15. Tôi là ai?

15/03/201111:02(Xem: 13836)
15. Tôi là ai?

HẠNH PHÚC VÀ CON ĐƯỜNG TU HỌC
Tác giả: Nguyễn Duy Nhiên, Nguyễn Minh Tiến hiệu đính

Tôi là ai?

Tôi nghe thầy Viện Trưởng kể, vào những ngày lễ người mình dưới phố kéo lên rất đông, có đến mấy ngàn người. Người dưới phố lên đây, họ yêu cái không gian mênh mông trời núi của Tu Viện, cái vẻ đẹp hùng tráng giữa thiên nhiên. Trên con đường tu học, chúng ta ai cũng cần một cái gì đó cao thượng, vững vàng để mình có thể quay về làm nơi nương tựa. Phật có dạy cho chúng ta ba sự quay về nương tựa - vào nơi Phật, nơi giáo pháp và tăng chúng. Tôi nghĩ một ngôi chùa, một thiền viện hoặc một nhóm tu học đều có thể là một nơi để chúng ta thực tập sự quay về nương tựa của mình.

Có người nghĩ rằng tu là tại tâm, ở lòng mình, Tam bảo cũng ở trong tâm ta mà thôi. Và vì vậy mà họ thấy không cần thiết phải đi chùa hoặc tham dự những khóa tu học. Nhưng tâm ta là gì, nằm ở đâu Thầy nhỉ? Những gì mà chúng ta cho là tâm đó, có thật là chân tâm của mình không? Tôi thấy, tu tập chúng ta vẫn phải cần đến sự tiếp xúc và nương tựa vào những phương tiện ở bên ngoài. Chúng ta cần một tăng thân, cần những lễ nghi, cần hình tướng và cần sự thực tập. Phương tiện và hình tướng tự nó đâu có xấu, chỉ khi nào ta muốn mang vác nó lên lưng và cố bảo vệ nó thì mới trở thành vấn đề! Bao giờ tôi cũng ý thức rằng, tu tập dựa vào hình tướng không có nghĩa là ta chỉ lo tu tập hình tướng mà thôi. Chúng ta có thể nương tựa vào hình tướng, như chiếc bè để qua sông, nhưng chúng không bao giờ là cứu cánh của mình. Vấn đề là ta đừng chấp vào hình thức mà quên đi nội dung, chứ chúng có thể là những phương tiện thiện xảo giúp ta chuyển hóa được những khó khăn của mình.

Trong khóa tu, các thiền sinh thường được hướng dẫn thực tập đi đứng chậm rãi trong chính niệm. Làm gì cũng từ tốn và ý thức được rõ rệt mỗi hành động của mình. Sau vài ngày thực tập, có bạn chia sẻ rằng anh cảm thấy mình đi đứng không tự nhiên, và không còn được nhanh nhẹn như xưa! Có bạn còn nói rằng, anh cảm thấy con người mình là giả tạo và không thật! Tôi nghĩ đó là cảm giác chung của các thiền sinh đi tham dự những khóa tu học lần đầu tiên. Họ thấy khó chịu, gò bó, và cảm thấy rằng “ta không phải là ta nữa”. Nhưng các bạn ấy cần nên nhìn lại xem cái “ta” đó thật sự là ai?

Có lần, tôi có người bạn đi sang thành phố New York, thấy tấm biển quảng cáo thật lớn, trên có hình một chàng thanh niên mặc một chiếc quần jean lem luốc, đứng với vẻ thách thức, cạnh bên là một dòng chữ lớn “Be Who You Are!” Mình sao thì cứ sống như vậy, hãy tỏ ra cho kẻ khác thấy con người thật của mình!

Thầy biết không, tuổi trẻ lớn lên bên xứ này bị ảnh hưởng văn hóa phương Tây nên nhiều khi cũng có cùng một thái độ ấy. Tôi biết có những em khi bị các bậc phụ huynh khuyên dạy thường trả lời rằng: “Con là như vậy đó! Con không thể thay đổi được.” Mà tôi biết người lớn chúng ta cũng thường có thái độ ấy. Mỗi khi bị người thân phê bình ta thường đáp xẵng lại: “Tôi là như vậy đó. Tôi không thể đổi tánh mình được. Chịu được thì chịu, không được thì thôi!”

Nhưng trên con đường tu học, chúng ta nên nhìn lại xem mình thật sự là ai? Ta có phải là sự nóng tánh thôi không? Ta có phải là sự hấp tấp, vội vàng đó thôi chăng? Thế nào là một cái tôi giả tạo và thế nào là cái tôi chân thật?

Trong một khóa tu, khi ta tập sống trong chính niệm, đi đứng chậm rãi và có ý thức về những việc mình đang làm, tại sao những cái đó lại không phải là ta? Làm sao ta biết những gì là ta và những gì không phải là ta? Ta có phải chỉ là một người trực tính thôi chăng? Hay ta là một người rộng lượng? Và nếu như ta không còn những tánh đó nữa, ta có vẫn còn là ta không? Hay ta là một người khác? Thật ra thì Phật dạy trong ta có đầy đủ hết tất cả: từ bi, sân hận, tha thứ, ganh tỵ, rộng lượng, si mê, tuệ giác... Ta là tất cả những cái đó chứ không riêng biệt một cái nào hết. Chúng là những hạt giống có mặt trong khu vườn tâm thức của mình. Và ta là người làm vườn chăm sóc cho khu vườn ấy.

Vấn đề là ta cần biết săn sóc và tưới tẩm những hạt giống nào trong ta. Có những hạt giống mang lại cho ta hạnh phúc và cũng có những hạt giống mang lại khổ đau, mà chúng biểu hiện ra bằng những tập quán và thói quen của mình. Mỗi hạt giống chỉ là một phần rất nhỏ chứ chúng vẫn không phải thật sự là ta.

Sự tu học giúp ta thôi tưới tẩm những hạt giống xấu, bất thiện và nuôi dưỡng những hạt giống tốt, an lạc và hạnh phúc. Mình không phải là một mà là nhiều. Sự sống của ta rất là thênh thang. Vì ta không phải là một cái gì duy nhất và cố định cho nên ta lúc nào cũng có thể thay đổi được, chuyển hóa được. Chúng ta to tát hơn những vấn đề của mình, và chúng ta cũng rộng lớn hơn tất cả những khổ đau ấy.

Có những hạt giống do chúng ta huân tập từ sự tiếp xúc với người chung quanh, va chạm với xã hội. Và cũng có những hạt giống được trao truyền từ ông bà, tổ tiên của mình. Ý thức được điều ấy ta sẽ thấy được sự quan trọng của vấn đề tu học. Ta có quyền từ chối không để mình làm phương tiện tiếp nối cho những hạt giống anh hùng cá nhân, hận thù, chia rẽ... của thế hệ trước. Với sự tu học, những hạt giống ấy sẽ chấm dứt ngay trong thế hệ chúng ta, và con cháu chúng ta sẽ được nhận lãnh những hạt giống tốt lành hơn. Và chúng ta cũng có bổn phận phải trao truyền những hạt giống từ bi và tuệ giác của ông cha mình đến cho thế hệ mai sau.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
29/11/2025(Xem: 2844)
Kính thưa chư Tôn đức, chư Pháp hữu & quý vị hảo tâm. Vào ngày 26 Nov 2025 vừa qua, thầy Thích Chúc Thuận và Phật tử Nhuận Trâm cùng quý thiện nguyện viên đã có mặt cứu trợ 200 phần quà, bà con đã tập trung tại Đá Trắng huyện Tuy An - PHÚ YÊN để nhận quà.
28/11/2025(Xem: 2546)
Có nhiều phương tiện Tập Tu hay. Diệt Chấp Ngã đi, nhớ mỗi ngày. Nên phải cố tâm trừ Chấp Ngã. Đường vào Cõi Tịnh chính là đây.
28/11/2025(Xem: 2404)
Miệng người tạo ác nhất trong ngày, Biết quấy nói xong, chấm dứt ngay. Chẳng vậy, miệng tha hồ nói bậy. Chết về địa ngục, khổ trần ai!
28/11/2025(Xem: 2439)
Câu tục ngữ:“Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” Khuyên: một nghề thuần thục, tinh chuyên: tuyệt vời. Tu Tịnh độ: chỉ một câu Mi Đà thôi. Tín, Nguyện chân thiết: chắc một đời vãng sanh.
28/11/2025(Xem: 3052)
TƯỜNG TRÌNH CỨU TRỢ TẠI QUẢNG NAM & PHÚ YÊN- BÌNH ĐỊNH - ĐỢT 8 Kính thưa chư Tôn đức, chư Pháp hữu & quý vị hảo tâm. Tuần qua, Hội từ thiện Trái Tim Bồ Đề của chúng con, chúng tôi đã may mắn được 3 vị Ni Sư tràn đầy nhiệt tâm nhận lời và đã dấn thân cứu trợ người dân tại các vùng Lũ lớn ở Quảng Nam & Phú Yên.
21/11/2025(Xem: 2871)
Vào ngày 07 Nov 2025, phái đoàn của Hội từ thiện Trái Tim Bồ Đề do Ni Sư Thích nữ Liên Nhã trụ trì chùa Hiền Lương- TP Huế đảm trách, đã có mặt cứu trợ cho 200 hộ dân tập trung tại Niệm Phật Đường Song Liễu TDP Liễu Cốc Thượng- TP Huế. Xin chia sẻ vài hình ảnh buổi Từ thiện do Ni Sư Liên Nhã gửi và viết lời tường trình:
21/11/2025(Xem: 2347)
Mọi người ai cũng có phần “TÔI”. Diệt được “CÁI TÔI”, đắc Thánh rồi. Cần học ở đây: “TÔI” dẹp bớt. Cho đời bớt khổ, vậy xong thôi.
21/11/2025(Xem: 2631)
Không PHƯỚC nào LỚN BẰNG niệm HỒNG DANH. Nên chi cố gắng thực hành thật chăm. Trì niệm A MI ĐÀ PHẬT nhất tâm. Hơn cả BỐ THÍ TRĂM NĂM đời người.
14/11/2025(Xem: 2423)
(1):THAM ÁI vốn là “sản phẩm” của con người. Những ai KHÔNG Tham Ái cuộc đời nhẹ tênh. Vui, Nột Thất dùng toàn những thứ Rẻ Tiền. Xe hơi không “Hàng Hiệu”, chạy bền là xong.
14/11/2025(Xem: 2619)
Kính thưa chư Tôn đức, chư Pháp hữu & quý vị hảo tâm. Vào ngày 11 Nov 2025, Hội từ thiện Trái Tim Bồ Đề đã có mặt cứu trợ cho 200 hộ dân tập trung tại Thôn Bác Vọng Đông Xã Quảng Phú Huyện Quảng Điền TT Huế do Ni Sư Thích nữ Liên Nhã & quý Sư cô hỗ trợ viêc phát quà.