THỰC TẬP: Bố thí

24/03/201103:34(Xem: 16834)
THỰC TẬP: Bố thí

SỐNG VỚI TÂM TỪ
Sharon Salzberg, Nguyễn Duy Nhiên dịch, Nguyễn Minh Tiến hiệu đính

Năng lượng của sự bố thí

THỰC TẬP: Bố thí

Con đường của Phật dạy được gọi là con đường Trung đạo, nghĩa là không bị kẹt vào hai bên thái cực. Một thái cực cho rằng thế giới này là của dục lạc, những gì chúng ta thấy, nghe và xúc chạm là có thật và vững bền. Quan niệm này xúi giục ta đi tìm một kinh nghiệm duy nhất nào đó có thể đem lại cho ta hạnh phúc mãi mãi. Trong cái nhìn này, những gì ta thu thập được rất quan trọng, vì vậy ta theo đuổi và cố bắt giữ những đối tượng của mình. Nhất là trong nền văn hóa ngày nay, chúng ta dễ trở thành một kẻ “ghiền kinh nghiệm”, lúc nào cũng muốn kinh nghiệm hết cái này đến cái khác, càng nhiều càng tốt. Bạn hãy thử quán chiếu lại sự kiện này trong đời mình. Có khi nào bạn đi tìm một hạnh phúc vĩnh cửu bằng cách nắm giữ một vật gì, hoặc một người nào cho riêng mình không, và kết quả như thế nào?

Thái cực thứ hai là chủ trương hư vô. Theo quan niệm này, những gì ta cảm nhận đều không có một giá trị nào hết. Mọi hiện tượng đều trống rỗng, phù du và vô nghĩa. Chúng ta không có một giá trị và quyền năng nào hết. Vì cuộc đời này không có ý nghĩa nên mọi niềm tin và nỗ lực của ta đều hoàn toàn vô ích. Nhưng chúng ta quên mất rằng hành động của mình sẽ mang lại hậu quả. Chúng ta quên rằng mình có khả năng, và cần phải tinh tấn, để tự giải thoát chính mình cũng như người khác ra khỏi mọi khổ đau. Nếu như bạn đã từng có những quan niệm về hư vô này, bạn hãy nhớ lại ảnh hưởng của chúng trên sự cảm thông và thiện ý của bạn đối với người khác. Thay vì vướng mắc trong trạng thái vô vọng, chán chường này, bạn hãy thực tập niệm tâm từ, tâm bi và tâm hỷ. Và bạn hãy quan sát những sự thay đổi khởi lên trong tâm.

Con đường Trung đạo tránh xa cả hai thái cực: chạy theo vật chất và chủ trương hư vô. Ý niệm về một con đường Trung đạo khó có thể diễn đạt được, như đức Phật có lần ví cuộc đời này như là “mộng huyễn, như bọt nước, như sương mai, như ánh chớp” (Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn, bào ảnh, như lộ, diệc như điển, ưng tác như thị quán. - Kinh Kim cang). Tất cả thế giới hiện tượng - chúng ta thấy, nghe, ngửi, nếm, xúc chạm... - đều không vững bền và không có thực thể.

Nếu như ta rơi vào thái cực thứ nhất, ta sẽ bị kẹt vào sự dính mắc. Nếu ta rơi vào thái cực thứ hai, ta sẽ bị lạc vào sự tự mãn hoặc tuyệt vọng. Và nếu như ta đi được trên con đường Trung đạo, hành động của ta sẽ phản ảnh được tuệ giác về hậu quả của việc mình làm và tự tánh vô thường của sự sống.

Bố thí là một hành động phát xuất từ con đường Trung đạo. Nó cho phép ta có được một cá tính không dính mắc và cũng không tự mãn. Bố thí là một cử chỉ của tâm, ý thức rằng, mặc dù không có gì là bền vững cho ta nắm bắt, nhưng hành động của ta vẫn có ý nghĩa và cần thiết. Bạn hãy thực tập như thế này, chú ý đến những khi bạn có một ý nghĩ bố thí khởi lên và rồi bạn ngăn lại. Bạn hãy cảm nhận cái cảm xúc chống cự ấy. Thử đặt tên cho nó xem. Nhỏ hẹp? Cứng nhắc? Sợ hãi? Bạn hãy quán chiếu cho thật sâu sắc.

Kế tiếp, bạn hãy quán sát tác ý muốn bố thí. Nó có mang tính chất nhường nhịn, buông bỏ, và chia sẻ? Bạn thử diễn tả cái tác ý rộng lượng, quảng đại ấy, nó như thế nào? Bạn có cảm thấy mình không còn bị ràng buộc, ý thức rằng hạnh phúc không nằm ở sự nắm bắt và tích trữ?

Nếu có thể được, và không hại gì đến ai, bạn hãy buông bỏ sự chống cự của mình và đem cho vật mình đang nghĩ. Mặc dù có thể sẽ có những cảm xúc lẫn lộn, nhưng bạn hãy chú ý đến mọi khía cạnh của hành động bố thí, và tiến hành việc ban cho. Quán sát tâm mình. Đặc biệt hãy theo dõi chuỗi cảm xúc, bắt đầu từ giây phút thật sự buông bỏ và ý thức rộng lượng ấy.

Bạn nên nhớ rằng, giá trị của món quà không quan trọng, chính hành động bố thí xác định được sự nối liền giữa ta và người khác. Nếu như ta chọn bố thí làm con đường tu tập của mình, tâm thức ấy sẽ mỗi ngày càng thêm tăng trưởng. Bố thí bao giờ cũng là một phương pháp tu tập tâm linh vô cùng quan trọng.

Có lần, tôi được dịp tháp tùng một vị thiền sư đi mở những khóa tu nhiều nơi ở Hoa Kỳ. Vì là một người trong phái đoàn nên tôi có duyên may được nhiều thời giờ gần gũi ông. Ông ta có nhiều đệ tử ở khắp nơi và họ rất vui mừng được đón tiếp ông. Họ thường bày tỏ lòng biết ơn đối với tôi vì đã đứng ra tổ chức cho chuyến đi, và thường chia sẻ chỗ ở cũng như thức ăn cho tôi rất rộng rãi. Nhưng cũng có những khi, tôi bị kẹt trong một tình trạng mà các đệ tử khác xem sự có mặt của tôi là một chướng ngại cho sự gặp gỡ riêng giữa họ với ông. Họ bảo tôi họ không có gì cho tôi ăn chiều, vì họ không có đủ thức ăn, hay vì một lý do gì đó. Và trong một thành phố lạ, vào khoảng 8, 9 giờ tối, tôi phải tự đi kiếm gì để ăn. Kiếm một nơi ăn thì chẳng thành vấn đề, nhưng cảm giác bị bỏ rơi, không được tiếp đón, mới thật là đau đớn và thấm thía. Và từ đó, tôi tự hứa sẽ không bao giờ để ai phải rơi vào hoàn cảnh như tôi, tôi sẽ cố gắng sống thật tế nhị và không bỏ ra ngoài bất cứ một người nào hết.

Trong nền văn hóa của chúng ta, vì thái độ tự phê phán rất cao, nên ta cần phải đặc biệt ý thức đến chính mình trong những hành động bố thí. Bạn nên nhớ, nếu ta bố thí vì một mặc cảm tự ti, hành động ấy sẽ không thể mang lại cho ta hạnh phúc. Sự thực tập bố thí phải đi đôi với tâm xả, điều đó giúp ta cởi mở và rộng lượng nhưng vẫn ý thức được sự giới hạn của mình. Chúng ta đặt nền tảng của sự bố thí trên bốn tâm vô lượng, nhờ vậy mà sự bố thí trở thành một biểu hiện ngời sáng cho con đường Trung đạo.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02/12/2025(Xem: 2424)
CHÁNH PHÁP Số 166, tháng 09.2025 Hình bìa: Pixabay.com NỘI DUNG SỐ NÀY: THƯ TÒA SOẠN, trang 2 THÔNG ĐIỆP VU LAN 2025 (Hội Đồng Giáo Phẩm), trang 6 NHỮNG ĐÓNG GÓP TO LỚN CỦA CÁC HỌC GIẢ ANH QUỐC CHO NỀN PHẬT GIÁO ÂU-MỸ, t.t. (HT. Thích Trí Chơn), trang 7 GIÁO DỤC HIẾU THẢO VỚI MẸ CHA (Nguyên Siêu), trang 9 VU LAN BÁO HIẾU (thơ Thích Chúc Hiền), trang 13 NGƯỜI XUẤT GIA & VẤN ĐỀ LỄ LẠY CHA MẸ (Chúc Phú), trang 14
29/11/2025(Xem: 2854)
Kính thưa chư Tôn đức, chư Pháp hữu & quý vị hảo tâm. Vào ngày 26 Nov 2025 vừa qua, thầy Thích Chúc Thuận và Phật tử Nhuận Trâm cùng quý thiện nguyện viên đã có mặt cứu trợ 200 phần quà, bà con đã tập trung tại Đá Trắng huyện Tuy An - PHÚ YÊN để nhận quà.
28/11/2025(Xem: 2558)
Có nhiều phương tiện Tập Tu hay. Diệt Chấp Ngã đi, nhớ mỗi ngày. Nên phải cố tâm trừ Chấp Ngã. Đường vào Cõi Tịnh chính là đây.
28/11/2025(Xem: 2411)
Miệng người tạo ác nhất trong ngày, Biết quấy nói xong, chấm dứt ngay. Chẳng vậy, miệng tha hồ nói bậy. Chết về địa ngục, khổ trần ai!
28/11/2025(Xem: 2448)
Câu tục ngữ:“Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” Khuyên: một nghề thuần thục, tinh chuyên: tuyệt vời. Tu Tịnh độ: chỉ một câu Mi Đà thôi. Tín, Nguyện chân thiết: chắc một đời vãng sanh.
28/11/2025(Xem: 3062)
TƯỜNG TRÌNH CỨU TRỢ TẠI QUẢNG NAM & PHÚ YÊN- BÌNH ĐỊNH - ĐỢT 8 Kính thưa chư Tôn đức, chư Pháp hữu & quý vị hảo tâm. Tuần qua, Hội từ thiện Trái Tim Bồ Đề của chúng con, chúng tôi đã may mắn được 3 vị Ni Sư tràn đầy nhiệt tâm nhận lời và đã dấn thân cứu trợ người dân tại các vùng Lũ lớn ở Quảng Nam & Phú Yên.
21/11/2025(Xem: 2890)
Vào ngày 07 Nov 2025, phái đoàn của Hội từ thiện Trái Tim Bồ Đề do Ni Sư Thích nữ Liên Nhã trụ trì chùa Hiền Lương- TP Huế đảm trách, đã có mặt cứu trợ cho 200 hộ dân tập trung tại Niệm Phật Đường Song Liễu TDP Liễu Cốc Thượng- TP Huế. Xin chia sẻ vài hình ảnh buổi Từ thiện do Ni Sư Liên Nhã gửi và viết lời tường trình:
21/11/2025(Xem: 2352)
Mọi người ai cũng có phần “TÔI”. Diệt được “CÁI TÔI”, đắc Thánh rồi. Cần học ở đây: “TÔI” dẹp bớt. Cho đời bớt khổ, vậy xong thôi.
21/11/2025(Xem: 2643)
Không PHƯỚC nào LỚN BẰNG niệm HỒNG DANH. Nên chi cố gắng thực hành thật chăm. Trì niệm A MI ĐÀ PHẬT nhất tâm. Hơn cả BỐ THÍ TRĂM NĂM đời người.
14/11/2025(Xem: 2443)
(1):THAM ÁI vốn là “sản phẩm” của con người. Những ai KHÔNG Tham Ái cuộc đời nhẹ tênh. Vui, Nột Thất dùng toàn những thứ Rẻ Tiền. Xe hơi không “Hàng Hiệu”, chạy bền là xong.