Thành kiến

24/03/201103:34(Xem: 17935)
Thành kiến

SỐNG VỚI TÂM TỪ
Sharon Salzberg, Nguyễn Duy Nhiên dịch, Nguyễn Minh Tiến hiệu đính

Tâm hỷ: Một niềm vui giải thoát

Thành kiến

Khi một người thân yêu của ta rủi ro bị mất mát, chê trách hoặc gặp khó khăn, chúng ta dễ cảm thấy tức giận và khó chịu. Và chúng ta cũng cảm thấy tức giận và khó chịu khi một người ta không ưa được thành công, giàu sang hoặc có hạnh phúc! Hãy thử tưởng tượng bạn ngồi trong một căn phòng, lắng nghe người khác cùng nhau ca tụng một người mà bạn không lấy gì làm ưa thích. Trong hoàn cảnh ấy, mấy ai mà chịu nổi! Thử nghĩ xem sự bất mãn và bực tức trong ta sẽ như thế nào! Nhưng bạn có biết rằng, mình cũng có khả năng cảm thấy mừng vui trước hạnh phúc của người mình không ưa ấy chăng?

Nếu ta chỉ có thiện cảm với những người nào ta thương mến thôi, thì đó là một trở ngại rất lớn cho sự phát triển tâm hỷ. Phá được bức tường thành kiến ấy, đi từ người ta thương sang người ta ghét, không phải là một chuyện dễ. Tôi gặp trường hợp này khi tôi bắt đầu tu tập niệm tâm từ ở Miến Điện. Tôi được hướng dẫn phóng tâm từ của mình đến một “kẻ thù”, hoặc một người tôi có nhiều vấn đề khó khăn. Tôi cũng được dạy, trong lúc thực tập, nếu định lực ta mạnh, người ta phóng tâm từ đến có thể cảm nhận được ảnh hưởng ấy. Nếu người đó biết cởi mở để tiếp nhận năng lượng của ta, họ có thể thật sự cảm thấy nhẹ nhàng hơn và hạnh phúc hơn. Trong khi ngồi chọn một người “khó khăn” để làm đối tượng, tôi cứ suy nghĩ: “Không, mình không chọn tên đó được! Rủi mà mình có định lực mạnh, rồi hắn nhận được tâm từ của mình và cảm thấy nhẹ nhàng, hạnh phúc thì sao? Mình đâu có muốn hắn cảm thấy hạnh phúc đâu! Bởi vậy hắn mới nằm trong danh sách những người khó khăn, ‘kẻ thù’ của mình chứ. Phải chọn người khác. Nhưng mà cô kia cũng không được. Mình chả ưa cô ta chút nào hết!” Cuối cùng tôi đã phải bật cười. Tôi ý thức được thái độ nhỏ nhen của mình, trong khi cố giữ lại một hạnh phúc chưa biết có thật hay không, nhưng đã tạo nên đủ thứ bất an rồi.

Cũng như tâm từ, tâm hỷ là vô biên. Với một tâm hỷ, ta có thể vui mừng trước những thành công và hạnh phúc của người khác, cho dù ta có ưa thích người ấy hay không. Tâm bi giúp tâm hỷ phá vỡ bức tường ngăn chặn của thành kiến. Tâm bi nhắc nhở ta rằng mọi người ai cũng có khổ đau. Thật ra, ta có mong cầu người ta ghét phải gặp khổ đau và thật nhiều khổ đau hay chăng? Phải chăng ta chỉ muốn họ nhận lãnh khổ đau và khó khăn mà thôi, cho đến ngày họ chết? Sự mong cầu ấy nói lên điều gì về con người ta? Biết rằng bản chất của cuộc đời này là khổ đau, ta sẽ cảm thấy vui mừng khi có một người nào, bất cứ là ai, có được một chút hạnh phúc. Như Henry Wadsworth Longfellow nói: “Nếu chúng ta có thể đọc được lịch sử bí mật của kẻ thù ta, ta sẽ thấy được những khổ đau và nhục nhằn của họ. Những điều đó đủ để khiến ta buông bỏ mọi thù hằn của mình rồi.” Cuộc sống của chúng ta bao giờ cũng mỏng manh và rất dễ tổn thương. Hãy nhớ điều ấy, nó là cánh cửa mở rộng đưa ta đi vào tâm hỷ.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
14/04/2026(Xem: 907)
(1):Vô Ngã là không có “Bản Ngã” cố định, Không Trường Tồn và Tự Chủ suốt thời gian. Tức VÔ NGÃ không có cái “TÔI” hoàn toàn. Do Duyên Sinh, Không Tồn Tại riêng mình, nhớ ghi.
14/04/2026(Xem: 884)
Khi Nào Hưởng Phước Đức Vô Lượng Vô Biên? Bố Thí: Tâm Trong Sạch nhớ liền: khắc sâu. Vật Được Thí Phải Chân Chính: đứng hàng đầu. Trọng Người Nhận Hết Mực, nhớ lâu thực hành.
14/04/2026(Xem: 923)
Liệu thế giới có tốt đẹp hơn nếu chúng ta nhìn nhận cuộc sống như một dòng chảy vô tận, không có khởi đầu và kết thúc, thay vì coi nó như một câu chuyện có điểm khởi nguyên và ngày tận thế? Câu hỏi đầy gợi suy ngẫm này mời gọi chúng ta khám phá quan niệm Phật giáo về Samsara — vòng luân hồi bất tận của sinh, tử và tái sinh — và cách nó tương phản với những câu chuyện sáng thế mang tính tuyến tính được tìm thấy trong các truyền thống tôn giáo khác, đặc biệt là trong các tôn giáo thuộc Abrahamic faiths (Do Thái giáo, Ki Tô giáo, Hồi giáo,…)
14/04/2026(Xem: 943)
"McMindfulness ám chỉ một phiên bản 'mì ăn liền': nhanh chóng, rập khuôn, và rốt cuộc chỉ là những 'calo rỗng' của một truyền thống nuôi dưỡng tâm hồn sâu sắc." "From Temples to Dojos: Zen’s Influence on Samurai and the Martial Arts"
14/04/2026(Xem: 937)
Con đường tu tập vốn dĩ không phải là cuộc chạy đua để chứng minh mình hơn người, mà là hành trình trở về với chính mình, để tâm hồn ngày càng nhẹ nhàng, hiền hòa và sáng tỏ. Thế nhưng, trong đời sống hôm nay, có không ít người phát tâm tu tại gia: ăn chay, tụng kinh, niệm Phật, đi chùa thường xuyên… nhưng rồi lại tự hỏi: “Sao càng tu, lòng càng nặng? Sao càng học đạo, cái tôi lại càng lớn? Sao càng cầu an lạc, lại càng thấy bất an?”
14/04/2026(Xem: 916)
Với lòng thành kính, con đảnh lễ bậc mà ánh sáng từ bi của Ngài Xua tan bóng tối của sợ hãi và dẫn dắt chúng sinh Trên con đường rộng lớn đưa đến giải thoát. Ở đây, con xin vắn tắt trình bày về các hiện tượng của cõi trung ấm.
11/03/2026(Xem: 3891)
Trong việc huấn luyện Huynh trưởng trại Vạn hạnh cấp cao — những huynh trưởng sẽ kế thừa và "lèo lái" tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam (GĐPT) theo tinh thần Phật giáo — phương pháp giảng dạy đóng vai trò quyết định. Để tổ chức không bị "thế tục hóa" hay biến thành một câu lạc bộ kỹ năng đơn thuần, giảng sư cần có một sự cân bằng tinh tế, nhưng trọng tâm phải đặt vào thực chứng và sự chuyển hóa tự thân. Con Đường Đưa Người Huynh Trưởng Từ Tri Thức Đến Chuyển Hóa
04/03/2026(Xem: 3272)
Trong tâm niệm Hồi hướng Phước lành đến nhị vị Ni Sư của Hiền Như Tịnh Thất đã quá vãng. Thầy Tánh Tuệ và chư Bồ Đề quyến thuộc của tịnh thất đã thực hiện thiện pháp Bố thí giếng nước cho dân nghèo xứ Phật với ước nguyện Hồi hướng công đức này đến chư Ni Sư, nguyện cầu nhị vị Ni Sư thừa tư Phước lực và Tam Bảo lực cao đăng Phật quốc. Xin chân thành CẢM NIỆM CÔNG ĐỨC toàn thể môn đồ pháp quyến cùng tất cả chư Phật tử của Hiền Như tịnh thất đã góp một bàn tay ủng hộ cho thiện pháp này được thành tựu viên mãn. Kính chúc chư Tôn Đức và quý thiện hữu vô lượng an lành trong Hồng ân Tam Bảo.
16/02/2026(Xem: 2462)
Tôi được mời phát biểu tối nay về sự xuất ly – tức là quyết tâm được tự do khỏi những vấn đề của chính mình – và đặc biệt là cách chúng ta có thể hiểu điều đó trong bối cảnh áp lực của cuộc sống ở một thành phố lớn, như ở đây là Moscow. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng khi bắt đầu phân tích chủ đề này, chúng ta sẽ nhận ra rằng phần lớn những vấn đề mà chúng ta phải đối mặt trong thế giới hiện đại không chỉ giới hạn ở việc sống trong một thành phố lớn.
11/02/2026(Xem: 3615)
Sách của Cư Sĩ Thiện Phúc - Phần 1 (PDF)