Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Viếng thăm Ấn Độ (kỳ 1)

18/05/201512:02(Xem: 3131)
Viếng thăm Ấn Độ (kỳ 1)
Chuẩn bị cho một chuyến du lịch Ấn Độ (1)

Kể chuyện đường xa  của Nguyễn Hồng Anh

 

 

An Do_1Dinh Tổng thống (tiếng Ấn: Rashtrapati Bhavan) ở thủ đô New Delhinằm sâu bên trong các tòa nhà chính phủ.Tòa nhà vĩ đại 355 phòng xây không dùng một tấc sắt mất 17 năm mới hoàn thành vào năm 1931 nằm đối diện với India Gate trên đại lộ Rajpath Imperial từ đông sang tây dài khoảng 2 cây số. Đây là nơi lý tưởng để duyệt binh, là khu vực biểu tượng của nước Ấn Độ hiện đại. Hình: TVTS

 

 

Ở miền nam Việt Nam trước năm 1975, tôi không biết nhiều về con người và đất nước Ấn Độ. Hình ảnh đáng nhớ về người Ấn là dù thời tiết Sài Gòn  nóng và nhiều nắng nhưng trên người họ lại khoác quá nhiều vải, quấn kín cả người, màu sắc rực rỡ đến chói mắt. Còn trang trí thì khỏi nói,  bởi họ mang vàng đầy người. Nhưng ngoài áo quần và kim hoàn, người Ấn còn nổi bật trong thế giới người Á  Châu da vàng bởi nước da nâu sậm, quá đậm đà nhiều người gọi là da đen.

 

Họa sĩ Ngô Bảo, một nghệ sĩ trở thành thương gia thời đó (đã qua đời cách đây hơn hai năm tại California; vợ ông là bà Phạm Tường Trinh cũng mất sau ông đúng một tuần lễ vào dịp tết âm lịch) rất nổi tiếng qua Chương trình Phát thanh Thương mại trên đài phát thanh Sài Gòn, giới thiệu các sản phẩm từ xe “Suzuki an toàn trên xa lộ, tiện lợi khi vào ngõ hẻm” đến kem đánh răng “Hynos Cha Cha Cha” mà chắc nhiều người còn nhớ như bài hát đại khái với lời như sau:

 

Răng em, răng em trắng tuốt như ngà,

 

Nhờ kem, nhờ kem Hynos mà ra!

 

Anh yêu em hay anh yêu kem?

 

Hay anh yêu Anh Bảy Chà da đen?

 

Anh yêu em, anh yêu luôn kem,

 

Anh yêu luôn Anh Bảy Chà da đen!

 

Cũng như nhiều dân tộc khác trên thế giới, người Việt cũng đã sử dụng một số từ mang tính cách kỳ thị khi gọi những người thuộc sắc tộc khác làm ăn hay sinh sống ở Việt Nam bằng những danh từ như Chú Chệt, Ba Tàu hay Chà Và, Bảy Chà v.v...

 

Bị người bản xứ gọi xách mé bằng những tên như thế  nhưng do giàu , Anh Bảy Chà không những được người bản xứ biết đến qua quảng cáo Hynos mà còn được các bà các cô thích, nhờ sự giàu có và chăm chỉ làm ăn của họ. Tôi nghe nói có một vài ca sĩ nam nữ nổi tiếng ở Việt Nam trước năm 1975 lai Ấn Độ. Những người này có nước da mặn mà và đôi mắt rất đẹp.

 

Người Ấn Độ cũng được dân Miền Nam biết qua vai trò của họ trong Ủy hội Quốc tế Kiểm soát Đình chiến  Đông Dương sau Hiệp định Geneve, dù ủy hội này đã chẳng làm được tích sự gì  khi Bắc Việt vi phạm hiệp định.

 

Đó là những gì  tôi biết về người Ấn Độ ở Việt Nam, ngoài một ít kiến thức về nền văn minh  của nước họ được học ở trường.

 

 

An Do_2Cổng sắt của Dinh Tổng thống (hình trên) và đại lộ chạy tới India Gate (dưới). Hình: TVTS

 

 

Tại Úc, trong những năm gần đây người Ấn là di dân đến Úc cao nhất so với các nước từ Á Châu và  bây giờ họ là sắc dân đông thứ hai sau Trung Quốc, qua mặt những lớp  di dân kỳ cựu như  Ý và Hy Lạp và lớp di dân mới như người Việt.

 

Theo kết quả điều tra dân số mới đây, riêng tại Melbourne có khoảng 60,000 người Ấn đến định cư trong vòng 5 năm qua tính đến năm 2011.  Ở học đường các học sinh trường tuyển  gốc Ấn thường nằm trong nhóm đa số và các học sinh đứng đầu bảng tú tài VCE thường có mặt người gốc Ấn. Ra đường bước lên taxi hầu như bạn sẽ gặp bác tài người gốc cà-ri. Người gốc Ấn chiếm một tỉ lệ lớn công việc trong lãnh vực kỹ thuật tin học. 

 

Người Ấn nhiều đến độ cũng có nhiều chuyện không tốt về họ như  giết người rồi trốn về nước đang khi được tại ngoại,  sinh viên du học bị giết, các bác tài taxi  bị tấn công. Và trong cộng đồng của họ, gần đây báo chí đăng tin về những cái chết liên tiếp xảy  ra tại Melbourne mà thủ phạm chưa tìm ra.

 

Người ta nói rằng, không cần phải đi đâu xa, chỉ cần ở Úc là có thể trải nghiệm mọi nền văn hóa trên trái đất này, từ giao dịch đến tiếp cận với thực phẩm và văn hóa của hàng trăm sắc dân  mà không phải tốn vé máy bay hay khách sạn để đến tận nước đó. Như thay vì đi Việt Nam, người ta có thể tới Footscray hay lên Cabramatta để mua sắm, ăn uống hay dự các ngày lễ hội.

 

Nhưng chắc chắn bạn sẽ không tới Springvale, Dandenong để tìm hiểu về văn hóa Ấn Độ mà phải qua tận New Delhi, Mumbai (Bombay cũ), Kolkata (Calcutta cũ) hay Bodhgaya (Bồ Đề Đạo Tràng), Agra v.v...

 

An Do_3An Do_4India Gate nhìn từ hướng Dinh Tổng thống Ấn Độ. Cao 42 mét, khánh thành năm 1933, giống như Khải Hoàn Môn ở Pháp, nằm giữa trung tâm New Delhi, là nơi giao lưu của 9 con đường, không kể đường dẫn tới dinh Rashtrapati Bhavan.  Hình: TVTS

 

 

Vài giòng về Ấn Độ

 

Ấn Độ được người Trung Hoa gọi là Thiên Trúc, chiếm một phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ. Với diện tích trên 3.2 triệu cây số vuông, Ấn Độ là nước lớn hàng thứ bảy trên thế giới (sau Nga, Gia Nã Đại, Mỹ, Trung Quốc, Ba Tây và Úc) và là nước đông dân thứ hai với dân số trên 1.2 tỉ người.

 

Ấn Độ được bao bọc ở phía tây nam  bởi Ấn Độ Dương, đông bởi Vịnh Bengal và tây nam bởi Biển Á Rập với bờ biển dài 7,517 cây số. Và với biên giới trên đất dài 15,200 cây số, Ấn Độ cùng chia biên giới với Pakistan ở phía tây; Trung Quốc, Nepal và Bhutan ở đông bắc; Miến Điện và Bangladesh  ở phía đông. Trong Ấn Độ Dương, nước này gần Tích Lan và Maldives. Và với các hòn đảo Andaman, Nicobar, Ấn Độ cùng chia biên giới hàng hải với Thái Lan và Nam Dương.

 

Tiểu lục địa Ấn Độ là cái nôi của Văn minh Thung lũng Ấn (Indus) cổ đại, là giao lưu thương mại và trung tâm văn hóa của nhiều đế quốc trong lịch sử hàng ngàn năm qua. Đây cũng là cái nôi sinh ra 4 tôn giáo lớn gồm Ấn giáo, Phật giáo, đạo Sikh và đạo Jain nhưng cũng là nơi mà các tôn giáo bên ngoài thâm nhập và phát triển trong thiên niên kỷ thứ nhất như Thiên Chúa giáo, Hồi giáo làm cho bán đảo này có một nền văn hóa đa dạng.

 

Và cũng ở tiểu lục địa này từ thế kỷ 12, nhiều vương quốc và đế quốc Hồi giáo đã cai trị phần lớn miền bắc, lập nên những triều đại huy hoàng mà di tích còn để lại như đền  Taj Mahal, một kỳ quan của thế giới.

 

Nhưng đến thế kỷ 18, các nước Âu Châu đến buôn bán và lợi dụng tình trạng xung đột giữa các vương triều Ấn Độ để thành lập các thuộc địa. Năm 1856, công ty Đông Ấn của Anh quốc với thủ đô đặt ở Calcutta hầu như kiểm soát toàn bộ Ấn Độ và một năm sau chính quyền Anh chính thức nắm quyền cai trị nước này cho đến khi Ấn Độ độc lập vào năm 1947 nhờ đường lối tranh đấu bất bạo động của ông Mahatma Gandhi, được người Việt Nam gọi là Thánh Cam Địa.

 

Từ nay các tỉnh thuộc Anh cũng như các tiểu quốc của 565 ông hoàng đã thống nhất  và trở thành Cộng hòa Ấn Độ.

 

An Do_5Bản đồ Ấn Độ. Source: lonelyplanet.com

 

Ấn Độ là một nước dân chủ lớn nhất thế giới, nền chính trị theo thể chế đại nghị Westminster của Anh với tổng thống là biểu tượng và chính phủ do thủ tướng lãnh đạo. Thủ tướng đầu tiên là ông Jawaharlal Nehru. Bà Indira Gandhi  (không bà con gì với Thánh Gandhi) là đứa con duy nhất của Thủ tướng Nehru, sau này cũng là thủ tướng. Con trai bà Rajiv Gandhi theo gót mẹ và cũng bị ám sát như mẹ và rất có thể cháu ngoại Rahul Gandhi của bà trong tương lai cũng  sẽ nắm cái ghế thủ tướng như  ông cố Nehru.

 

Nhưng trên bán đảo Ấn Độ có nhiều tôn giáo và vì người Hồi giáo không muốn thống nhất với người Ấn giáo nên đã có sự chia cắt tiểu lục địa làm hai quốc gia, Ấn và Hồi quốc (người Việt Nam trước đây gọi Pakistan là Hồi quốc có lẽ để chỉ rõ đây là một nước gồm đa số người Hồi giáo và đạo này là quốc giáo).

 

Tuy đã độc lập nhưng do tranh chấp biên giới và đất đai, đã có 4 cuộc chiến giữa hai nước trong các năm 1947, 1965, 1971 và 1999.

 

Hồi quốc tuy là một nước nhưng lại có hai lãnh thổ nằm hai bên hông nước Ấn Độ gọi là Đông Hồi và Tây Hồi, quyền chính trị nằm ở Tây Hồi (Pakistan).

 

Đông Hồi Tuy cùng tôn giáo nhưng Đông Hồi khác ngôn ngữ (người Tây hồi nói tiếng Urdu, người Đông Hồi nói tiếng Bengali), lại cảm thấy bị chèn ép, thua thiệt về quyền lợi, và với sự hỗ trợ của Ấn Độ, người ở Đông Hồi đã nổi dậy tách rời khỏi Tây Hồi để thành lập nước Bangladesh (có nghĩa Đất nước của Bengal) qua trận chiến năm 1971.

 

Với một lịch sử như vậy và người Hồi giáo thuộc tiểu bang Kashmir muốn tách rời khỏi Ấn Độ để tự trị hay sát nhập với Tây Hồi (từ nay sẽ gọi là Pakistan để phân biệt với Bangladesh) nên luôn luôn có sự căng thẳng trong bang giao giữa hai nước Ấn Độ và Pakistan. Ấn Độ cũng đã có một cuộc chiến biên giới ngắn ngủi với Trung Quốc năm 1962. Trung Quốc là đồng minh của Pakistan.

 

Trong thời chiến tranh lạnh, Ấn Độ là sáng lập viên của Phong trào Không Liên kết, nhưng sau chiến tranh Trung-Ấn, Ấn Độ trở nên thân với Liên Xô và giảm quan hệ với Hoa Kỳ cho đến khi chiến tranh lạnh chấm dứt. Hiện tại, quan hệ Mỹ-Ấn đã ấm lên và sẽ trở thành một đối tác (quân sự) với Mỹ sau chuyến công du New Delhi của Bộ trưởng Quốc phòng Leon Paneta vào đầu tháng 6 vừa rồi.

 

An Do_6Đền Taj Mahal ở thành phố Agra

 

Những nơi nào đáng xem?

 

Ấn Độ với một nền văn minh cổ đại tương đương với Trung Hoa, là nơi có rất nhiều di tích lịch sử để du khách thăm viếng. Ấn Độ cũng là nơi có nhiều dạng sinh học hàng đầu thế giới, chỉ sau Phi Châu. Tiểu lục địa này có nhiều loài thú hiếm mà nơi khác không có, là quê hương của khoảng 3000 con cọp Bengal, 10000 con voi Châu Á và 8000 con bò tót.

 

Nhiều người tây phương đi du lịch Ấn Độ kiểu safari để ngắm các động vật hoang dã nhưng chúng tôi đến Ấn Độ để xem các đền đài của các tôn giáo và quan sát cuộc sống của người bản xứ. Vì thế tôi chọn các thành phố theo thứ tự ưu tiên như  New Delhi (Tân Đề Li),  Bodhgaya (Bồ Đề Đạo Tràng), thành phố Agra và nếu thì giờ và hoàn cảnh cho phép, thành phố Varanasi

 

Nhà tôi hỏi tôi rằng trong chuyến đi này chúng tôi có thể đi thành phố Calcutta (nay có tên mới là Kolkuta, thuộc tiểu bang Tây Bengal) để thăm tu viện của Mẹ Tê-rê-xa không nhưng tôi nói khó thực hiện bởi nhiều lý do. Thứ nhất, quá xa xôi, vì  từ Bồ Đề Đạo Tràng là nơi gần nhất trong chuyến đi, cũng mất cả  500  cây số. Thứ đến, Calcutta là thành phố đông dân thứ ba của nước Ấn, nghèo và chắc tu viện hay nơi ở của vị á thánh nổi tiếng của người nghèo này cũng chẳng có gì nguy nga đáng xem như các thánh địa ở  Rome, Lộ Đức hay Fatima. 7 ngày ở tiểu lục địa lớn gần nửa diện tích nước Úc không cho phép đi nhiều nơi, nhất là phương tiện di chuyển bằng máy bay giữa các thành phố lớn ở Ấn Độ không như ở Úc.

 

Chẳng hạn, từ  Bồ Đề Đạo Tràng muốn đi thẳng tới Calcutta, chỉ có xe lửa hay xe đò, mất bảy tiếng đồng hồ. Muốn đi phi cơ, phải đón xe đò lên thành phố Patna mất trên 3 tiếng, từ đó bay lên New Delhi ở phía tây bắc mất một tiếng rưỡi, đổi phi cơ, bay ngược xuống Calcutta ở phía đông nam khoảng hai tiếng;  có nghĩa mất một ngày di chuyển. Mà di chuyển bằng xe ở những thành phố nghèo của Ấn Độ, đường sá xấu chẳng thú vị chút nào.

 

Chúng tôi đã đặt mua vé bay từ thành phố Kathmandu (Nepal) sang New Delhi (Ấn Độ).  Từ  New Delhi đi thành phố Agra (nơi có đềnTaj Mahal) dự trù sẽ đi xe hơi vì chỉ xa khoảng 200 cây số. Nhưng từ New Delhi đi Bồ Đề Đạo Tràng hay thành thố Varanasi (nơi có Sông Hằng) xa cả ngàn cây số, chắc phải đi máy bay.

 

An Do_7Sông Hằng ở thành phố Varanasi

 

Làm sao trong 7 ngày đi 4 thành phố?

 

Tôi lên internet, thấy xe lửa từ  New Delhi đến Bodhgaya vé dưới 20 đô la nhưng đi mất khoảng 14 tiếng nên đã chọn mua vé khứ hồi tới thành phố Patna khoảng 200 đô la một người. Sông Hằng cũng chạy qua Patna, thành phố lớn nhất của tỉnh bang Bihar. Từ đây chúng tôi dự trù đón xe xuống Bồ Đề Đạo Tràng (xa khoảng 120 cây số, đi và về mất khoảng 7 đến 8 tiếng vì đường xấu) thăm viếng trong vài tiếng rồi trở lại Patna trong ngày.

 

Sau đó dự trù đi xe hơi từ Patna qua Varanasi xa 217 cây số, ở đó một hai đêm, trở về Patna và sau đó bay lên  New Delhi để trở về Úc.

 

Tôi đã mua vé khứ hồi New Delhi – Patna bằng online, nhưng mấy ngày sau đổi  ý, bởi  tôi nghĩ rằng chưa tới đoạn Sông Hằng trên thành phố Varanasi nổi tiếng thì coi như chưa thấy Sông Hằng, nên chúng tôi mua thêm vé một chiều bay từ New Delhi đến Varanasi (bay 1 tiếng 15 phút, vé một chiều 85 đô một người).

 

An Do_8Bồ Đề Đạo Tràng ở thị trấn Bodhgaya

 

Từ  Varanasi đi Bodhgaya đường dài khoảng 240 cây số, không có máy bay. Ngay cả không có đường bay từ  thành phố Varanasi đến thủ phủ Patna của bang Bihar. Muốn đi máy bay?  Bạn phải bay lên New Delhi, xong đổi máy bay xuống Patna và từ Patna đón xe đi Bồ Đề Đạo Tràng cả trăm cây số nữa. Chúng tôi quyết định sẽ đi bằng taxi hay xe bao vì tuy nghe nói mất khoảng 5 tiếng đồng hồ nhưng cuối cùng vẫn nhanh gấp đôi máy bay!  Như vậy là đã giải quyết được việc đi lại giữa các thành phố Ấn Độ mà chúng tôi muốn đến.

 

Bạn sẽ hỏi chúng tôi rằng nghe người ta nói cách Bồ Đề Đạo Tràng chừng 9 cây số có phi trường Bodhgaya, sao lại không bay đến đó cho gần?

 

Vâng, có. Nhưng phi trường này chỉ là nơi dành cho  một số hãng máy bay quốc tế và  không phải ngày nào cũng có máy bay từ Hồng Kông, Singapore hay Kathmandu bay tới đây. Tôi đã lên internet thử mua vé máy bay từ Kathmandu sang Bodhgaya trong một số ngày nhưng không có (not available).

 

Tại Ấn Độ, phương tiện di chuyển thông dụng giữa các thành phố là xe lửa, xe đò, xe taxi và xe thuê bao.

 

Kỳ tới: Mời bạn đọc cùng chúng tôi đi thăm thành phố đầu tiên của Ấn Độ trong chuyến du

 

lịch lần này.

 

TVTS số  1371  -   4.7.2012

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
24/06/201318:17(Xem: 3464)
Tế Điên Hòa Thượng (1150-1209), Ngài vốn thuộc phái Dương Kỳ, tông Lâm Tế, sống vào đời Tống, người Lâm hải (Chiết Giang), họ Lý, tên Tâm Viễn, tự Hồ Ẩn, hiệu Phương Viên Tẩu.
16/05/201517:32(Xem: 1828)
Máy bay từ Kathmandu đáp xuống phi trường quốc tế Indira Gandhi ở thủ đô New Delhi (Tân Đề Li) khoảng 5 giờ chiều sau chuyến bay dài chừng 1 tiếng rưỡi. Khí hậu đã thay đổi rõ rệt như trên Đà Lạt xuống Sài Gòn. Bạn đang từ vùng nhiệt độ dưới 30 lên quá 40 độ. Sự khác biệt giữa hai nước còn rõ vì bạn đang từ một phi trường “đèo heo gió hút” tới một nơi nhộn nhịp như New Delhi. Trời nóng nực nên chúng tôi chỉ muốn làm sao về khách sạn thật nhanh. Một khách đồng hành người Ấn nói với chúng tôi cứ việc ra bên ngoài hỏi quầy taxi trả tiền trước (prepaid).
18/05/201511:58(Xem: 1916)
Đã bước qua Cổng Chính và đã thấy “vườn địa đàng trên trái đất” mà vua Shah Jahal thực hiện khi xây ngôi mộ cho hoàng hậu Mumtaz Mahal, mời bạn tiếp tục hành trình thăm viếng. Một hồ nước nhân tạo hàng trăm mét chạy dài từ cổng tới lăng, hai bên hồ là những bãi cỏ với hàng cây trắc bá thẳng tắp. Mời bạn đi trên con đường lót gạch ở hai bên hàng cây dành cho người đi bộ, ngắm vườn cỏ trải dài tới các bờ tường thành và chiếm hơn một phần tư diện tích của khu phức hợp Taj Mahal, nơi đây những cây cảnh được cắt tỉa xen lẫn cây có tàn lá rộng trong đó có những cây phượng đang trổ hoa đỏ giữa mùa hè. Cảnh vật trong vườn là một sự hài hòa cân xứng với hồ nhân tạo nằm ở giữa.
01/01/201304:18(Xem: 1595)
New Delhi (phiên âm Việt ngữ Tân Đề Li) là tên của thủ đô nước Ấn Độ ngày nay. New Delhi có nghĩa là Delhi mới. Đã có mới ắt phải có cũ. Và chỉ khi sang Ấn Độ, sống ở thành phố này trong 3 ngày tôi mới biết có một khu gọi là Old Delhi (Cựu Đề Li). Và cả Old Delhi lẫn New Delhi nằm trong phần đất có tên là Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia (National Capital Territory of Delhi).
01/05/201304:22(Xem: 1388)
Bác tài xế taxi đêm qua đưa chúng tôi một vòng “Delhi by night” sáng hôm sau đến đúng giờ đợi chúng tôi ở ngoài đường. Tôi đưa thiệp của bác taxi cho các gác dan của khách sạn để họ gọi bác vào. Các khách sạn loại đắt tiền ở Ấn Độ thường nghiêm nhặt về an ninh. Trên đường ra phi trường nội địa, xe chạy ngang qua khu vực Dinh Tổng Thống rồi tới con đường rất đẹp với mấy lớp cây xanh hai bên. Bác tài nói đây là con đường tập trung tất cả các tòa đại sứ. Tôi nhìn phía bên trái và đọc được tên của hơn một tá tòa đại sứ các quốc gia trên các bảng hiệu cắm bên đường.
10/03/201005:07(Xem: 1771)
Tín đồ đạo Hồi thường ước mơ tới đất thánh của họ và nghe nói họ phải hành hương tới thánh địa Mecca ở Ả Rập Saudi ít nhất một lần trong đời. Người Thiên Chúa giáo nói chung và Công giáo mộ đạo nói riêng cũng muốn đi thăm thánh địa Jerusalem nếu điều kiện cho phép. Phật tử thuần thành hẳn phải làm sao để một lần tới Bồ Đề Đạo Tràng (một trong bốn thánh tích của Phật giáo) để chiêm ngưỡng nơi Đức Thích Ca Mâu Ni thành đạo.
02/07/201302:27(Xem: 2313)
Bạn rất có thể đã nghe bài thơ này: ...Em không nghe rừng thu, Lá thu kêu xào xạc, Con nai vàng ngơ ngác, Đạp trên là vàng khô? Không có cảnh nào thơ mộng hơn hình ảnh con nai đi giữa rừng lá vàng trong không gian yên tĩnh để chỉ nghe tiếng lá vỡ bởi những bước chân nhẹ nhàng của loài thú hiền lành đang được thi sĩ Lưu Trọng Lưu ngắm nghía rồi tạo nên những vần thơ trữ tình để đời qua bài Tiếng Thu.
25/06/201307:44(Xem: 2576)
Tại Ấn Độ, di chuyển bằng xe lửa thông dụng và rẻ nhất. Vì không có máy bay đi thẳng từ Varanasi tới thủ phủ Patna đừng nói chi thành phố Gaya hay trị trấn Bodhgaya (Bồ Đề Đạo Tràng), nên tôi đã thử mua vé xe lửa online.
22/06/201310:11(Xem: 1611)
Một ngày không tắm. Một đêm ngủ trời nóng trên 40 độ lại nghe tiếng máy lạnh rù rì chẳng mang một chút hơi lạnh hay tạo chút gió trong căn phòng ngột ngạt của khách sạn 3 sao ($40 Úc kim/đêm). Chúng tôi phải tắt đèn sớm để khỏi phải thấy thằn lằn bò trên trần.
19/06/201318:26(Xem: 4649)
9 giờ sáng ngày 18-11-2006, phái đoàn đã tề tựu tại Dharamsala để đảnh lễ Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, phái đoàn đã mất 2 ngày đường bằng xe bus để đến được nơi này.