Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. [email protected]* Viện Chủ: HT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Mùa Xuân qua thi kệ

29/01/201409:04(Xem: 6498)
Mùa Xuân qua thi kệ
hoa_mai_2MÙA XUÂN
QUA THI KỆ
Như Hùng

Đi cho hết cõi Ta Bà, sống cho trọn kiếp nhân sinh, cuối cùng chúng ta quay đầu về cố quận, điểm không cùng của sanh tử, lằn ranh vô tận của vô minh, khởi đầu và chung cuộc. Một sự đối diện gay go, thách đố giữa hai bờ mê ngộ, trên từng đỉnh cao ngút ngàn của gian truân vất vả, với vô thường cận kề nối nhịp, hay trên từng hoang sơ trơ trụi tuyết sương, nhịp bước cùng ta trong sự hoan hỷ tuyệt cùng? Phố núi mây mù, sương mờ huyển hoá, ta làm kẻ lang thang lạc bước nẽo luân hồi, trôi lăn vào cuộc đời đầy biến động. Trong muôn vàn sắc màu của kiếp nhân sinh, giữa chốn phong ba có không dị biệt, trên vạn nẽo đi về của thành, trụ, hoại, diệt, có rồi không, đổi thay biến hiện, nối kết với thời gian, xuân, hạ, thu, đông, đến rồi đi, nở rồi tàn, với sanh, lão, bệnh, tử, thân phận mong manh của kiếp người. Như một âm vang, điệp khúc vô tận, réo gọi không dừng, mịt mùng xô đẩy, đến hẹn lại lên, thi nhau tước đoạt.

Bốn mùa luân chuyển của đất trời, xuân nồng hương sắc, từng chớm nụ nở hoa, áo xanh áo đỏ, thương yêu hy vọng, những ước mơ không bao giờ dứt, những khát vọng đợi mong không bao giờ cạn. Nắng hạ chứa chan, đượm cả không gian, đốt cháy lòng người. Thu về mang theo bao nỗi thương nhớ, trên từng nẽo xưa chốn củ, đếm thời gian trôi qua, nơi mí mắt bờ môi, in dấu đợi chờ lên từng tâm khảm. Đông đến, ôi! giá buốc tái tê, mưa buồn phủ kín, lạnh cả nhân gian, cả lòng người cây cỏ. Thời gian càng khắc nghiệt bao nhiêu, thì niềm hy vọng cho một ngày mai sáng lạng, một mùa xuân tươi vui, càng dâng cao bấy nhiêu. Dù đó, một ảo ảnh xa xưa còn sót lại, một chút bình minh ấm áp, bất chợt len lõi qua tâm hồn. 

Trong chuổi dài bất tận đổi thay của năm tháng, quá khứ nối nhịp với tương lai, trở thành thông lệ, mỗi lần xuân đến mang theo hương lạ, khiến cho cõi lòng hân hoan chào đón, nhưng rồi cũng thành thông lệ, cuộc vui chưa trọn lại hối hả ra đi, chưa nở vội tàn, chưa kịp ngừng lại vổ cánh bay, để cho cõi lòng hụt hẩng vấn vương, thương tiếc thi nhau tràn về chế ngự. Từ ngàn năm trước, đến tận ngàn sau, cũng bấy nhiêu không thay đổi, cũng thời gian, không gian, tâm thức trôi nổi, lên thác xuống ghềnh, ngày lại ngày qua, đêm lại đêm đến, nước chảy mây bay, qua cầu gió thổi. Bốn mùa đến đi, thi nhau thăm viếng, héo úa nhạt phai thi nhau rơi rụng, tâm thức nhớ mong trở thành ước định. Đợi mùa xuân, ngóng mùa hạ, chờ mùa thu, trông mùa đông, rồi xuân đến, hạ tới, thu qua, đông về, thành định mức của thời gian. Tất cả là định luật tự nhiên, dù chờ hoặc không chờ, dù đợi hoặc không đợi, không một ai có thể làm đổi thay, nó vốn như vậy nếu nhận chân ra được, thì còn điều gì để chúng ta phải lo toan ?

" Xuân đến Xuân đi ngỡ Xuân hết
Hoa nở hoa tàn chỉ là Xuân."

Từ những cánh cửa mầu nhiệm nào đó của thi kệ, thiền sư phổ nên bản nhạc không cùng của giác ngộ, để lối đi về thắm đượm an nhiên, cho hoa bướm ngày xuân tao ngộ, cho lòng người có dịp nở hoa, cho mê ngộ đong đầy hương sắc. Người soi diện mục bên bờ suối. Thấy nụ hoa trôi bổng giật mình.". Thiền là chất liệu sống, sự sống, là suối nguồn tâm linh vi diệu, soi thấu bản thể của muôn vật, tìm về uyên nguyên của tự tánh, trãi lòng nhận biết trên từng tâm cảnh. Ngôn ngữ không còn là ngôn ngữ, trở thành tiếng lòng phủ kín không gian, hiển lộ những chôn dấu tận cùng. Muốn bắt nhịp phải bắt ngay từ trong ấy, từ những ẩn mang không cần đến sự lý giải của ý thức, những ngăn ngại không cần đến sự viện dẫn của tri thức.

Hy vọng càng cao, hụt hẩng càng lớn, thời gian vẫn là chứng nhân của từng hiển hiện, trong những đổ vỡ tàn phai, đến đi luân chuyển ấy, ta khám phá điều gì, để có được sự giác ngộ, nhận thức tinh tường? Quả thật không phải là điều dễ dàng, làm sao để cho sự an lạc thường hằng trong mọi trạng huống, từ tâm đến cảnh, từ cảm giác đến thức giác, sáng tỏ trên từng lối đi nẽo về, không đợi mong lỡ nhịp, một sự phổ cập trùng lắng, đầy ắp sự ung dung tự tại của những con người nối kết được thời không, tâm cảnh, thiên nhiên, hai bờ mê ngộ, trở thành một thực thể bất khả phân ly. Từng suy tư, từng hành động, từng hơi thở, đong đầy hương thơm tinh khiết của giác ngộ, ở đó không có rộn ràng đợi mong khi xuân đến, cảnh đến, mà là sự hoan hỷ cùng tuyệt. Hương xuân, ý xuân thắm đượm trong đất trời, lòng người, không hề nhạt phai, không còn biên giới nhị nguyên, chủ thể khách thể, quá khứ tương lai, chỉ có hiện tại và bây giờ. Một sự tỉnh thức không có bóng thời gian, và thời gian đã không thì làm gì có bốn mùa để lập?

" Tâm tức Phật, Phật tức tâm
Linh diệu chiếu cùng kim cổ thông
Xuân đến, tự hoa xuân mỉm miệng
Thu về, đâu chẳng nước thu trong."
Tuệ Trung Thượng Sỹ

Sống trọn vẹn với ý nghĩa tuyệt vời của giác ngộ mới không bị thời gian đào thải, nó không còn là một ý thức, chỉ biết suy tư mặc cả. Sự kết tinh những nổ lực được chuyển hoá , thành một thứ năng lượng nuôi sống huệ mạng. Sự chuyển dịch của bốn mùa, không kéo nổi sự lớn lên trong tâm ý, tâm cùng cảnh đã hoà nhập làm một, dù không làm chủ được cảnh, nhưng bên trong tâm thức, liên tục quán chiếu từng vi tế khởi diệt, nên lúc nào cũng tự tại, mĩm cười với gió trăng, với nở tàn rơi rụng, mà vẫn không hề biến động lung lay. Hoa có nở rồi tàn sẽ gây khổ đau thương tiếc, cho những ai phóng tâm móng ý, nhưng sẽ không tác động cho những ai, ý thức minh mẫn một điều đã là hoa thì phải nở, phải tàn. Nhận thức một cách đúng đắn, sống trong sự linh hiện của tỉnh thức, sẽ giúp ta nhẹ bước an nhiên, đến đi trong vô thường sanh tử, như một chặng đường dừng chân thăm hỏi, khai phóng nở ra trên từng hiện thực.

" Hoa xuân nở hết lại sương thu
Phù thế cuộc đời khó bền lâu
Ra thẳng ngoài trời cho thỏa chí
Càn khôn nơi ấy có chừng đâu."
Thủy Nguyệt Thiền Sư
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Mỗi lần đoá mai hé nụ, ngàn hoa đua nhau khoe sắc, là dịp để cho con tim rộn ràng, đợi mong trở thành thông lệ, như nhịp cầu đến đi, trên bến bờ sanh tử, mà ta đang cam chịu, nhưng có mấy ai làm chủ được, theo đó mà vượt thắng hiên ngang đếm bước trong từng nụ cười an tịnh? Một cơ hội không do mình tạo mà do đất trời tâm cảnh nối nhịp, vì thế khi duyên đã hết, khi cảnh đã tàn cũng là lúc kéo theo bao mộng đẹp, dập tắt bao hy vọng. Trong sự bẽ bàng cô liêu, ngang trái đong đầy, hạnh phúc hay thương đau, tất cả được kết nối hình thành, do và bởi vì chính chúng ta, khởi lên sự tiếc nối không nguôi. Như đoá hồng hé nụ ban mai đón gió nhè nhẹ lùa qua, và rồi một thoáng mây bay chỉ còn lại những tàn hoa rơi rụng dưới chân hồng. Một thoáng mây bay, một làn gió từ đâu đưa lại, trở nên những thứ cần thiết cho con người, thiếu nó cuộc đời trở nên vô nghĩa, và hình như không còn sinh lực để sống để thở.

1,
Năm cánh hoa tròn, vàng nhị phô
Nổi nênh vảy cá, chìm san hô
Đông ba tháng trải, cành khoe trắng
Xuân một lần thơm , nhánh nhẹ đưa
Đêm ngỡ nước trong, chim cháy cổ
Sương lừng hương ngát, bướm tan mơ
Hằng Nga như biết đây hoa đẹp
Quế lạnh cung Thiềm, há mến ưa?
2,
Năm ngày ngại rét, lười ra cửa
Gốc lẻ nào ngờ đã gió xuân
Mặt nước băng tan, cây bóng ngã
Đầu cành hoa trĩu, ấm chưa phân
Trăng chìm xóm núi, lời ca bổng
Mây ướt quan hà, tiếng sáo ngân
Lạc tới chim bao, hoa một nhánh
Muốn đem tặng bạn, khó vô ngần!
Thiền Sư Trúc Lâm Trần Nhân Tông
Trần Lê Văn dịch Thơ Văn Lý Trần 2 Quyển Thượng trang 471

Dù rằng gió mây lững lờ bay về nơi vô tận, mang hương lạ trãi đến muôn phương, đem nhịp thở phủ đều trên từng đỉnh cao ngất, qua bao nhiêu năm tháng thách đố cùng thời gian, vẫn liên tục cất tiếng reo vang, tạo nên sức sống diệu kỳ. Phải chăng diệt vong là cơ hội tìm lại những gì đã mất, tận cùng của khổ đau là đỉnh cao của hạnh phúc? Thời gian càng cay nghiệt bao nhiêu, thì ngược lại không gian vỗ về bấy nhiêu, ở đấy vẫn những làn mây trắng như giải lụa trên nền trăng sao ẩn hiện, toả ra ánh sáng dịu dàng làm ấm lại những tháng ngày lang thang tìm phương trời chôn kỷ niệm. Ở đó không có sự đày đọa của thời gian, không bị đốt cháy bởi không gian, chỉ có sự an tịnh dâng tràn lên từng tâm thức.

" Thuở bé chưa từng rõ sắc không
Xuân về hoa nở rộn trong lòng
Chúa xuân nay bị ta khám phá
Chiếu trãi giường thiền ngắm cánh hồng."
Thiền Sư Trúc Lâm Trần Nhân Tông

Lời thơ mộc mạc bình dị thanh thoát, với tất cả chân tình không hề vướng bận, cái cảm giác tinh khôi trổi dậy, khám phá phút giây tuyệt vời thường xuyên có mặt. Hiện thực ngay lúc đó, chỉ có bấy nhiêu, không thêm không bớt, không thiếu không thừa, thấy sao nói vậy, có sao thấy vậy. Một sự giác ngộ phủ vây cảnh cùng tâm, sự diệu kỳ của sức sống bùng lên đọng lại tức thì ngay lúc đó, cảnh đó tâm đó con người đó, lặng yên vượt ra ngoài thời không. Hoa bướm ngày xưa nơi vườn thượng uyển, hay bướm hoa bên núi đồi cô tịch, sắc ấy hương ấy có khác đi nhưng cõi lòng ngài không hề đổi thay xao xuyến, tất cả đều giống nhau. Thời gian trôi qua trong âm thầm lặng lẽ, không một lời thưa hỏi tiễn đưa, bốn mùa thay áo cho nhau. Sự thức tỉnh đến tự nhiên, sự bình thản đến lạ lùng, đong đầy trong từng hơi thở. Cái đẹp, cái hay, cái nên thơ, là có những lúc không cần đào thật sâu, bới thật kỷ ở trong tâm ý để dệt vần, cho lời thơ bóng bẩy đong đưa, nhốt kín thơ trong ước lệ. Hảy để cho nàng thơ thong dong bay nhảy trong sự tuyệt cùng, ta không thể thúc ép khi sáng tạo. Điều quan trọng là chất liệu kết tinh, xuất phát từ đâu, thấm được bao nhiêu vào tâm cảm.

" Xuân về hoa bướm gặp nhau đây
Hoa bướm phải cần họp lúc này
Hoa bướm xưa nay đều là huyển
Giữ tâm bền chặt bướm hoa thây."
Giác Hải Thiền Sư
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Xuân đến tự lúc nào, sừng sững ở đó, ngay tại đó, khoác chiếc áo thời gian lên tâm thức trinh nguyên, không đổi thay mời gọi, chỉ có lắng lòng thở sâu. Mùa xuân vẫn là đề tài nóng bỏng, gợi hứng cho ta nhiều nhất, mùa của những vẽ đẹp tuyệt vời trên trần gian ra sức điểm tô khoe sắc. Từ thiên nhiên đến con người, nghèo cùng đến giàu sang, khổ đau đến an lạc, tất cả đều ấp ủ trong lòng một niềm hy vọng, một mùa xuân có chúa xuân ngự trị. Niềm hy vọng ấy dài lâu hay mong manh như sương khói, đều do tâm thức của ta tạo thành. Cành mai năm xưa và cành mai bây giờ vẫn là cành mai của một hiện tại tối thắng.

" Xuân sặc sở, cỏ như nhung
Khắp chốn ngàn cây bông trổ gấp
Một cành dương liễu nẩy trùng trùng
Trăng chìm đáy biển nước lóng lặng
Đảnh núi nhật lên bày chót cao."
Thiền Sư Nhất Cú Tri Giáo
Thiền Sư Thích Thanh Từ dịch

Trong vô tận của thời gian lẫn không gian, trong sự biến hiện đổi thay của kiếp người, trong sự tàn phá không cùng của vô thường, giác ngộ mới là điều tuyệt diệu, một mùa xuân bất tận, một cõi thênh thang nhẹ bước đi về.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21/01/2020(Xem: 5325)
1/ Mừng Xuân Mới (Vũ Quang Vinh) 2/ Xuân Vãn - Nhất Chi Mai (Ngọc Huyền) 3/ Xuân Tươi (Phạm Minh Hữu Tiến) 4/ Xuân Lễ Phật (Vũ Quang Vinh) 5/ Xuân Tỉnh Mộng (Ngọc Huyền) 6/ Mừng Xuân (Phạm Minh Hữu Tiến)
21/01/2020(Xem: 3724)
Phải chăng trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không thể quên chức trách của bản thân, không thể quên những người có ân với mình, không thể quên những lời mình hứa hẹn, lại càng chẳng thể lãng quên lịch sử hay ngày Tết quê hương. Và vì vậy hôm nay cho phép mình kể lại những tập tục mà không bao giờ mình quên được để thực hiện hằng năm vào đêm Giao Thừa bạn nhé Từ khi được sinh sống tại Úc thì trong gia đình tôi ( có lẽ về lễ nghi tôn giáo thì tôi là người có quyền lực nhất ) cho nên tôi thường đón lễ Giao thừa hai lần và trang trọng như nhau và có lẽ thế những điều tôi tin ( dù ai đó cho là mê tín ) nhưng đối với tôi là một sức mạnh tâm linh, là niềm tin vững chắc nhất hướng dẫn tôi vào hành trình suốt năm ấy .
20/01/2020(Xem: 3776)
Xuân về khắp chốn rộn tin vui Mở cửa mừng Xuân rạng ánh cười Phú quý Xuân sang nguồn cội thắm Vinh hoa Tết đến nghĩa tình tươi Muôn nhà lộc nở tài thêm phát Vạn nẻo chồi đơm đức mãi soi Đón Tết mừng xuân tràn phúc hạnh Tinh anh tiếp nối tuệ tâm ngời...!
20/01/2020(Xem: 4130)
Xuân Di Lặc Tường Vân Kính mừng Xuân Di Lặc Đã về với chúng ta Nét đẹp được ghi khắc Lan tỏa khắp gần xa
19/01/2020(Xem: 5375)
Thông Điệp Xuân Canh Tý 2020 của Đức Đệ Ngũ Tăng Thống Thích Quảng Độ
18/01/2020(Xem: 4465)
Tác bạch cùng Sư Phụ cuối năm Kính dâng Sư Phụ Viên Minh Sư phụ rời Úc Châu... liền mùa hỏa hoạn, Thảm trạng tang thương, lòng dạ rối bời ... Hai tháng ... đỏ lửa vẫn còn lại vài nơi, Sư Phụ ơi, tinh thần đâu chúc Tết !
18/01/2020(Xem: 3815)
Quà, là cái gì đó do người ta tự giác tặng chúng ta, sao giờ lại có vấn đề ĐÒI QUÀ? Rất là trắng trợn, lãng xẹt, và vô duyên gì đâu... Như là đòi nợ! Người ta "hết yêu mới đòi quà", là bà con trong tình thương mến thương cũng đòi quà. Vậy là thương - không thương gì cũng đòi quà. Ai là người đòi quà? - Chính là kẻ ĐÓI QUÀ. Đói mới đòi. Tiếng Việt mình thật tuyệt. Là một du tăng (phượt thủ), việc mang vác quà từ A đến B hay ngược lại, khi chỉ ngao du với một ba lô duy nhất, là chuyện không thể. Trước khi về tới VN, thêm chỉ nửa ký quà trong ba lô thì không nặng, nhưng lão phải dừng chân ngắm cảnh ở bao thành phố, thì nó làm chùn vai làm sao... Tốn kém, mang vác, nói làm chi, đáng buồn là khi trao quà, người nhận thường thờ ơ đáng ngạc nhiên, đắng lòng! Muốn cho họ "không thất vọng" thì... ai mà chịu nỗi! Ở VN giờ có thiếu gì đâu. Cho quà vì sĩ diện cũng khổ, cho quà để thể hiện tình cảm nhớ thương rồi cũng nhục mặt. Phật tử mênh mông, có người chẳng thân gì, cũng phán thẳng
17/01/2020(Xem: 4010)
Em hỏi chị cách sao dâng lời chúc, Làm mọi người phấn khích ... hoà hợp nhanh . “ Chỉ cần em có tâm niệm tốt lành “ Hành xử hằng ngày ... đợi chi đến Tết !!! Tâm trong sáng, chẳng gì lo sơn phết, Ngát hương thơm chính ...nhờ biết tri ân . Nụ cười, đôi tay ...nâng đỡ tinh thần, Hơn vạn lời xã giao cùng chúc tụng!
17/01/2020(Xem: 4902)
Xuân mang ý nghĩa vui vầy sum họp ít nhất theo văn hóa truyền thống Việt Nam. Xuân mang đến sự nghỉ ngơi, tiêu khiển, quân bình thời tiết cho khí hậu ôn hòa, cây lá đơm hoa vươn lên sức sống. Đó là cách nhìn suy nghĩ của đa số con người sống trên hành tinh trái đất này. Tuy nhiên cũng có nhiều người chẳng màng, chẳng để ý mùa xuân, mùa đông… mà chỉ hoạt động theo dòng chảy cuộc đời, theo quan niệm triết sống của riêng mình. Nhưng thế nào, nhất quán ai cũng công nhận mùa xuân là mùa đẹp, vì cảnh vật cây cỏ thêm màu, thêm sắc.
17/01/2020(Xem: 3748)
Xuân Về Kính Chúc Mọi Nhà, tấn tài tấn lộc cửa nhà bình an
facebook youtube google-plus linkedin twitter blog
Nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh Độ, trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường,
nếu có người thấy nghe, đều phát lòng Bồ Đề, hết một báo thân này, sinh qua cõi Cực Lạc.

May the Merit and virtue,accrued from this work, adorn the Buddhas pureland,
Repay the four great kindnesses above, andrelieve the suffering of those on the three paths below,
may those who see or hear of these efforts generates Bodhi Mind, spend their lives devoted to the Buddha Dharma,
the Land of Ultimate Bliss.

Quang Duc Buddhist Welfare Association of Victoria
Tu Viện Quảng Đức | Quang Duc Monastery
Most Venerable Thich Tam Phuong | Senior Venerable Thich Nguyen Tang
Address: Quang Duc Monastery, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.3060 Australia
Tel: 61.03.9357 3544 ; Fax: 61.03.9357 3600
Website: http://www.quangduc.com
http://www.tuvienquangduc.com.au (old)
Xin gửi Xin gửi bài mới và ý kiến đóng góp đến Ban Biên Tập qua địa chỉ:
[email protected]