bền Cùng nhau thắp sáng ngọn đèn Phật duyên Dù cho cuộc sống đảo điên Lòng ta vẫn thấy bình yên cõi lòng.
16/04/201918:21(Xem: 533)
Hòa chung niềm vui này và với sự khích lệ chân tình của quý thân hữu thiện trí thức xa gần, Nhóm Tuệ Đăng sẽ long trọng tổ chức một đêm Nhạc Hội “Tỏa Ánh Từ Quang ” Kính Mừnng Phật Đản Phật Lịch 2563, với sự cố vấn của Liên Hội Cư Sĩ miền Bắc Cali và Hội Phật Giáo Hải Nhuận Hayward, cùng sự góp mặt của ca sĩ Hương Thủy, Gia Huy và nhiều ca sĩ địa phương, các Đoàn Cựu Huynh Trưởng, các GĐPT miền Bắc Cali, Võ Đường Vovinam, MC Tuyết Nha & ĐồngVàng. Thời gian: Thứ bảy ngày 18 tháng 05 năm 2019 (Nhằm ngày 14 tháng 4 Kỷ Hợi) Từ 5 giờ chiều - 10 giờ tối, Tại Grand Century Mall Địa chỉ: 1001 Story Rd., San Jose, CA 95122
15/04/201919:28(Xem: 248)
Kính bạch Thầy, cho phép con được bày tỏ niềm tri ân của một người Phật tử trong Tháng Tư Vesak...Phật Đản 2643 qua một vài trải nghiệm học Pháp .. Kính dâng đến Thầy bài thơ như một lời tri ân, HH Được bày tỏ niềm tri ân là hạnh phúc !! Ai đã từng thọ lãnh sự ban ân ? Chia sẻ, hỏi thăm, an ủi ân cần .... Đầy đức độ ....yêu thương lòng rộng mở .
15/04/201909:11(Xem: 327)
Victorian United Nations Day of Vesak 2643 (2019) Commemorating the Lord Buddha's Birth,Enlightenment and Passing Saturday: May 4, 2019 in the City of Melbourne Vesak Celebrations Program * Sangha Dana Lunch Offering: 10am, St Peters Eastern Hill Anglican Church Hall, 15 Gisborne Street, East Melbourne. * Vesak Procession & Friendship Walk In the Heart of Melbourne with Traditional Drummers, Buddha Floats, Flags, Lanterns, the colours of Victoria’s Buddhist Community. Starts at 1pm - Parliament Gardens Reserve (assemble from 12.15pm) Corner of Nicholson Street Extension (diagonally opposite The Princess Theatre) & Albert Streets, East Melbourne. Procession proceeds along Spring Street and Collins Street to the Melbourne Town Hall. Corner of Swanston & Collins. Public and metro car parking nearby.