Và khi tro bụi.

Và khi tro bụi

Đoàn Minh Phương

(Đọc sách- PDF)

.......Còn trong tác phẩm Và khi tro bụi của nhà văn Đoàn Minh Phượng, người đọc không bước qua một cánh cửa, không đi theo một đường thẳng mà cứ bị dẫn dắt qua bao lối rẽ. Người đàn bà đi tìm cái chết, nhưng rồi cuối cùng chính chị phải tìm cách ngăn lại một cái chết khác. Mỗi người được sinh ra không phải để đi tìm cho mình một dấu chấm hết, mà là một mắt xích tạo nên dòng đời. Cho dù cuộc đời chỉ được ghi nhận bằng dòng chữ ngắn ngủi “Tôi là một đứa trẻ mồ côi. Tôi đến từ một đất nước có chiến tranh”, thì cuộc đời mình không phải là một trang giấy trắng.... (http://thegioisach.dantri.com.vn/news/index.php?newsid=232)

TP - "Và khi tro bụi" (NXB Trẻ, 2006) của Đoàn Minh Phượng trở thành cuốn sách đoạt giải thưởng văn xuôi duy nhất của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2007.

Sách không ghi thể loại, nhưng người viết bài này tạm gọi đây là tiểu thuyết. Đoàn Minh Phượng lại mở đầu bằng một câu thơ, của Henry Vaughan, dịch qua lục bát: “Và khi tro bụi rơi về/Trong thinh lặng đó, cận kề quê hương”, như là cảm hứng cho toàn bộ cuốn sách.

Nhân vật chính là một phụ nữ có chồng mất trong một tai nạn. Chị không muốn sống nữa và quyết định tìm đến cái chết. Một cái chết chủ động, và người định chết cũng không biết bao giờ mình sẽ chết và chết theo cách nào.

Chị chọn cuộc sống trên những con tầu, lang thang khắp châu Âu. Một lần dừng chân, chị quyết định nhất thiết phải mua ngay một quyển sổ. Chị phải ghi lại hình ảnh của mình, để định nghĩa chính xác mình là ai trước khi từ giã cuộc đời.

Bởi vì cho đến lúc đó chị chỉ là một đứa trẻ mồ côi, đến từ đất nước có chiến tranh. Chị là một khách lạ ở xứ sở châu Âu, một con người không có quê hương giống như một hạt cỏ gió đưa đến bám rễ trên vách đá, tôi biết thân phận của mình rất dễ vỡ.

Nhưng cuốn sổ đã mở đầu cho những bất ngờ liên tiếp. Người trực đêm khách sạn đã không bán mà tặng chị cuốn sổ ấy. Trong đó có chứa cả một câu chuyện lạ lùng và bi thương của chính anh ta. Hành trình đi tìm cái chết của chị biến thành một cuộc kiếm tìm để ngăn một cái chết khác.

Toàn bộ câu chuyện luôn ẩn hiện trong một màn sương mờ ảo, hoang mang, đôi lúc khó nắm bắt. Một thân phận tha hương, phải chịu đựng những xung đột về xã hội, văn hóa, phân vân giữa quá khứ và hiện tại, hiện tại và tương lai. Để cuối cùng, người đàn bà - nhân vật chính nhận ra, chị cũng chỉ là một trong số những người chị từng gặp và tiếp tục đi tìm.

Một người từ bỏ gốc rễ, cội nguồn của mình sẽ không thật sự bám rễ được vào đâu hết. Người ấy cần phải sống những ngày những đêm những tháng của mình chứ không phải sống bằng thời gian, trí nhớ của người khác.

Giống như tro bụi, cũng có quê hương và một lúc nào đó rơi về...

(http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=99987&ChannelID=7)