28. Lời nói và việc làm

18/02/201109:27(Xem: 10558)
28. Lời nói và việc làm

HẠNH PHÚC LÀ ĐIỀU CÓ THẬT
Tác giả: Nguyễn Minh Tiến (Nguyên Minh)
NXB: Văn hóa Thông tin
Khổ sách: 13x19cm
Độ dày: 144 trang

Lời nói và việc làm

Có câu tục ngữ rằng: “Nói dễ hơn làm”. Chính vì vậy mà chúng ta thường nói nhiều hơn những việc mình làm. Điều này có vẻ như chẳng có gì quan trọng cho lắm. Hơn nữa, nếu ai ai cũng đều có thói quen như thế thì việc gì phải quan tâm kia chứ?

Tuy nhiên, nếu bạn thật sự muốn có một cuộc sống hạnh phúc, bạn rất cần phải quan tâm suy nghĩ về việc này.

Lời nói là một biểu hiện của tinh thần. Trong lòng ta thế nào thì lời nói bộc lộ ra thế ấy. Ngược lại, khi được thể hiện ra rồi, lời nói lại gieo cấy những hạt giống tốt hoặc xấu vào tâm hồn chúng ta. Vì thế, muốn tâm hồn chân thật thì lời nói tất nhiên cũng phải chân thật. Việc nói năng tùy tiện, bừa bãi có những tác hại sâu xa mà chúng ta không thể không quan tâm sửa đổi.

Chúng ta có thể dễ dàng đồng ý với nhau về tác hại của những lời nói dối. Hiển nhiên là nó đánh mất đi giá trị tự thân của người nói, khiến cho mọi người không còn tin cậy vào anh ta được nữa, ngay cả khi anh ta đã từ bỏ việc nói dối. Vì thế, những gì người nói dối đánh mất đi là nhiều hơn những gì họ đạt được.

Nhưng không phải ai cũng có thể thấy được tác hại của những lời đùa cợt hoặc khoe khoang, khoác lác... Bởi vì chúng có vẻ như chẳng hại gì đến ai cả.

Trong thực tế, những lời đùa cợt không thật hay những lời khoe khoang vượt quá sự thật chính là tiền thân của những lời nói dối.

Rất nhiều người trong chúng ta đã biết qua cảm giác ngượng ngập, lúng túng khi lần đầu tiên nói dối. Người nói đang đứng trước ranh giới giữa sự chân thật và dối trá, và cảm giác này giống như một phản ứng tự nhiên của bản thân để cố ngăn không cho ta rơi vào sự dối trá. Thường thì người nghe rất dễ nhận ra vẻ lúng túng ấy để biết là mình đang bị nói dối. Tuy nhiên, nếu chúng ta lập lại việc nói dối nhiều lần, chúng ta không còn cảm giác lúng túng, ngượng ngập như lần đầu.

Và chính những lời đùa cợt hay khoe khoang cũng có tác dụng xói mòn làm mất đi cảm giác ngượng ngập, lúng túng đã ngăn cản không cho ta nói dối. Nếu bạn thường xuyên đùa cợt, khoe khoang quá trớn, bạn sẽ rất dễ dàng chuyển sang nói dối mà không có chút gì ngần ngại.

Mặt khác, bản thân người nói không phải bao giờ cũng ý thức rõ được mình đang nói những lời không thật. Nếu ta nhận được sự thán phục hoặc tán đồng từ người khác, dần dần ta sẽ có cảm giác như mình đang nói thật. Nhưng thật ra, ta đang lừa dối chính bản thân mình. Và điều này về lâu dài sẽ khiến cho ta mất khả năng phân biệt rạch ròi giữa sự chân thật và dối trá.

Một khuynh hướng rất thông thường là chúng ta luôn nói nhiều hơn mức cần thiết. Một trong những lý do dẫn đến điều này cũng là vì “nói dễ hơn làm”. Đôi khi chúng ta tập thành thói quen nói rất nhiều mà không quan tâm đúng mức đến những gì mình nói ra. Sự “lạm phát” lời nói này luôn được những người chung quanh ta cảm nhận được và phản ứng lại bằng cách đánh giá thấp lời nói của ta. Điều này cũng có nghĩa là chỉ cần ta bớt nói đi, lời nói của ta sẽ tự nhiên có giá trị cao hơn.

Nhưng vấn đề cũng không đơn giản chỉ có thế. Việc nói năng tùy tiện, bừa bãi còn làm ta đánh mất đi năng lực suy nghĩ chín chắn đối với từng vấn đề. Thay vì tập trung sự chú ý sáng suốt để tìm ra giải pháp tốt nhất, ta dễ dàng hài lòng với bất cứ phát biểu nào vừa chợt nghĩ ra được.

Biết hạn chế lời nói một cách thích hợp, chúng ta còn tiết giảm được một năng lượng đáng kể cần thiết cho cơ thể. Cũng có thể bạn có phần nào hoài nghi về việc nói nhiều có ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng đó là sự thật. Người xưa cũng đã nhận biết được điều này nên có nói: “Khẩu khai thần khí tán.” (Miệng mở ra là thần khí phải hao tổn.) Tất nhiên, nói như vậy hoàn toàn không có nghĩa là chúng ta phải trở nên lầm lỳ ít nói, có điều là chỉ nên nói những gì ta thấy cần thiết mà thôi.

Khi chúng ta biết quan tâm hạn chế những lời nói không cần thiết, chúng ta sẽ tiến dần đến chỗ làm được tất cả những gì mình nói.

Để cho lời nói đi đôi với việc làm không phải là chuyện dễ dàng. Nhưng nếu ta chỉ nói ra những điều đã cân nhắc thận trọng thì điều này hoàn toàn có thể thực hiện được.

Khi nói ra với sự ý thức đầy đủ là mình sẽ thực hiện lời nói đó, chính là chúng ta đã biết sống tỉnh thức trong hiện tại mà không buông bỏ những giây phút sống của mình vào sự lơ đễnh, lãng quên.

Việc giữ cho lời nói đi đôi với việc làm sẽ hoàn thiện nhân cách của bạn rất đáng kể. Và điều này có thể dễ dàng nhận ra được qua cung cách mà những người chung quanh sẽ đáp lại đối với bạn. Bạn sẽ không còn mấy khi phải nghe người khác than phiền về chuyện “nói dễ hơn làm”.





Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
14/04/2026(Xem: 1278)
(1):Vô Ngã là không có “Bản Ngã” cố định, Không Trường Tồn và Tự Chủ suốt thời gian. Tức VÔ NGÃ không có cái “TÔI” hoàn toàn. Do Duyên Sinh, Không Tồn Tại riêng mình, nhớ ghi.
14/04/2026(Xem: 1093)
Khi Nào Hưởng Phước Đức Vô Lượng Vô Biên? Bố Thí: Tâm Trong Sạch nhớ liền: khắc sâu. Vật Được Thí Phải Chân Chính: đứng hàng đầu. Trọng Người Nhận Hết Mực, nhớ lâu thực hành.
14/04/2026(Xem: 1376)
Liệu thế giới có tốt đẹp hơn nếu chúng ta nhìn nhận cuộc sống như một dòng chảy vô tận, không có khởi đầu và kết thúc, thay vì coi nó như một câu chuyện có điểm khởi nguyên và ngày tận thế? Câu hỏi đầy gợi suy ngẫm này mời gọi chúng ta khám phá quan niệm Phật giáo về Samsara — vòng luân hồi bất tận của sinh, tử và tái sinh — và cách nó tương phản với những câu chuyện sáng thế mang tính tuyến tính được tìm thấy trong các truyền thống tôn giáo khác, đặc biệt là trong các tôn giáo thuộc Abrahamic faiths (Do Thái giáo, Ki Tô giáo, Hồi giáo,…)
14/04/2026(Xem: 1389)
"McMindfulness ám chỉ một phiên bản 'mì ăn liền': nhanh chóng, rập khuôn, và rốt cuộc chỉ là những 'calo rỗng' của một truyền thống nuôi dưỡng tâm hồn sâu sắc." "From Temples to Dojos: Zen’s Influence on Samurai and the Martial Arts"
14/04/2026(Xem: 1160)
Con đường tu tập vốn dĩ không phải là cuộc chạy đua để chứng minh mình hơn người, mà là hành trình trở về với chính mình, để tâm hồn ngày càng nhẹ nhàng, hiền hòa và sáng tỏ. Thế nhưng, trong đời sống hôm nay, có không ít người phát tâm tu tại gia: ăn chay, tụng kinh, niệm Phật, đi chùa thường xuyên… nhưng rồi lại tự hỏi: “Sao càng tu, lòng càng nặng? Sao càng học đạo, cái tôi lại càng lớn? Sao càng cầu an lạc, lại càng thấy bất an?”
14/04/2026(Xem: 1150)
Với lòng thành kính, con đảnh lễ bậc mà ánh sáng từ bi của Ngài Xua tan bóng tối của sợ hãi và dẫn dắt chúng sinh Trên con đường rộng lớn đưa đến giải thoát. Ở đây, con xin vắn tắt trình bày về các hiện tượng của cõi trung ấm.
11/03/2026(Xem: 4354)
Trong việc huấn luyện Huynh trưởng trại Vạn hạnh cấp cao — những huynh trưởng sẽ kế thừa và "lèo lái" tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam (GĐPT) theo tinh thần Phật giáo — phương pháp giảng dạy đóng vai trò quyết định. Để tổ chức không bị "thế tục hóa" hay biến thành một câu lạc bộ kỹ năng đơn thuần, giảng sư cần có một sự cân bằng tinh tế, nhưng trọng tâm phải đặt vào thực chứng và sự chuyển hóa tự thân. Con Đường Đưa Người Huynh Trưởng Từ Tri Thức Đến Chuyển Hóa
04/03/2026(Xem: 3499)
Trong tâm niệm Hồi hướng Phước lành đến nhị vị Ni Sư của Hiền Như Tịnh Thất đã quá vãng. Thầy Tánh Tuệ và chư Bồ Đề quyến thuộc của tịnh thất đã thực hiện thiện pháp Bố thí giếng nước cho dân nghèo xứ Phật với ước nguyện Hồi hướng công đức này đến chư Ni Sư, nguyện cầu nhị vị Ni Sư thừa tư Phước lực và Tam Bảo lực cao đăng Phật quốc. Xin chân thành CẢM NIỆM CÔNG ĐỨC toàn thể môn đồ pháp quyến cùng tất cả chư Phật tử của Hiền Như tịnh thất đã góp một bàn tay ủng hộ cho thiện pháp này được thành tựu viên mãn. Kính chúc chư Tôn Đức và quý thiện hữu vô lượng an lành trong Hồng ân Tam Bảo.
16/02/2026(Xem: 2513)
Tôi được mời phát biểu tối nay về sự xuất ly – tức là quyết tâm được tự do khỏi những vấn đề của chính mình – và đặc biệt là cách chúng ta có thể hiểu điều đó trong bối cảnh áp lực của cuộc sống ở một thành phố lớn, như ở đây là Moscow. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng khi bắt đầu phân tích chủ đề này, chúng ta sẽ nhận ra rằng phần lớn những vấn đề mà chúng ta phải đối mặt trong thế giới hiện đại không chỉ giới hạn ở việc sống trong một thành phố lớn.
11/02/2026(Xem: 3823)
Sách của Cư Sĩ Thiện Phúc - Phần 1 (PDF)